Yeni
9786253230234
402906
https://www.legalkitabevi.com/cagatay-cinar/ozel-sigorta-ceza-hukuku-i-cilt-.htm
Özel Sigorta Ceza Hukuku I. Cilt
921.5
Dr.Öğr.Üyesi Çağatay Çınar
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ
5
İÇİNDEKİLER
7
KISALTMALAR
17
GİRİŞ
19
BİRİNCİ BÖLÜM
SİGORTACILIKLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR VE KURUMLAR
I. SİGORTACILIĞIN TANIMI, TARİHÇESİ VE SİGORTA TÜRLERİ
23
A. Sigortacılığın Tanımı
23
B. Sigortacılığın Tarihçesi ve Gelişimi
24
1. Dünyadaki Gelişimi
24
2. Türkiye’deki Gelişimi
28
C. Sigorta Türleri
29
1. Kamu Kaynakları veya Özel Sektör Eliyle Yürütülmesine Göre: Sosyal
Güvenlik– Özel Sigorta Ayrımı
29
2. Denizde, Karada veya Havada Olmasına Göre: Deniz Sigortası– Kara
Sigortası–Hava Sigortası Ayrımı
32
3. Tazminat Bağlamında Sınıflandırmaya Göre: Meblağ–Tazminat
Sigortaları
33
4. Yapılış Şekline Göre: Zorunlu Sigorta– İhtiyari Sigorta
34
5. Sigorta Konusu Bağlamında Sınıflandırma: Can Sigortaları–Mal
Sigortaları–Sorumluluk Sigortaları
34
6. Türk Ticaret Kanunu ve İlgili Tebliğler Bağlamında Sınıflandırmaya
Göre: Hayat Sigortası ve Hayat Dışı Sigortalar
35
7. Bireysel Emeklilik
37
8. Organizasyon ve İşletme Yapısına Göre Sınıflandırma: Klasik Sigorta
–Karşılıklı Sigorta Sistemi– Katılım Sigortası ve Katılım Emeklilik
Sistemleri
42
a. Katılım Sigortası ve Katılım Emeklilik Tanımı ve Klasik Sigorta
Bireysel Emeklilik Sistemlerinden Farkları
42
b. Batı Ülkelerinde Katılım Sigortası Benzeri Karşılıklı Sigorta
Örnekleri
44
c. Ülkemizde İslami Sigorta Dışı Karşılıklı (Mütüel) Sigorta
Örnekleri
48
d. İslami (Katılım) Sigorta Sistemleri (Tekafül)
52
II. SİGORTACILIKTAKİ TEMEL KAVRAMLAR
58
A. Riziko
58
B. Menfaat
59
C. Prim
60
D. Poliçe
61
E. Sigorta Sözleşmesi
64
F. Sigorta Sözleşmesinde Taraflar
65
1. Sigortacı
65
2. Sigortalı ve Sigorta Ettiren
66
3. Lehdar
67
G. Zeyilname
68
H. Reasürans
69
I. Sigorta Değeri
71
III. SİGORTACILIK SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN KİŞİ, KURUM VE
KURULUŞLAR
72
A. Genel Bilgi
72
B. Sektörde Faaliyet Gösteren Kişi ve Kurumlar
72
1. Sigorta Şirketleri
72
2. Sigorta Acenteleri
73
3. Sigorta Brokerları
73
4. Sigorta Eksperleri
74
5. Sigorta Aktüerleri
74
C. Sektörde Faaliyet Gösteren Denetim ve Meslek Kuruluşları
76
1. Hazine ve Maliye Bakanlığı
77
2. Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği (TSB)
78
3. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu
(SEDDK)
84
4. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin Sigortacılıkla İlgili Komiteleri ve
Müdürlüğü
92
a. Sigorta Eksperleri İcra Komitesi
92
b. Sigorta Acenteleri Sektör Meclisi ve Sigorta Acenteleri İcra
Komitesi
93
c. Sigortacılık Müdürlüğü
96
5. Sigorta Tahkim Komisyonu (STK)
96
D. Sektörde Faaliyet Gösteren Yardımcı Kurumlar
101
1. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM veya SBGM) ve Alt Bilgi
Merkezleri
101
2. Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK)
105
3. Özel Riskler Yönetim Merkezi (ÖRYM)
106
4. Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM)
108
5. Güvence Hesabı
110
6. Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu (TMTB) ve Yeşil Kart Sistemi
111
7. Sigortacılık Eğitim Merkezi (SEGEM)
116
8. Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM/BEGM)
117
9. Türk Loydu Vakfı
118
E. Sektörde Faaliyet Gösteren Bazı Dernek ve Vakıflar
121
1. Türkiye Sigorta Enstitüsü Vakfı (TSEV)
121
2. Türkiye Sigorta Acenteleri Federasyonu (TÜSAF)
122
3. Sigorta ve Reasürans Brokerları Derneği (SBD)
122
4. Aktüerler Derneği
123
5. Türkiye Sigorta Eksperleri Derneği (TÜSED)
124
6. Genç Sigortacılar Derneği (GESİD)
124
7. Sigorta Hukuku Türk Derneği (SHTD)
124
8. Sigorta Acenteleri Dayanışma ve Eğitim Vakfı (SİDEV)
125
9. Sigorta Eksperleri Dayanışma ve Eğitim Vakfı (SEDEV)
125
10. Tekli Sigorta Acenteleri Derneği (TEKSADER)
125
İKİNCİ BÖLÜM
ÖZEL SİGORTACILIK SUÇLARININ KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTAKİ DÜZENLEMESİ VE USUL HÜKÜMLERİ
I. SİGORTACILIK SUÇLARININ BAZI ÜLKELERDE DÜZENLENİŞ BİÇİMİ
129
A. Avrupa Birliği’ndeki Genel Düzenlemeler
129
B. Avrupa Birliği’nde Bazı Ülkelerdeki Düzenlemeler
137
1. Almanya
137
2. Fransa
142
3. Hollanda
146
C. İsviçre
150
D. Birleşik Krallık
152
E. ABD
155
II. TÜRK HUKUKU’NDA BU SUÇLARIN DÜZENLENİŞİ VE USUL HÜKÜMLERİ
161
A. Özel Sigorta Suçlarının Mevzuat İçindeki Tanzimi ve Sistematik Sorunlar
161
B. Sigortacılık Suçlarında Görevli Mahkeme
162
C. Soruşturma ve Kovuşturmada Esas Alınacak Deliller
164
D. Sigortacılık Suçlarında Bilirkişi İncelemesi
166
E. Soruşturma ve Kovuşturma Usulü
168
1. Genel Bilgi
168
2. Yazılı Başvuru Gereken ve Gerekmeyen Haller
169
3. Yazılı Başvurunun Şikâyet ve İzin Şartları ile Karşılaştırılması
174
4. Yazılı Başvurunun Usul Hukuku Açısından Etkileri
177
F. Katılma Usulü
182
G. Suçların Yaptırımı
182
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SİGORTACILIK MEVZUATINDA İZİNSİZ SİGORTACILIK FAALİYETİ SUÇLARI
I. 5684 SAYILI KANUNUN35. MADDESİNDE YER ALANİZİNSİZ SİGORTACILIK VE
SİGORTA ARACILIĞI VE TEKNİK HİZMET FAALİYETİ SUÇLARI
185
A. İzinsiz Sigortacılık Faaliyetinde Bulunma Suçu (Sig.K. m.35/1)
185
1. Genel Bilgi
185
2. Suçla Korunan Hukuki Değer
188
3. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları
189
a. Suçun Faili ve Mağduru
189
(1) Fail
189
(2) Mağdur
192
b. Suçun Maddi Konusu (Suça Konu Eşya)
194
c. Suça Konu Fiil (Hareket, Nedensellik Bağı, Netice)
195
(1) Hareket
196
(a) Genel Bilgi
196
(b) Suça Konu Seçimlik Hareketlere İlişkin Şartlar
197
(i) Birinci Seçimlik Hareket: Ruhsat Olmadan Risk
Üstlenme Şeklinde Sigortacılık Faaliyetinde
Bulunma
197
aa. Bir Faaliyetin Bulunması
197
bb. Faaliyetin Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklı
Risk Üstlenme Şeklinde Faaliyet Olması
201
aaa. Karşılaştırmalı Hukuk Açısından
Sigortacılık Faaliyeti
201
bbb. Ülkemizde Hukuk Sistemi Açısından
Sigortacılık Faaliyeti
206
ccc. Faaliyetin Kanunen Sigorta Sözleşmesinden
Kaynaklı Risk Üstlenilmesine Yönelik Bir
Faaliyet Olması
208
aaaa. Kumar ve Bahis Sözleşmeleri ile Bu
Sözleşmelerden Doğan Faaliyetler ve Sigorta
Sözleşmesi Sayılan İstisnaları
210
bbbb. Faktoring Sözleşmesi ve Bu Sözleşmeden
Doğan Faaliyetler
214
cccc. TBK Bağlamında Koşula Bağlı
Sözleşmelerden Doğan Faaliyetler (TBK
m.170–176)
217
dddd. Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmelerden
(ÜKYS) Kaynaklı Faaliyetler ve Sigorta
Sözleşmesi Sayılan İstisnaları
220
eeee. Kefalet Sözleşmelerinden Doğan
Faaliyetler ve Sigorta Sözleşmesi Sayılan
İstisnaları
223
ffff. Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan
Faaliyetler ve Sigorta Sözleşmesi Sayılan
İstisnaları
229
cc. Faaliyetin Bireysel Emeklilik Kapsamında
Faaliyet Olmaması
235
dd. Faaliyetin Sigorta Aracılık Hizmeti Olmaması
235
ee. Faaliyetin İzinsiz Olması
236
aaa. Tüm Sigorta Şirketleri ve Kooperatifler İçin
İzin Aşımı olarak Değerlendirilebilecek Ortak
Hususlar
237
bbb. Anonim Şirket Şeklinde Kurulan Sigorta
Şirketleri için İzin Şartları ve Oluşabilecek
Muhtemel İzinsizlik Halleri
241
ccc. Kooperatif Şeklinde Kurulan Sigorta Şirketleri
için İzin Şartları ve Oluşabilecek Muhtemel
İzinsizlik Halleri
250
ddd. Katılım Sigorta Şirketleri için İzin Şartları
ve Oluşabilecek Muhtemel İzinsizlik Halleri
252
(ii) İkinci Seçimlik Hareket: Ticaret Unvanlarında ya
da Her Türlü Belgelerinde yahut İlan ve
Reklamlarında veyahut Kamuoyuna Yaptıkları
Açıklamalarda Bu Kanunda Belirtilen Kuruluşların
Adını Kullanma
256
aa. Sigortacılık Kanununda Belirtilen Kuruluşlar
256
bb. Ticaret Ünvanı, Belge İlan ve Reklam,
Kamuoyuna Açıklamalarında Bu Kuruluşların
Adını Kullanma
258
(iii) Üçüncü Seçimlik Hareket: Yanıltıcı Söz ve
İşaretlerle Faaliyet İzlenimi Yaratma
263
(2) Netice
264
(3) Nedensellik Bağı
265
d. Suça Etki Eden Nedenler
267
4. Tipikliğin Manevi (Subjektif) Unsurları
267
5. Hukuka Aykırılık Unsuru
268
6. Kusurluluk
270
7. Suçun Özel Görünüş Şekilleri
271
a. Teşebbüs
271
b. İştirak
272
c. İçtima
272
8. Yaptırım
276
B. İzinsiz Sigorta Aracılığı (Acente, Broker) ile Sigorta Teknik Hizmet
(Eksperlik, Aktüerlik) Faaliyetinde Bulunma Suçu (Sig.K. m. 35/23)
279
1. Genel Bilgi
279
2. Suçla Korunan Hukuki Değer
280
3. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları
280
a. Suçun Faili ve Mağduru
280
(1) Fail 280
(2) Mağdur
281
b. Suçun Maddi Konusu (Suça Konu Eşya)
281
c. Suça Konu Fiil (Hareket, Nedensellik Bağı, Netice)
281
(1) Hareket
281
(a) Yapılan Faaliyetin Sigorta Aracılık veya Teknik Hizmeti
(Brokerlık, Aktüerlik, Sigorta Eksperliği ve Sigorta
Acenteliği) Niteliği Arz Etmesi
281
(b) Faaliyetin Ruhsatsız Olarak Yapılması
286
(i) Sigorta Aracılık Faaliyetlerinin Ruhsatlandırma
Süreci
286
aa. Sigorta Brokerlarının Ruhsatlandırma Süreci
286
bb. Sigorta Acentelerinin Ruhsatlandırma Süreci
291
(ii) Sigorta Teknik Hizmet (Aktüerlik, Eksperlik)
Faaliyetlerinin Ruhsatlandırma Süreci
294
aa. Sigorta Eksperlerinin Ruhsatlandırma Süreci
294
bb. Sigorta Aktüerlerinin Ruhsatlandırma Süreci
297
(iii) Süreklilik ve Ticari Amaç ile Ruhsatsız veya Yetkisiz
Şekilde İcra Edilen Faaliyetler
298
aa. Sigorta Brokerları Açısından Ruhsatsız
Faaliyetler
299
bb. Sigorta Eksperleri Açısından Ruhsatsız
Faaliyetler
299
cc. Sigorta Acenteleri Açısından Ruhsatsız
Faaliyetler
300
dd. Sigorta Aktüerleri Açısından Ruhsatsız
Faaliyetler
301
(2) Netice
302
d. Suça Etki Eden Nedenler
302
4. Tipikliğin Manevi (Subjektif) Unsurları
302
5. Hukuka Aykırılık Unsuru
303
6. Kusurluluk
303
7. Suçun Özel Görünüş Şekilleri
304
a. Teşebbüs
304
b. İştirak
305
c. İçtima
307
8. Yaptırım
310
C. Sigorta Aracılık ve Teknik Hizmet Meslek Unvanlarının ve Yetkilerinin
Usulsüz Kullanımı Suçları (Sig.K. 35/19, 20, 25)
312
1. Genel Bilgi
312
a. Sigorta Eksperlerinin Unvan ve Yetkilerinin Usulsüz Kullanımını
ve Kullandırılması
312
b. Sigorta Acenteliği Unvan ve Yetkilerinin Usulsüz Kullanımı ve
Kullandırılması (Sig.K. m.35/20)
314
c. Sigorta Broker ve Aktüerlerinin Unvan ve Yetkilerinin Kötüye
Kullanılması (Sig.K. m.35/25)
315
2. Suçla Korunan Hukuki Değer
315
3. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları
316
a. Suçun Faili ve Mağduru
316
(1) Fail 316
(2) Mağdur
316
b. Suçun Maddi Konusu (Suça Konu Eşya)
317
c. Suça Konu Fiil (Hareket, Nedensellik Bağı, Netice)
317
(1) Hareket
317
(a) Yetki veya Unvanlarını Başka Kişilere Kullandırma ve
Söz Konusu Yetki ve Unvanları Kullanma
317
(b) Sigorta Aracılık ve Teknik Hizmetleri Yaptığı İzlenimini
Uyandırma
319
(2) Netice
320
d. Nitelikli Hal
320
4. Tipikliğin Manevi (Subjektif) Unsurları
321
5. Hukuka Aykırılık Unsuru
323
6. Kusurluluk
324
7. Suçun Özel Görünüş Şekilleri
324
a. Teşebbüs
324
b. İştirak
325
c. İçtima
325
8. Yaptırım
327
D. Sigortacılık Kanunu’nda Yer Alan Diğer Suçlarla Karşılaştırması
328
1. Kooperatiflerin Üyeleri Dışındaki Kişilerle İzinsiz Sigortacılık
Sözleşmesi Yapması Suçu (Sig.K. m.35/2)
328
2. Sigorta Acenteliği Yapmaktan Yasaklananlar ile Sigorta Acenteliği
Mesleğinin İcrası İçin İş Birliği Yapma veya Çalıştırma ve Sigorta
Acenteliğiyle İlgili Faaliyetlerde Çalışmaması Gerektiği Halde
Çalışma Suçu (Sig.K. m.23/14–m.35/20)
329
3. Acentelik Yapma Ehliyeti Bulunmayanlarla İş Birliği ve Yetkisiz Prim
Tahsili Yetkisi Verme Suçu (Sig.K. m.35/21)
331
4. Meslekten Çıkarılanların Tüzel Kişi Sigorta Eksperi veya Acentesinde
Yönetici, Denetçi veya Temsilci Olarak Faaliyette Bulunması ve
Çalıştırılması Suçu (Sig.K.m 26/6, m.27/6– m.35/22)
335
5. Kanunda Öngörülen Süre İçinde Birliğe Üye Olmama, Levhaya
Kayıtlı Olmadan Sigorta Eksperliği veya Sigorta Acenteliği
Faaliyetinde Bulunma Suçu (Sig.K. m.35/24)
337
6. İzinsiz Sigortacılık Organizasyonu Oluşturma Suçu (Sig.K. m. 35/26)
339
II. 4632 SAYILI KANUNUN 23. MADDESİNDE YER ALAN İZİNSİZ BİREYSEL
EMEKLİLİK FAALİYETİ SUÇU
341
A. İzinsiz Bireysel Emeklilik Faaliyetinde Bulunma Suçu (BETYSK. m.23/1)
341
1. Genel Bilgi
341
2. Suçla Korunan Hukuki Değer
344
3. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları
346
a. Suçun Faili ve Mağduru
346
(1) Fail 346
(2) Mağdur
347
b. Suçun Maddi Konusu
347
c. Suça Konu Fiil (Hareket–Netice–Nedensellik Bağı)
348
(1) Hareket
348
(a) Birinci Seçimlik Hareket: Gereken İzinleri Almaksızın
Emeklilik Faaliyetinde Bulunma
348
(i) Bireysel Emeklilik Sisteminde İzinsiz Bir Şirketin
Bireysel Emeklilik Faaliyetinin Yürütülmesi
350
(ii) Bireysel Emeklilik Sisteminde İzinsiz Aracılık
Faaliyeti Yürütülmesi
357
aa. Bireysel Emeklilikteki Sigorta Aracılığı
Faaliyeti ve Suça Konu Olabilecek Faaliyetler
357
bb. Bireysel Emeklilik Teknik Hizmet Faaliyetinde
Bulunan Diğer Kişilerin Durumu ve Suça Konu
Olabilecek Faaliyetler
365
(iii) Bireysel Emeklilik Sisteminde İzinsiz Portföy
Yönetimi Üstlenilmesi, Fon Arz Etme Faaliyetinde
Bulunulması
368
(iv) Bireysel Emeklilik Sisteminde İzinsiz Olarak
Yetkisiz Kuruluşlarca Katılımcılara Ödemede
Bulunulması
371
(b) İkinci Seçimlik Hareket: Ticaret Unvanları ve Her Türlü
Belgeleri ve İlan ve Reklamları ve Kamuoyuna
Yaptıkları Açıklamalarda BETYSK.’da Belirtilen
Kuruluşların Adını Kullanma
372
(c) Üçüncü Seçimlik Hareket: BETYSK. m.10 Hükmüne
Aykırı Olarak Bu Kanunda Düzenlenen Faaliyetlerde
Bulundukları İzlenimini Yaratacak Söz ve Deyimleri
Kullanma
373
(2) Netice
374
d. Suça Etki Eden Nedenler
374
4. Tipikliğin Manevi (Subjektif) Unsurları
374
5. Hukuka Aykırılık Unsuru
374
6. Kusurluluk
376
7. Suçun Özel Görünüş Şekilleri
377
a. Teşebbüs
377
b. İştirak
378
c. İçtima
379
8. Yaptırım
381
SONUÇ
385
KAYNAKÇA
389
EK–1
405
DİZİN
411
Dr.Öğr.Üyesi Çağatay Çınar
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ
5
İÇİNDEKİLER
7
KISALTMALAR
17
GİRİŞ
19
BİRİNCİ BÖLÜM
SİGORTACILIKLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR VE KURUMLAR
I. SİGORTACILIĞIN TANIMI, TARİHÇESİ VE SİGORTA TÜRLERİ
23
A. Sigortacılığın Tanımı
23
B. Sigortacılığın Tarihçesi ve Gelişimi
24
1. Dünyadaki Gelişimi
24
2. Türkiye’deki Gelişimi
28
C. Sigorta Türleri
29
1. Kamu Kaynakları veya Özel Sektör Eliyle Yürütülmesine Göre: Sosyal
Güvenlik– Özel Sigorta Ayrımı
29
2. Denizde, Karada veya Havada Olmasına Göre: Deniz Sigortası– Kara
Sigortası–Hava Sigortası Ayrımı
32
3. Tazminat Bağlamında Sınıflandırmaya Göre: Meblağ–Tazminat
Sigortaları
33
4. Yapılış Şekline Göre: Zorunlu Sigorta– İhtiyari Sigorta
34
5. Sigorta Konusu Bağlamında Sınıflandırma: Can Sigortaları–Mal
Sigortaları–Sorumluluk Sigortaları
34
6. Türk Ticaret Kanunu ve İlgili Tebliğler Bağlamında Sınıflandırmaya
Göre: Hayat Sigortası ve Hayat Dışı Sigortalar
35
7. Bireysel Emeklilik
37
8. Organizasyon ve İşletme Yapısına Göre Sınıflandırma: Klasik Sigorta
–Karşılıklı Sigorta Sistemi– Katılım Sigortası ve Katılım Emeklilik
Sistemleri
42
a. Katılım Sigortası ve Katılım Emeklilik Tanımı ve Klasik Sigorta
Bireysel Emeklilik Sistemlerinden Farkları
42
b. Batı Ülkelerinde Katılım Sigortası Benzeri Karşılıklı Sigorta
Örnekleri
44
c. Ülkemizde İslami Sigorta Dışı Karşılıklı (Mütüel) Sigorta
Örnekleri
48
d. İslami (Katılım) Sigorta Sistemleri (Tekafül)
52
II. SİGORTACILIKTAKİ TEMEL KAVRAMLAR
58
A. Riziko
58
B. Menfaat
59
C. Prim
60
D. Poliçe
61
E. Sigorta Sözleşmesi
64
F. Sigorta Sözleşmesinde Taraflar
65
1. Sigortacı
65
2. Sigortalı ve Sigorta Ettiren
66
3. Lehdar
67
G. Zeyilname
68
H. Reasürans
69
I. Sigorta Değeri
71
III. SİGORTACILIK SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN KİŞİ, KURUM VE
KURULUŞLAR
72
A. Genel Bilgi
72
B. Sektörde Faaliyet Gösteren Kişi ve Kurumlar
72
1. Sigorta Şirketleri
72
2. Sigorta Acenteleri
73
3. Sigorta Brokerları
73
4. Sigorta Eksperleri
74
5. Sigorta Aktüerleri
74
C. Sektörde Faaliyet Gösteren Denetim ve Meslek Kuruluşları
76
1. Hazine ve Maliye Bakanlığı
77
2. Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği (TSB)
78
3. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu
(SEDDK)
84
4. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin Sigortacılıkla İlgili Komiteleri ve
Müdürlüğü
92
a. Sigorta Eksperleri İcra Komitesi
92
b. Sigorta Acenteleri Sektör Meclisi ve Sigorta Acenteleri İcra
Komitesi
93
c. Sigortacılık Müdürlüğü
96
5. Sigorta Tahkim Komisyonu (STK)
96
D. Sektörde Faaliyet Gösteren Yardımcı Kurumlar
101
1. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM veya SBGM) ve Alt Bilgi
Merkezleri
101
2. Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK)
105
3. Özel Riskler Yönetim Merkezi (ÖRYM)
106
4. Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM)
108
5. Güvence Hesabı
110
6. Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu (TMTB) ve Yeşil Kart Sistemi
111
7. Sigortacılık Eğitim Merkezi (SEGEM)
116
8. Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM/BEGM)
117
9. Türk Loydu Vakfı
118
E. Sektörde Faaliyet Gösteren Bazı Dernek ve Vakıflar
121
1. Türkiye Sigorta Enstitüsü Vakfı (TSEV)
121
2. Türkiye Sigorta Acenteleri Federasyonu (TÜSAF)
122
3. Sigorta ve Reasürans Brokerları Derneği (SBD)
122
4. Aktüerler Derneği
123
5. Türkiye Sigorta Eksperleri Derneği (TÜSED)
124
6. Genç Sigortacılar Derneği (GESİD)
124
7. Sigorta Hukuku Türk Derneği (SHTD)
124
8. Sigorta Acenteleri Dayanışma ve Eğitim Vakfı (SİDEV)
125
9. Sigorta Eksperleri Dayanışma ve Eğitim Vakfı (SEDEV)
125
10. Tekli Sigorta Acenteleri Derneği (TEKSADER)
125
İKİNCİ BÖLÜM
ÖZEL SİGORTACILIK SUÇLARININ KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTAKİ DÜZENLEMESİ VE USUL HÜKÜMLERİ
I. SİGORTACILIK SUÇLARININ BAZI ÜLKELERDE DÜZENLENİŞ BİÇİMİ
129
A. Avrupa Birliği’ndeki Genel Düzenlemeler
129
B. Avrupa Birliği’nde Bazı Ülkelerdeki Düzenlemeler
137
1. Almanya
137
2. Fransa
142
3. Hollanda
146
C. İsviçre
150
D. Birleşik Krallık
152
E. ABD
155
II. TÜRK HUKUKU’NDA BU SUÇLARIN DÜZENLENİŞİ VE USUL HÜKÜMLERİ
161
A. Özel Sigorta Suçlarının Mevzuat İçindeki Tanzimi ve Sistematik Sorunlar
161
B. Sigortacılık Suçlarında Görevli Mahkeme
162
C. Soruşturma ve Kovuşturmada Esas Alınacak Deliller
164
D. Sigortacılık Suçlarında Bilirkişi İncelemesi
166
E. Soruşturma ve Kovuşturma Usulü
168
1. Genel Bilgi
168
2. Yazılı Başvuru Gereken ve Gerekmeyen Haller
169
3. Yazılı Başvurunun Şikâyet ve İzin Şartları ile Karşılaştırılması
174
4. Yazılı Başvurunun Usul Hukuku Açısından Etkileri
177
F. Katılma Usulü
182
G. Suçların Yaptırımı
182
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SİGORTACILIK MEVZUATINDA İZİNSİZ SİGORTACILIK FAALİYETİ SUÇLARI
I. 5684 SAYILI KANUNUN35. MADDESİNDE YER ALANİZİNSİZ SİGORTACILIK VE
SİGORTA ARACILIĞI VE TEKNİK HİZMET FAALİYETİ SUÇLARI
185
A. İzinsiz Sigortacılık Faaliyetinde Bulunma Suçu (Sig.K. m.35/1)
185
1. Genel Bilgi
185
2. Suçla Korunan Hukuki Değer
188
3. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları
189
a. Suçun Faili ve Mağduru
189
(1) Fail
189
(2) Mağdur
192
b. Suçun Maddi Konusu (Suça Konu Eşya)
194
c. Suça Konu Fiil (Hareket, Nedensellik Bağı, Netice)
195
(1) Hareket
196
(a) Genel Bilgi
196
(b) Suça Konu Seçimlik Hareketlere İlişkin Şartlar
197
(i) Birinci Seçimlik Hareket: Ruhsat Olmadan Risk
Üstlenme Şeklinde Sigortacılık Faaliyetinde
Bulunma
197
aa. Bir Faaliyetin Bulunması
197
bb. Faaliyetin Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklı
Risk Üstlenme Şeklinde Faaliyet Olması
201
aaa. Karşılaştırmalı Hukuk Açısından
Sigortacılık Faaliyeti
201
bbb. Ülkemizde Hukuk Sistemi Açısından
Sigortacılık Faaliyeti
206
ccc. Faaliyetin Kanunen Sigorta Sözleşmesinden
Kaynaklı Risk Üstlenilmesine Yönelik Bir
Faaliyet Olması
208
aaaa. Kumar ve Bahis Sözleşmeleri ile Bu
Sözleşmelerden Doğan Faaliyetler ve Sigorta
Sözleşmesi Sayılan İstisnaları
210
bbbb. Faktoring Sözleşmesi ve Bu Sözleşmeden
Doğan Faaliyetler
214
cccc. TBK Bağlamında Koşula Bağlı
Sözleşmelerden Doğan Faaliyetler (TBK
m.170–176)
217
dddd. Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmelerden
(ÜKYS) Kaynaklı Faaliyetler ve Sigorta
Sözleşmesi Sayılan İstisnaları
220
eeee. Kefalet Sözleşmelerinden Doğan
Faaliyetler ve Sigorta Sözleşmesi Sayılan
İstisnaları
223
ffff. Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan
Faaliyetler ve Sigorta Sözleşmesi Sayılan
İstisnaları
229
cc. Faaliyetin Bireysel Emeklilik Kapsamında
Faaliyet Olmaması
235
dd. Faaliyetin Sigorta Aracılık Hizmeti Olmaması
235
ee. Faaliyetin İzinsiz Olması
236
aaa. Tüm Sigorta Şirketleri ve Kooperatifler İçin
İzin Aşımı olarak Değerlendirilebilecek Ortak
Hususlar
237
bbb. Anonim Şirket Şeklinde Kurulan Sigorta
Şirketleri için İzin Şartları ve Oluşabilecek
Muhtemel İzinsizlik Halleri
241
ccc. Kooperatif Şeklinde Kurulan Sigorta Şirketleri
için İzin Şartları ve Oluşabilecek Muhtemel
İzinsizlik Halleri
250
ddd. Katılım Sigorta Şirketleri için İzin Şartları
ve Oluşabilecek Muhtemel İzinsizlik Halleri
252
(ii) İkinci Seçimlik Hareket: Ticaret Unvanlarında ya
da Her Türlü Belgelerinde yahut İlan ve
Reklamlarında veyahut Kamuoyuna Yaptıkları
Açıklamalarda Bu Kanunda Belirtilen Kuruluşların
Adını Kullanma
256
aa. Sigortacılık Kanununda Belirtilen Kuruluşlar
256
bb. Ticaret Ünvanı, Belge İlan ve Reklam,
Kamuoyuna Açıklamalarında Bu Kuruluşların
Adını Kullanma
258
(iii) Üçüncü Seçimlik Hareket: Yanıltıcı Söz ve
İşaretlerle Faaliyet İzlenimi Yaratma
263
(2) Netice
264
(3) Nedensellik Bağı
265
d. Suça Etki Eden Nedenler
267
4. Tipikliğin Manevi (Subjektif) Unsurları
267
5. Hukuka Aykırılık Unsuru
268
6. Kusurluluk
270
7. Suçun Özel Görünüş Şekilleri
271
a. Teşebbüs
271
b. İştirak
272
c. İçtima
272
8. Yaptırım
276
B. İzinsiz Sigorta Aracılığı (Acente, Broker) ile Sigorta Teknik Hizmet
(Eksperlik, Aktüerlik) Faaliyetinde Bulunma Suçu (Sig.K. m. 35/23)
279
1. Genel Bilgi
279
2. Suçla Korunan Hukuki Değer
280
3. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları
280
a. Suçun Faili ve Mağduru
280
(1) Fail 280
(2) Mağdur
281
b. Suçun Maddi Konusu (Suça Konu Eşya)
281
c. Suça Konu Fiil (Hareket, Nedensellik Bağı, Netice)
281
(1) Hareket
281
(a) Yapılan Faaliyetin Sigorta Aracılık veya Teknik Hizmeti
(Brokerlık, Aktüerlik, Sigorta Eksperliği ve Sigorta
Acenteliği) Niteliği Arz Etmesi
281
(b) Faaliyetin Ruhsatsız Olarak Yapılması
286
(i) Sigorta Aracılık Faaliyetlerinin Ruhsatlandırma
Süreci
286
aa. Sigorta Brokerlarının Ruhsatlandırma Süreci
286
bb. Sigorta Acentelerinin Ruhsatlandırma Süreci
291
(ii) Sigorta Teknik Hizmet (Aktüerlik, Eksperlik)
Faaliyetlerinin Ruhsatlandırma Süreci
294
aa. Sigorta Eksperlerinin Ruhsatlandırma Süreci
294
bb. Sigorta Aktüerlerinin Ruhsatlandırma Süreci
297
(iii) Süreklilik ve Ticari Amaç ile Ruhsatsız veya Yetkisiz
Şekilde İcra Edilen Faaliyetler
298
aa. Sigorta Brokerları Açısından Ruhsatsız
Faaliyetler
299
bb. Sigorta Eksperleri Açısından Ruhsatsız
Faaliyetler
299
cc. Sigorta Acenteleri Açısından Ruhsatsız
Faaliyetler
300
dd. Sigorta Aktüerleri Açısından Ruhsatsız
Faaliyetler
301
(2) Netice
302
d. Suça Etki Eden Nedenler
302
4. Tipikliğin Manevi (Subjektif) Unsurları
302
5. Hukuka Aykırılık Unsuru
303
6. Kusurluluk
303
7. Suçun Özel Görünüş Şekilleri
304
a. Teşebbüs
304
b. İştirak
305
c. İçtima
307
8. Yaptırım
310
C. Sigorta Aracılık ve Teknik Hizmet Meslek Unvanlarının ve Yetkilerinin
Usulsüz Kullanımı Suçları (Sig.K. 35/19, 20, 25)
312
1. Genel Bilgi
312
a. Sigorta Eksperlerinin Unvan ve Yetkilerinin Usulsüz Kullanımını
ve Kullandırılması
312
b. Sigorta Acenteliği Unvan ve Yetkilerinin Usulsüz Kullanımı ve
Kullandırılması (Sig.K. m.35/20)
314
c. Sigorta Broker ve Aktüerlerinin Unvan ve Yetkilerinin Kötüye
Kullanılması (Sig.K. m.35/25)
315
2. Suçla Korunan Hukuki Değer
315
3. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları
316
a. Suçun Faili ve Mağduru
316
(1) Fail 316
(2) Mağdur
316
b. Suçun Maddi Konusu (Suça Konu Eşya)
317
c. Suça Konu Fiil (Hareket, Nedensellik Bağı, Netice)
317
(1) Hareket
317
(a) Yetki veya Unvanlarını Başka Kişilere Kullandırma ve
Söz Konusu Yetki ve Unvanları Kullanma
317
(b) Sigorta Aracılık ve Teknik Hizmetleri Yaptığı İzlenimini
Uyandırma
319
(2) Netice
320
d. Nitelikli Hal
320
4. Tipikliğin Manevi (Subjektif) Unsurları
321
5. Hukuka Aykırılık Unsuru
323
6. Kusurluluk
324
7. Suçun Özel Görünüş Şekilleri
324
a. Teşebbüs
324
b. İştirak
325
c. İçtima
325
8. Yaptırım
327
D. Sigortacılık Kanunu’nda Yer Alan Diğer Suçlarla Karşılaştırması
328
1. Kooperatiflerin Üyeleri Dışındaki Kişilerle İzinsiz Sigortacılık
Sözleşmesi Yapması Suçu (Sig.K. m.35/2)
328
2. Sigorta Acenteliği Yapmaktan Yasaklananlar ile Sigorta Acenteliği
Mesleğinin İcrası İçin İş Birliği Yapma veya Çalıştırma ve Sigorta
Acenteliğiyle İlgili Faaliyetlerde Çalışmaması Gerektiği Halde
Çalışma Suçu (Sig.K. m.23/14–m.35/20)
329
3. Acentelik Yapma Ehliyeti Bulunmayanlarla İş Birliği ve Yetkisiz Prim
Tahsili Yetkisi Verme Suçu (Sig.K. m.35/21)
331
4. Meslekten Çıkarılanların Tüzel Kişi Sigorta Eksperi veya Acentesinde
Yönetici, Denetçi veya Temsilci Olarak Faaliyette Bulunması ve
Çalıştırılması Suçu (Sig.K.m 26/6, m.27/6– m.35/22)
335
5. Kanunda Öngörülen Süre İçinde Birliğe Üye Olmama, Levhaya
Kayıtlı Olmadan Sigorta Eksperliği veya Sigorta Acenteliği
Faaliyetinde Bulunma Suçu (Sig.K. m.35/24)
337
6. İzinsiz Sigortacılık Organizasyonu Oluşturma Suçu (Sig.K. m. 35/26)
339
II. 4632 SAYILI KANUNUN 23. MADDESİNDE YER ALAN İZİNSİZ BİREYSEL
EMEKLİLİK FAALİYETİ SUÇU
341
A. İzinsiz Bireysel Emeklilik Faaliyetinde Bulunma Suçu (BETYSK. m.23/1)
341
1. Genel Bilgi
341
2. Suçla Korunan Hukuki Değer
344
3. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları
346
a. Suçun Faili ve Mağduru
346
(1) Fail 346
(2) Mağdur
347
b. Suçun Maddi Konusu
347
c. Suça Konu Fiil (Hareket–Netice–Nedensellik Bağı)
348
(1) Hareket
348
(a) Birinci Seçimlik Hareket: Gereken İzinleri Almaksızın
Emeklilik Faaliyetinde Bulunma
348
(i) Bireysel Emeklilik Sisteminde İzinsiz Bir Şirketin
Bireysel Emeklilik Faaliyetinin Yürütülmesi
350
(ii) Bireysel Emeklilik Sisteminde İzinsiz Aracılık
Faaliyeti Yürütülmesi
357
aa. Bireysel Emeklilikteki Sigorta Aracılığı
Faaliyeti ve Suça Konu Olabilecek Faaliyetler
357
bb. Bireysel Emeklilik Teknik Hizmet Faaliyetinde
Bulunan Diğer Kişilerin Durumu ve Suça Konu
Olabilecek Faaliyetler
365
(iii) Bireysel Emeklilik Sisteminde İzinsiz Portföy
Yönetimi Üstlenilmesi, Fon Arz Etme Faaliyetinde
Bulunulması
368
(iv) Bireysel Emeklilik Sisteminde İzinsiz Olarak
Yetkisiz Kuruluşlarca Katılımcılara Ödemede
Bulunulması
371
(b) İkinci Seçimlik Hareket: Ticaret Unvanları ve Her Türlü
Belgeleri ve İlan ve Reklamları ve Kamuoyuna
Yaptıkları Açıklamalarda BETYSK.’da Belirtilen
Kuruluşların Adını Kullanma
372
(c) Üçüncü Seçimlik Hareket: BETYSK. m.10 Hükmüne
Aykırı Olarak Bu Kanunda Düzenlenen Faaliyetlerde
Bulundukları İzlenimini Yaratacak Söz ve Deyimleri
Kullanma
373
(2) Netice
374
d. Suça Etki Eden Nedenler
374
4. Tipikliğin Manevi (Subjektif) Unsurları
374
5. Hukuka Aykırılık Unsuru
374
6. Kusurluluk
376
7. Suçun Özel Görünüş Şekilleri
377
a. Teşebbüs
377
b. İştirak
378
c. İçtima
379
8. Yaptırım
381
SONUÇ
385
KAYNAKÇA
389
EK–1
405
DİZİN
411
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 921,50 | 921,50 |
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 921,50 | 921,50 |
Worldcard ( YKB - Vakıfbank - Anadolubank - Albaraka )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 921,50 | 921,50 |
Diğer Kartlar
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 921,50 | 921,50 |
