Arzu Oğuz
İÇİNDEKİLER
ÖN SÖZ
KISALTMALAR
GİRİŞ
BÖLÜM I: SINAİ MÜLKİYET HAKLARINDA HUKUKİ İŞLEMLER
I. Hukuki İşlemler
A. Genel Olarak
B. Genel Olarak Sınai Hakların Konu Olabileceği İşlemler
C. Sözleşmelerin Şekli
D. Sınai Hakların Devri
1. İradi İşlemle Devir
2. Ticari İşletmeyle Birlikte Devir
3. Birleşme ve Bölünme ile Devir
4. Ayni Sermaye Koyma Yoluyla Devir
5. Mahkeme Kararı ile Devir
E. Lisans Sözleşmeleri
1. Kavram
2. Lisans Çeşitleri
a. İradi Lisans – Zorunlu Lisans
b. Üretim, Dağıtım ve Kullanma Lisansları
c. Basit Lisans – İnhisari Lisans
3. Sınai Hak Türlerinde Lisans Sözleşmesi Özellikleri
a. Patent/Faydalı Model ve Ticari Sır (Know How) Hukukunda Lisans
aa. Genel Olarak
bb. Patent ve Ticari Sır Lisans Sözleşmelerinde Bulunması Gereken Hususlar
b. Tasarım Hukukunda Lisans
c. Marka ve İnternet Alan Adlarında Lisans
4. Lisans Sözleşmesinin Kurulması
a. Genel Olarak
b. Lisans Sözleşmesinin Hukuki Niteliği
c. Lisans Sözleşmesinin Kurulması
d. Lisans Sözleşmesinin Süresi ve Şekli
5. Lisans Sözleşmesinin Hüküm ve Sonuçları
a. Lisans Verenin Yükümlülükleri
aa. Sözleşme Yapılması ve Lisans Konusu Hakkın Kullanımının Sağlanması
bb. Kullanımı Sağlanan Hakkın Devam Ettirilmesi
cc. Lisans Konusu Hakkın Üçüncü Kişiler Tarafından İhlali Hâlinde Hukuk Yolları
b. Lisans Alanın Yükümlülükleri
aa. Lisans Bedelini Ödeme Yükümlülüğü
bb. Muhasebe Tutma ve Fatura Düzenleme Yükümlülüğü
cc. Kullanma Yükümlülüğü
dd. Sır Saklama Yükümlülüğü
ee. Kaliteyi Güvence Altına Alma Yükümlülüğü
ff. Rekabet Etmeme ve Dava Açmama Yükümlülüğü
gg. İhlalleri Hak Sahibine Bildirme Yükümlülüğü
6. Lisans Sözleşmesinin Sona Ermesi
a. Dönme ve Fesih
b. Mutlak Butlan
c. İşlem Temelinin Çökmesi
d. Sona Ermenin Sonuçları
II. Sınai Mülkiyet Haklarının Haczi
A. Tescilli Marka, Tescilli Tasarım ve Patent Hakkının Haczi Usulü
B. Tescilsiz Marka ile Tescilsiz Tasarım Üzerindeki Hakların Haczi ve Usulü
C. Lisans Hakkının Haczedilmesi
D. Haczin Hüküm ve Sonuçları
1. Haczin Hüküm ve Sonuçlarını Doğurduğu An
2. Haczin Alacaklı Bakımından Etkisi
3. Haczin Borçlu Bakımından Etkisi
4. Haciz İşleminin Üçüncü Kişiler Bakımından Etkisi
III. Sınai Mülkiyet Haklarının Rehnedilmesi
A. Genel Olarak
B. Sınai Mülkiyet Haklarının Türk Medeni Kanunu Hükümleri Uyarınca Rehnedilmesi
1. Rehin Sözleşmesi
2. Tasarruf İşlemi
3. Tescilin Etkisi
C. Sınai Mülkiyet Haklarının Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Uyarınca Rehnedilmesi
1. Rehin Hakkının Kazanılması ve Tescilin Etkisi
2. Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Uyarınca Temerrüt Sonrası Hakların Kullanılması
D. Rehnin Hüküm ve Sonuçları
E. Rehin Hakkının Sona Ermesi
IV. Mirasla İntikal
BÖLÜM II: SINAİ MÜLKİYET HAKLARININ İHLALİ VE HUKUKİ KORUMA YOLLARI
I. Sınai Mülkiyet Davaları ve Talepler
A. Tecavüzün Mevcut Olmadığı Hakkında Dava (Menfi Tespit Davası)
B. Delil Tespiti Talebi
C. Belge İsteme Talebi
1. Hakkı İhlal Edenden Bilgi Talebi
2. Üçüncü Kişilerden Bilgi Talebi
a. Bilgi Talep Edilebilecek Üçüncü Kişiler
b. Mahkeme Kararı ile Bilgi Verme Zorunluluğu
c. Üçüncü Kişinin Bilgi Verme Talebinden Sorumluluğu
3. Bilgi Talebinin Kapsamı ve Sona Ermesi
4. Bilginin Tamamlanması ve Yemin
D. İhtiyati Tedbir Talebi
1. Genel Olarak
2. HMK Kapsamında İhtiyati Tedbirin Şartları
3. SMK Kapsamında İhtiyati Tedbirler
a. Davacının sınai haklarına tecavüz teşkil eden fiillerin önlenmesi ve durdurulması
b. Sınai hakkına tecavüz edilerek üretilen veya ithal edilen ürünlere elkonulması ve saklanması
c. Herhangi bir zararın tazmini bakımından teminat verilmesi
4. İhtiyati Tedbirde Taraflar
5. İhtiyati Tedbirde Yargılama
E. Sınai Mülkiyet Hakkı Tecavüze Uğrayan Hak Sahibinin İleri Sürebileceği Talepler
1. Fiilin Tecavüz Olup Olmadığının Tespiti (Müspet Tespit Davası)
2. Sınai Haklara Tecavüz Fiillerinin Önlenmesi (Men) ve Durdurulması (Ref) Davaları
a. Genel Olarak
b. Tecavüzün Önlenmesi Davası
aa. Tecavüzün Tekrarlanması Tehlikesi
bb. Tecavüz Tehlikesi
c. Tecavüzün Durdurulması Davası
d. Tecavüzün Kaldırılması (Ref’i) Davası
F. Müteselsil Sorumluluk
G. Tazminat Davaları
1. Genel Olarak
2. Şartlar
a. Hukuka Aykırı Bir Fiil
b. Kusur
aa. Kast
bb. İhmal
cc. Hata, Müterafık Kusur ve Üçüncü Kişilerin Kusuru
c. Zarar
aa. Maddi Zararın Giderilmesi
bb. Manevi Zararın Giderilmesi
d. İlliyet Bağı
3. Maddi Zararın Giderilmesi
a. Tazminatın Hesaplanması
b. Yoksun Kalınan Kâr Seçeneklerine Göre Hesaplama
aa. Sınai Mülkiyet Hakkı Sahibinin Muhtemel Geliri
bb. İhlalde Bulunanın Elde Ettiği Kazancın Ödenmesi
cc. Tazminatın Hesaplanması Yöntemi Olarak Farazi Lisans Bedeli
i) Genel Olarak
ii) Farazi Lisans Bedelinin Tazminata Esas Alınmasında Almanya Uygulamasında Gözetilen Hususlar
iii) Farazi Lisans Sözleşmesi Bedelinin Belirlenmesi
k) Genel Olarak
kk) Parça Başı veya Kâr Payı Lisansı, Kullanma Yükümlülüğü ve Karma Modeller
kkk) Sabit veya Götürü Lisans Bedeli
kkkk) Parça Başı ve Peşin Lisans Bedelinin Birlikte Belirlenmesi
iv) Lisans Bedeline Dayalı Tazminat: En Etkin Hesaplama Yöntemi
v) İhlal Eden veya Zarar Gören Tarafın Satış Fiyatının Hesaplamaya Esas Olması
vi) Lisans Bedelinin Hesaplanmasındaki Faktörler
vii) Marka İhlalinde Farazi Lisans Bedelinin Belirlenmesi
viii) Varsayımsal Lisans Bedelinin Hesaplanma Zamanı
4. Manevi Zararın Giderilmesi
5. Piyasanın Karıştırılmasından Doğan Zararlar
6. İtibar Tazminatı
a. Kavram
b. İtibar Zararının Şartları
c. Tazminat Sorumlusu
H. Sınai Mülkiyet Hakkının Gaspı Nedeniyle Hakkın Devri Davası
II. Sınai Haklara Tecavüz Hâlinde Yapılabilecek Diğer Talepler
A. İhtarname
B. El Koyma Talebi
C. El Konulan Malın Mülkiyetinin Sınai Hak Sahibine Tanınması
D. El Konulan Ürünler ile Cihaz ve Makine Gibi Araçların Şekillerinin Değiştirilmesi, Üzerlerindeki Markaların Silinmesi ve İmhası Talebi
E. Gümrüklerde El Koyma
F. Mahkeme Kararının İlgililere Tebliği ve Yayınlanması Talebi
G. İnternet Alan Adının Terkini
1. Genel Olarak
2. Uyuşmazlıkların Çözümü
a. Genel Olarak
b. WIPO Tahkimi (.tr Uzantılı Olmayan Alan Adı Uyuşmazlıkları)
c. TRABİS Tahkimi (.tr Uzantılı Alan Adı Uyuşmazlıkları)
H. Marka Hakkına Tecavüzün Devamını Önlemek Üzere Tedbirlerin Alınması
III. Sınai Haklarda Uyuşmazlıkların Olağan ve Alternatif Çözüm Yolları
A. Olağan Yargılamada Taraflar, Görevli ve Yetkili Mahkeme, Zamanaşımı
1. Taraflar
2. Görevli ve Yetkili Mahkeme
a. Görevli Mahkeme
b. Yetkili Mahkeme
3. Zamanaşımı
B. Sınai Haklarda Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları
Arzu Oğuz
İÇİNDEKİLER
ÖN SÖZ
KISALTMALAR
GİRİŞ
BÖLÜM I: SINAİ MÜLKİYET HAKLARINDA HUKUKİ İŞLEMLER
I. Hukuki İşlemler
A. Genel Olarak
B. Genel Olarak Sınai Hakların Konu Olabileceği İşlemler
C. Sözleşmelerin Şekli
D. Sınai Hakların Devri
1. İradi İşlemle Devir
2. Ticari İşletmeyle Birlikte Devir
3. Birleşme ve Bölünme ile Devir
4. Ayni Sermaye Koyma Yoluyla Devir
5. Mahkeme Kararı ile Devir
E. Lisans Sözleşmeleri
1. Kavram
2. Lisans Çeşitleri
a. İradi Lisans – Zorunlu Lisans
b. Üretim, Dağıtım ve Kullanma Lisansları
c. Basit Lisans – İnhisari Lisans
3. Sınai Hak Türlerinde Lisans Sözleşmesi Özellikleri
a. Patent/Faydalı Model ve Ticari Sır (Know How) Hukukunda Lisans
aa. Genel Olarak
bb. Patent ve Ticari Sır Lisans Sözleşmelerinde Bulunması Gereken Hususlar
b. Tasarım Hukukunda Lisans
c. Marka ve İnternet Alan Adlarında Lisans
4. Lisans Sözleşmesinin Kurulması
a. Genel Olarak
b. Lisans Sözleşmesinin Hukuki Niteliği
c. Lisans Sözleşmesinin Kurulması
d. Lisans Sözleşmesinin Süresi ve Şekli
5. Lisans Sözleşmesinin Hüküm ve Sonuçları
a. Lisans Verenin Yükümlülükleri
aa. Sözleşme Yapılması ve Lisans Konusu Hakkın Kullanımının Sağlanması
bb. Kullanımı Sağlanan Hakkın Devam Ettirilmesi
cc. Lisans Konusu Hakkın Üçüncü Kişiler Tarafından İhlali Hâlinde Hukuk Yolları
b. Lisans Alanın Yükümlülükleri
aa. Lisans Bedelini Ödeme Yükümlülüğü
bb. Muhasebe Tutma ve Fatura Düzenleme Yükümlülüğü
cc. Kullanma Yükümlülüğü
dd. Sır Saklama Yükümlülüğü
ee. Kaliteyi Güvence Altına Alma Yükümlülüğü
ff. Rekabet Etmeme ve Dava Açmama Yükümlülüğü
gg. İhlalleri Hak Sahibine Bildirme Yükümlülüğü
6. Lisans Sözleşmesinin Sona Ermesi
a. Dönme ve Fesih
b. Mutlak Butlan
c. İşlem Temelinin Çökmesi
d. Sona Ermenin Sonuçları
II. Sınai Mülkiyet Haklarının Haczi
A. Tescilli Marka, Tescilli Tasarım ve Patent Hakkının Haczi Usulü
B. Tescilsiz Marka ile Tescilsiz Tasarım Üzerindeki Hakların Haczi ve Usulü
C. Lisans Hakkının Haczedilmesi
D. Haczin Hüküm ve Sonuçları
1. Haczin Hüküm ve Sonuçlarını Doğurduğu An
2. Haczin Alacaklı Bakımından Etkisi
3. Haczin Borçlu Bakımından Etkisi
4. Haciz İşleminin Üçüncü Kişiler Bakımından Etkisi
III. Sınai Mülkiyet Haklarının Rehnedilmesi
A. Genel Olarak
B. Sınai Mülkiyet Haklarının Türk Medeni Kanunu Hükümleri Uyarınca Rehnedilmesi
1. Rehin Sözleşmesi
2. Tasarruf İşlemi
3. Tescilin Etkisi
C. Sınai Mülkiyet Haklarının Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Uyarınca Rehnedilmesi
1. Rehin Hakkının Kazanılması ve Tescilin Etkisi
2. Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Uyarınca Temerrüt Sonrası Hakların Kullanılması
D. Rehnin Hüküm ve Sonuçları
E. Rehin Hakkının Sona Ermesi
IV. Mirasla İntikal
BÖLÜM II: SINAİ MÜLKİYET HAKLARININ İHLALİ VE HUKUKİ KORUMA YOLLARI
I. Sınai Mülkiyet Davaları ve Talepler
A. Tecavüzün Mevcut Olmadığı Hakkında Dava (Menfi Tespit Davası)
B. Delil Tespiti Talebi
C. Belge İsteme Talebi
1. Hakkı İhlal Edenden Bilgi Talebi
2. Üçüncü Kişilerden Bilgi Talebi
a. Bilgi Talep Edilebilecek Üçüncü Kişiler
b. Mahkeme Kararı ile Bilgi Verme Zorunluluğu
c. Üçüncü Kişinin Bilgi Verme Talebinden Sorumluluğu
3. Bilgi Talebinin Kapsamı ve Sona Ermesi
4. Bilginin Tamamlanması ve Yemin
D. İhtiyati Tedbir Talebi
1. Genel Olarak
2. HMK Kapsamında İhtiyati Tedbirin Şartları
3. SMK Kapsamında İhtiyati Tedbirler
a. Davacının sınai haklarına tecavüz teşkil eden fiillerin önlenmesi ve durdurulması
b. Sınai hakkına tecavüz edilerek üretilen veya ithal edilen ürünlere elkonulması ve saklanması
c. Herhangi bir zararın tazmini bakımından teminat verilmesi
4. İhtiyati Tedbirde Taraflar
5. İhtiyati Tedbirde Yargılama
E. Sınai Mülkiyet Hakkı Tecavüze Uğrayan Hak Sahibinin İleri Sürebileceği Talepler
1. Fiilin Tecavüz Olup Olmadığının Tespiti (Müspet Tespit Davası)
2. Sınai Haklara Tecavüz Fiillerinin Önlenmesi (Men) ve Durdurulması (Ref) Davaları
a. Genel Olarak
b. Tecavüzün Önlenmesi Davası
aa. Tecavüzün Tekrarlanması Tehlikesi
bb. Tecavüz Tehlikesi
c. Tecavüzün Durdurulması Davası
d. Tecavüzün Kaldırılması (Ref’i) Davası
F. Müteselsil Sorumluluk
G. Tazminat Davaları
1. Genel Olarak
2. Şartlar
a. Hukuka Aykırı Bir Fiil
b. Kusur
aa. Kast
bb. İhmal
cc. Hata, Müterafık Kusur ve Üçüncü Kişilerin Kusuru
c. Zarar
aa. Maddi Zararın Giderilmesi
bb. Manevi Zararın Giderilmesi
d. İlliyet Bağı
3. Maddi Zararın Giderilmesi
a. Tazminatın Hesaplanması
b. Yoksun Kalınan Kâr Seçeneklerine Göre Hesaplama
aa. Sınai Mülkiyet Hakkı Sahibinin Muhtemel Geliri
bb. İhlalde Bulunanın Elde Ettiği Kazancın Ödenmesi
cc. Tazminatın Hesaplanması Yöntemi Olarak Farazi Lisans Bedeli
i) Genel Olarak
ii) Farazi Lisans Bedelinin Tazminata Esas Alınmasında Almanya Uygulamasında Gözetilen Hususlar
iii) Farazi Lisans Sözleşmesi Bedelinin Belirlenmesi
k) Genel Olarak
kk) Parça Başı veya Kâr Payı Lisansı, Kullanma Yükümlülüğü ve Karma Modeller
kkk) Sabit veya Götürü Lisans Bedeli
kkkk) Parça Başı ve Peşin Lisans Bedelinin Birlikte Belirlenmesi
iv) Lisans Bedeline Dayalı Tazminat: En Etkin Hesaplama Yöntemi
v) İhlal Eden veya Zarar Gören Tarafın Satış Fiyatının Hesaplamaya Esas Olması
vi) Lisans Bedelinin Hesaplanmasındaki Faktörler
vii) Marka İhlalinde Farazi Lisans Bedelinin Belirlenmesi
viii) Varsayımsal Lisans Bedelinin Hesaplanma Zamanı
4. Manevi Zararın Giderilmesi
5. Piyasanın Karıştırılmasından Doğan Zararlar
6. İtibar Tazminatı
a. Kavram
b. İtibar Zararının Şartları
c. Tazminat Sorumlusu
H. Sınai Mülkiyet Hakkının Gaspı Nedeniyle Hakkın Devri Davası
II. Sınai Haklara Tecavüz Hâlinde Yapılabilecek Diğer Talepler
A. İhtarname
B. El Koyma Talebi
C. El Konulan Malın Mülkiyetinin Sınai Hak Sahibine Tanınması
D. El Konulan Ürünler ile Cihaz ve Makine Gibi Araçların Şekillerinin Değiştirilmesi, Üzerlerindeki Markaların Silinmesi ve İmhası Talebi
E. Gümrüklerde El Koyma
F. Mahkeme Kararının İlgililere Tebliği ve Yayınlanması Talebi
G. İnternet Alan Adının Terkini
1. Genel Olarak
2. Uyuşmazlıkların Çözümü
a. Genel Olarak
b. WIPO Tahkimi (.tr Uzantılı Olmayan Alan Adı Uyuşmazlıkları)
c. TRABİS Tahkimi (.tr Uzantılı Alan Adı Uyuşmazlıkları)
H. Marka Hakkına Tecavüzün Devamını Önlemek Üzere Tedbirlerin Alınması
III. Sınai Haklarda Uyuşmazlıkların Olağan ve Alternatif Çözüm Yolları
A. Olağan Yargılamada Taraflar, Görevli ve Yetkili Mahkeme, Zamanaşımı
1. Taraflar
2. Görevli ve Yetkili Mahkeme
a. Görevli Mahkeme
b. Yetkili Mahkeme
3. Zamanaşımı
B. Sınai Haklarda Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.358,00 | 1.358,00 |
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.358,00 | 1.358,00 |
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.358,00 | 1.358,00 |
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.358,00 | 1.358,00 |
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.358,00 | 1.358,00 |


