Şirketlerin Yapay Zekâ Kullanarak Serbest Seçim Hakkını İhlali

Stok Kodu:
9786253817510
Boyut:
16x24
Sayfa Sayısı:
241
Basım Yeri:
Ankara
Baskı:
1
Basım Tarihi:
2026-03
Kapak Türü:
Karton
Kağıt Türü:
1.Hamur
%5 indirimli
670,00TL
636,50TL
Taksitli fiyat: 1 x 636,50TL
Havale/EFT ile: 604,68TL
9786253817510
401557
Şirketlerin Yapay Zekâ Kullanarak Serbest Seçim Hakkını İhlali
Şirketlerin Yapay Zekâ Kullanarak Serbest Seçim Hakkını İhlali
636.5

Büşra Nur Tilkioğlu

 

 

İçindekiler
 
 
Önsöz 
 
5
Kısaltmalar 
 
11
Giriş 
 
13
Birinci Bölüm
 
 
YAPAY ZEKÂNIN DOĞUŞU, GELİŞİMİ VE
 
 
HUKUKÇA TANINMASI
 
 
I. “YAPAY ZEK” KAVRAMI 
 
21
A. Yapay Zekânın Doğuşu ve Evrimi 
 
23
1. Yapay Zekânın Doğuşu 
 
23
a. İlk Çalışmalar ve Matematiksel Temeller 
 
27
b. Alan Turing ve Turing Testi 
 
29
2. Yapay Zekânın Altın Çağı 
 
30
a. Yapay Zekâ Projelerinde Hızlı İlerleme 
 
30
b. LISP ve Prolog Gibi Dillerin Geliştirilmesi 
 
33
3. Yapay Zekâ Kışı 
 
35
a. Finansal Desteklerin Azalması 
 
35
b. Beklentilerin Karşılanamaması 
 
36
c. İyimser Gelişmeler 
 
36
4. GPU Çağı (2012 – Günümüz) 
 
38
a. Derin Öğrenmenin Yükselişi 
 
38
b. Büyük Veri ve Güçlü Donanımın Etkisi 
 
40
B. Yapay Zekâ ile Bağlantılı Kavramlar 
 
46
1. Makine Öğrenmesi 
 
46
a. Gözetimli ve Gözetimsiz Öğrenme 
 
46
b. Karar Ağaçları ve Destek Vektör Makineleri 
 
48
2. Derin Öğrenme 
 
48
a. Sinir Ağları ve Katmanları 
 
48
b. Konvolüsyonel Sinir Ağları (CNN) ve Uygulamaları 
 
49
3. Algoritma 
 
51
a. Temel Algoritma Çeşitleri 
 
51
b. Yapay Zekâda Algoritma Seçiminin Önemi 
 
51
4. Doğal Dil İşleme (GPT, BERT vb.) 
 
52
C. Yapay Zekâ Türleri ve Demokratik İlkelere Olası Etkisi 
 
52
1. Dar (Zayıf) Yapay Zekâ 
 
52
2. Genel (Güçlü) Yapay Zekâ 
 
54
3. Süper Yapay Zekâ 
 
55
4. Yapay Zekâ Türlerinin Demokratik İlkelere Olası Etkisi 
 
55
II. YAPAY ZEKÂ MEVZUATI 
 
59
A. Yapay Zekâya İlişkin Uluslararası Düzenlemeler 
 
59
1. Yapay Zekânın Hukukça Tanınması 
 
59
2. Avrupa Birliği’nin Yapay Zekâ Yasası (AI Act) 
 
64
3. Veri Gizliliği ve Etik Standartlar 
 
69
B. Türkiye’de Yapay Zekâ Mevzuatı 
 
71
1. Kişisel Veriler Alanındaki Düzenlemeler 
 
75
2. Seçim Hukuku Alanındaki Düzenlemeler 
 
76
3. Ticari İletişim ve Reklam Alanındaki Düzenlemeler 
 
77
4. Sosyal Medyaya İlişkin Düzenlemeler 
 
77
5. Ceza Kanununda Yer Alan Düzenlemeler 
 
80
6. Siber Güvenlik Kanununda Yer Alan Düzenlemeler 
 
80
İkinci Bölüm
 
 
YAPAY ZEKÂ KULLANARAK YAPILAN ANTİDEMOKRATİK MÜDAHALENİN ETKİLEDİĞİ HAK: SERBEST SEÇİM HAKKI
 
 
I. MÜDAHALENİN AKTÖRLERİ: ŞİRKETLER 
 
83
A. Küreselleşen Dünyada Şirketler 
 
83
B. Başlıca Teknoloji Devleri (Google, Microsoft, OpenAI, vb.) 
 
86
C. Şirketlerin Yapay Zekâ Geliştirme Stratejileri 
 
93
II. MÜDAHALENİN KONUSU: SERBEST SEÇİM HAKKI 
 
96
A. Hakkın Hukukça Tanınması 
 
96
1. Serbest Seçim Hakkı Kavramı 
 
96
2. Evrensel ve Bölgesel Düzenlemelerde Serbest Seçim Hakkı 
 
99
a. Evrensel Düzenlemeler 
 
100
aa. İnsan Hakları Evrensel Bildirisi 
 
100
bb. Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi 
 
101
b. Bölgesel Düzenlemeler 
 
103
aa. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
 
103
bb. Venedik Komisyonu Belgeleri 
 
108
cc. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı–Kopenhag Belgesi 
 
109
dd. Avrupa Birliği – Temel Haklar Şartı 
 
112
ee. Amerikan İnsan Hakları Sözleşmesi 
 
113
ff. Afrika İnsan ve Halkların Hakları Şartı 
 
115
gg. Arap İnsan Hakları Sözleşmesi 
 
116
hh. Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği İnsan Hakları Bildirgesi 
 
117
B. Hakkın Konusu: Serbest Seçim Hakkının Demokratik İlkeleri 
 
118
1. Serbest Oy/Seçimlerin Serbestliği İlkesi 
 
118
2. Genel Oy İlkesi 
 
126
3. Gizli Oy İlkesi 
 
131
4. Eşit Oy İlkesi 
 
134
III. HAKKA YÖNELİK ANTİDEMOKRATİK MÜDAHALELER 
 
137
A. Klasik Müdahaleler 
 
137
1. Manipülasyon 
 
137
2. Siyasi Manipülasyon 
 
139
3. Siyasi Bir Manipülasyon Aracı olarak Popülizm 
 
142
B. Yapay Zekâ Kullanarak Yapılan Seçim Manipülasyonları 
 
143
1. Manipülasyon Yöntemleri 
 
143
a. Mikro–hedefleme ve Reklamlar 
 
143
b. Yalan Haberler (Fake News) 
 
147
aa. Genel Olarak 
 
147
bb. Deepfake Teknolojisi ile Üretilen Sahte İçerikler 
 
148
c. Sosyal ve Siyasi Botlar 
 
153
d. Suni Kamuoyu Oluşturma 
 
156
e. Sosyal Mühendislik ve Tıklama Yemi (Clickbait) Taktikleri 
 
157
f. Algoritmaların Etkisi 
 
158
g. Büyük Veri Analitiğinin Rolü 
 
160
2. Dünyadan Örnekler 
 
162
a. ABD ve 2016 Başkanlık Seçimleri 
 
162
b. İngiltere ve Brexit Referandumu 
 
164
c. Fransa 
 
166
d. Almanya 
 
167
e. Rusya 
 
169
f. Çin 
 
171
Üçüncü Bölüm
 
 
SERBEST SEÇİM HAKKININ YAPAY ZEKÂ KULLANARAK İHLALİ: KURUMSAL VE HUKUKSAL DÜZEYDE
 
 
MÜCADELE STRATEJİLERİ
 
 
I. TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİNİN MÜCADELE STRATEJİLERİ 
 
176
A. Teknik Yollarla Mücadele 
 
176
B. Etik İlkeler Benimsenmesi 
 
184
II. DEVLETLERİN MÜCADELE STRATEJİLERİ 
 
185
III. SEÇİM MANİPÜLASYONLARINA KARŞI YASAL KORUMA 
 
187
A. Ulusal Düzenlemeler 
 
187
B. AB’nin Dijital Hizmetler Yasası ve AI Act: Soruşturmalar ve Yaptırımlar 
 
190
C. BM Bünyesindeki Çalışmalar 
 
194
IV. SİVİL TOPLUM VE MEDYANIN ROLÜ 
 
196
V. DİJİTAL OKURYAZARLIK VE YURTTAŞLIK BİLİNCİ 
 
197
VI. ŞİRKETLERİN İNSAN HAKLARI SORUMLULUĞU 
 
198
A. Küresel Ölçekte Faaliyet Gösteren Şirketlerin Sorumluluğunun Ortaya Çıkışı 
 
199
B. Ulusal ve Uluslararası Alandaki Hukuki Gelişmeler ve Mevzuat 
 
201
Sonuç 
 
211
Kaynakça 
 
217
Kavram Dizini 
 
239

Büşra Nur Tilkioğlu

 

 

İçindekiler
 
 
Önsöz 
 
5
Kısaltmalar 
 
11
Giriş 
 
13
Birinci Bölüm
 
 
YAPAY ZEKÂNIN DOĞUŞU, GELİŞİMİ VE
 
 
HUKUKÇA TANINMASI
 
 
I. “YAPAY ZEK” KAVRAMI 
 
21
A. Yapay Zekânın Doğuşu ve Evrimi 
 
23
1. Yapay Zekânın Doğuşu 
 
23
a. İlk Çalışmalar ve Matematiksel Temeller 
 
27
b. Alan Turing ve Turing Testi 
 
29
2. Yapay Zekânın Altın Çağı 
 
30
a. Yapay Zekâ Projelerinde Hızlı İlerleme 
 
30
b. LISP ve Prolog Gibi Dillerin Geliştirilmesi 
 
33
3. Yapay Zekâ Kışı 
 
35
a. Finansal Desteklerin Azalması 
 
35
b. Beklentilerin Karşılanamaması 
 
36
c. İyimser Gelişmeler 
 
36
4. GPU Çağı (2012 – Günümüz) 
 
38
a. Derin Öğrenmenin Yükselişi 
 
38
b. Büyük Veri ve Güçlü Donanımın Etkisi 
 
40
B. Yapay Zekâ ile Bağlantılı Kavramlar 
 
46
1. Makine Öğrenmesi 
 
46
a. Gözetimli ve Gözetimsiz Öğrenme 
 
46
b. Karar Ağaçları ve Destek Vektör Makineleri 
 
48
2. Derin Öğrenme 
 
48
a. Sinir Ağları ve Katmanları 
 
48
b. Konvolüsyonel Sinir Ağları (CNN) ve Uygulamaları 
 
49
3. Algoritma 
 
51
a. Temel Algoritma Çeşitleri 
 
51
b. Yapay Zekâda Algoritma Seçiminin Önemi 
 
51
4. Doğal Dil İşleme (GPT, BERT vb.) 
 
52
C. Yapay Zekâ Türleri ve Demokratik İlkelere Olası Etkisi 
 
52
1. Dar (Zayıf) Yapay Zekâ 
 
52
2. Genel (Güçlü) Yapay Zekâ 
 
54
3. Süper Yapay Zekâ 
 
55
4. Yapay Zekâ Türlerinin Demokratik İlkelere Olası Etkisi 
 
55
II. YAPAY ZEKÂ MEVZUATI 
 
59
A. Yapay Zekâya İlişkin Uluslararası Düzenlemeler 
 
59
1. Yapay Zekânın Hukukça Tanınması 
 
59
2. Avrupa Birliği’nin Yapay Zekâ Yasası (AI Act) 
 
64
3. Veri Gizliliği ve Etik Standartlar 
 
69
B. Türkiye’de Yapay Zekâ Mevzuatı 
 
71
1. Kişisel Veriler Alanındaki Düzenlemeler 
 
75
2. Seçim Hukuku Alanındaki Düzenlemeler 
 
76
3. Ticari İletişim ve Reklam Alanındaki Düzenlemeler 
 
77
4. Sosyal Medyaya İlişkin Düzenlemeler 
 
77
5. Ceza Kanununda Yer Alan Düzenlemeler 
 
80
6. Siber Güvenlik Kanununda Yer Alan Düzenlemeler 
 
80
İkinci Bölüm
 
 
YAPAY ZEKÂ KULLANARAK YAPILAN ANTİDEMOKRATİK MÜDAHALENİN ETKİLEDİĞİ HAK: SERBEST SEÇİM HAKKI
 
 
I. MÜDAHALENİN AKTÖRLERİ: ŞİRKETLER 
 
83
A. Küreselleşen Dünyada Şirketler 
 
83
B. Başlıca Teknoloji Devleri (Google, Microsoft, OpenAI, vb.) 
 
86
C. Şirketlerin Yapay Zekâ Geliştirme Stratejileri 
 
93
II. MÜDAHALENİN KONUSU: SERBEST SEÇİM HAKKI 
 
96
A. Hakkın Hukukça Tanınması 
 
96
1. Serbest Seçim Hakkı Kavramı 
 
96
2. Evrensel ve Bölgesel Düzenlemelerde Serbest Seçim Hakkı 
 
99
a. Evrensel Düzenlemeler 
 
100
aa. İnsan Hakları Evrensel Bildirisi 
 
100
bb. Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi 
 
101
b. Bölgesel Düzenlemeler 
 
103
aa. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
 
103
bb. Venedik Komisyonu Belgeleri 
 
108
cc. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı–Kopenhag Belgesi 
 
109
dd. Avrupa Birliği – Temel Haklar Şartı 
 
112
ee. Amerikan İnsan Hakları Sözleşmesi 
 
113
ff. Afrika İnsan ve Halkların Hakları Şartı 
 
115
gg. Arap İnsan Hakları Sözleşmesi 
 
116
hh. Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği İnsan Hakları Bildirgesi 
 
117
B. Hakkın Konusu: Serbest Seçim Hakkının Demokratik İlkeleri 
 
118
1. Serbest Oy/Seçimlerin Serbestliği İlkesi 
 
118
2. Genel Oy İlkesi 
 
126
3. Gizli Oy İlkesi 
 
131
4. Eşit Oy İlkesi 
 
134
III. HAKKA YÖNELİK ANTİDEMOKRATİK MÜDAHALELER 
 
137
A. Klasik Müdahaleler 
 
137
1. Manipülasyon 
 
137
2. Siyasi Manipülasyon 
 
139
3. Siyasi Bir Manipülasyon Aracı olarak Popülizm 
 
142
B. Yapay Zekâ Kullanarak Yapılan Seçim Manipülasyonları 
 
143
1. Manipülasyon Yöntemleri 
 
143
a. Mikro–hedefleme ve Reklamlar 
 
143
b. Yalan Haberler (Fake News) 
 
147
aa. Genel Olarak 
 
147
bb. Deepfake Teknolojisi ile Üretilen Sahte İçerikler 
 
148
c. Sosyal ve Siyasi Botlar 
 
153
d. Suni Kamuoyu Oluşturma 
 
156
e. Sosyal Mühendislik ve Tıklama Yemi (Clickbait) Taktikleri 
 
157
f. Algoritmaların Etkisi 
 
158
g. Büyük Veri Analitiğinin Rolü 
 
160
2. Dünyadan Örnekler 
 
162
a. ABD ve 2016 Başkanlık Seçimleri 
 
162
b. İngiltere ve Brexit Referandumu 
 
164
c. Fransa 
 
166
d. Almanya 
 
167
e. Rusya 
 
169
f. Çin 
 
171
Üçüncü Bölüm
 
 
SERBEST SEÇİM HAKKININ YAPAY ZEKÂ KULLANARAK İHLALİ: KURUMSAL VE HUKUKSAL DÜZEYDE
 
 
MÜCADELE STRATEJİLERİ
 
 
I. TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİNİN MÜCADELE STRATEJİLERİ 
 
176
A. Teknik Yollarla Mücadele 
 
176
B. Etik İlkeler Benimsenmesi 
 
184
II. DEVLETLERİN MÜCADELE STRATEJİLERİ 
 
185
III. SEÇİM MANİPÜLASYONLARINA KARŞI YASAL KORUMA 
 
187
A. Ulusal Düzenlemeler 
 
187
B. AB’nin Dijital Hizmetler Yasası ve AI Act: Soruşturmalar ve Yaptırımlar 
 
190
C. BM Bünyesindeki Çalışmalar 
 
194
IV. SİVİL TOPLUM VE MEDYANIN ROLÜ 
 
196
V. DİJİTAL OKURYAZARLIK VE YURTTAŞLIK BİLİNCİ 
 
197
VI. ŞİRKETLERİN İNSAN HAKLARI SORUMLULUĞU 
 
198
A. Küresel Ölçekte Faaliyet Gösteren Şirketlerin Sorumluluğunun Ortaya Çıkışı 
 
199
B. Ulusal ve Uluslararası Alandaki Hukuki Gelişmeler ve Mevzuat 
 
201
Sonuç 
 
211
Kaynakça 
 
217
Kavram Dizini 
 
239
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 636,50    636,50   
Cardfinans ( Finansbank )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 636,50    636,50   
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 636,50    636,50   
Worldcard ( YKB - Vakıfbank - Anadolubank - Albaraka )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 636,50    636,50   
Diğer Kartlar
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 636,50    636,50   
Kapat