Yeni

Ceza Muhakemesi Hukuku Cilt – VI

Bahri Öztürk, Ali Rıza Töngür, Ekrem Çetintürk

Stok Kodu:

9786253817237

Boyut:

16x24

Sayfa Sayısı:

1736

Basım Yeri:

Ankara

Baskı:

Basım Tarihi:

2026-03

Kapak Türü:

Cilt

Kağıt Türü:

1.Hamur

Konu:

Hukuk Kitapları/ Ceza Muhakemesi Hukuku

%5 indirimli

3.250^,00TL

3.087^,50TL

Taksitli fiyat: 1 x 3.087^,50TL

Havale/EFT ile: 2.933^,13TL

KARGO BEDAVA

Sepete Ekle

Tavsiye et Hata bildir

9786253817237

401600

https://www.legalkitabevi.com/bahri-ozturk/ceza-muhakemesi-hukuku-cilt-vi-.htm

Ceza Muhakemesi Hukuku Cilt – VI

3087.5

Prof.Dr. Dr. h.c. mult. Bahri Öztürk

Prof.Dr. Ali Rıza Töngür

Doç.Dr. Ekrem Çetintürk

İçindekiler

14. Bölüm

KANUN YOLU

I. GENEL AÇIKLAMALAR

7273

A. Kanun Yolu Kavramı

7273

B. Kanun Yolunun Amacı

7274

C. Kanun Yolu Denetiminin Konusu ve Kapsamı

7283

D. Kanun Yolunun Niteliği

7288

E. Kanun Yolu Makamları ve Kanun Yolunun Dereceli Yapısı

7289

F. Kanun Yolu Çeşitleri

7292

II. KANUN YOLUNA BAŞVURMA HAKKINA SAHİP OLANLAR

7299

A. Olağan Kanun Yollarına Başvurma Hakkı Olanlar

7299

1. Cumhuriyet Savcısı

7301

2. Katılan

7309

3. Vekil

7317

4. Şüpheli veya Sanık

7320

5. Müdafii

7332

6. Şüpheli veya Sanığın Yasal Temsilcisi veya Eşi

7338

7. Diğer Kişiler

7341

B. Olağanüstü Kanun Yollarına Başvurma Hakkı Olanalar

7342

III. KANUN YOLUNA BAŞVURULMASI

7343

A. Kararın, Hukuki Yararın ve Talebin (İstemin) Varlığı

7343

B. Başvurunun Şekli

7347

C. Başvurunun Yapılacağı Makam

7349

D. Kanun Yoluna Başvuruda Yanılma

7350

E. Başvuru Süresi

7355

F. Başvurunun İncelenmesi ve Kararın Kesinleşmesi

7358

G. Kanun Yolundan Vazgeçme

7359

H. Kanun Yoluna Başvurulmasının Sonuçları

7365

1. Genel Açıklamalar

7365

2. Aktarma

7365

3. Önleme Etkisi (Durdurma/Kesinleşmeye Engel Olma)

7366

4. Yayılma Etkisi

7369

5. Cezayı Aleyhe Değiştirme Yasağı

7379

IV. OLAĞAN KANUN YOLLARI

7395

A. İtiraz

7395

1. Genel Açıklamalar

7395

2. İtiraz Kanun Yoluna Başvurmanın Etkileri

7400

3. İtiraz Kanun Yoluna Tabi Kararlar

7402

a. Hâkim (Hâkimlik) Kararları

7402

b. Mahkeme Kararları

7403

c. Cumhuriyet Savcısının Kararları

7411

4. Karar Verecek Makam (İtiraz Mercii)

7412

a. Genel Açıklamalar

7412

b. Mahkeme Kararları Bakımından İtirazı İnceleyecek Merciler

7413

c. Hâkim (Hâkimlik) Kararları Bakımından İtirazı İnceleyecek Merciler

7413

5. İtiraz Süresi

7418

6. İtiraz Hakkı Olan Kişiler

7420

7. İtiraz Başvurusu

7422

8. Başvurunun İncelenmesi

7424

a. Ön İnceleme

7424

b. Araştırma Yetkisi

7425

c. Tarafların Yazılı veya Sözlü Görüşlerinin Alınması

7428

9. İtiraz Mercinin Kararı (İnceleme Sonucu)

7429

B. İstinaf

7433

1. Genel Açıklamalar

7433

2. İstinafın Diğer Kanun Yollarından Farkları

7438

3. İncelemenin Kapsamına Göre İstinaf Türleri

7441

4. İstinaf Kanun Yoluna Başvurmanın Etkileri

7446

a. Aktarma Etkisi

7446

b. Önleme Etkisi (Durdurma/Kesinleşmeye Engel Olma)

7447

c. Yayılma Etkisi

7449

d. Cezayı Aleyhe Değiştirme Yasağı

7451

5. Karar Verecek Makam (Bölge Adliye Mahkemesi)

7462

a. Genel Açıklamalar

7462

b. Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluşu

7466

c. Bölge Adliye Mahkemelerinin Oluşumu ve Görevleri

7469

aa. Başkan

7469

bb. Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu

7470

cc. Daireler

7473

dd. Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Savcıları

7476

ee. Adalet Komisyonları ve Müdürlükler

7479

6. İstinaf Kanun Yoluna Tabi Kararlar

7480

a. Hüküm Niteliğindeki Kararlar

7480

b. Hükme Esas Teşkil Eden Mahkeme Kararları

7489

c. İstinaf Kanun Yoluna Başvurulamayacak Kararlar

7491

7. İstinaf Kanun Yoluna Başvurabilecek Kişiler

7497

8. İstinaf Başvurusu (İstemi)

7508

9. İstinaf Nedenleri

7512

10. İstinaf Başvurusunun Geri Alınması

7515

11. İstinaf Süresi

7519

a. Genel Açıklamalar

7519

b. Eski Hâle Getirme

7530

12. İstinaf Başvurusunun İncelenmesi

7535

a. Hükmü Veren Mahkeme Tarafından Yapılacak İşlemler

7535

aa. İstinaf İsteminin Reddi

7535

bb. İstinaf İsteminin Tebliği ve Karşı Tarafın Cevabı

7540

b. Bölge Adliye Mahkemesi Tarafından Yapılacak İşlemler

7545

aa. Genel Açıklamalar

7545

bb. Dosya Üzerinde Ön İnceleme ve Verilecek Kararlar

7546

aaa. Genel Açıklamalar

7546

bbb. Yetki İncelemesi

7548

ccc. İş Bölümü (Görev) İncelemesi

7552

ddd. Kabul Edilebilirlik İncelemesi

7555

eee. Tebligat Eksiklerinin Giderilmesi

7558

cc. Dosya Üzerinden Esasa İlişkin İnceleme ve Verilecek Kararlar

7561

aaa. Genel Açıklamalar

7561

bbb. İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi Kararı

7563

ccc. Hukuka Aykırılığın Düzeltilerek İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi Kararı

7568

aaaa. Genel Açıklamalar

7568

bbbb. CMK m. 303’de Belirtilen Hukuka Aykırı Durumlar

7580

cccc. Cezanın En Alt Derecesinin Uygulanması

7596

dddd. Cezayı Kaldıran veya Cezada İndirim Yapılmasını Gerektiren Şahsî Sebeplerin ya da Şahsî Cezasızlık Sebeplerinin Varlığı

7599

eeee. Davanın Reddine Karar Verilmesi veya Güvenlik Tedbirlerine İlişkin Kararların Düzeltilmesi

7605

ddd. Bozma Kararı

7611

aaaa. Genel Açıklamalar

7611

bbbb. CMK m. 289’da Belirtilen Hukuka Aykırı Durumlar Nedeniyle Bozma Kararı

7632

cccc. Muhakeme Şartının Gerçekleşmemesi veya Önödeme ve Uzlaştırma Usulünün Uygulanmaması ya da Birleştirme Zorunluluğu Nedeniyle Bozma Kararı

7653

aaaaa. Genel Açıklamalar

7653

bbbbb. Muhakeme Şartının Gerçekleşmemesi

7656

ccccc. Önödeme ve Uzlaştırma Usulünün Uygulanmadığının Anlaşılması

7664

ddddd. Davanın İlk Derece Mahkemesinde Görülmekte Olan Bir Dava ile Birlikte Yürütülmesinin Zorunlu Olması

7671

eee. Tutukluluk Hâlinin Değerlendirilmesi ve Adli Kontrol Kararı

7681

dd. Davanın Yeniden Görülmesi (Duruşma Açılması)

7683

aaa. Genel Açıklamalar

7683

bbb. Duruşma Hazırlığı

7688

aaaa. Genel Açıklamalar

7688

bbbb. Tensip Zaptı

7690

cccc. Duruşma Gününün Belirlenmesi

7696

dddd. Sanığın Çağrılması

7697

eeee. Diğer Kişilerin Çağrılması

7704

ffff. Delil Toplanması

7705

ccc. Duruşma

7707

aaaa. Genel Açıklamalar

7707

bbbb. Duruşmanın Yargılama İlkelerine ve Hukuka Uygun Yapılması

7709

cccc. Duruşmanın Başlaması

7713

aaaaa. Çağrılan Kişilerin Gelip Gelmediğinin Tespiti

7713

bbbbb. İnceleme Raporunun ve Gerekçeli Kararın Anlatılması

7714

dddd. Delilerin Ortaya Konulması

7715

aaaaa. Belge Delillerinin Anlatılması

7715

bbbbb. Sanığın Sorgusunun Yapılması

7716

ccccc. Tanık ve Bilirkişinin Dinlenmesi

7724

ddddd. Keşif Yapılması

7727

eeeee. Delillerin Tartışılması ve Değerlendirilmesi

7727

ddd. Duruşma Açıldıktan Sonra Verilebilecek Kararlar

7729

aaaa. Genel Açıklamalar

7729

bbbb. Duruşma Sona Ermeden Verilebilecek Kararlar

7732

aaaaa. Düşme Kararı

7732

bbbbb. Ret Kararı

7735

ccccc. Durma Kararı

7737

ddddd. Görevsizlik ve Yetkisizlik Kararı

7738

cccc. Duruşma Sonunda Verilebilecek Kararlar

7739

aaaaa. İstinaf Başvurusunu Esastan Reddi

7739

bbbbb. Beraat Kararı

7740

ccccc. Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı

7745

ddddd. Mahkûmiyet Kararı

7748

eeeee. Güvenlik Tedbiri Kararı

7750

13. İnceleme Sonucu Verilen Kararın Kesin Hüküm Etkisi

7752

14. Bölge Adliye Mahkemesi Kararları Arasındaki Uyuşmazlıkların Giderilmesi

7753

15. Bölge Adliye Mahkemesi Kararlarına Karşı Başvurulabilecek Kanun Yolları

7754

a. Olağan Kanun Yolları

7754

aa. İtiraz

7754

bb. Temyiz

7757

b. Olağanüstü Kanun Yolları

7758

aa. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığının İtirazı

7758

bb. Kanun Yararına Bozma

7760

cc. Yargılamanın Yenilenmesi

7761

16. İstinaf Kanun Yoluna İlişkin Değişiklik Önerilerimiz

7762

C. Temyiz

7769

1. Genel Açıklamalar

7769

2. Temyiz Kanun Yolunda Yapılacak Denetimin Kapsamı (Temyiz Kanun Yolunda Maddi Sorunun İncelenmesi)

7774

a. Genel Açıklamalar

7774

b. Sorunun Yargıtay Kararlarına Yansıması

7779

aa. Maddi Sorun Denetimi Yapılamayacağı Yönündeki Kararlar

7779

bb. Bazı Yönlerden Maddi Sorun Denetimi Yapılamayacağı Yönündeki Kararlar

7782

c. Yargıtay’ın Maddi Sorunu İncelemesinin Yasal Çerçevesi

7784

aa. Genel Açıklamalar

7784

bb. Mülga CMUK ile CMK’nın Kıyaslanması

7785

cc. Temyiz Dilekçesinde Sebep Gösterilmemesinin ve Yargıtay’ın Bu Sebeple Bağlılığının Maddi Sorunun İncelenmesi Bakımından Önemli Bir Sınırlama Getirmemesi

7787

dd. Kanunda Maddi Sorunun Denetimini Açıkça Yasaklayan Bir Hükmün Bulunmaması

7791

d. Somut Dosya Adaletinin Sağlanması (Maddi Gerçeğin Bulunması) Amacının Maddi Sorunun Denetimini Zorunlu Kılması

7792

e. Maddi Hukuka Aykırılığın Maddi Sorununun Denetimini Zorunlu Kılması (Maddi Sorun ile Maddi Hukuk Normlarının Ayrılmazlığı)

7796

f. Yargıtayın Maddi Sorunu İncelemesinin Zorunlu Olduğu Durumlar

7801

aa. İçtihatlara Uygunluğun İncelenmesi Zorunluluğu

7801

bb. Gerekçenin Tespit Edilen Maddi Soruna Uygunluğunun İncelenmesi Zorunluluğu

7804

cc. Maddi Sorunun Çözümünün Bilimsel Gerçekler ile Mantık ve Deneyim Kurallarına Uygun Olması

7808

dd. Maddi Sorunu Tespit Eden Delillerin Uygulanan Maddi Hukuk Normları İçin Yeterli Olması Zorunluluğu

7810

g. Maddi Soruna İlişkin Hataların Nasıl Giderileceği Sorunu

7813

h. Değerlendirmemiz

7814

3. Temyizin Diğer Olağan Kanun Yollarından Farkları

7819

a. Temyiz ve İstinaf Arasındaki Farklar

7819

b. Temyiz ve İtiraz Arasındaki Farklar

7822

4. Karar Mercii (Yargıtay)

7822

5. Temyiz Kanun Yoluna Tabi Kararlar

7828

a. Hüküm Niteliğindeki Kararlar

7828

b. Hükme Esas Teşkil Eden Mahkeme Kararları

7841

c. Temyiz Kanun Yoluna Başvurulamayacak Kararlar

7843

aa. Genel Açıklamalar

7843

bb. Beş Yıl veya Daha Az Hapis Cezaları ile Miktarı Ne Olursa Olsun Adlî Para Cezalarına Karşı Esastan Ret Kararı (CMK m. 286/2–a)

7845

cc. Beş Yıl veya Daha Az Hapis Cezalarını Artırmayan Bölge Adliye Mahkemesi Kararları (CMK m. 286/2–b)

7847

dd. İlk Derece Mahkemesince Beş Yıl veya Daha Az Hapis Cezası Verilmesinden Sonra Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Beraat, Düşme, Ret ve Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararları

7853

ee. Hapis Cezasından Çevrilen Seçenek Yaptırımlara İlişkin İlk Derece Mahkemesi Kararları ile İlgili Olarak Bölge Adliye Mahkemesince Verilen, Seçenek Yaptırımlara İlişkin Her Türlü Kararlar ve İstinaf Başvurusunun Esastan Reddine Dair Kararlar (CMK m. 286/2–c)

7855

ff. İlk Defa Bölge Adliye Mahkemesince Verilen ve 272. Maddenin Üçüncü Fıkrası Kapsamı Dışında Kalan Mahkûmiyet Kararları Hariç Olmak Üzere, İlk Derece Mahkemelerinin Görevine Giren ve Kanunda Üst Sınırı İki Yıla Kadar (İki Yıl Dâhil) Hapis Cezasını Gerektiren Suçlar ve Bunlara Bağlı Adlî Para Cezalarına İlişkin Her Türlü Bölge Adliye Mahkemesi Kararları (CMK m. 286/2–d)

7856

gg. Adlî Para Cezasını Gerektiren Suçlarda İlk Derece Mahkemelerinden Verilen Hükümlere İlişkin Her Türlü Karar (CMK m. 286/2–e)

7867

hh. Sadece Eşya veya Kazanç Müsaderesine veya Bunlara Yer Olmadığına İlişkin İlk Derece Mahkemesi Kararları ile İlgili Olarak Esastan Ret Kararları (CMK m. 286/2–f):

7869

ıı. On Yıl veya Daha Az Hapis Cezasını veya Adlî Para Cezasını Gerektiren Suçlardan Verilen Beraat Kararları ile İlgili Olarak Esastan Ret Kararları (CMK m. 286/2–g)

7870

jj. Davanın Düşmesine, Ceza Verilmesine Yer Olmadığına, Güvenlik Tedbirine İlişkin İlk Derece Mahkemesi Kararları ile İlgili Olarak Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Bu Tür Kararlar veya Esastan Ret Kararı (CMK m. 286/2–h)

7872

kk. İlk Defa Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Güvenlik Tedbirlerine İlişkin Kararlar

7873

ll. Yukarıdaki Bentlerde Yer Alan Sınırlar İçinde Kalmak Koşuluyla Aynı Hükümde, Cezalardan ve Kararlardan Birden Fazlasını İçeren Bölge Adliye Mahkemesi Kararları (CMK m. 286/2–ı)

7882

mm. Bölge Adliye mahkemesinin Hukuka Aykırı Bozma Kararları Sonrası Hükmün Temyiz Kanun Yoluna Tabi Olmaktan Çıkması

7882

nn. Suçun Vasfının Hatalı Belirlendiği Gerekçesiyle Hükmün Temyiz Kanun Yolunda İncelenip İncelenemeyeceği Sorunu

7886

d. Ceza Miktarına Bakılmaksızın Temyiz Kanun Yoluna Başvurulabilecek Suçlar

7894

6. Temyiz Kanun Yoluna Başvurabilecek Kişiler

7905

7. Temyiz Başvurusu (İstemi)

7923

8. Temyiz Süresi

7927

a. 05.08.2017 Tarihinden Önce Verilen Kararlar

7927

b. 05.08.2017 ila 1/6/2024 Arasında Verilen Kararlar

7936

c. 1/6/2024 Tarihinden Sonra Verilen Kararlar

7938

d. Gerekçeli Kararın Sanığa Tebliği Sorunu

7949

e. Eski Hâle Getirme

7958

9. Temyiz Nedeni

7965

a. Genel Açıklamalar

7965

b. Hukuka Aykırılık

7974

c. Sanık Yararına Konmuş Kurallara Aykırılığın Temyiz Nedeni Yapılamaması

8000

10. Temyiz Başvurusunun Geri Alınması

8006

11. Temyiz Kanun Yoluna Başvurmanın Etkileri

8009

a. Aktarma Etkisi

8009

b. Önleme Etkisi (Durdurma/Kesinleşmeye Engel Olma)

8010

c. Yayılma Etkisi

8011

d. Cezayı Aleyhe Değiştirme Yasağı

8018

12. Temyiz Başvurusunun İncelenmesi

8042

a. Hükmü Veren Mahkeme Tarafından Yapılacak İşlemler

8042

aa. Temyiz İsteminin Reddi

8042

bb. Temyiz İsteminin Tebliği ve Karşı Tarafın Cevabı

8048

b. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca Yapılacak İşlemler

8051

c. Yargıtay Ceza Dairesinde Yapılacak İşlemler

8054

aa. Genel Açıklamalar

8054

bb. Usulü Eksikliklere İlişkin Ön İnceleme

8057

aaa. Genel Açıklamalar

8057

bbb. Tebliğnamenin Tebliği

8057

ccc. İş Bölümü (Görev) İncelemesi

8064

ddd. Kabul Edilebilirlik İncelemesi

8066

eee. Dosyanın Geri Gönderilmesi

8069

cc. Esasa İlişkin İnceleme ve Verilecek Kararlar

8077

aaa. Genel Açıklamalar

8077

bbb. Yargıtay’ın Denetimini Duruşma Açmak Suretiyle Yapması

8085

ccc. Temyiz İsteminin Esastan Reddi (Onama) Kararı

8092

ddd. Bozma Kararı

8095

aaaa. Bozma Sebebi Sayılmayan Hukuka Aykırılıklar

8095

aaaaa. Genel Açıklamalar

8095

bbbbb. Hükme Etkisi Olmayan Hukuka Aykırılıklar

8096

ccccc. Kazanılmış Hak Kabul Edilen Durumlar

8097

ddddd. Sanık Lehine Konmuş Muhakeme Hükümlerine Aykırılıklar

8103

eeeee. Hukuka Aykırılığın İnfaz Aşamasında Giderilebilecek Olması

8104

fffff. Mahallinde Giderilme İmkânı Olan Hukuka Aykırılıklar ve Maddi Yazım Hataları

8106

ggggg. Fiilen Giderilme Olanağı Bulunmayan Hukuka Aykırılıklar

8107

bbbb. Bozma Sebebi Olan Hukuka Aykırılıklar

8108

aaaaa. Genel Açıklamalar

8108

bbbbb. Hukuka Kesin Aykırılık Hâlleri

8126

aaaaaa. Genel Açıklamalar

8126

bbbbbb. Mahkemenin Kanuna Uygun Olarak Teşekkül Etmemesi (CMK m. 289/1–a)

8129

cccccc. Hâkimlik Görevini Yapmaktan Kanun Gereğince Yasaklanmış Hâkimin Hükme Katılması (CMK m. 289/1–b)

8130

dddddd. Geçerli Şüphe Nedeniyle Hakkında Ret İstemi Öne Sürülmüş Olup Da Bu İstem Kabul Olunduğu Hâlde Hâkimin Hükme Katılması veya Bu İstemin Kanuna Aykırı Olarak Reddedilip Hâkimin Hükme Katılması (CMK m. 289/1–c)

8134

eeeeee. Mahkemenin Kanuna Aykırı Olarak Davaya Bakmaya Kendini Görevli veya Yetkili Görmesi (CMK m. 289/1–d)

8137

ffffff. Cumhuriyet Savcısı veya Duruşmada Kanunen Mutlaka Hazır Bulunması Gereken Diğer Kişilerin Yokluğunda Duruşma Yapılması (CMK m. 289/1–e)

8143

gggggg. Duruşmalı Olarak Verilen Hükümde Açıklık Kuralının İhlâl Edilmesi (CMK m. 289/1–f)

8147

hhhhhh. Hükmün 230. Madde Gereğince Gerekçeyi İçermemesi (CMK m. 289/1–g)

8149

ıııııı. Hüküm İçin Önemli Olan Hususlarda Mahkeme Kararı ile Savunma Hakkının Sınırlandırılmış Olması (CMK m. 289/1–h)

8153

jjjjjj. Hükmün Hukuka Aykırı Yöntemlerle Elde Edilen Delile Dayanması (CMK m. 289/1–i)

8159

eee. Hukuka Aykırılığın Düzeltilmesi (Düzelterek Onama/Islah) Kararı

8164

aaaa. Genel Açıklamalar

8164

bbbb. Olayın Daha Ziyade Aydınlanması Gerekmeden Beraate Hükmedilmesi Gerekmesi (CMK m. 303/1–a)

8167

cccc. Davanın Düşmesine Karar Verilmesi Gerekmesi (CMK m. 303/1–a):

8174

dddd. Alt ve Üst Sınırı Olmayan Sabit Bir Cezaya Hükmolunması Gerekmesi (CMK m. 303/1–a)

8183

eeee. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının İddiasına Uygun Olarak Sanığa Kanunda Yazılı Cezanın En Alt Derecesini Uygulaması (CMK m. 303/1–b)

8183

ffff. Sadece Kanunun Madde Numarasının Yanlış Yazılması (CMK m. 303/1–c)

8184

gggg. Sanığın Lehine Kanun Değişikliği Yapılmış Olması (CMK m. 303/1–d)

8185

hhhh. Çocuk sanıklar bakımından ceza indiriminin hatalı yapılması CMK m. 303/1–e)

8185

ıııı. Ceza Miktarının Belirlenmesinde Maddî Hata Yapılması (CMK m. 303/1–f)

8186

jjjj. Sonuç Ceza Belirlenirken TCK m. 61’deki Sıralamaya Uyulmaması (CMK m. 303/1–g)

8187

kkkk. Harçlar Kanununa, Yargılama Giderlerine ve Ücret Tarifesine İlişkin Hükümlerin Uygulanmasında Hata Yapılması (CMK m. 303/1–h)

8189

llll. Kanunda Düzenlenmeyen Diğer Durumlar

8191

dd. Hükmün Açıklanması

8195

ee. Yargıtay Kararının Yazımı

8196

aaa. Genel Açıklamalar

8196

bbb. Gerekçeli Kararın Unsurları

8198

13. Bozma Sonrası Muhakeme Süreci

8199

a. Yargıtay Kararının Gönderileceği Merci

8199

b. Bozma Sonrası Mahkemece Yapılacak İşlemler ve Verilecek Kararlar

8208

aa. Bozmaya Karşı Diyeceklerin Sorulması

8208

bb. Uyma Kararı

8217

cc. Direnme (Israr) Kararı

8234

V. OLAĞANÜSTÜ KANUN YOLLARI

8259

A. Genel Açıklamalar

8259

B. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi

8268

1. Genel Açıklamalar

8268

2. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisinin Diğer Kanun Yollarından Farkları

8271

a. İtiraz Yetkisi ile İtiraz Kanun yolunun Farkları

8271

b. İtiraz Yetkisi ile İstinaf Kanun Yolunun Farkları

8272

c. İtiraz Yetkisi ile Temyiz Kanun Yolunun Farkları

8273

d. İtiraz Yetkisi ile Yargılamanın Yenilenmesi Kanun Yolunun Farkları

8273

e. İtiraz Yetkisi ile Kanun Yararına Bozmanın Farkları

8275

3. İtiraza Tabi Karar ve Hukuka Aykırılıklar

8276

a. Genel Açıklamalar

8276

b. Usule İlişkin Hukuka Aykırı Kararlar

8287

c. Esasa İlişkin Hukuka Aykırı Kararlar

8293

aa. Genel Açıklamalar

8293

bb. Bozma Kararı

8293

d. Maddi Hataların Düzeltilmesi

8305

4. İtiraz Yetkisini Kullanabilecek Makam

8305

5. İtiraz Başvurusu ve Süresi

8306

6. İtiraz Nedeni

8323

7. İtiraz Başvurusunun Geri Alınması

8380

8. İtiraz Kanun Yoluna Başvurulmasının Etkileri

8383

a. Aktarma Etkisi

8383

b. Önleme Etkisi (Kesinleşmeye Engel Olma)

8384

c. Yayılma Etkisi

8387

d. Cezayı Aleyhe Değiştirme Yasağı

8391

e. Dava ve Ceza Zamanaşımına Etkisi

8395

9. İtiraz Başvurusunun İncelenmesi

8399

a. İtirazın Ceza Dairesince İncelenmesi

8399

b. İtirazın Ceza Genel Kurulunca İncelenmesi

8407

c. İnceleme Sonucunda Verilebilecek Kararlar ve Bozma Kararına Direnilmesi

8412

C. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığının İtiraz Yetkisi

8417

1. Genel Açıklamalar

8417

2. İtiraz Yetkisinin Diğer Kanun Yollarıyla Benzerlik ve Farkları

8422

a. İtiraz Yetkisi ile İtiraz Kanun Yolunun Benzerlik ve Farkları

8422

b. İtiraz Yetkisi ile İstinaf Kanun Yolunun Benzerlik ve Farkları

8423

c. İtiraz Yetkisi ile Temyiz Kanun Yolunun Benzerlik ve Farkları

8423

d. İtiraz Yetkisi ile Yargılamanın Yenilenmesi Kanun Yolunun Benzerlik ve Farkları

8424

e. İtiraz Yetkisi ile Kanun Yararına Bozmanın Benzerlik ve Farkları

8426

f. İtiraz Yetkisi ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisinin Benzerlik ve Farkları

8427

3. İtiraza Konu Karar ve Hukuka Aykırılıklar

8428

a. Genel Açıklamalar

8428

b. Davanın Esasını Çözmeyen Kesin Nitelikteki Kararlar

8432

c. Davanın Esasını Çözen Kesin Nitelikteki Kararlar

8433

d. Maddi Hataların Düzeltilmesi

8434

4. İtiraz Yetkisini Kullanabilecek Makam

8434

5. İtiraz Başvurusu

8436

6. İtiraz Süresi

8441

7. İtiraz Nedeni

8447

8. İtiraz Başvurusunun Geri Alınması

8471

9. İtiraz Kanun Yoluna Başvurulmasının Etkileri

8475

a. Aktarma Etkisi

8475

b. Önleme Etkisi (Kesinleşmeye Engel Olma)

8476

c. Yayılma Etkisi

8477

d. Cezayı Aleyhe Değiştirme Yasağı

8480

e. Dava ve Ceza Zamanaşımına Etkisi

8485

10. İtiraz Başvurusunun İncelenmesi

8488

a. İncelemenin Kapsamı

8488

b. İtirazın Ceza Dairesince İncelenmesi

8491

aa. Karar Mercii

8491

bb. İncelemenin Usulü

8492

cc. İnceleme Sonucunda Verilebilecek Kararlar

8498

c. İtirazın Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunca İncelenmesi

8503

aa. Karar Mercii

8503

bb. İnceleme Usulü

8506

cc. İnceleme Sonucunda Verilebilecek Kararlar

8507

D. Kanun Yararına Bozma

8513

1. Genel Açıklamalar

8513

2. Kanun Yararına Bozmanın Diğer Kanun Yollarından Farkları ve Benzerlikleri

8521

a. Kanun Yararına Bozma ile İtiraz Kanun yolunun Farkları ve Benzerlikleri

8521

b. Kanun Yararına Bozma ile İstinaf Kanun Yolunun Farkları ve Benzerlikleri

8522

c. Kanun Yararına Bozma ile Temyiz Kanun Yolunun Farkları ve Benzerlikleri

8522

d. Kanun Yararına Bozma ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisinin Farkları ve Benzerlikleri

8523

e. Kanun Yararına Bozma ile Yargılamanın Yenilenmesi Kanun Yolunun Farkları ve Benzerlikleri

8525

3. Kanun Yararına Bozmaya Tabi Karar ve Hükümler

8527

a. Genel Açıklamalar

8527

b. Davanın Esasını Çözmeyen Hüküm Niteliğindeki Mahkeme Kararları

8542

c. Mahkûmiyetle Sonuçlanan Davalarda Hâkim veya Mahkeme Kararları

8551

d. Mahkûmiyet Haricinde Davanın Esasını Çözen Hüküm Niteliğindeki Mahkeme Kararları

8552

e. Kabahatler Kanuna Göre Verilen Hâkim veya Mahkeme Kararları

8553

4. Kanun Yararına Bozma Yetkisini Kullanabilecek Makam

8557

5. Kanun Yararına Bozma Başvurusu ve Süresi

8561

6. Kanun Yararına Bozma Nedenleri

8570

a. Kanun Yararına Bozma Nedeni Olarak Hukuka Aykırılık

8570

b. Hukuka Aykırılığın Kaynağı

8599

7.Kanun Yararına Bozma Başvurusunun Geri Alınması

8620

8. Kanun Yararına Bozmaya Başvurulmasının Etkileri

8622

a. Aktarma Etkisi

8622

b. Önleme Etkisi

8622

c. Yayılma Etkisi

8625

d. Cezayı Aleyhe Değiştirme Yasağı

8626

e. Dava ve Ceza Zamanaşımına Etkisi

8629

9. Kanun Yararına Bozma Başvurusunun İncelenmesi

8632

a. Başvurunun Ceza Dairesince İncelenmesi

8632

b. İnceleme Sonucunda Verilecek Kararlar ve Bozma Kararına Direnilmesi

8644

c. Bozma Üzerine Verilebilecek Kararlar ve Sonuçları

8654

aa. Genel Açıklamalar

8654

bb. Davanın Esasını Çözmeyen Hüküm Niteliğindeki Mahkeme Kararları

8656

cc. Soruşturma, Kovuşturma ve İnfaz Aşamasında Verilen Hâkim veya Mahkeme Kararları

8661

dd. Mahkûmiyetle Sonuçlanan Davalarda Verilen Hâkim veya Mahkeme Kararları

8677

ee. Mahkûmiyet Haricinde Davanın Esasını Çözen Mahkeme Kararları

8689

ff. Cezanın Kaldırılmasını veya Azaltılmasını Gerektiren Bozma Nedenleri

8698

E. Yargılamanın Yenilenmesi

8708

1. Genel Açıklamalar

8708

2. Yargılamanın Yenilenmesinin Diğer Kanun Yollarından Farkları ve Benzerlikleri

8714

a. Yargılamanın Yenilenmesi ile İtiraz Kanun yolunun Farkları ve Benzerlikleri

8714

b. Yargılamanın Yenilenmesi ile İstinaf Kanun Yolunun Farkları ve Benzerlikleri

8716

c. Yargılamanın Yenilenmesi ile Temyiz Kanun Yolunun Farkları ve Benzerlikleri

8717

d. Yargılamanın Yenilenmesi ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisinin Farkları ve Benzerlikleri

8719

e. Yargılamanın Yenilenmesi ile Kanun Yararına Bozmanın Farkları ve Benzerlikleri

8720

3. Yargılamanın Yenilenmesinin Konusu (Hüküm)

8722

4. Hükmün Kesinleşmesinden Sonra Gerçekleşen Bazı Durumların Yargılamanın Yenilenmesine Etkisi

8731

a. Genel Açıklamalar

8731

b. Af

8731

c. Zamanaşımı

8732

d. Hükmün İnfaz Edilmesi

8738

e. Hükümlünün Ölümü

8739

5. Yargılamanın Yenilenmesine Başvurabilecek Kişiler

8740

a. Genel Açıklamalar

8740

b. Hayatta Olan Hükümlü Hakkında Lehe veya Aleyhe Yargılamanın Yenilenmesine Başvurabilecek Kişiler

8741

c. Ölen Hükümlünün Lehine Yargılamanın Yenilenmesine Başvurabilecek Kişiler

8744

6. Yargılamanın Yenilenmesi Başvurusu (İstemi) ve Süresi

8746

7. Yargılamanın Yenilenmesi Nedenleri

8750

a. Yargılamanın Yenilenmesi Nedeni Olarak Hukuka Aykırılık

8750

b. Yargılamanın Yenilenmesi Nedeninin Lehe veya Aleyhe Olması

8753

c. Hükümlü Lehine Yargılamanın Yenilenmesi

8756

aa. Genel Açıklamalar

8756

bb. Belgenin Sahteliğinin Anlaşılması (Lehe ve Aleyhe Yeniden Yargılama İçin Ortak Neden)

8758

cc. Tanık Beyanı veya Bilirkişi Raporunun Gerçeğe Aykırı Olması

8762

dd. Hükme Katılan Hâkimin Görevini Yaparken Suç İşlemesi (Lehe ve Aleyhe Yeniden Yargılama İçin Ortak Neden)

8770

ee. Hükmün Dayandığı Hukuk Mahkemesi Hükmünün Kaldırılması

8777

ff. Yeni Olay veya Yeni Delilin Ortaya Çıkması

8779

gg. AİHM’in İhlal veya Düşme Kararı Vermesi

8812

aaa. Genel Açıklamalar

8812

bbb. AİHM’in Kesinleşmiş Bir Kararının Varlığı

8814

ccc. Ceza Hükmünün İhlal Kararından Etkilenmesi

8816

ddd. Hukuka Aykırılığın Yeniden Yapılacak Yargılamayla Giderilebilecek Nitelikte Olması

8817

eee. Süre Şartı

8823

d. Sanık veya Hükümlünün Aleyhine Yargılamanın Yenilenmesi

8826

aa. Genel Açıklamalar

8826

bb. Beraat Eden Sanığın Hâkim Önünde İkrarda Bulunması

8830

e. Anayasa Mahkemesinin Bireysel Başvuru Nedeniyle İhlal Kararı Vermesi

8837

8. Yargılamanın Yenilenmesi Başvurusunun Geri Alınması

8851

9. Yargılamanın Yenilenmesi Yoluna Başvurulmasının Etkileri

8852

a. Aktarma Etkisi

8852

b. Önleme Etkisi

8853

c. Yayılma Etkisi

8856

d. Cezayı Aleyhe Değiştirme Yasağı

8856

10. Yargılamanın Yenilenmesi Başvurusunun İncelenmesi

8858

a. Genel Açıklamalar

8858

b. İnceleme Mercii

8859

c. Başvurunun Kabule Değer Olup Olmadığının İncelenmesi (Ön İnceleme Aşaması)

8867

d. Başvurunun Esaslı Olup Olmadığının İncelemesi (Soruşturma Aşaması)

8876

aa. Genel Açıklamalar

8876

bb. Delil Toplanması

8878

cc. İstemin Esaslı Olup Olmadığına İlişkin Karar Verilmesi

8882

aaa. Genel Açıklamalar

8882

bbb. Yargılamanın Yenilenmesi Nedenin Doğrulanması ve Hükme Etkili Olması

8883

ccc. Cezanın Aynı Hükmünde Belirtilen Sınır İçinde Değiştirilmesi Amacıyla Başvuruda Bulunulması veya Hatanın Giderilmesini Sağlayacak Başka Bir Yolun Bulunması

8892

ddd. Bir Suça Dayanan Yargılamanın Yenilemesi İstemleri

8899

eee. Kanun Yolu

8900

e. Kesinleşen Hükmün Hukuka Uygunluğunun İncelenmesi (Kovuşturma Aşaması)

8902

aa. Genel Açıklamalar

8902

bb. Yargılamanın Yenilenmesinin Duruşmasız Yapılması

8904

aaa. Genel Açıklamalar

8904

bbb. Hükümlünün Ölmesi Durumunda Kararın Duruşmasız Verilmesi

8906

ccc. Hükümlünün Hayatta Olması Durumunda Kararın Duruşmasız Verilmesi

8908

cc. Yargılamanın Yenilenmesinin Duruşmalı Yapılması

8909

aaa. Genel Açıklamalar

8909

bbb. Eski Hükmün Onanması

8917

ccc. Yeni Hüküm Verilmesi

8920

ddd. Yeni Hükmün Sonuçları

8922

Kaynakça

8932

Kanun Madde Numarası Dizini

8953

Prof.Dr. Dr. h.c. mult. Bahri Öztürk

Prof.Dr. Ali Rıza Töngür

Doç.Dr. Ekrem Çetintürk

İçindekiler

14. Bölüm

KANUN YOLU

I. GENEL AÇIKLAMALAR

7273

A. Kanun Yolu Kavramı

7273

B. Kanun Yolunun Amacı

7274

C. Kanun Yolu Denetiminin Konusu ve Kapsamı

7283

D. Kanun Yolunun Niteliği

7288

E. Kanun Yolu Makamları ve Kanun Yolunun Dereceli Yapısı

7289

F. Kanun Yolu Çeşitleri

7292

II. KANUN YOLUNA BAŞVURMA HAKKINA SAHİP OLANLAR

7299

A. Olağan Kanun Yollarına Başvurma Hakkı Olanlar

7299

1. Cumhuriyet Savcısı

7301

2. Katılan

7309

3. Vekil

7317

4. Şüpheli veya Sanık

7320

5. Müdafii

7332

6. Şüpheli veya Sanığın Yasal Temsilcisi veya Eşi

7338

7. Diğer Kişiler

7341

B. Olağanüstü Kanun Yollarına Başvurma Hakkı Olanalar

7342

III. KANUN YOLUNA BAŞVURULMASI

7343

A. Kararın, Hukuki Yararın ve Talebin (İstemin) Varlığı

7343

B. Başvurunun Şekli

7347

C. Başvurunun Yapılacağı Makam

7349

D. Kanun Yoluna Başvuruda Yanılma

7350

E. Başvuru Süresi

7355

F. Başvurunun İncelenmesi ve Kararın Kesinleşmesi

7358

G. Kanun Yolundan Vazgeçme

7359

H. Kanun Yoluna Başvurulmasının Sonuçları

7365

1. Genel Açıklamalar

7365

2. Aktarma

7365

3. Önleme Etkisi (Durdurma/Kesinleşmeye Engel Olma)

7366

4. Yayılma Etkisi

7369

5. Cezayı Aleyhe Değiştirme Yasağı

7379

IV. OLAĞAN KANUN YOLLARI

7395

A. İtiraz

7395

1. Genel Açıklamalar

7395

2. İtiraz Kanun Yoluna Başvurmanın Etkileri

7400

3. İtiraz Kanun Yoluna Tabi Kararlar

7402

a. Hâkim (Hâkimlik) Kararları

7402

b. Mahkeme Kararları

7403

c. Cumhuriyet Savcısının Kararları

7411

4. Karar Verecek Makam (İtiraz Mercii)

7412

a. Genel Açıklamalar

7412

b. Mahkeme Kararları Bakımından İtirazı İnceleyecek Merciler

7413

c. Hâkim (Hâkimlik) Kararları Bakımından İtirazı İnceleyecek Merciler

7413

5. İtiraz Süresi

7418

6. İtiraz Hakkı Olan Kişiler

7420

7. İtiraz Başvurusu

7422

8. Başvurunun İncelenmesi

7424

a. Ön İnceleme

7424

b. Araştırma Yetkisi

7425

c. Tarafların Yazılı veya Sözlü Görüşlerinin Alınması

7428

9. İtiraz Mercinin Kararı (İnceleme Sonucu)

7429

B. İstinaf

7433

1. Genel Açıklamalar

7433

2. İstinafın Diğer Kanun Yollarından Farkları

7438

3. İncelemenin Kapsamına Göre İstinaf Türleri

7441

4. İstinaf Kanun Yoluna Başvurmanın Etkileri

7446

a. Aktarma Etkisi

7446

b. Önleme Etkisi (Durdurma/Kesinleşmeye Engel Olma)

7447

c. Yayılma Etkisi

7449

d. Cezayı Aleyhe Değiştirme Yasağı

7451

5. Karar Verecek Makam (Bölge Adliye Mahkemesi)

7462

a. Genel Açıklamalar

7462

b. Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluşu

7466

c. Bölge Adliye Mahkemelerinin Oluşumu ve Görevleri

7469

aa. Başkan

7469

bb. Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu

7470

cc. Daireler

7473

dd. Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Savcıları

7476

ee. Adalet Komisyonları ve Müdürlükler

7479

6. İstinaf Kanun Yoluna Tabi Kararlar

7480

a. Hüküm Niteliğindeki Kararlar

7480

b. Hükme Esas Teşkil Eden Mahkeme Kararları

7489

c. İstinaf Kanun Yoluna Başvurulamayacak Kararlar

7491

7. İstinaf Kanun Yoluna Başvurabilecek Kişiler

7497

8. İstinaf Başvurusu (İstemi)

7508

9. İstinaf Nedenleri

7512

10. İstinaf Başvurusunun Geri Alınması

7515

11. İstinaf Süresi

7519

a. Genel Açıklamalar

7519

b. Eski Hâle Getirme

7530

12. İstinaf Başvurusunun İncelenmesi

7535

a. Hükmü Veren Mahkeme Tarafından Yapılacak İşlemler

7535

aa. İstinaf İsteminin Reddi

7535

bb. İstinaf İsteminin Tebliği ve Karşı Tarafın Cevabı

7540

b. Bölge Adliye Mahkemesi Tarafından Yapılacak İşlemler

7545

aa. Genel Açıklamalar

7545

bb. Dosya Üzerinde Ön İnceleme ve Verilecek Kararlar

7546

aaa. Genel Açıklamalar

7546

bbb. Yetki İncelemesi

7548

ccc. İş Bölümü (Görev) İncelemesi

7552

ddd. Kabul Edilebilirlik İncelemesi

7555

eee. Tebligat Eksiklerinin Giderilmesi

7558

cc. Dosya Üzerinden Esasa İlişkin İnceleme ve Verilecek Kararlar

7561

aaa. Genel Açıklamalar

7561

bbb. İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi Kararı

7563

ccc. Hukuka Aykırılığın Düzeltilerek İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi Kararı

7568

aaaa. Genel Açıklamalar

7568

bbbb. CMK m. 303’de Belirtilen Hukuka Aykırı Durumlar

7580

cccc. Cezanın En Alt Derecesinin Uygulanması

7596

dddd. Cezayı Kaldıran veya Cezada İndirim Yapılmasını Gerektiren Şahsî Sebeplerin ya da Şahsî Cezasızlık Sebeplerinin Varlığı

7599

eeee. Davanın Reddine Karar Verilmesi veya Güvenlik Tedbirlerine İlişkin Kararların Düzeltilmesi

7605

ddd. Bozma Kararı

7611

aaaa. Genel Açıklamalar

7611

bbbb. CMK m. 289’da Belirtilen Hukuka Aykırı Durumlar Nedeniyle Bozma Kararı

7632

cccc. Muhakeme Şartının Gerçekleşmemesi veya Önödeme ve Uzlaştırma Usulünün Uygulanmaması ya da Birleştirme Zorunluluğu Nedeniyle Bozma Kararı

7653

aaaaa. Genel Açıklamalar

7653

bbbbb. Muhakeme Şartının Gerçekleşmemesi

7656

ccccc. Önödeme ve Uzlaştırma Usulünün Uygulanmadığının Anlaşılması

7664

ddddd. Davanın İlk Derece Mahkemesinde Görülmekte Olan Bir Dava ile Birlikte Yürütülmesinin Zorunlu Olması

7671

eee. Tutukluluk Hâlinin Değerlendirilmesi ve Adli Kontrol Kararı

7681

dd. Davanın Yeniden Görülmesi (Duruşma Açılması)

7683

aaa. Genel Açıklamalar

7683

bbb. Duruşma Hazırlığı

7688

aaaa. Genel Açıklamalar

7688

bbbb. Tensip Zaptı

7690

cccc. Duruşma Gününün Belirlenmesi

7696

dddd. Sanığın Çağrılması

7697

eeee. Diğer Kişilerin Çağrılması

7704

ffff. Delil Toplanması

7705

ccc. Duruşma

7707

aaaa. Genel Açıklamalar

7707

bbbb. Duruşmanın Yargılama İlkelerine ve Hukuka Uygun Yapılması

7709

cccc. Duruşmanın Başlaması

7713

aaaaa. Çağrılan Kişilerin Gelip Gelmediğinin Tespiti

7713

bbbbb. İnceleme Raporunun ve Gerekçeli Kararın Anlatılması

7714

dddd. Delilerin Ortaya Konulması

7715

aaaaa. Belge Delillerinin Anlatılması

7715

bbbbb. Sanığın Sorgusunun Yapılması

7716

ccccc. Tanık ve Bilirkişinin Dinlenmesi

7724

ddddd. Keşif Yapılması

7727

eeeee. Delillerin Tartışılması ve Değerlendirilmesi

7727

ddd. Duruşma Açıldıktan Sonra Verilebilecek Kararlar

7729

aaaa. Genel Açıklamalar

7729

bbbb. Duruşma Sona Ermeden Verilebilecek Kararlar

7732

aaaaa. Düşme Kararı

7732

bbbbb. Ret Kararı

7735

ccccc. Durma Kararı

7737

ddddd. Görevsizlik ve Yetkisizlik Kararı

7738

cccc. Duruşma Sonunda Verilebilecek Kararlar

7739

aaaaa. İstinaf Başvurusunu Esastan Reddi

7739

bbbbb. Beraat Kararı

7740

ccccc. Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı

7745

ddddd. Mahkûmiyet Kararı

7748

eeeee. Güvenlik Tedbiri Kararı

7750

13. İnceleme Sonucu Verilen Kararın Kesin Hüküm Etkisi

7752

14. Bölge Adliye Mahkemesi Kararları Arasındaki Uyuşmazlıkların Giderilmesi

7753

15. Bölge Adliye Mahkemesi Kararlarına Karşı Başvurulabilecek Kanun Yolları

7754

a. Olağan Kanun Yolları

7754

aa. İtiraz

7754

bb. Temyiz

7757

b. Olağanüstü Kanun Yolları

7758

aa. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığının İtirazı

7758

bb. Kanun Yararına Bozma

7760

cc. Yargılamanın Yenilenmesi

7761

16. İstinaf Kanun Yoluna İlişkin Değişiklik Önerilerimiz

7762

C. Temyiz

7769

1. Genel Açıklamalar

7769

2. Temyiz Kanun Yolunda Yapılacak Denetimin Kapsamı (Temyiz Kanun Yolunda Maddi Sorunun İncelenmesi)

7774

a. Genel Açıklamalar

7774

b. Sorunun Yargıtay Kararlarına Yansıması

7779

aa. Maddi Sorun Denetimi Yapılamayacağı Yönündeki Kararlar

7779

bb. Bazı Yönlerden Maddi Sorun Denetimi Yapılamayacağı Yönündeki Kararlar

7782

c. Yargıtay’ın Maddi Sorunu İncelemesinin Yasal Çerçevesi

7784

aa. Genel Açıklamalar

7784

bb. Mülga CMUK ile CMK’nın Kıyaslanması

7785

cc. Temyiz Dilekçesinde Sebep Gösterilmemesinin ve Yargıtay’ın Bu Sebeple Bağlılığının Maddi Sorunun İncelenmesi Bakımından Önemli Bir Sınırlama Getirmemesi

7787

dd. Kanunda Maddi Sorunun Denetimini Açıkça Yasaklayan Bir Hükmün Bulunmaması

7791

d. Somut Dosya Adaletinin Sağlanması (Maddi Gerçeğin Bulunması) Amacının Maddi Sorunun Denetimini Zorunlu Kılması

7792

e. Maddi Hukuka Aykırılığın Maddi Sorununun Denetimini Zorunlu Kılması (Maddi Sorun ile Maddi Hukuk Normlarının Ayrılmazlığı)

7796

f. Yargıtayın Maddi Sorunu İncelemesinin Zorunlu Olduğu Durumlar

7801

aa. İçtihatlara Uygunluğun İncelenmesi Zorunluluğu

7801

bb. Gerekçenin Tespit Edilen Maddi Soruna Uygunluğunun İncelenmesi Zorunluluğu

7804

cc. Maddi Sorunun Çözümünün Bilimsel Gerçekler ile Mantık ve Deneyim Kurallarına Uygun Olması

7808

dd. Maddi Sorunu Tespit Eden Delillerin Uygulanan Maddi Hukuk Normları İçin Yeterli Olması Zorunluluğu

7810

g. Maddi Soruna İlişkin Hataların Nasıl Giderileceği Sorunu

7813

h. Değerlendirmemiz

7814

3. Temyizin Diğer Olağan Kanun Yollarından Farkları

7819

a. Temyiz ve İstinaf Arasındaki Farklar

7819

b. Temyiz ve İtiraz Arasındaki Farklar

7822

4. Karar Mercii (Yargıtay)

7822

5. Temyiz Kanun Yoluna Tabi Kararlar

7828

a. Hüküm Niteliğindeki Kararlar

7828

b. Hükme Esas Teşkil Eden Mahkeme Kararları

7841

c. Temyiz Kanun Yoluna Başvurulamayacak Kararlar

7843

aa. Genel Açıklamalar

7843

bb. Beş Yıl veya Daha Az Hapis Cezaları ile Miktarı Ne Olursa Olsun Adlî Para Cezalarına Karşı Esastan Ret Kararı (CMK m. 286/2–a)

7845

cc. Beş Yıl veya Daha Az Hapis Cezalarını Artırmayan Bölge Adliye Mahkemesi Kararları (CMK m. 286/2–b)

7847

dd. İlk Derece Mahkemesince Beş Yıl veya Daha Az Hapis Cezası Verilmesinden Sonra Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Beraat, Düşme, Ret ve Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararları

7853

7855

7856

gg. Adlî Para Cezasını Gerektiren Suçlarda İlk Derece Mahkemelerinden Verilen Hükümlere İlişkin Her Türlü Karar (CMK m. 286/2–e)

7867

hh. Sadece Eşya veya Kazanç Müsaderesine veya Bunlara Yer Olmadığına İlişkin İlk Derece Mahkemesi Kararları ile İlgili Olarak Esastan Ret Kararları (CMK m. 286/2–f):

7869

ıı. On Yıl veya Daha Az Hapis Cezasını veya Adlî Para Cezasını Gerektiren Suçlardan Verilen Beraat Kararları ile İlgili Olarak Esastan Ret Kararları (CMK m. 286/2–g)

7870

7872

kk. İlk Defa Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Güvenlik Tedbirlerine İlişkin Kararlar

7873

ll. Yukarıdaki Bentlerde Yer Alan Sınırlar İçinde Kalmak Koşuluyla Aynı Hükümde, Cezalardan ve Kararlardan Birden Fazlasını İçeren Bölge Adliye Mahkemesi Kararları (CMK m. 286/2–ı)

7882

mm. Bölge Adliye mahkemesinin Hukuka Aykırı Bozma Kararları Sonrası Hükmün Temyiz Kanun Yoluna Tabi Olmaktan Çıkması

7882

nn. Suçun Vasfının Hatalı Belirlendiği Gerekçesiyle Hükmün Temyiz Kanun Yolunda İncelenip İncelenemeyeceği Sorunu

7886

d. Ceza Miktarına Bakılmaksızın Temyiz Kanun Yoluna Başvurulabilecek Suçlar

7894

6. Temyiz Kanun Yoluna Başvurabilecek Kişiler

7905

7. Temyiz Başvurusu (İstemi)

7923

8. Temyiz Süresi

7927

a. 05.08.2017 Tarihinden Önce Verilen Kararlar

7927

b. 05.08.2017 ila 1/6/2024 Arasında Verilen Kararlar

7936

c. 1/6/2024 Tarihinden Sonra Verilen Kararlar

7938

d. Gerekçeli Kararın Sanığa Tebliği Sorunu

7949

e. Eski Hâle Getirme

7958

9. Temyiz Nedeni

7965

a. Genel Açıklamalar

7965

b. Hukuka Aykırılık

7974

c. Sanık Yararına Konmuş Kurallara Aykırılığın Temyiz Nedeni Yapılamaması

8000

10. Temyiz Başvurusunun Geri Alınması

8006

11. Temyiz Kanun Yoluna Başvurmanın Etkileri

8009

a. Aktarma Etkisi

8009

b. Önleme Etkisi (Durdurma/Kesinleşmeye Engel Olma)

8010

c. Yayılma Etkisi

8011

d. Cezayı Aleyhe Değiştirme Yasağı

8018

12. Temyiz Başvurusunun İncelenmesi

8042

a. Hükmü Veren Mahkeme Tarafından Yapılacak İşlemler

8042

aa. Temyiz İsteminin Reddi

8042

bb. Temyiz İsteminin Tebliği ve Karşı Tarafın Cevabı

8048

b. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca Yapılacak İşlemler

8051

c. Yargıtay Ceza Dairesinde Yapılacak İşlemler

8054

aa. Genel Açıklamalar

8054

bb. Usulü Eksikliklere İlişkin Ön İnceleme

8057

aaa. Genel Açıklamalar

8057

bbb. Tebliğnamenin Tebliği

8057

ccc. İş Bölümü (Görev) İncelemesi

8064

ddd. Kabul Edilebilirlik İncelemesi

8066

eee. Dosyanın Geri Gönderilmesi

8069

cc. Esasa İlişkin İnceleme ve Verilecek Kararlar

8077

aaa. Genel Açıklamalar

8077

bbb. Yargıtay’ın Denetimini Duruşma Açmak Suretiyle Yapması

8085

ccc. Temyiz İsteminin Esastan Reddi (Onama) Kararı

8092

ddd. Bozma Kararı

8095

aaaa. Bozma Sebebi Sayılmayan Hukuka Aykırılıklar

8095

aaaaa. Genel Açıklamalar

8095

bbbbb. Hükme Etkisi Olmayan Hukuka Aykırılıklar

8096

ccccc. Kazanılmış Hak Kabul Edilen Durumlar

8097

ddddd. Sanık Lehine Konmuş Muhakeme Hükümlerine Aykırılıklar

8103

eeeee. Hukuka Aykırılığın İnfaz Aşamasında Giderilebilecek Olması

8104

fffff. Mahallinde Giderilme İmkânı Olan Hukuka Aykırılıklar ve Maddi Yazım Hataları

8106

ggggg. Fiilen Giderilme Olanağı Bulunmayan Hukuka Aykırılıklar

8107

bbbb. Bozma Sebebi Olan Hukuka Aykırılıklar

8108

aaaaa. Genel Açıklamalar

8108

bbbbb. Hukuka Kesin Aykırılık Hâlleri

8126

aaaaaa. Genel Açıklamalar

8126

bbbbbb. Mahkemenin Kanuna Uygun Olarak Teşekkül Etmemesi (CMK m. 289/1–a)

8129

cccccc. Hâkimlik Görevini Yapmaktan Kanun Gereğince Yasaklanmış Hâkimin Hükme Katılması (CMK m. 289/1–b)

8130

8134

eeeeee. Mahkemenin Kanuna Aykırı Olarak Davaya Bakmaya Kendini Görevli veya Yetkili Görmesi (CMK m. 289/1–d)

8137

ffffff. Cumhuriyet Savcısı veya Duruşmada Kanunen Mutlaka Hazır Bulunması Gereken Diğer Kişilerin Yokluğunda Duruşma Yapılması (CMK m. 289/1–e)

8143

gggggg. Duruşmalı Olarak Verilen Hükümde Açıklık Kuralının İhlâl Edilmesi (CMK m. 289/1–f)

8147

hhhhhh. Hükmün 230. Madde Gereğince Gerekçeyi İçermemesi (CMK m. 289/1–g)

8149

ıııııı. Hüküm İçin Önemli Olan Hususlarda Mahkeme Kararı ile Savunma Hakkının Sınırlandırılmış Olması (CMK m. 289/1–h)

8153

jjjjjj. Hükmün Hukuka Aykırı Yöntemlerle Elde Edilen Delile Dayanması (CMK m. 289/1–i)

8159

eee. Hukuka Aykırılığın Düzeltilmesi (Düzelterek Onama/Islah) Kararı

8164

aaaa. Genel Açıklamalar

8164

bbbb. Olayın Daha Ziyade Aydınlanması Gerekmeden Beraate Hükmedilmesi Gerekmesi (CMK m. 303/1–a)

8167

cccc. Davanın Düşmesine Karar Verilmesi Gerekmesi (CMK m. 303/1–a):

8174

dddd. Alt ve Üst Sınırı Olmayan Sabit Bir Cezaya Hükmolunması Gerekmesi (CMK m. 303/1–a)

8183

eeee. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının İddiasına Uygun Olarak Sanığa Kanunda Yazılı Cezanın En Alt Derecesini Uygulaması (CMK m. 303/1–b)

8183

ffff. Sadece Kanunun Madde Numarasının Yanlış Yazılması (CMK m. 303/1–c)

8184

gggg. Sanığın Lehine Kanun Değişikliği Yapılmış Olması (CMK m. 303/1–d)

8185

hhhh. Çocuk sanıklar bakımından ceza indiriminin hatalı yapılması CMK m. 303/1–e)

8185

ıııı. Ceza Miktarının Belirlenmesinde Maddî Hata Yapılması (CMK m. 303/1–f)

8186

jjjj. Sonuç Ceza Belirlenirken TCK m. 61’deki Sıralamaya Uyulmaması (CMK m. 303/1–g)

8187

kkkk. Harçlar Kanununa, Yargılama Giderlerine ve Ücret Tarifesine İlişkin Hükümlerin Uygulanmasında Hata Yapılması (CMK m. 303/1–h)

8189

llll. Kanunda Düzenlenmeyen Diğer Durumlar

8191

dd. Hükmün Açıklanması

8195

ee. Yargıtay Kararının Yazımı

8196

aaa. Genel Açıklamalar

8196

bbb. Gerekçeli Kararın Unsurları

8198

13. Bozma Sonrası Muhakeme Süreci

8199

a. Yargıtay Kararının Gönderileceği Merci

8199

b. Bozma Sonrası Mahkemece Yapılacak İşlemler ve Verilecek Kararlar

8208

aa. Bozmaya Karşı Diyeceklerin Sorulması

8208

bb. Uyma Kararı

8217

cc. Direnme (Israr) Kararı

8234

V. OLAĞANÜSTÜ KANUN YOLLARI

8259

A. Genel Açıklamalar

8259

B. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi

8268

1. Genel Açıklamalar

8268

2. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisinin Diğer Kanun Yollarından Farkları

8271

a. İtiraz Yetkisi ile İtiraz Kanun yolunun Farkları

8271

b. İtiraz Yetkisi ile İstinaf Kanun Yolunun Farkları

8272

c. İtiraz Yetkisi ile Temyiz Kanun Yolunun Farkları

8273

d. İtiraz Yetkisi ile Yargılamanın Yenilenmesi Kanun Yolunun Farkları

8273

e. İtiraz Yetkisi ile Kanun Yararına Bozmanın Farkları

8275

3. İtiraza Tabi Karar ve Hukuka Aykırılıklar

8276

a. Genel Açıklamalar

8276

b. Usule İlişkin Hukuka Aykırı Kararlar

8287

c. Esasa İlişkin Hukuka Aykırı Kararlar

8293

aa. Genel Açıklamalar

8293

bb. Bozma Kararı

8293

d. Maddi Hataların Düzeltilmesi

8305

4. İtiraz Yetkisini Kullanabilecek Makam

8305

5. İtiraz Başvurusu ve Süresi

8306

6. İtiraz Nedeni

8323

7. İtiraz Başvurusunun Geri Alınması

8380

8. İtiraz Kanun Yoluna Başvurulmasının Etkileri

8383

a. Aktarma Etkisi

8383

b. Önleme Etkisi (Kesinleşmeye Engel Olma)

8384

c. Yayılma Etkisi

8387

d. Cezayı Aleyhe Değiştirme Yasağı

8391

e. Dava ve Ceza Zamanaşımına Etkisi

8395

9. İtiraz Başvurusunun İncelenmesi

8399

a. İtirazın Ceza Dairesince İncelenmesi

8399

b. İtirazın Ceza Genel Kurulunca İncelenmesi

8407

c. İnceleme Sonucunda Verilebilecek Kararlar ve Bozma Kararına Direnilmesi

8412

C. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığının İtiraz Yetkisi

8417

1. Genel Açıklamalar

8417

2. İtiraz Yetkisinin Diğer Kanun Yollarıyla Benzerlik ve Farkları

8422

a. İtiraz Yetkisi ile İtiraz Kanun Yolunun Benzerlik ve Farkları

8422

b. İtiraz Yetkisi ile İstinaf Kanun Yolunun Benzerlik ve Farkları

8423

c. İtiraz Yetkisi ile Temyiz Kanun Yolunun Benzerlik ve Farkları

8423

d. İtiraz Yetkisi ile Yargılamanın Yenilenmesi Kanun Yolunun Benzerlik ve Farkları

8424

e. İtiraz Yetkisi ile Kanun Yararına Bozmanın Benzerlik ve Farkları

8426

f. İtiraz Yetkisi ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisinin Benzerlik ve Farkları

8427

3. İtiraza Konu Karar ve Hukuka Aykırılıklar

8428

a. Genel Açıklamalar

8428

b. Davanın Esasını Çözmeyen Kesin Nitelikteki Kararlar

8432

c. Davanın Esasını Çözen Kesin Nitelikteki Kararlar

8433

d. Maddi Hataların Düzeltilmesi

8434

4. İtiraz Yetkisini Kullanabilecek Makam

8434

5. İtiraz Başvurusu

8436

6. İtiraz Süresi

8441

7. İtiraz Nedeni

8447

8. İtiraz Başvurusunun Geri Alınması

8471

9. İtiraz Kanun Yoluna Başvurulmasının Etkileri

8475

a. Aktarma Etkisi

8475

b. Önleme Etkisi (Kesinleşmeye Engel Olma)

8476

c. Yayılma Etkisi

8477

d. Cezayı Aleyhe Değiştirme Yasağı

8480

e. Dava ve Ceza Zamanaşımına Etkisi

8485

10. İtiraz Başvurusunun İncelenmesi

8488

a. İncelemenin Kapsamı

8488

b. İtirazın Ceza Dairesince İncelenmesi

8491

aa. Karar Mercii

8491

bb. İncelemenin Usulü

8492

cc. İnceleme Sonucunda Verilebilecek Kararlar

8498

c. İtirazın Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunca İncelenmesi

8503

aa. Karar Mercii

8503

bb. İnceleme Usulü

8506

cc. İnceleme Sonucunda Verilebilecek Kararlar

8507

D. Kanun Yararına Bozma

8513

1. Genel Açıklamalar

8513

2. Kanun Yararına Bozmanın Diğer Kanun Yollarından Farkları ve Benzerlikleri

8521

a. Kanun Yararına Bozma ile İtiraz Kanun yolunun Farkları ve Benzerlikleri

8521

b. Kanun Yararına Bozma ile İstinaf Kanun Yolunun Farkları ve Benzerlikleri

8522

c. Kanun Yararına Bozma ile Temyiz Kanun Yolunun Farkları ve Benzerlikleri

8522

d. Kanun Yararına Bozma ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisinin Farkları ve Benzerlikleri

8523

e. Kanun Yararına Bozma ile Yargılamanın Yenilenmesi Kanun Yolunun Farkları ve Benzerlikleri

8525

3. Kanun Yararına Bozmaya Tabi Karar ve Hükümler

8527

a. Genel Açıklamalar

8527

b. Davanın Esasını Çözmeyen Hüküm Niteliğindeki Mahkeme Kararları

8542

c. Mahkûmiyetle Sonuçlanan Davalarda Hâkim veya Mahkeme Kararları

8551

d. Mahkûmiyet Haricinde Davanın Esasını Çözen Hüküm Niteliğindeki Mahkeme Kararları

8552

e. Kabahatler Kanuna Göre Verilen Hâkim veya Mahkeme Kararları

8553

4. Kanun Yararına Bozma Yetkisini Kullanabilecek Makam

8557

5. Kanun Yararına Bozma Başvurusu ve Süresi

8561

6. Kanun Yararına Bozma Nedenleri

8570

a. Kanun Yararına Bozma Nedeni Olarak Hukuka Aykırılık

8570

b. Hukuka Aykırılığın Kaynağı

8599

7.Kanun Yararına Bozma Başvurusunun Geri Alınması

8620

8. Kanun Yararına Bozmaya Başvurulmasının Etkileri

8622

a. Aktarma Etkisi

8622

b. Önleme Etkisi

8622

c. Yayılma Etkisi

8625

d. Cezayı Aleyhe Değiştirme Yasağı

8626

e. Dava ve Ceza Zamanaşımına Etkisi

8629

9. Kanun Yararına Bozma Başvurusunun İncelenmesi

8632

a. Başvurunun Ceza Dairesince İncelenmesi

8632

b. İnceleme Sonucunda Verilecek Kararlar ve Bozma Kararına Direnilmesi

8644

c. Bozma Üzerine Verilebilecek Kararlar ve Sonuçları

8654

aa. Genel Açıklamalar

8654

bb. Davanın Esasını Çözmeyen Hüküm Niteliğindeki Mahkeme Kararları

8656

cc. Soruşturma, Kovuşturma ve İnfaz Aşamasında Verilen Hâkim veya Mahkeme Kararları

8661

dd. Mahkûmiyetle Sonuçlanan Davalarda Verilen Hâkim veya Mahkeme Kararları

8677

ee. Mahkûmiyet Haricinde Davanın Esasını Çözen Mahkeme Kararları

8689

ff. Cezanın Kaldırılmasını veya Azaltılmasını Gerektiren Bozma Nedenleri

8698

E. Yargılamanın Yenilenmesi

8708

1. Genel Açıklamalar

8708

2. Yargılamanın Yenilenmesinin Diğer Kanun Yollarından Farkları ve Benzerlikleri

8714

a. Yargılamanın Yenilenmesi ile İtiraz Kanun yolunun Farkları ve Benzerlikleri

8714

b. Yargılamanın Yenilenmesi ile İstinaf Kanun Yolunun Farkları ve Benzerlikleri

8716

c. Yargılamanın Yenilenmesi ile Temyiz Kanun Yolunun Farkları ve Benzerlikleri

8717

d. Yargılamanın Yenilenmesi ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisinin Farkları ve Benzerlikleri

8719

e. Yargılamanın Yenilenmesi ile Kanun Yararına Bozmanın Farkları ve Benzerlikleri

8720

3. Yargılamanın Yenilenmesinin Konusu (Hüküm)

8722

4. Hükmün Kesinleşmesinden Sonra Gerçekleşen Bazı Durumların Yargılamanın Yenilenmesine Etkisi

8731

a. Genel Açıklamalar

8731

b. Af

8731

c. Zamanaşımı

8732

d. Hükmün İnfaz Edilmesi

8738

e. Hükümlünün Ölümü

8739

5. Yargılamanın Yenilenmesine Başvurabilecek Kişiler

8740

a. Genel Açıklamalar

8740

b. Hayatta Olan Hükümlü Hakkında Lehe veya Aleyhe Yargılamanın Yenilenmesine Başvurabilecek Kişiler

8741

c. Ölen Hükümlünün Lehine Yargılamanın Yenilenmesine Başvurabilecek Kişiler

8744

6. Yargılamanın Yenilenmesi Başvurusu (İstemi) ve Süresi

8746

7. Yargılamanın Yenilenmesi Nedenleri

8750

a. Yargılamanın Yenilenmesi Nedeni Olarak Hukuka Aykırılık

8750

b. Yargılamanın Yenilenmesi Nedeninin Lehe veya Aleyhe Olması

8753

c. Hükümlü Lehine Yargılamanın Yenilenmesi

8756

aa. Genel Açıklamalar

8756

bb. Belgenin Sahteliğinin Anlaşılması (Lehe ve Aleyhe Yeniden Yargılama İçin Ortak Neden)

8758

cc. Tanık Beyanı veya Bilirkişi Raporunun Gerçeğe Aykırı Olması

8762

dd. Hükme Katılan Hâkimin Görevini Yaparken Suç İşlemesi (Lehe ve Aleyhe Yeniden Yargılama İçin Ortak Neden)

8770

ee. Hükmün Dayandığı Hukuk Mahkemesi Hükmünün Kaldırılması

8777

ff. Yeni Olay veya Yeni Delilin Ortaya Çıkması

8779

gg. AİHM’in İhlal veya Düşme Kararı Vermesi

8812

aaa. Genel Açıklamalar

8812

bbb. AİHM’in Kesinleşmiş Bir Kararının Varlığı

8814

ccc. Ceza Hükmünün İhlal Kararından Etkilenmesi

8816

ddd. Hukuka Aykırılığın Yeniden Yapılacak Yargılamayla Giderilebilecek Nitelikte Olması

8817

eee. Süre Şartı

8823

d. Sanık veya Hükümlünün Aleyhine Yargılamanın Yenilenmesi

8826

aa. Genel Açıklamalar

8826

bb. Beraat Eden Sanığın Hâkim Önünde İkrarda Bulunması

8830

e. Anayasa Mahkemesinin Bireysel Başvuru Nedeniyle İhlal Kararı Vermesi

8837

8. Yargılamanın Yenilenmesi Başvurusunun Geri Alınması

8851

9. Yargılamanın Yenilenmesi Yoluna Başvurulmasının Etkileri

8852

a. Aktarma Etkisi

8852

b. Önleme Etkisi

8853

c. Yayılma Etkisi

8856

d. Cezayı Aleyhe Değiştirme Yasağı

8856

10. Yargılamanın Yenilenmesi Başvurusunun İncelenmesi

8858

a. Genel Açıklamalar

8858

b. İnceleme Mercii

8859

c. Başvurunun Kabule Değer Olup Olmadığının İncelenmesi (Ön İnceleme Aşaması)

8867

d. Başvurunun Esaslı Olup Olmadığının İncelemesi (Soruşturma Aşaması)

8876

aa. Genel Açıklamalar

8876

bb. Delil Toplanması

8878

cc. İstemin Esaslı Olup Olmadığına İlişkin Karar Verilmesi

8882

aaa. Genel Açıklamalar

8882

bbb. Yargılamanın Yenilenmesi Nedenin Doğrulanması ve Hükme Etkili Olması

8883

ccc. Cezanın Aynı Hükmünde Belirtilen Sınır İçinde Değiştirilmesi Amacıyla Başvuruda Bulunulması veya Hatanın Giderilmesini Sağlayacak Başka Bir Yolun Bulunması

8892

ddd. Bir Suça Dayanan Yargılamanın Yenilemesi İstemleri

8899

eee. Kanun Yolu

8900

e. Kesinleşen Hükmün Hukuka Uygunluğunun İncelenmesi (Kovuşturma Aşaması)

8902

aa. Genel Açıklamalar

8902

bb. Yargılamanın Yenilenmesinin Duruşmasız Yapılması

8904

aaa. Genel Açıklamalar