Türk Sermaye Piyasası Hukukunda Teminat Yönetim Sözleşmesi _{(SerPK m. 31/B)}

Dr. Ahmet Göktuğ Kaya

BİRİNCİ BÖLÜM: TEMİNAT YÖNETİM SÖZLEŞMESİNE GENEL BAKIŞ
§ 1. Tanımı, Amacı ve Benzer Hukuki Kurumlarla Karşılaştırılması
I. Tanım
II. Amacı ve Fonksiyonları
III. Benzer Hukuki Kurumlarla Karşılaştırılması
A. Trust
B. Escrow Sözleşmesi
C. Sermaye Piyasası Araçlarını Konu Alan Teminat Sözleşmeleri (SerPK m. 47)
D. Portföy Yönetim Sözleşmesi
E. Portföy Saklama Sözleşmesi

§ 2. Türk Hukukundaki ve Mukayeseli Hukuktaki Yeri
I. Türk Hukukundaki Yeri
A. Sermaye Piyasası Kanunu
B. İkincil Mevzuat
II. ABD Hukukundaki Yeri
III. Avrupa Birliği Hukukundaki Yeri
A. Tüzükler
B. Yönergeler
C. Diğer

§ 3. Teminat Yönetim Sözleşmesine Hâkim Prensipler
I. İhraççının Yükümlülüklerinin Teminat Konusu Varlıklar ile Teminat Altına Alınması
II. İhraççının Temerrüdü Halinde Yatırımcıların Alacaklarının Teminat Konusu Varlıkların Paraya Çevrilmesi Suretiyle Karşılanması
III. Teminata Konu Varlıkların Teminat Yöneticisinin Malvarlığından Ayrı Olması
IV. Teminat Yöneticisinin Dolaylı Temsilci Olması
V. Teminat Yöneticisinin Bağımsız Olması
A. İhraççı ile İlişkili Taraf Olmamak
B. İhraççı ile Sözleşmesel İlişkilerde Bulunmamak
C. İhraççı ile Belirli Hukuki İşlemleri Gerçekleştiren Kişilerin Ortağı ve Yetkilisi Olmamak
D. Menfaat Amacıyla Kullanmama ve Gizlilik Yükümlülüğü

İKİNCİ BÖLÜM: TEMİNAT YÖNETİM SÖZLEŞMESİNİN ŞEKLİ, HUKUKİ NİTELİĞİ, TARAFLARI VE UNSURLARI
§ 1. Teminat Yönetim Sözleşmesinin Şekli
§ 2. Hukuki Niteliği
I. Teminat Yönetim Sözleşmesinin Nitelendirilmesi
A. Teminat Yönetim Sözleşmesinin Sınıflandırılması
1. Yapılmasının Zorunlu Olup Olmaması Yönünden
2. Kanunda Düzenlenmiş Olup Olmaması Yönünden
3. Her İki Tarafa Borç Yükleyip Yüklememesi Yönünden
4. Edimin İfa Zamanı Yönünden
5. Konusu ve Amacı Yönünden
B. Üçüncü Kişi Yararına Sözleşme Niteliği
C. Ticari İş Niteliği ve Buna Bağlı Sonuçlar
1. Ticari İş Niteliği
2. Ticari İş Niteliği Taşımasına Bağlı Sonuçlar
a. Teselsül Karinesi
b. Faiz Oranı
II. Temelindeki Sözleşmesel İlişkiler
A. Saklama Sözleşmeleri
B. Vekalet Sözleşmesi
C. Saf İnançlı İşlem

§ 3. Teminat Yönetim Sözleşmesinin Tarafları ve İlgili Kişiler
I. İhraççı
II. Teminat Yöneticisi
III. Teminat Veren
IV. Üçüncü Kişi Konumundaki Yatırımcılar

§ 4. Teminat Yönetim Sözleşmesinin Asgari Unsurları
I. Teminat Konusu İhraç
II. Teminata Konu Varlıklar
A. Teminata Konu Olabilecek Varlıklar
1. Nakit
2. Varlığa veya İpoteğe Dayalı Menkul Kıymetler Tebliği Kapsamındaki Varlıklar
3. Devlet Tahvilleri, İç Borçlanma Senetleri ve Kira Sertifikaları
4. Borsa İstanbul Yıldız Pazar Payları
5. Bankalar Tarafından İhraç Edilen Borçlanma Araçları
6. Teminat Mektupları
7. Yatırım Fonu Katılma Payları
8. Borsada İşlem Gören Standart Kıymetli Madenler
9. İDMK ve VDMK Türü Menkul Kıymetler
10. TİTRK Kapsamındaki Bazı Varlıklar
11. Taşınmazlar
12. Varlıklar Üzerindeki Sınırlı Ayni Haklar
a. İrtifak Hakları
b. Rehin Hakları
c. Taşınmaz Yükü
13. SPK Tarafından Uygun Görülecek Varlıklar
B. Ortak Hükümler
1. Varlıkların Değerlemesine İlişkin Esaslar
2. Konsantrasyon Limitleri ve Yeniden Değerlendirme
3. Varlıklara İlişkin Şartlar
4. Dönemsel Gelirler
III. Teminat Altına Alınan Ödeme Yükümlülüğü
A. Ödeme Yükümlülüğünün Ne Olduğu
B. Ödeme Yükümlülüğün Ne Zaman Yerine Getirileceği
C. Ödeme Yükümlülüğün Ne Şekilde Yerine Getirileceği
IV. Temerrüt Dışında Hangi Hallerde Alacağın Teminattan Karşılanacağı
V. Teminata Konu Varlıkların Zilyetliğinin Hangi Tarafta Kalacağı ve Zilyetliğe Sahip Olacak Tarafça Bu Varlıkların Nasıl İşletileceği ve/veya Kullanılacağı
VI. Teminata Konu Varlıkların Teminat Yöneticisi Dışında Bir Kişinin Zilyetliğinde Bulunması Halinde İhraççının Bu Kişiyle İlgili Taahhütleri
VII. Teminata Konu Varlıklara İlişkin Masrafların Kimin Tarafından Karşılanacağı
VIII. Tarafların Hak ve Yükümlülükleri ve Özellikle Teminat Yöneticisine Ödenecek Ücret
IX. Teminat Yöneticisinin Devir Yetkisi Olup Olmadığı ve Varsa Buna İlişkin Esaslar
X. Teminata Konu Varlıkların Niteliklerinin Hangi Tarafça Nasıl Tespit Edileceği
XI. Tebliğ’deki Zorunlu Haller Dışında Teminata Konu Varlığın Vade İçinde Değerlemesinin Yapılıp Yapılmayacağı

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: TEMİNAT YÖNETİM SÖZLEŞMESİNİN KURULMASI, TARAFLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ, SÖZLEŞMENİN DEĞİŞTİRİLMESİ VE SONA ERMESİ
§ 1. Teminat Yönetim Sözleşmesinin Kurulması
I. Teminat Yönetim Sözleşmesinin İhraç Tavanı Tutarının Tamamı İçin Tek Seferde Yapılması
II. Teminat Yönetim Sözleşmesinin İhraç Tavanı Dahilindeki Tertipler İçin Ayrı Ayrı Yapılması

§ 2. Teminat Yönetim Sözleşmesinde Tarafların Hak ve Yükümlülükleri
I. İhraççının Hak ve Yükümlülükleri
A. İhraççının Hakları
1. İfa Edilen Dönemsel Ödeme Yükümlülüğü Oranında İade Talep Hakkı
a. İhraççının Sermaye Piyasası Aracı İhracından Kaynaklanan Yükümlülüğünü Yerine Getirmesi
b. Sermaye Piyasası Aracının Satılamaması
2. İfa Edilen Dönemsel Ödeme Yükümlülüğü Oranında Sınırlı Ayni Hakkın Kaldırılmasına İlişkin Talep Hakkı
B. İhraççının Yükümlülükleri
1. Ücret Ödeme Yükümlülüğü
2. Teminata Konu Varlıkları Teminat Yöneticisine Devir Etme Yükümlülüğü
3. Teminata Konu Varlıklar Üzerinde Teminat Yöneticisi Lehine Sınırlı Ayni Hak Kurma Yükümlülüğü
a. Nasıl Bir Sınırlı Ayni Hak Kurulacağı ve Hükümleri
b. Sınırlı Ayni Hak Kurulması Sistemine İlişkin Eleştirilerimiz ve Önerilerimiz
4. Teminat Yöneticisine İlişkin Bilgilerin Tescil ve İlan Edilmesi
5. Varlıkların Yerine Yenilerinin Konması
6. Özel Durum Açıklaması
II. Teminat Yöneticisinin Hak ve Yükümlülükleri
A. Teminat Yöneticisinin Hakları
1. Ücret Talep Hakkı
2. Teminata Konu Varlıkları Kontrol Yükümlülüğü ve Uygun Olmayanların Değiştirilmesini Talep Hakkı
B. Teminat Yöneticisinin Yükümlülükleri
1. Teminat Konusu Varlıkların İdaresi, Korunması, Muhafazası ve Hukuki Yollara Müracaat Edilmesi
a. Varlıkların Sevk ve İdaresi
b. Varlıkların Korunması ve Muhafazası
c. Varlıklara İlişkin Hukuki Yollara Müracaat Edilmesi
2. Teminat Konusu Varlıkların Paraya Çevrilmesi ve Paranın Paylaştırılması
a. Varlıkların Paraya Çevrilmesi
b. Paranın Paylaştırılması
3. Teminat Raporunun Hazırlanması ve Kamuya Açıklanması
4. Gerektiğinde Özel Durum Açıklamaları Yapma
5. Teminat Defteri Tutma
6. Belge Saklama
7. Görevlerini Sadakat ve Özenle Yerine Getirme
a. Özen Borcu
b. Sadakat Borcu
C. Teminat Yöneticisinin Sorumluluğuna İlişkin Hususlar
1. Sorumsuzluk Anlaşmaları
2. Yükümlülüklerin Devredilmesi Halinde Sorumluluk

§ 3. Teminat Yönetim Sözleşmesinin Değiştirilmesi

§ 4. Teminat Yönetim Sözleşmesinin Sona Erme Sebepleri ve Sona Ermesinin Sonuçları
I. Teminat Yönetim Sözleşmesinin Sona Erme Sebepleri
A. Sermaye Piyasası Aracı İhracından Doğan Ödeme Yükümlülüğünün İfası
B. Teminat Konusu Varlıkların Paraya Çevrilerek Yatırımcılara Ödenmesi
C. Teminat Yöneticisinin Sözleşmeye Aykırı Hareket Etmesi Durumunda İhraççının Feshi
D. Teminata Konu Varlıkların Amacı Dışında Kullanılması Halinde SPK’nın Sözleşmenin Sona Erdirilmesini İsteme Yetkisi
E. Yöneticisinin Faaliyet İzninin İptali, Faaliyetlerinin Durması ya da Yetkilerinin İptal Edilmesi
1. Teminat Yöneticisinin Faaliyet İzninin İptali, Faaliyetlerinin Sürekli veya Geçici Olarak Durdurulması
2. Teminat Yöneticisinin Genel Saklama Yetkisinin İptal Edilmesi
F. Teminat Yöneticisinin Bağımsızlığını Zedeleyen veya SPK Tarafından Bağımsızlığı Zedeleyen Haller Arasında Değerlendirilen Durumların Meydana Gelmesi
II. Teminat Yönetim Sözleşmesinin Sona Ermesinin Sonuçları
A. Yeni Bir Teminat Yöneticisi ile Sözleşme Yapılması
B. Teminata Konu Varlıklara İlişkin Hak, İmtiyaz ve Yetkilerin Yeni Teminat Yöneticisine Devri