YEŞİL YATIRIM TAHKİMİ: Adil ve Hakkaniyetli Davranma Yükümlülüğü Karşısında Yatırımcının Çevreyi Koruma Sorumluluğu

Ali İhsan Tanrıöver

İÇİNDEKİLER 

KISALTMALAR LİSTESİ
GİRİŞ

BİRİNCİ BÖLÜM
EV SAHİBİ DEVLETİN ADİL VE HAKKANİYETLİ DAVRANMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE YORUMLANMASI
A. Adil ve Hakkaniyetli Davranma Yükümlülüğü
 1. Ayrımcı Muamele
 2. Makul Olmayan/Keyfî Muamele
B. Ulusal ve Uluslararası Sistemlerde Adil ve Hakkaniyetli Davranma Yükümlülüğü
 1. Ulusal Sistemlerde Adil ve Hakkaniyetli Davranma Yükümlülüğü
 2. Uluslararası Hukukta Adil ve Hakkaniyetli Davranma Yükümlülüğü
C. Adil ve Hakkaniyetli Davranma Yükümlülüğünün Yorumlanması
 1. Uluslararası Belgelerin Yorumlamada Kullanılması
  a. Çeşitli Uluslararası Belgelerin Değerlendirilmesi
  b. Yatırım Kavramının Ekonomik Kalkınmaya Katkı Unsuru Bakımından Değerlendirme
 2. Amaç ve Konu Bakımından Yorumlama
 3. Yatırımcının Davranışlarının Yorumlamaya Etkisi
D. Ev Sahibi Devletin Haklı Müdahaleleri: Police Powers Doktrini, Iztırar Hali, Kamu Yararı ve Clean Hands Doktrini
 1. Devletin Düzenleme Yetkisi, Police Powers Doktrini
  a. Devletin Iztırar Hali Savunması
  b. Kamu Yararı Kapsamında Devletin Müdahalesi
   i. Kamu Yararı Kriterleri
   ii. Kamu Yararı ve Police Powers Doktrini
  c. Clean Hands Doktrini
E. Adil ve Hakkaniyetli Davranma Yükümlülüğünde Yatırımcının Meşru Beklentileri
 1. Yatırımcının Beklentileri Meşru ve Makul Olmalıdır
 2. Kanal İstanbul Projesi’nde Yatırımcının Meşru Beklentileri
F. Uygulanacak Hukuk
 1. Uygulanacak Hukukun Belirlenmesi: Sözleşme Hükümleri ve Anlaşmalar
  a. Hukuk Seçimi
  b. Hukuk Seçimi Türleri
   i. Açık Hukuk Seçimi Halleri
   ii. Örtülü Hukuk Seçimi Halleri

İKİNCİ BÖLÜM
YATIRIMCILARIN TÜRK HUKUKU BAĞLAMINDA ÇEVREYİ KORUMA SORUMLULUĞU
A. Ev Sahibi Devletin Mevzuatının Şeffaf ve Öngörülebilir Olması
B. Türk Hukukunda Basiretli Tacir Kavramı ve Yatırımcının Çevrenin Korunmasına Yönelik Sorumluluğuna Etkileri
 1. Türk Hukukunda Basiretli Tacir Kavramı
  a. Tacir Olmanın Doğurduğu Sorumluluklar
  b. Basiretli Tacirin Çevreyi Koruma Sorumluluğu
C. Türk Hukukunda Çevre Koruma Mekanizmaları
 1. Türk Hukukunda Çevre Kavramı
  a. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Çevre Hakkı
  b. Uluslararası Çevre Hukuku Prensiplerinin Türk Çevre Hukukundaki Yansımaları
  c. Çevresel Etki Değerlendirme Raporları
   i. ÇED Raporlarının İdari Yargıya Konu Olması
 2. Yatırımlara Yapılan Müdahalelerin Türk Hukukunda Makul Kabul Edildiği Durumlar
  a. İdari Yaptırımlar
  b. Özel Hukuk’tan Doğan Sorumluluk
   i. Önleyici Davalar
   ii. Eski Hale Getirme Davası
   iii. Maddi Tazminat Davası
   iv. Manevi Tazminat Davası
  c. Çevrenin Korunmasına İlişkin Suçlar

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YATIRIMCILARIN ULUSLARARASI HUKUK BAĞLAMINDA ÇEVREYİ KORUMA SORUMLULUĞU
A. Yatırımların Çevreye Olası Etkileri
 1. Özel Sektörün Çevre Üzerinde Negatif Etkisi
  a. Yatırım ve Çevre ile Bağlantısı
   i. Kirlilik Cenneti Hipotezi
   ii. Bhopal Vakası ve Diğer Örnekler
   iii. Kirlilik Halesi Hipotezi
   iv. Yabancı Yatırımların Etkisi Kompleks Bir Mekanizmadır
B. Yatırımcının Sorumluluğu
 1. Şirketin Hesap Verebilirliği
  a. Sorumluluk Kavramı
  b. Uluslararası Hukukta Yatırımcının Çevre Sorumluluğu
   i. Kurumsal Sosyal Sorumluluk
   ii. Kirleten Öder İlkesi
  c. Ulusal Hukuklar Bağlamında Yatırımcının Uluslararası Çevre Sorumluluğu
   i. Ev Sahibi Devletin Kontrolü
   ii. Yatırımcının Vatandaşı Olduğu Devletin Kontrolü
C. Çevre Zararları Nedeniyle Yabancı Yatırımın Ev Sahibi Devlet Tarafından Zayıflatılması
 1. Devletin Çevreye Zarar Veren Yatırımlara Karşı Davranışlarını Gerekçelendirebileceği Argümanlar
  a. Devletin Egemenlik Yetkisi (Police Powers Doktrini)
  b. Çevrenin Korunmasında Devletin Uluslararası Yükümlülüğü
  c. Yatırım Uyuşmazlıklarının İnsan Hakları Bağlamında Değerlendirilmesi
   i. İnsan Hakları Koruma Yükümlülüğü ve FET Standardı İhlallerinde Sınırlar
   ii. Amicus Curiae
  d. Sürdürülebilir Kalkınma
 2. Milletlerarası Yatırım Tahkiminde Karşı Davalar