Yeni
Yargısal ve Akademik İçtihatlar Işığında Sermaye Şirketlerinde Ortak, Yönetici ve Kanuni Temsilcilerin Amme Alacaklarından Sorumluluğu
Boyut:
16x24
Sayfa Sayısı:
294
Basım Yeri:
Ankara
Baskı:
1
Basım Tarihi:
2026-09
Kapak Türü:
Karton
Kağıt Türü:
1. Hamur
Konu:
%5
indirimli
890,00TL
845,50TL
Taksitli fiyat:
1 x 845,50TL
Havale/EFT ile:
803,23TL
9786253610685
402613
https://www.legalkitabevi.com/asil-kocacinar/yargisal-ve-akademik-ictihatlar-isiginda-sermaye-sirketlerinde-ortak-yonetici-ve-kanuni-temsilcilerin-amme-alacaklarindan-sorumlulugu-.htm
Sermaye Şirketlerinde Ortak, Yönetici ve Kanuni Temsilcilerin Amme Alacaklarından Sorumluluğu Yargısal ve Akademik İçtihatlar Işığında
845.5
Av. Asil Kocaçınar
İçindekiler
Önsöz
7
Giriş
21
Bölüm I
TEMEL KAVRAMLAR
A. AMME ALACAĞI KAVRAMI
23
B. SERMAYE ŞİRKETLERİ VE BAĞLANTILI KAVRAMLAR
28
1. Sermaye Şirketleri
28
2. Malvarlıklarının Ayrılığı İlkesi
28
3. Şirketin Yönetimi, Temsili ve İlzamı
30
4. Sınırlı Sorumluluk İlkesi
30
C. 6183 SAYILI KANUN’UN SİSTEMATİĞİ VE AMME ALACAKLARINDA SORUMLULUK SİSTEMİ
32
D. 5510 SAYILI KANUN’UN AMME ALACAKLARI BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ VE SORUMLULUK SİSTEMİ
37
Bölüm II
AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞUN GENEL ESASLARI
A. AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ
47
1. Şirket Tüzel Kişiliğinin Asıl Borçlu Olması
47
2. Kanundan Doğan Özel Bir Tahsil Sorumluluğu
48
3. Hukuk Sorumluluğundan Ayrılan Yönleri
48
4. Borçlu ile Sorumlu Kişi Arasındaki Ayrım
49
5. İşlem Amacının Sorumluluğun Niteliğine Etkisi
50
6. Sorumluluğun Tek Tip Bir Kurum Olarak Değerlendirilememesi
50
7. Kusur Esasına İlişkin Tartışmanın Genel Çerçevesi
51
B. ASIL BORÇLU VE SORUMLU KİŞİ AYRIMI
53
1. Asıl Borçlu Kavramı ve Şirket Tüzel Kişiliği
53
2. Sorumlu Kişinin Borcun Doğrudan Tarafı Olmaması
54
3. Sorumlu Kişinin Tahsil Sürecindeki Konumu
55
4. Ayrımın Takip Sırası Bakımından Önemi
55
5. Ayrımın Ödeme Emri Bakımından Önemi
56
6. Ayrımın Rücu İlişkisine Etkisi
56
7. Ayrımın İspat Yükü Bakımından Önemi
57
C. FER’İ SORUMLULUK, DOĞRUDAN SORUMLULUK VE MÜTESELSİL SORUMLULUK
58
1. Sorumluluğun Başvuru Sırasına Göre Ayrılması
58
2. Fer’i Sorumlulukta Asıl Borçluya Başvurma Gerekliliği
58
3. Doğrudan Sorumlulukta Sorumlu Kişiye Başvuru İmkânı
59
4. Müteselsil Sorumluluğun Alacaklıya Sağladığı İmkân
60
5. Sermaye Hissesi Oranında Sorumluluğun Limited Şirket Ortağı Bakımından Özel Niteliği
61
6. Ayrımın Önemi ve Kavramların Birbirine Karıştırılmasının Doğurduğu Sonuçlar
62
D. UYGULAYICILAR AÇISINDAN SORUMLULUK REJİMLERİNİN KAYNAKLARI
62
1. Limited Şirket Ortakları Bakımından 6183 Sayılı Kanun m. 35
63
2. Kanuni Temsilciler Bakımından 6183 Sayılı Kanun Mükerrer m. 35
64
3. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10
65
4. Sosyal Güvenlik Prim Borçlarında 5510 Sayılı Kanun m. 88
66
5. Hükümlerin Birbirinden Ayrılmasının Sistematik Önemi
69
E. KAMU YARARI İLE HUKUKİ GÜVENLİK ARASINDAKİ DENGE
69
F. SORUMLULUK VE İSPAT HUKUKU BAĞLANTISI
72
1. Vergi Hukukunda Gerçek Mahiyet İlkesi ve İspat
73
2. İdari Yargılama Usulünde Re’sen Araştırma İlkesi
74
3. Hukuki Dinlenilme Hakkı
74
4. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusunun İspatı
75
5. Ortaklık Sıfatı ve Sermaye Payı Oranının İspatı
76
6. Kanuni Temsilcilik, Temsil ve İlzam Yetkisinin İspatı
76
7. Sorumluluk Dönemi ile Borcun Ait Olduğu Dönemin İspatı
77
8. 5510 Sayılı Kanun M. 88 Bakımından Haklı Sebep ve İspat
77
9. Ödeme Emri ve İdari İşlem Dosyasının İspat Fonksiyonu
78
Bölüm III
LİMİTED ŞİRKET ORTAKLARININ AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU
A. GENEL OLARAK LİMİTED ŞİRKET ORTAĞININ KONUMU
82
B. 6183 SAYILI KANUN M. 35’İN TARİHSEL GELİŞİMİ VE SİSTEM İÇİNDEKİ YERİ
84
C. SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ
89
1. Ortaklık Sıfatına Bağlı Kanuni Sorumluluk
89
2. Kusura Dayanmayan Bir Tahsil Sorumluluğu
90
3. Fer’i Nitelik ve “Doğrudan Doğruya Sorumluluk” Arasındaki İlişki
91
4. Sermaye Hissesi Oranında Sınırlanan Sorumluluk
92
5. Ortağın Asıl Borçlu Değil, Kanuni Sorumlu Olması
94
D. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI
96
1. Limited Şirkete Ait Bir Amme Alacağının Bulunması
96
2. Alacağın Şirketten Tamamen veya Kısmen Tahsil Edilememesi
97
3. Alacağın Şirketten Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması
98
4. Takip Edilen Kişinin İlgili Dönemde Limited Şirket Ortağı Olması
100
5. Sorumluluğun Sermaye Hissesi Oranında Belirlenmesi
100
6. Ara Değerlendirme
101
E. PAY DEVRİ HALİNDE SORUMLULUK
102
1. Devir Öncesi Amme Alacaklarında Devreden ve Devralanın Sorumluluğu
102
2. Amme Alacağının Doğduğu ve Ödenmesi Gereken Tarihte Farklı Ortakların Bulunması
103
3. Pay Devrinin Şirkete ve Üçüncü Kişilere Karşı Hüküm İfade Ettiği An
105
4. Ara Değerlendirme
107
F. TAKİP SIRASI VE ÖDEME EMRİ
107
1. Ortağa Başvurulmadan Önce Şirket Hakkında Takip Yapılması Gerekir
107
2. Kanuni Temsilci ile Ortak Arasında Öncelik Sıralaması Sorunu
108
3. Ortağa Ödeme Emri Gönderilmesi, Şirket Tüzel Kişiliğine Ödeme Emri Gönderilmesinden Ayrı Bir Takip İşlemidir
109
4. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusu Somut Belgelerle Gösterilmelidir
109
5. Ortağa Gönderilen Ödeme Emrinde Hukuki Sebep Açık Olmalıdır
110
6. Ödeme Emrine Karşı Koyma Yolları ile Görevli ve Yetkili Mahkeme
111
7. Ara Değerlendirme
112
G. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME VE ORTAĞIN İLERİ SÜREBİLECEĞİ SAVUNMALAR
112
1. İdarenin İspatlaması Gereken İlk Unsur: Limited Şirkete Ait Amme Alacağı
113
2. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması
113
3. Ortaklık Sıfatının ve Pay Oranının İspatı
114
4. Borcun Doğduğu Dönem ile Ortaklık Döneminin İlişkilendirilmesi
115
5. Ödeme Emrinin Dayanağının Açık Olması
116
6. Zamanaşımı, Ödeme, Mahsup ve Yapılandırma Savunmaları
116
7. İdare ile Ortağın İspat Konumlarının Ayrılması
117
8. Ara Değerlendirme
117
H. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ
118
Bölüm IV
KANUNİ TEMSİLCİLERİN AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU
A. KANUNİ TEMSİLCİ KAVRAMI
122
B. KANUNİ TEMSİLCİLİK SIFATININ BELİRLENMESİ
125
1. Anonim Şirketlerde Kanuni Temsilci
126
2. Limited Şirketlerde Kanuni Temsilci
127
3. Tüzel Kişi Yönetim Kurulu Üyesi ve Gerçek Kişi Temsilci
128
4. Temsil ve İlzam Yetkisi
128
C. KANUNİ TEMSİLCİLERİN SORUMLULUĞUNUN KANUNİ DAYANAKLARI
131
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10
131
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Amme Alacaklarında 6183 Sayılı Kanun Mükerrer m. 35
132
3. Sosyal Güvenlik Prim Borçlarında 5510 Sayılı Kanun m. 88’in Özel Konumu
133
4. Vergi Usul Kanunu m. 10 ile 6183 Mükerrer m. 35 Arasındaki İlişki
134
D. KANUNİ TEMSİLCİ SORUMLULUĞUNUN HUKUKİ NİTELİĞİ
136
1. Kanundan Doğan ve Temsil Sıfatına Bağlı Bir Sorumluluk Olması
136
2. Asıl Borçlu Şirket ile Sorumlu Kanuni Temsilci Arasındaki Ayrım
137
3. Fer’i Nitelik ve Şahsi Malvarlığıyla Sorumluluk
137
4. Tahsil Sorumluluğu mu, Vergi Sorumluluğu mu?
138
5. Vergi Usul Kanunu M. 10 Bakımından Kusur Sorumluluğu Tartışması
139
6. 6183 Mükerrer m. 35 Bakımından Kusursuz veya Ağırlaştırılmış Sorumluluk Tartışması
139
7. Ara Değerlendirme
140
E. VERGİ USUL KANUNU M. 10 KAPSAMINDA KANUNİ TEMSİLCİNİN SORUMLULUĞU
141
1. Tüzel Kişiye Ait Vergisel Ödevlerin Bulunması
141
2. Vergisel Ödevlerin Kanuni Temsilci Tarafından Yerine Getirilmemesi
142
3. Vergi ve Buna Bağlı Alacakların Şirketten Tahsil Edilememesi
143
4. Kanuni Temsilcinin Görev Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ
144
5. Kanuni Temsilcinin Rücu Hakkı
145
6. Ara Değerlendirme
146
F. 6183 MÜKERRER M. 35 KAPSAMINDA KANUNİ TEMSİLCİNİN SORUMLULUĞU
146
1. Uygulama Alanı
146
2. Tüzel Kişinin Malvarlığından Tahsil Edilememesi veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması
147
3. Kanuni Temsilcinin Şahsi Malvarlığıyla Sorumluluğu
148
4. Kusursuz Sorumluluk Tartışması
149
5. Rücu Hakkı
150
6. Ara Değerlendirme
151
G. SORUMLULUĞUN DÖNEM BAKIMINDAN SINIRLANDIRILMASI
151
1. Temsilcilik Sıfatının Başlangıcı ve Sona Ermesi
151
2. Borcun Doğduğu Dönem ile Vergiyi Doğuran Olayın Önemi
152
3. Tahakkuk Tarihi, Vade Tarihi ve Ödeme Yükümlülüğü
153
4. Sonradan Kesinleşen Borçlar Bakımından Dönem Sorunu
153
5. Tasfiye ve Terkin Sonrası Sorumluluk
154
H. TAKİPTE ÖNCELİK SIRASI, ÖDEME EMRİ VE ÖDEME EMRİNE KARŞI KOYMA YOLLARI
155
1. Öncelikle Asıl Borçlu Şirketin Takip Edilmesi Gerekir
155
2. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusu Somutlaştırılmalıdır
155
3. Kanuni Temsilciye Ödeme Emri Gönderilmesi
156
4. Ödeme Emrinde Hukuki Dayanak Açıkça Gösterilmelidir
157
5. Ödeme Emrine Karşı İleri Sürülebilecek İtirazlar
158
a. Takip Konusu Alacağın Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Gerçekleşmediği
158
b. Takip Edilen Kişinin Kanuni Temsilci Olmadığı
158
c. Borcun Temsilcilik Dönemine Ait Olmadığı
159
d. Vergi Usul Kanunu M. 10 Bakımından Vergisel Ödevlerin İhlal Edilmediği
159
e. Ödeme Emrinin Hukuki Dayanağının Belirsiz Olduğu
159
f. Borcun Kısmen veya Tamamen Ödendiği, Mahsup Edildiği ya da Yapılandırıldığı
160
g. Zamanaşımı
160
h. Vergi Cezası ve Fer’iler Bakımından Sorumluluğun Kapsamı
160
6. Dava Açılması ve Yargısal Denetimin Kapsamı
160
7. Ara Değerlendirme
161
İ. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME VE KANUNİ TEMSİLCİNİN SAVUNMALARI
161
1. İdarenin Şirket Adına Amme Alacağını ve Alacağın Türünü Ortaya Koyması Gerekir
162
2. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması İspatlanmalıdır
162
3. Kanuni Temsilcilik Sıfatı ve Temsil Yetkisi İspatlanmalıdır
163
4. Temsil Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ Kurulmalıdır
164
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödevlerin İhlali Ayrıca Değerlendirilmelidir
164
6. 6183 Mükerrer m. 35 Bakımından Takip Şartları Ayrıca Denetlenmelidir
165
7. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Zamanaşımına Uğradığı Savunmaları
165
8. Ödeme Emrinin Dayanağının Belirsizliği Savunması
166
9. İdare ile Kanuni Temsilcinin İspat Konumlarının Ayrılması
166
10. Ara Değerlendirme
167
J. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ
167
Bölüm V
ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ VE LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİ BAKIMINDAN ÖZEL DEĞERLENDİRME
A. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYESİNİN HUKUKİ KONUMU
170
1. Yönetim Kurulunun Organ Niteliği
171
2. Pay Sahipliği ile Yönetim Kurulu Üyeliğinin Ayrılması
172
3. Yönetim ve Temsil Yetkisinin Devri
173
4. İcracı Olan ve Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Ayrımı
174
B. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN VERGİ VE DİĞER AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU
175
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10’un Uygulanması
176
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Alacaklarda 6183 Mükerrer m. 35
177
3. Temsil Yetkisinin Devredildiği Hallerde Sorumluluk
178
4. Yönetim Kurulu Üyeliğinin Sona Ermesi ve Dönemsel Sorumluluk
180
C. TÜZEL KİŞİ YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE GERÇEK KİŞİ TEMSİLCİ
181
1. Tüzel Kişinin Yönetim Kurulu Üyesi Olabilmesi
182
2. Tüzel Kişi Adına Tescil Edilen Gerçek Kişinin Konumu
183
3. Vergisel ve Amme Alacağı Sorumluluğunun Kime Yöneltileceği
184
4. Yönetim Kurulu Üyesi Tüzel Kişinin Gerçek Kişi Temsilcisi Özelinde İspat Sorunu
185
D. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRÜNÜN HUKUKİ KONUMU
187
1. Müdürlük Sıfatı ve Şirketin Yönetimi
187
2. Ortak Sıfatını Haiz Müdür ve Dışarıdan Müdür Ayrımı
188
3. Birden Fazla Müdür Bulunması
189
4. Tüzel Kişi Müdür Meselesi
190
E. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİNİN VERGİ VE DİĞER AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU
191
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10
192
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Amme Alacaklarında 6183 Mükerrer
m. 35
193
3. Müdürlük Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ
195
4. Limited Şirket Ortağı Olan Müdürün Çifte Sıfatı
196
F. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ VE LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİNİN SOSYAL GÜVENLİK PRİM BORÇLARI BAKIMINDAN KONUMU
198
1. Anonim Şirket Yönetim Kurulu Üyelerinin 5510 Sayılı Kanun m. 88 Kapsamındaki Yeri
198
2. Limited Şirket Müdürünün Üst Düzey Yönetici, Yetkili ve Kanuni Temsilci Sıfatının 5510 Sayılı Kanun’un 88. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi
199
3. 5510 Sayılı Kanun m. 88’e İlişkin Ayrıntılı İncelemenin Sonraki Bölüme Bırakılması
200
G. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN ÖZEL DEĞERLENDİRME
201
1. Yönetim Kurulu Üyeliği veya Müdürlük Sıfatının İspatı
201
2. Temsil ve İlzam Yetkisinin Kapsamı ile Yetki Devrinin İspatı
202
3. Görev Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağın İspatı
203
4. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının İspatı
203
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlalinin İspatı
204
6. Ödeme Emrinin Dayanağının ve Takip Sıfatının Belirli Olması
205
7. Sorumlu Kişinin İleri Sürebileceği Başlıca Savunmalar
205
a. Yalnızca Pay Sahibi veya Ortak Olunduğu, Yönetici/Müdür/Kanuni Temsilci Sıfatının Bulunmadığı
205
b. Temsil ve İlzam Yetkisinin Bulunmadığı veya Başka Kişilere Devredildiği
205
c. İcracı Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Olunduğu
206
d. Müdürlük veya Yönetim Kurulu Üyeliğinin Borç Döneminde Bulunmadığı
206
e. Borcun Kendi Görev Dönemiyle İlişkilendirilemediği
206
f. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Gerçekleşmediği
206
g. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlalinin Bulunmadığı
207
h. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanağın Belirsiz Olduğu
207
i. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Zamanaşımına Uğradığı
207
8. Ara Değerlendirme
207
H. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ
208
Bölüm VI
5510 SAYILI KANUN KAPSAMINDA
SGK PRİM BORÇLARINDAN SORUMLULUK
A. SGK PRİM BORÇLARININ AMME ALACAĞI NİTELİĞİ VE 6183 SAYILI KANUN İLE İLİŞKİSİ
213
1. Prim ve Diğer Kurum Alacaklarının Amme Alacağı Sayılması
214
2. 6183 Sayılı Kanun’a Yapılan Atfın Kapsamı
214
3. Takip Usulü ile Sorumluluk Rejiminin Ayrılması
215
B. 5510 SAYILI KANUN M. 88’İN SORUMLULUK SİSTEMİ
216
1. İşverenin Prim Ödeme Yükümlülüğü
217
2. Prim Borcunun Süresinde Ödenmemesi
218
3. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Aranmaması
218
4. İşverenle Birlikte Müşterek ve Müteselsil Sorumluluk
220
C. 5510 SAYILI KANUN M. 88 KAPSAMINDA SORUMLU TUTULABİLECEK KİŞİLER
221
1. Kamu İdarelerinde Tahakkuk ve Tediye ile Görevli Kamu Görevlileri
221
2. Şirket Yönetim Kurulu Üyeleri
222
3. Üst Düzey Yönetici Kavramı
222
4. Yetkili Kavramı
223
5. Kanuni Temsilciler
224
6. İşveren Vekili, Alt İşveren ve Geçici İş İlişkisiyle Bağlantı
225
D. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ BAKIMINDAN 5510 SAYILI KANUN M. 88
226
1. Yönetim Kurulu Üyesinin Kanunda Açıkça Sayılması
226
2. Temsil ve İlzam Yetkisi Bulunmayan Yönetim Kurulu Üyesinin Durumu
227
3. İcracı Olan ve Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Ayrımı
228
4. Yönetim Kurulu Üyeliği Dönemi ile Prim Borcu Dönemi Arasındaki Bağ
229
5. Ara Değerlendirme
230
E. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİ BAKIMINDAN 5510 SAYILI KANUN M. 88
231
1. Müdürün Kanuni Temsilci ve Üst Düzey Yönetici Sıfatı
231
2. Ortak Müdür ve Dışarıdan Müdür Ayrımı
232
3. Birden Fazla Müdür Bulunması
233
4. Müdürlük Dönemi ile Prim Borcu Dönemi Arasındaki Bağ
234
F. “HAKLI BİR SEBEP OLMAKSIZIN” İBARESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ
235
1. Haklı Sebep Kavramının Kanunda Tanımlanmamış Olması
235
2. Haklı Sebebin Kusur Sorumluluğu ile İlişkisi
236
3. Haklı Sebebin Sorumluluğu Sınırlayan Menfi Şart Olarak Değerlendirilmesi
237
4. Haklı Sebep Sayılabilecek Haller
238
a. Mücbir Sebep ve Olağanüstü Objektif Engeller
238
b. İflasın Ertelenmesi ve Takip Yasağı
239
c. Konkordato Geçici veya Kesin Mühleti
239
d. Tasarruf Yetkisinin Sınırlandırılması ve Fiili Müdahale İmkânının Bulunmaması
240
5. Her Ekonomik Güçlüğün Haklı Sebep Sayılamaması
241
G. 5510 SAYILI KANUN M. 88 KAPSAMINDA SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ
242
1. Klasik Kusur Sorumluluğu Olmaması
242
2. Fer’i Sorumluluktan Ayrılması
243
3. Müşterek ve Müteselsil Sorumluluk Niteliği
244
4. Haklı Sebep ile Sınırlandırılmış Ağırlaştırılmış Kamu Alacağı Sorumluluğu
244
H. SORUMLULUĞUN DÖNEM BAKIMINDAN SINIRLANDIRILMASI
245
1. Prim Borcunun Ait Olduğu Ay veya Dönem
246
2. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük veya Yetkililik Dönemi
247
3. Sonradan Tespit Edilen Prim Borçları
247
4. Görevde Olunmayan Döneme Ait Prim Borçları
248
İ. TAKİP USULÜ, ÖDEME EMRİ VE KARŞI KOYMA YOLLARI
250
1. SGK Prim Borçlarının 6183 Rejimiyle Takibi
250
2. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanak
251
3. Borç Dönemleri ve Prim Kalemlerinin Gösterilmesi
251
4. Ödeme Emrine Karşı Başvuru, Süreler ve Görevli Mahkeme
252
5. Sorumlu Kişinin Ödeme Emrine Karşı İleri Sürebileceği Savunmalar
254
a. Takip Edilen Kişinin 5510 Sayılı Kanun m. 88 Kapsamındaki Sorumlu Kişilerden Olmadığı
254
b. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük veya Yetkililik Sıfatının Borç Döneminde Bulunmadığı
254
c. Prim Borcunun Kendi Görev ve Yetki Alanıyla İlişkilendirilemediği
255
d. Temsil ve İlzam Yetkisinin Bulunmadığı veya Yetkinin Başka Kişilere Bırakıldığı
255
e. İcracı Olmayan veya Şekli Yönetim Kurulu Üyesi Olunduğu
256
f. Haklı Sebep Bulunduğu
256
g. Borcun Kendi Dönemine Ait Olmadığı veya Sonradan Tespit Edilen Borcun Yanlış Döneme Bağlandığı
256
h. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanağın Belirsiz Olduğu
257
i. Borç Kalemlerinin ve Dönemlerinin Belirsiz Olduğu
257
j. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Terkin Edildiği
258
k. Zamanaşımı Savunması
258
l. İdari Para Cezaları Bakımından Usul ve Görevli Mahkeme İtirazları
258
J. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME
259
1. Prim veya Diğer Kurum Alacağının Varlığının İspatı
259
2. Borcun Ait Olduğu Dönemin İspatı
260
3. Borcun Süresinde Ödenmediğinin İspatı
260
4. Takip Edilen Kişinin 5510 Sayılı Kanun m. 88’de Sayılan Kişilerden Olduğunun İspatı
260
5. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük, Üst Düzey Yöneticilik, Yetkililik veya Kanuni Temsilcilik Sıfatının İspatı
261
6. Ödeme Emrinin Hukuki Dayanağının İspatı
262
7. Borç Kalemlerinin İspatı
262
8. Haklı Sebep İddiasının İspat Hukuku Bakımından Konumu
263
K. DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ
263
Bölüm VII
İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN GENEL DEĞERLENDİRME
A. AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUKTA İSPATIN İŞLEVİ
265
B. İDARENİN İSPATLAMASI GEREKEN ORTAK UNSURLAR
266
1. Asıl Borçlu Şirkete Ait Bir Amme Alacağının Varlığı
267
2. Alacağın Hukuki Niteliği ve Uygulanacak Sorumluluk Rejimi
267
3. Takip Edilen Kişinin Hukuki Sıfatı
267
4. Sıfatın İlgili Dönemde Mevcut Olduğu
268
5. Borcun Ait Olduğu Dönem ile Sorumluluk Dönemi Arasındaki Bağ
268
6. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması
268
7. Özel Sorumluluk Şartları
269
C. SORUMLU KİŞİNİN İLERİ SÜREBİLECEĞİ SAVUNMALARIN İSPAT BOYUTU
269
1. Sıfatın Bulunmadığına veya Sona Erdiğine İlişkin Savunmalar
270
2. Borcun Kendi Dönemine Ait Olmadığı Savunması
270
3. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Oluşmadığı Savunması
270
4. Yetki ve Müdahale İmkânının Bulunmadığı Savunması
271
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlali Bulunmadığı Savunması
271
6. 5510 m. 88 Bakımından Haklı Sebep Savunması
271
D. ÖDEME EMRİ, İŞLEM DOSYASI VE İSPAT ARAÇLARI
272
1. Ödeme Emrinin Sorumluluğu Somutlaştıran İşlem Olması
272
2. Hukuki Dayanağın Açık Gösterilmesi
272
3. Borç Kalemleri ve Dönemlerin Ayrıştırılması
273
4. İşlem Dosyasında Bulunması Gereken Belgeler
273
5. Uygulama Örneği
274
E. İSPAT YÜKÜNÜN DAĞILIMI
274
1. Sorumluluğu Kuran Vakıaların İdare Tarafından Ortaya Konulması
275
2. Sorumluluğu Ortadan Kaldıran veya Sınırlandıran Vakıaların Sorumlu Kişi Tarafından Somutlaştırılması
275
3. Re’sen Araştırma İlkesinin İdarenin İspat Yükünü Ortadan Kaldırmaması
276
4. Belirsizliğin Kimin Aleyhine Değerlendirileceği Sorunu
276
F. YARGISAL DENETİMİN KAPSAMI
277
1. Yargısal Denetimin Sadece Borcun Varlığıyla Sınırlı Olmaması
277
2. Ödeme Emrinin Maddi ve Hukuki Sebebinin Denetlenmesi
278
3. Sorumluluk Rejimlerinin Birbirine Karıştırılmasının Yargısal Denetimde Doğurduğu Sorunlar
278
G. DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ
279
Sonuç ve Değerlendirmeler
281
Kaynakça
287
Kavram Dizini
289
Özgeçmiş
293
Av. Asil Kocaçınar
İçindekiler
Önsöz
7
Giriş
21
Bölüm I
TEMEL KAVRAMLAR
A. AMME ALACAĞI KAVRAMI
23
B. SERMAYE ŞİRKETLERİ VE BAĞLANTILI KAVRAMLAR
28
1. Sermaye Şirketleri
28
2. Malvarlıklarının Ayrılığı İlkesi
28
3. Şirketin Yönetimi, Temsili ve İlzamı
30
4. Sınırlı Sorumluluk İlkesi
30
C. 6183 SAYILI KANUN’UN SİSTEMATİĞİ VE AMME ALACAKLARINDA SORUMLULUK SİSTEMİ
32
D. 5510 SAYILI KANUN’UN AMME ALACAKLARI BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ VE SORUMLULUK SİSTEMİ
37
Bölüm II
AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞUN GENEL ESASLARI
A. AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ
47
1. Şirket Tüzel Kişiliğinin Asıl Borçlu Olması
47
2. Kanundan Doğan Özel Bir Tahsil Sorumluluğu
48
3. Hukuk Sorumluluğundan Ayrılan Yönleri
48
4. Borçlu ile Sorumlu Kişi Arasındaki Ayrım
49
5. İşlem Amacının Sorumluluğun Niteliğine Etkisi
50
6. Sorumluluğun Tek Tip Bir Kurum Olarak Değerlendirilememesi
50
7. Kusur Esasına İlişkin Tartışmanın Genel Çerçevesi
51
B. ASIL BORÇLU VE SORUMLU KİŞİ AYRIMI
53
1. Asıl Borçlu Kavramı ve Şirket Tüzel Kişiliği
53
2. Sorumlu Kişinin Borcun Doğrudan Tarafı Olmaması
54
3. Sorumlu Kişinin Tahsil Sürecindeki Konumu
55
4. Ayrımın Takip Sırası Bakımından Önemi
55
5. Ayrımın Ödeme Emri Bakımından Önemi
56
6. Ayrımın Rücu İlişkisine Etkisi
56
7. Ayrımın İspat Yükü Bakımından Önemi
57
C. FER’İ SORUMLULUK, DOĞRUDAN SORUMLULUK VE MÜTESELSİL SORUMLULUK
58
1. Sorumluluğun Başvuru Sırasına Göre Ayrılması
58
2. Fer’i Sorumlulukta Asıl Borçluya Başvurma Gerekliliği
58
3. Doğrudan Sorumlulukta Sorumlu Kişiye Başvuru İmkânı
59
4. Müteselsil Sorumluluğun Alacaklıya Sağladığı İmkân
60
5. Sermaye Hissesi Oranında Sorumluluğun Limited Şirket Ortağı Bakımından Özel Niteliği
61
6. Ayrımın Önemi ve Kavramların Birbirine Karıştırılmasının Doğurduğu Sonuçlar
62
D. UYGULAYICILAR AÇISINDAN SORUMLULUK REJİMLERİNİN KAYNAKLARI
62
1. Limited Şirket Ortakları Bakımından 6183 Sayılı Kanun m. 35
63
2. Kanuni Temsilciler Bakımından 6183 Sayılı Kanun Mükerrer m. 35
64
3. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10
65
4. Sosyal Güvenlik Prim Borçlarında 5510 Sayılı Kanun m. 88
66
5. Hükümlerin Birbirinden Ayrılmasının Sistematik Önemi
69
E. KAMU YARARI İLE HUKUKİ GÜVENLİK ARASINDAKİ DENGE
69
F. SORUMLULUK VE İSPAT HUKUKU BAĞLANTISI
72
1. Vergi Hukukunda Gerçek Mahiyet İlkesi ve İspat
73
2. İdari Yargılama Usulünde Re’sen Araştırma İlkesi
74
3. Hukuki Dinlenilme Hakkı
74
4. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusunun İspatı
75
5. Ortaklık Sıfatı ve Sermaye Payı Oranının İspatı
76
6. Kanuni Temsilcilik, Temsil ve İlzam Yetkisinin İspatı
76
7. Sorumluluk Dönemi ile Borcun Ait Olduğu Dönemin İspatı
77
8. 5510 Sayılı Kanun M. 88 Bakımından Haklı Sebep ve İspat
77
9. Ödeme Emri ve İdari İşlem Dosyasının İspat Fonksiyonu
78
Bölüm III
LİMİTED ŞİRKET ORTAKLARININ AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU
A. GENEL OLARAK LİMİTED ŞİRKET ORTAĞININ KONUMU
82
B. 6183 SAYILI KANUN M. 35’İN TARİHSEL GELİŞİMİ VE SİSTEM İÇİNDEKİ YERİ
84
C. SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ
89
1. Ortaklık Sıfatına Bağlı Kanuni Sorumluluk
89
2. Kusura Dayanmayan Bir Tahsil Sorumluluğu
90
3. Fer’i Nitelik ve “Doğrudan Doğruya Sorumluluk” Arasındaki İlişki
91
4. Sermaye Hissesi Oranında Sınırlanan Sorumluluk
92
5. Ortağın Asıl Borçlu Değil, Kanuni Sorumlu Olması
94
D. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI
96
1. Limited Şirkete Ait Bir Amme Alacağının Bulunması
96
2. Alacağın Şirketten Tamamen veya Kısmen Tahsil Edilememesi
97
3. Alacağın Şirketten Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması
98
4. Takip Edilen Kişinin İlgili Dönemde Limited Şirket Ortağı Olması
100
5. Sorumluluğun Sermaye Hissesi Oranında Belirlenmesi
100
6. Ara Değerlendirme
101
E. PAY DEVRİ HALİNDE SORUMLULUK
102
1. Devir Öncesi Amme Alacaklarında Devreden ve Devralanın Sorumluluğu
102
2. Amme Alacağının Doğduğu ve Ödenmesi Gereken Tarihte Farklı Ortakların Bulunması
103
3. Pay Devrinin Şirkete ve Üçüncü Kişilere Karşı Hüküm İfade Ettiği An
105
4. Ara Değerlendirme
107
F. TAKİP SIRASI VE ÖDEME EMRİ
107
1. Ortağa Başvurulmadan Önce Şirket Hakkında Takip Yapılması Gerekir
107
2. Kanuni Temsilci ile Ortak Arasında Öncelik Sıralaması Sorunu
108
3. Ortağa Ödeme Emri Gönderilmesi, Şirket Tüzel Kişiliğine Ödeme Emri Gönderilmesinden Ayrı Bir Takip İşlemidir
109
4. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusu Somut Belgelerle Gösterilmelidir
109
5. Ortağa Gönderilen Ödeme Emrinde Hukuki Sebep Açık Olmalıdır
110
6. Ödeme Emrine Karşı Koyma Yolları ile Görevli ve Yetkili Mahkeme
111
7. Ara Değerlendirme
112
G. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME VE ORTAĞIN İLERİ SÜREBİLECEĞİ SAVUNMALAR
112
1. İdarenin İspatlaması Gereken İlk Unsur: Limited Şirkete Ait Amme Alacağı
113
2. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması
113
3. Ortaklık Sıfatının ve Pay Oranının İspatı
114
4. Borcun Doğduğu Dönem ile Ortaklık Döneminin İlişkilendirilmesi
115
5. Ödeme Emrinin Dayanağının Açık Olması
116
6. Zamanaşımı, Ödeme, Mahsup ve Yapılandırma Savunmaları
116
7. İdare ile Ortağın İspat Konumlarının Ayrılması
117
8. Ara Değerlendirme
117
H. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ
118
Bölüm IV
KANUNİ TEMSİLCİLERİN AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU
A. KANUNİ TEMSİLCİ KAVRAMI
122
B. KANUNİ TEMSİLCİLİK SIFATININ BELİRLENMESİ
125
1. Anonim Şirketlerde Kanuni Temsilci
126
2. Limited Şirketlerde Kanuni Temsilci
127
3. Tüzel Kişi Yönetim Kurulu Üyesi ve Gerçek Kişi Temsilci
128
4. Temsil ve İlzam Yetkisi
128
C. KANUNİ TEMSİLCİLERİN SORUMLULUĞUNUN KANUNİ DAYANAKLARI
131
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10
131
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Amme Alacaklarında 6183 Sayılı Kanun Mükerrer m. 35
132
3. Sosyal Güvenlik Prim Borçlarında 5510 Sayılı Kanun m. 88’in Özel Konumu
133
4. Vergi Usul Kanunu m. 10 ile 6183 Mükerrer m. 35 Arasındaki İlişki
134
D. KANUNİ TEMSİLCİ SORUMLULUĞUNUN HUKUKİ NİTELİĞİ
136
1. Kanundan Doğan ve Temsil Sıfatına Bağlı Bir Sorumluluk Olması
136
2. Asıl Borçlu Şirket ile Sorumlu Kanuni Temsilci Arasındaki Ayrım
137
3. Fer’i Nitelik ve Şahsi Malvarlığıyla Sorumluluk
137
4. Tahsil Sorumluluğu mu, Vergi Sorumluluğu mu?
138
5. Vergi Usul Kanunu M. 10 Bakımından Kusur Sorumluluğu Tartışması
139
6. 6183 Mükerrer m. 35 Bakımından Kusursuz veya Ağırlaştırılmış Sorumluluk Tartışması
139
7. Ara Değerlendirme
140
E. VERGİ USUL KANUNU M. 10 KAPSAMINDA KANUNİ TEMSİLCİNİN SORUMLULUĞU
141
1. Tüzel Kişiye Ait Vergisel Ödevlerin Bulunması
141
2. Vergisel Ödevlerin Kanuni Temsilci Tarafından Yerine Getirilmemesi
142
3. Vergi ve Buna Bağlı Alacakların Şirketten Tahsil Edilememesi
143
4. Kanuni Temsilcinin Görev Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ
144
5. Kanuni Temsilcinin Rücu Hakkı
145
6. Ara Değerlendirme
146
F. 6183 MÜKERRER M. 35 KAPSAMINDA KANUNİ TEMSİLCİNİN SORUMLULUĞU
146
1. Uygulama Alanı
146
2. Tüzel Kişinin Malvarlığından Tahsil Edilememesi veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması
147
3. Kanuni Temsilcinin Şahsi Malvarlığıyla Sorumluluğu
148
4. Kusursuz Sorumluluk Tartışması
149
5. Rücu Hakkı
150
6. Ara Değerlendirme
151
G. SORUMLULUĞUN DÖNEM BAKIMINDAN SINIRLANDIRILMASI
151
1. Temsilcilik Sıfatının Başlangıcı ve Sona Ermesi
151
2. Borcun Doğduğu Dönem ile Vergiyi Doğuran Olayın Önemi
152
3. Tahakkuk Tarihi, Vade Tarihi ve Ödeme Yükümlülüğü
153
4. Sonradan Kesinleşen Borçlar Bakımından Dönem Sorunu
153
5. Tasfiye ve Terkin Sonrası Sorumluluk
154
H. TAKİPTE ÖNCELİK SIRASI, ÖDEME EMRİ VE ÖDEME EMRİNE KARŞI KOYMA YOLLARI
155
1. Öncelikle Asıl Borçlu Şirketin Takip Edilmesi Gerekir
155
2. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusu Somutlaştırılmalıdır
155
3. Kanuni Temsilciye Ödeme Emri Gönderilmesi
156
4. Ödeme Emrinde Hukuki Dayanak Açıkça Gösterilmelidir
157
5. Ödeme Emrine Karşı İleri Sürülebilecek İtirazlar
158
a. Takip Konusu Alacağın Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Gerçekleşmediği
158
b. Takip Edilen Kişinin Kanuni Temsilci Olmadığı
158
c. Borcun Temsilcilik Dönemine Ait Olmadığı
159
d. Vergi Usul Kanunu M. 10 Bakımından Vergisel Ödevlerin İhlal Edilmediği
159
e. Ödeme Emrinin Hukuki Dayanağının Belirsiz Olduğu
159
f. Borcun Kısmen veya Tamamen Ödendiği, Mahsup Edildiği ya da Yapılandırıldığı
160
g. Zamanaşımı
160
h. Vergi Cezası ve Fer’iler Bakımından Sorumluluğun Kapsamı
160
6. Dava Açılması ve Yargısal Denetimin Kapsamı
160
7. Ara Değerlendirme
161
İ. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME VE KANUNİ TEMSİLCİNİN SAVUNMALARI
161
1. İdarenin Şirket Adına Amme Alacağını ve Alacağın Türünü Ortaya Koyması Gerekir
162
2. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması İspatlanmalıdır
162
3. Kanuni Temsilcilik Sıfatı ve Temsil Yetkisi İspatlanmalıdır
163
4. Temsil Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ Kurulmalıdır
164
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödevlerin İhlali Ayrıca Değerlendirilmelidir
164
6. 6183 Mükerrer m. 35 Bakımından Takip Şartları Ayrıca Denetlenmelidir
165
7. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Zamanaşımına Uğradığı Savunmaları
165
8. Ödeme Emrinin Dayanağının Belirsizliği Savunması
166
9. İdare ile Kanuni Temsilcinin İspat Konumlarının Ayrılması
166
10. Ara Değerlendirme
167
J. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ
167
Bölüm V
ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ VE LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİ BAKIMINDAN ÖZEL DEĞERLENDİRME
A. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYESİNİN HUKUKİ KONUMU
170
1. Yönetim Kurulunun Organ Niteliği
171
2. Pay Sahipliği ile Yönetim Kurulu Üyeliğinin Ayrılması
172
3. Yönetim ve Temsil Yetkisinin Devri
173
4. İcracı Olan ve Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Ayrımı
174
B. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN VERGİ VE DİĞER AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU
175
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10’un Uygulanması
176
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Alacaklarda 6183 Mükerrer m. 35
177
3. Temsil Yetkisinin Devredildiği Hallerde Sorumluluk
178
4. Yönetim Kurulu Üyeliğinin Sona Ermesi ve Dönemsel Sorumluluk
180
C. TÜZEL KİŞİ YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE GERÇEK KİŞİ TEMSİLCİ
181
1. Tüzel Kişinin Yönetim Kurulu Üyesi Olabilmesi
182
2. Tüzel Kişi Adına Tescil Edilen Gerçek Kişinin Konumu
183
3. Vergisel ve Amme Alacağı Sorumluluğunun Kime Yöneltileceği
184
4. Yönetim Kurulu Üyesi Tüzel Kişinin Gerçek Kişi Temsilcisi Özelinde İspat Sorunu
185
D. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRÜNÜN HUKUKİ KONUMU
187
1. Müdürlük Sıfatı ve Şirketin Yönetimi
187
2. Ortak Sıfatını Haiz Müdür ve Dışarıdan Müdür Ayrımı
188
3. Birden Fazla Müdür Bulunması
189
4. Tüzel Kişi Müdür Meselesi
190
E. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİNİN VERGİ VE DİĞER AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU
191
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10
192
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Amme Alacaklarında 6183 Mükerrer
m. 35
193
3. Müdürlük Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ
195
4. Limited Şirket Ortağı Olan Müdürün Çifte Sıfatı
196
F. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ VE LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİNİN SOSYAL GÜVENLİK PRİM BORÇLARI BAKIMINDAN KONUMU
198
1. Anonim Şirket Yönetim Kurulu Üyelerinin 5510 Sayılı Kanun m. 88 Kapsamındaki Yeri
198
2. Limited Şirket Müdürünün Üst Düzey Yönetici, Yetkili ve Kanuni Temsilci Sıfatının 5510 Sayılı Kanun’un 88. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi
199
3. 5510 Sayılı Kanun m. 88’e İlişkin Ayrıntılı İncelemenin Sonraki Bölüme Bırakılması
200
G. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN ÖZEL DEĞERLENDİRME
201
1. Yönetim Kurulu Üyeliği veya Müdürlük Sıfatının İspatı
201
2. Temsil ve İlzam Yetkisinin Kapsamı ile Yetki Devrinin İspatı
202
3. Görev Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağın İspatı
203
4. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının İspatı
203
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlalinin İspatı
204
6. Ödeme Emrinin Dayanağının ve Takip Sıfatının Belirli Olması
205
7. Sorumlu Kişinin İleri Sürebileceği Başlıca Savunmalar
205
a. Yalnızca Pay Sahibi veya Ortak Olunduğu, Yönetici/Müdür/Kanuni Temsilci Sıfatının Bulunmadığı
205
b. Temsil ve İlzam Yetkisinin Bulunmadığı veya Başka Kişilere Devredildiği
205
c. İcracı Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Olunduğu
206
d. Müdürlük veya Yönetim Kurulu Üyeliğinin Borç Döneminde Bulunmadığı
206
e. Borcun Kendi Görev Dönemiyle İlişkilendirilemediği
206
f. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Gerçekleşmediği
206
g. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlalinin Bulunmadığı
207
h. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanağın Belirsiz Olduğu
207
i. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Zamanaşımına Uğradığı
207
8. Ara Değerlendirme
207
H. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ
208
Bölüm VI
5510 SAYILI KANUN KAPSAMINDA
SGK PRİM BORÇLARINDAN SORUMLULUK
A. SGK PRİM BORÇLARININ AMME ALACAĞI NİTELİĞİ VE 6183 SAYILI KANUN İLE İLİŞKİSİ
213
1. Prim ve Diğer Kurum Alacaklarının Amme Alacağı Sayılması
214
2. 6183 Sayılı Kanun’a Yapılan Atfın Kapsamı
214
3. Takip Usulü ile Sorumluluk Rejiminin Ayrılması
215
B. 5510 SAYILI KANUN M. 88’İN SORUMLULUK SİSTEMİ
216
1. İşverenin Prim Ödeme Yükümlülüğü
217
2. Prim Borcunun Süresinde Ödenmemesi
218
3. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Aranmaması
218
4. İşverenle Birlikte Müşterek ve Müteselsil Sorumluluk
220
C. 5510 SAYILI KANUN M. 88 KAPSAMINDA SORUMLU TUTULABİLECEK KİŞİLER
221
1. Kamu İdarelerinde Tahakkuk ve Tediye ile Görevli Kamu Görevlileri
221
2. Şirket Yönetim Kurulu Üyeleri
222
3. Üst Düzey Yönetici Kavramı
222
4. Yetkili Kavramı
223
5. Kanuni Temsilciler
224
6. İşveren Vekili, Alt İşveren ve Geçici İş İlişkisiyle Bağlantı
225
D. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ BAKIMINDAN 5510 SAYILI KANUN M. 88
226
1. Yönetim Kurulu Üyesinin Kanunda Açıkça Sayılması
226
2. Temsil ve İlzam Yetkisi Bulunmayan Yönetim Kurulu Üyesinin Durumu
227
3. İcracı Olan ve Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Ayrımı
228
4. Yönetim Kurulu Üyeliği Dönemi ile Prim Borcu Dönemi Arasındaki Bağ
229
5. Ara Değerlendirme
230
E. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİ BAKIMINDAN 5510 SAYILI KANUN M. 88
231
1. Müdürün Kanuni Temsilci ve Üst Düzey Yönetici Sıfatı
231
2. Ortak Müdür ve Dışarıdan Müdür Ayrımı
232
3. Birden Fazla Müdür Bulunması
233
4. Müdürlük Dönemi ile Prim Borcu Dönemi Arasındaki Bağ
234
F. “HAKLI BİR SEBEP OLMAKSIZIN” İBARESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ
235
1. Haklı Sebep Kavramının Kanunda Tanımlanmamış Olması
235
2. Haklı Sebebin Kusur Sorumluluğu ile İlişkisi
236
3. Haklı Sebebin Sorumluluğu Sınırlayan Menfi Şart Olarak Değerlendirilmesi
237
4. Haklı Sebep Sayılabilecek Haller
238
a. Mücbir Sebep ve Olağanüstü Objektif Engeller
238
b. İflasın Ertelenmesi ve Takip Yasağı
239
c. Konkordato Geçici veya Kesin Mühleti
239
d. Tasarruf Yetkisinin Sınırlandırılması ve Fiili Müdahale İmkânının Bulunmaması
240
5. Her Ekonomik Güçlüğün Haklı Sebep Sayılamaması
241
G. 5510 SAYILI KANUN M. 88 KAPSAMINDA SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ
242
1. Klasik Kusur Sorumluluğu Olmaması
242
2. Fer’i Sorumluluktan Ayrılması
243
3. Müşterek ve Müteselsil Sorumluluk Niteliği
244
4. Haklı Sebep ile Sınırlandırılmış Ağırlaştırılmış Kamu Alacağı Sorumluluğu
244
H. SORUMLULUĞUN DÖNEM BAKIMINDAN SINIRLANDIRILMASI
245
1. Prim Borcunun Ait Olduğu Ay veya Dönem
246
2. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük veya Yetkililik Dönemi
247
3. Sonradan Tespit Edilen Prim Borçları
247
4. Görevde Olunmayan Döneme Ait Prim Borçları
248
İ. TAKİP USULÜ, ÖDEME EMRİ VE KARŞI KOYMA YOLLARI
250
1. SGK Prim Borçlarının 6183 Rejimiyle Takibi
250
2. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanak
251
3. Borç Dönemleri ve Prim Kalemlerinin Gösterilmesi
251
4. Ödeme Emrine Karşı Başvuru, Süreler ve Görevli Mahkeme
252
5. Sorumlu Kişinin Ödeme Emrine Karşı İleri Sürebileceği Savunmalar
254
a. Takip Edilen Kişinin 5510 Sayılı Kanun m. 88 Kapsamındaki Sorumlu Kişilerden Olmadığı
254
b. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük veya Yetkililik Sıfatının Borç Döneminde Bulunmadığı
254
c. Prim Borcunun Kendi Görev ve Yetki Alanıyla İlişkilendirilemediği
255
d. Temsil ve İlzam Yetkisinin Bulunmadığı veya Yetkinin Başka Kişilere Bırakıldığı
255
e. İcracı Olmayan veya Şekli Yönetim Kurulu Üyesi Olunduğu
256
f. Haklı Sebep Bulunduğu
256
g. Borcun Kendi Dönemine Ait Olmadığı veya Sonradan Tespit Edilen Borcun Yanlış Döneme Bağlandığı
256
h. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanağın Belirsiz Olduğu
257
i. Borç Kalemlerinin ve Dönemlerinin Belirsiz Olduğu
257
j. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Terkin Edildiği
258
k. Zamanaşımı Savunması
258
l. İdari Para Cezaları Bakımından Usul ve Görevli Mahkeme İtirazları
258
J. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME
259
1. Prim veya Diğer Kurum Alacağının Varlığının İspatı
259
2. Borcun Ait Olduğu Dönemin İspatı
260
3. Borcun Süresinde Ödenmediğinin İspatı
260
4. Takip Edilen Kişinin 5510 Sayılı Kanun m. 88’de Sayılan Kişilerden Olduğunun İspatı
260
5. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük, Üst Düzey Yöneticilik, Yetkililik veya Kanuni Temsilcilik Sıfatının İspatı
261
6. Ödeme Emrinin Hukuki Dayanağının İspatı
262
7. Borç Kalemlerinin İspatı
262
8. Haklı Sebep İddiasının İspat Hukuku Bakımından Konumu
263
K. DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ
263
Bölüm VII
İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN GENEL DEĞERLENDİRME
A. AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUKTA İSPATIN İŞLEVİ
265
B. İDARENİN İSPATLAMASI GEREKEN ORTAK UNSURLAR
266
1. Asıl Borçlu Şirkete Ait Bir Amme Alacağının Varlığı
267
2. Alacağın Hukuki Niteliği ve Uygulanacak Sorumluluk Rejimi
267
3. Takip Edilen Kişinin Hukuki Sıfatı
267
4. Sıfatın İlgili Dönemde Mevcut Olduğu
268
5. Borcun Ait Olduğu Dönem ile Sorumluluk Dönemi Arasındaki Bağ
268
6. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması
268
7. Özel Sorumluluk Şartları
269
C. SORUMLU KİŞİNİN İLERİ SÜREBİLECEĞİ SAVUNMALARIN İSPAT BOYUTU
269
1. Sıfatın Bulunmadığına veya Sona Erdiğine İlişkin Savunmalar
270
2. Borcun Kendi Dönemine Ait Olmadığı Savunması
270
3. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Oluşmadığı Savunması
270
4. Yetki ve Müdahale İmkânının Bulunmadığı Savunması
271
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlali Bulunmadığı Savunması
271
6. 5510 m. 88 Bakımından Haklı Sebep Savunması
271
D. ÖDEME EMRİ, İŞLEM DOSYASI VE İSPAT ARAÇLARI
272
1. Ödeme Emrinin Sorumluluğu Somutlaştıran İşlem Olması
272
2. Hukuki Dayanağın Açık Gösterilmesi
272
3. Borç Kalemleri ve Dönemlerin Ayrıştırılması
273
4. İşlem Dosyasında Bulunması Gereken Belgeler
273
5. Uygulama Örneği
274
E. İSPAT YÜKÜNÜN DAĞILIMI
274
1. Sorumluluğu Kuran Vakıaların İdare Tarafından Ortaya Konulması
275
2. Sorumluluğu Ortadan Kaldıran veya Sınırlandıran Vakıaların Sorumlu Kişi Tarafından Somutlaştırılması
275
3. Re’sen Araştırma İlkesinin İdarenin İspat Yükünü Ortadan Kaldırmaması
276
4. Belirsizliğin Kimin Aleyhine Değerlendirileceği Sorunu
276
F. YARGISAL DENETİMİN KAPSAMI
277
1. Yargısal Denetimin Sadece Borcun Varlığıyla Sınırlı Olmaması
277
2. Ödeme Emrinin Maddi ve Hukuki Sebebinin Denetlenmesi
278
3. Sorumluluk Rejimlerinin Birbirine Karıştırılmasının Yargısal Denetimde Doğurduğu Sorunlar
278
G. DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ
279
Sonuç ve Değerlendirmeler
281
Kaynakça
287
Kavram Dizini
289
Özgeçmiş
293
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 845,50 | 845,50 |
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 845,50 | 845,50 |
Diğer Kartlar
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 845,50 | 845,50 |