Hukukun Temel İlkeleri El Kitabı

Hukukun Temel İlkeleri El Kitabı

  
Basım Tarihi : 2012-09
Sayfa Sayısı : 844
Basım Yeri : İstanbul
Stok Kodu : 9786054354436
Baskı: 12

HUKUKUN TEMEL İLKELERİ EL KİTABI



Prof. Dr. Erhan ADAL





Birinci Bölüm

HUKUK (TÜZE) KAVRAMI



§ 1. Toplum Düzeni ve Hukukun Rolü 1

I. Hukuk Kavramı: 1

II. Hukukun Rolü: 20

§ 2. Toplumsal Davranış Kuralları 27

I. Genel Olarak: 27

II. Ahlâk ve Görgü Kuralları: 27

III. Din Kuralları: 29

§.3. Yaptırım (Müeyyide) Kavramı 34

I. Genel Olarak: 34

II. Yaptırım Türleri: 34

§ 4. Hukukun Çeşitli Manâları 35

I. Müsbet (Pozitif) 35

II. Mevzu Hukuk: 35

III. Tabii veya İdeal Hukuk: 36

IV. Maddi Hukuk ve Yargılama Hukuku 36



İkinci Bölüm

HUKUKUN SİSTEMİ



§ 5. Özel Hukuk - Kamu Hukuku Ayrımı 37

I. Genel Olarak: 37

II. Kamu Hukukunun Çeşitli Dalları: 38

1) Anayasa Hukuku: 38

2) İdare Hukuku: 69

3) Ceza Hukuku: 69

4) Yargılama Hukuku: 69

(aa) Anayasa Yargısı 69

(bb) İdari Yargı: 104

(cc) Askeri Yargı: 105

(dd) Adlî Yargı: 106

5) Devletler Genel Hukuku / Uluslararası Hukuk 114

6) Mali Hukuk: 114

III. Özel Hukukun Çeşitli Dalları: 114

1) Medeni Hukuk: 114

2) Ticaret Hukuku: 115

3) Devletler Özel Hukuku: 118

IV. Karma Nitelikli (sui generis/Kendine Özgü) Hukuk Dalları: 133

1) İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku: 134

2) Fikri Hukuk : 134

3) Hava Hukuku: 135

4) Bankacılık Hukuku: 135

5) Uzay Hukuku: 135

6) Toprak Hukuku: 135

7) Basın Hukuku: 136

V. Gelişmekte Olan Hukuk Dalları 146

1) Maden Hukuku 146

2) Petrol Hukuku 147

3) İnsan Hakları Hukuku 147

4) Çevrebilim (Ekoloji) Hukuku 194

5) Avrupa Topluluğu / Birliği (AB) Hukuku 218



Üçüncü Bölüm

HUKUK KAYNAKLARI



§ 6. Hukukta Kaynak Kavramı 233

I. Genel Olarak Kaynak Kavramı: 233

II. Hukukun Yürürlük Kaynakları: 233

1) Yazılı Kaynaklar: 233

A) Yasalar: 233

B) Yasa Niteliğinde Kararnameler 240

C) Tüzükler: 241

D) Yönetmelikler: 241

E) Uluslararası Andlaşmalar: 241

F) İçtihadı (İnançları) Birleştirme Kararları: 242

2) Yazılı Olmayan (Yazısız) Kaynaklar: Töre (Örf ve Âdet) Hukuku: 270

3) Yardımcı Kaynaklar: 273

III. Hukuki Malzeme ve Aletleri Araştırma Karşılığı Olarak Kaynak 274



Dördüncü Bölüm

YASALAŞTIRMA



§ 7. Avrupa'da Özel Hukukun Gelişmesi 279

§ 8. Önemli Yasalaştırmalar 282

I) 1794 Tarihli Prusya Genel Yasası: 282

II) 1804 Tarihli Fransız Medenî Yasası: 283

III) 1811 Tarihli Avusturya Genel Yasası: 285

IV) 1896 Tarihli Alman Medenî Yasası: 286

V) 1907 Tarihli İsviçre Medeni Yasası: 288

§ 9. Deniz Avrupa Hukuk Sistemine Örnek Olarak İngiliz Hukuku 289

I) İngiliz Sistemi ile Kara Avrupası Özel Hukuk Sistemleri Arasındaki Esaslı Farkın Nedenleri: 289

II) İngiliz Hukukunun Öğelerine Bir Bakış: 290

1) Common Law: 290

2) Equity: 291

3) Statute Law: 294

4) Case Law (Örnek Olay Hukuku): 294

§ 10. Türkiye'de Medeni Hukuk Alanında Yasalaştırma Hareketi 299

I. Osmanlı İmparatorluğu Döneminde Yasalaştırma: 299

1) İslâm Hukukunun Hukukî Yapısı: 299

2) İslâm Hukuku ve Kaynakları: 299

3) Yasalaştırma Hareketleri: 302

II. Türkiye'de İsviçre Medenî Yasasının Aynen Kabulü/İktibası 305

III. Medenî Yasanın Sistemi ve İçeriği: 315



Beşinci Bölüm

KAYNAKLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ



§ 11. Hukuk Kurallarının Uygulanması 333

I. Genel Olarak: 333

II. Hukuk Kurallarının Türleri: 333

§ 12. Yasanın Anlam Yönünden Uygulanması ve Yorumu 337

I. Genel Olarak: 337

II. Yorum Yöntemleri: 339

III. Medenî Yasanın Benimsediği Esas: 340

IV. Yorum Türlerı 341

V. Yasa Hükümlerinin UygulanmasI 342

§ 13. Hukukta Boşluk Kavramı ve Yargıcın Hukuku Bulması ve Yaratması 343

I. Hukukta Boşluk: 343

1) Yasadaki Tam Boşluklar (praeter legem boşluklar) - Yasa Kuralı İçindeki Boşluklar (intra legem boşluklar): 343

2) Gerçek Boşluklar - Gerçek Olmayan, Boşluklar: 369

II. Yargıcın Hukuku Bulması ve Yaratması: 369

1) Genel Olarak: 369

2) İsviçre - Türk Hukukunda Durum: 371

3) Yargıcın Değerleme Yetkisi: 371

4) Değerleme Yetkisinin Ölçüsü: 389



Altıncı Bölüm

HAKLAR



§14. Hakkın Anlamı ve Türleri 391

I. Hak Kavramı: 391

II. Hakkın Türleri: 391

A) Niteliklerine Göre: 391

(a) Mutlak Haklar - Nisbî Haklar: 391

B) Konularına Göre: 394

(b) Malvarlığı Hakları- Şahısvarlığı Hakları: 394

C) Kullanacak Kişiye Göre: 394

(c) Kişiye Bağlı Olan ve Olmayan Haklar: 394

D) Amaçlarına Göre: 395

(d) Yalın Haklar - Yenilik Doğuran Haklar (İnşai Haklar): 395

III. Mutlak ve Nisbi Haklar Arasındaki Farklar: 397

A) - Satış Sözleşmesinde: 398

B) - Kira Sözleşmesinde 399

§15. Aynî (Nesnel) Haklardan Mülkiyet / İyelik Hakkı 402

I. Genel Olarak 402

II. Mülkiyet / İyelik Hakkının Kapsamı 403

III. Mülkiyet / İyelik Hakkının Türleri 405

A) Paylı Mülkiyet / İyelik 405

B) Elbirliği (Ortak) Mülkiyeti / İyeliği 444

IV. Taşınmaz Mülkiyeti / İyeliği: 446

1. Aslen Kazanma - Devren Kazanma: 446

2. Tescille Kazanma - Tescilden Önce Kazanma: 446

A) İşgal: 448

B) Miras: 449

C) Kamulaştırma: 449

D) Yargı Organı Kararı ve Zorlu Yürütüm: 462

E) Kazandırıcı Zamanaşımı: 462

V. Taşınmaz Mülkiyetinin / İyeliğinin Kapsamı: 478

VI. Taşınmaz Mülkiyetinin/İyeliğinin Sınırlamaları: 480

VII. Taşınır Mülkiyeti /İyeliği: 484

1. Benimseme / Sahiplenme: 501

2. Bulunmuş eşya (Lukata): 501

3. Gömü (Define): 501

4. Düşen veya sürüklenen şeyler: 529

5. İşleme Sonucu Kazanma: 529

6. İki Şeyin Karışması ya da Birleşmesi Sonucu Kazanma: 529

7. Zamanaşımıyla Kazanma: 529

§. 16. Mülkiyetten Başka (Sınırlı) Nesnel Haklardan Yükümlenim (İrtifak) Hakları ve Taşınmaz Yükümü 530

I. Taşınmaz Yararına Yükümlenim (İrtifak) Hakkı: 530

II. Kişi Yararına Yükümlenim (İrtifak) Hakkı: 532

1. Yararlanım Hakkı: 533

2. Oturma Hakkı: 534

III. Düzensiz (Karma) Yükümlenim (İrtifak) Hakları: 535

IV. Taşınmaz Yükü: 538

§17. Mülkiyetten Başka (Sınırlı) Nesnel Haklardan Taşınmaz ve Taşınır Rehni (Sağlanca) Hakkı 539

I. Genel Olarak: 539

II. Taşınmaz Rehnine İlişkin İlkeler ve Kapsamı: 541

III. Ipotek 549

IV. Taşınır Rehni Hakkı: 553

§ 18. Nesnel (Aynî) Hakların Tesisinde Elmenlik ve Tapu Kütüğünün Rolü 564

I. Elmenlik (Zilyetlik): 564

1. Genel olarak: 564

2. Elmenliğin Türleri: 565

A) Bağımsız Elmenlik - Bağımlı Elmenlik: 565

B) Tek Başına Elmenlik - Birlikte Elmenlik: 565

C) Doğrudan(Dolaysız) Elmenlik - Dolayısıyla (Dolaylı) Elmenlik: 565

D) Hakka Dayanan Elmenlik - Haksız Elmenlik: 565

E) Hizmet Elmenliği: 565

3. Elmenliğin Kazanılması ve Sona Ermesi: 566

A) Elmenliğin Aslen Kazanılması: 566

B) Elmenliğin Devren Kazanılması: 566

C) Elmenliğin Sona Ermesi: 570

4. Elmenliğin Korunması: 570

II. Tapu Kütüğü: 573

1. Genel olarak: 573

A) Ana Siciller 573

B) Kamusal Yardımcı Siciller 574

2. Tapu Kütüğüne Yapılan Kayıtlar: 598

B) Silim (Terkin): 611

C) Belirtimler (Şerhler): 611

D) Beyanlar: 612

3. Tapu Kütüğüne Yapılan Kayıtların Hukukî Sonuçları: 613

4. Tapu Kütüğüne Yapılan Kayıtların Hükümsüzlüğü: 614

5. Çifte Tapu Meselesi ve İyiniyetin Korunması 615

§ 19. Hak Süjesinin Haklar Karşısındaki Durumu Açısından Yetenek (Ehliyet) Kavramı 617

I. Haklardan Yararlanma Yeteneği (Hak Yeteneği): 617

II. Hakları Kullanma Yeteneği (Eylem Yeteneği): 620

1. Sezginlik / Ayırt etme gücü: 620

2. Erginlik: 621

A) Erginliğin Evlenme Yolu ile Kazanılması: 622

B) Erginliğin Yargı Organı Kararı ile Kazanılması: 622

3. Kısıtlı Olmama (Korumanlık /Vesayet Altında Olmamak) 622

III. Hakları Kullanma Yeteneği Bakımından Kişilerin Sınıflandırılması: 624

1. Yetenekliler 624

A) Tam Yetenekliler 624

B) Sınırlı Yetenekliler 624

2. Yeteneksizler 625

A) Tam Yeteneksizler: 625

B) Sınırlı Yeteneksizler: 627

§ 20. Hakkın Kazanılması ve Yitirilmesinde İyi İnancın (Sübjektif İyiniyetin) Rolü 628

I. Kavram 628

II. Medenî Yasadaki İyiniyet Kuralı: 629

III. Örnekler 629

IV. İyiniyet Belirgesi: 640

§ 21. Hakkın Kullanılmasında ve Borcun Yerine Getirilmesinde "Dürüstlük Kuralına" Uyma Zorunluluğu (Objektif İyiniyet) 641

I. Kavram: 641

Iı. Doğruluk ve Dürüstlük Kuralının Rolü: 642

1. İrade Beyanlarının Yorumunda: 642

2. İrade Beyanlarının Tamamlanmasında: 643

3. Yasaların Yorumlanmasında ve Tamamlanmasında: 644

4. Doğruluk ve Dürüstlük Kuralının, Değişen Koşulları Yürürlükte Olan Sözleşmeleri Etkilemesi Durumu: 645

5. Sözleşme Öncesi İlişkilerde Doğruluk İlkesi 657

III. Hakkın Kötüye Kullanılması: 663

1. Genel olarak: 663

2. Unsurlar: 664

3. Uygulamadan örnekler 664

5. Yaptırımı: 698



Yedinci Bölüm

BORCUN DOĞMASI VE BORÇ İLİŞKİSİNİN KAYNAKLARI



§ 22. Borç İlişkisi ve Borç Doğuran Olaylar 699

I. Borç Kavramı: 699

II. Borç İlişkisi Kavramı: 699

1. Alacaklı: 701

2. Borçlu: 701

3. Edim/Eda: 701

III. Hukukî (Tüzel) Olay: 702

1. Kavram: 702

2. Kategorileri: 703

§ 23. Hukukî Eylem, Hukukî İşlem ve İrade Bildirimi 703

I. Hukukî Eylem: 703

1. İrade Açıklamaları (bildirimi): 704

2. Görüş Tarzı, Fikir veya Tasarım Açıklamaları: 704

3. Duyguların, Hislerin Açıklanması: 704

II. Hukukî İşlem: 704

1. Tek Taraflı Hukukî İşlemler: 705

2. Çok Taraflı Hukukî İşlemler: 705

(A) Sözleşmeler: 705

B) Kararlar: 709

III. Çeşitli Yönleriyle “İrade Bildirimi”: 711

1. Açık ve Üstü Kapalı İrade Bildirimleri: 711

2. Karşı Tarafa Yöneltilmesi Gerekli Olan ve Olmayan İrade Bildirimleri: 712

3. Sözleşmenin Tamamlandığı ve Hüküm İfade Ettiği An 713

4. Biçime Bağlı Olan ve Olmayan İrade Bildirimleri: (B.Y. madde 12) 714

§ 24. Hukuka Aykırı Eylemden Doğan Borçlar 717

(a) Hukuka Aykırılık: 722

(b) Zarar: 722

(c) Kusur (culpa): 722

(d) Nedensellik İlişkisi: 723

§ 25. Haklı Bir Nedene Dayanmayan Zenginleşmeden Doğan Borçlar 724

1. Zenginleşme: 725

2. Fakirleşme: 725

3. Zenginleşmenin Haklı Bir Nedene Dayanmaması: 725

(a) Geçerli Bir Hukukî Nedenin Bulunmaması ve Borç Olmayan Şeyin Ödenmesi: 725

(b) Hukukî Nedenin Gerçekleşmemiş Olması: 726

(c) Hukukî Nedenin Ortadan Kalkması: 726

4. Nedensellik İlişkisi: 726

A) Zamanaşımına Uğramış Olan Bir Borcun Ödenmesi 726

B) Ahlaksal Görevlerden Doğan Borçlar 726

C) Hukuka veya Ahlâka Aykırı Bir Amaç İçin Ödemede Bulunulması 726

§ 26. Borçlanma ve Eğenim İşlemleri, Kazandırma İşlemleri 731

I. Borçlanma (Taahhüt, İltizami) İşlemleri: 732

II. Egenim (Tasarrufî, Harcama) İşlemleri: 732

1. Mülkiyetin Geçirilmesi: 732

2. Mülkiyetten Başka Nesnel Hak Kurulması: 732

3. Hakkın Niteliğinin Değiştirilmesi: 732

4. Haktan Vazgeçilmesi: 733

III. Kazandırma İşlemleri: 733

1. Borcu Yerine Getirme Nedeni (causa solvendi): 734

2. Alacak Nedeni (causa credendi): 734

3. Bağışlama Nedeni (causa donandi): 734

IV. Hukuki Nedene Bağlılık Ve Nedene Bağlı Olmama: 735

1. Taşınır Mülkiyetinin Geçirilmesinde: 735

2. Taşınmaz Mülkiyetinin Geçirilmesinde: 736

3. Bu Ayırım Uygulamadaki Rolü: 736

§ 27. Hukukî İşlemin Geçerliliği ve Hükümsüzlüğü 737

I. Yokluk: 737

II. Bozukluk: 769

III. Askıda Kalan Bozukluk: 771



Sekizinci Bölüm

HUKUKDA ZAMAN



§ 28. Hakkın Edinilmesinde ve Yitirilmesinde Zamanın Rolü 773

I. Genel Olarak: 773

II. Zamanaşımı 773

1. Kazandırıcı (Edinme) Zamanaşımı: 773

2. İstem/Talep ve Dava Zamanaşımı: 774

III. Zamanaşımının Durması ve Kesilmesi: 774

1. Zamanaşımının Durması: 774

2. Zamanaşımının Kesilmesi: 775

IV. Hakkı Düşüren Süreler 775

1. Kavram 775

2. Zamanaşımından Farkı: 776

V. Eksik (Tabiî) Borçlar: 777

1. Genel Olarak: 777

2. Eksik Borçlara Örnek Olarak Gösterilen Bazı Durumlar: 777

A) Sürekli Eksik Olan Borçlar: 777

B) Geçici Eksik Olan Borçlar: 785



Dokuzuncu Bölüm

HUKUKİ GÜCÜN SONUCU



§ 29. Hakların Korunması ve Elde Edilmesi 787

I. Genel Olarak: 787

II. Hakkın Hak Sahibi Eliyle Korunması: 787

1. Eylemsel (Bizzat) Karışmak Suretiyle: 787

A) Haklı Savunma: 787

B) Zorda Kalma: 788

C) Hakkını Korumak İçin Zora Başvurma: 788

2. Talep/İstem Hakkının Kullanılması Suretiyle: 788

III. Hakkın Devlet Eliyle Korunması ve Dava Hakkı: 789

1. Kavram: 789

2. Davanın Türleri: 789

A) Çekişmeli Dava: 789

aa- Eda Davaları: 789

bb- Saptama/Tespit Davası: 789

cc- Yenilik Doğuran Dava/İnşai Dava: 790

dd-Belirsiz alacak davası: 790

ee- Kısmi dava: 790

ff-Seçimlik dava: 790

gg- Terditli dava: 790

hh-Topluluk davası: 791

B) Çekişmesiz Dava: 791

§ 30. Talep ve Dava Karşısında Savunma 794

I. Genel Olarak: 794

II. Davanın Dayandığı Olay ve Davanın Konusu: 794

III. Savunmanın Dayandığı Olay: 795

1. İnkâr (Bilmezlikten gelme): 795

2. Davanın Savunulması 795

(a) İtiraz: 795

(b) Savunu: 795

aa- Ödemezlik Savunusu: 795

bb- Güçsüzlük Savunusu: 796

cc- Peşin Dava Savunusu: 796

dd- Zamanaşımı Savunusu: 796

§ 31. Kanıt / İspat Külfeti 801



Ek 1 LATİNCE - TÜRKÇE KARŞILIKLAR 805

Ek 2 INCOTERMS 2010 821

Ek 3 HUKUKÎ DEYİMLER 825


Akbank Kredi Kartları ( Axess - Wings - Fish - Free vb. )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
2 50,00    100,00   
3 33,33    100,00   
4 25,00    100,00   
5 21,00    105,00   
6 17,67    106,00   
7 15,29    107,00   
8 13,50    108,00   
9 12,11    109,00   
Cardfinans ( Finansbank )
Taksit tutarı Genel Toplam
50,00    100,00   
33,33    100,00   
25,00    100,00   
20,00    100,00   
16,67    100,00   
15,29    107,00   
13,50    108,00   
12,11    109,00   
Bonus Card ( Garanti - TEB - Denizbank - Şekerbank vb. )
Taksit tutarı Genel Toplam
50,00    100,00   
33,33    100,00   
25,00    100,00   
21,00    105,00   
17,67    106,00   
15,29    107,00   
13,50    108,00   
12,11    109,00   
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
Taksit tutarı Genel Toplam
50,00    100,00   
33,33    100,00   
25,00    100,00   
20,00    100,00   
16,67    100,00   
15,29    107,00   
13,50    108,00   
12,11    109,00   
Worldcard ( YKB - TEB - Vakıfbank - Anadolubank - Albaraka )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
2 50,00    100,00   
3 33,33    100,00   
4 25,00    100,00   
5 21,00    105,00   
6 17,67    106,00   
7 15,29    107,00   
8 13,50    108,00   
9 12,11    109,00   
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.