Ceza ve Güvenlik Tedbirleri (Açıklamalı-İçtihatlı)

Stok Kodu:
9786253778507
Boyut:
16x24
Sayfa Sayısı:
1055
Basım Yeri:
Ankara
Baskı:
1
Basım Tarihi:
2026-05
Kapak Türü:
Cilt
Kağıt Türü:
1.Hamur
%5 indirimli
2.420,00TL
2.299,00TL
Taksitli fiyat: 1 x 2.299,00TL
Havale/EFT ile: 2.184,05TL
9786253778507
402033
Ceza ve Güvenlik Tedbirleri (Açıklamalı-İçtihatlı)
Ceza ve Güvenlik Tedbirleri (Açıklamalı-İçtihatlı)
2299

Mehmet Beyhan Seçkin (Yargıtay Üyesi) 

Bülent Yenigün (Yargıtay Cumhuriyet Savcısı)

 

 

İçindekiler
 
 
ÖN SÖZ 
 
7
Birinci Bölüm
 
 
CEZALAR VE CEZA MAHKUMİYETİNİ ENGELLEYENDÜZENLEMELER
 
 
I. GENEL OLARAK 
 
27
II. CEZALAR 
 
28
A. CEZA KAVRAMI 
 
31
1. Geneleksel Ceza Modeli 
 
31
a Cezanın devlet tarafından belirlenmesi 
 
36
b. Cezanın açık ve anlaşılır olması 
 
37
c. Orantılılık 
 
38
d. Eşitlik 
 
39
e. Cezaların hemen infaz edilmesi (İvedilik) 
 
41
2. Onarıcı adalet modeli 
 
41
B. CEZALARIN SINIFLANDIRILMASI 
 
43
1. Hapis Cezaları (TCK m.46) 
 
44
a. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası (TCK m. 47) 
 
45
b. Müebbet hapis cezası (TCK m. 48) 
 
47
c. Süreli hapis cezası (TCK m. 49) 
 
49
2. Adli para cezaları (TCK m.52) 
 
52
a. Genel olarak 
 
52
b. Adli para cezasının sınırları 
 
53
c. Adli para cezasının belirlenmesi 
 
56
d. Adli para cezasının taksitlendirilmesi / Ödenmesi için mehil verilmesi 
 
60
e. Adli para cezası uygulamasında gözetilmesi gereken bazı hususlar 
 
64
aa. Yanılgılı uygulama hükmü temyizi kabil hale getirir mi? 
 
64
bb. Sanık hakkında hapis cezası alt sınırdan verilirken aynı gerekçe ile
 
 
gün adli para cezasının alt sınırdan uzaklaşılarak tayin edilmesi
 
 
mümkün müdür? 
 
65
cc. Sanık hakkında aynı gerekçe ile hapis cezası alt sınırdan
 
 
belirlenirken, gün adlî para cezasının alt sınırdan uzaklaşılarak
 
 
belirlenmesi durumunda bu husus kanun yararına bozmaya konu
 
 
edilebilir mi? 
 
66
f. Yargıtay Kararları 
 
68
aa. Ceza Genel Kurulu Kararları 
 
68
bb. Özel Daire Kararları 
 
72
III.CEZA MAHKÛMİYETİNİ ENGELLEYEN DÜZENLEMELER 
 
90
A. ÖNÖDEME (TCK m. 75) 
 
92
1. Genel olarak 
 
92
2. Hukuki niteliği 
 
94
3. Koşulları 
 
95
a. İsnadın ciddi olması 
 
95
b. Suçun uzlaştırma kapsamında olmaması 
 
96
c. Suçun kanunda önödemelik olarak düzenlenmesi 
 
97
aa. Öngörülen cezanın nevi ve miktarı itibarıyla önödeme kapsamında
 
 
kalan suçlar 
 
98
bb. Katalog suçlar 
 
98
d. Kanunda öngörülen belirli miktar paranın soruşturma giderleri ile
 
 
birlikte Maliye Hazinesine ödenmesi 
 
101
aa. Münhasıran adli para cezası 
 
102
bb. Münhasıran hapis cezası 
 
103
cc. Hapis cezası ve adli para cezasının seçenek olarak öngörülmesi 
 
104
dd. Hapis cezası ile adli para cezasının birlikte verileceğinin öngörülmesi 
 
105
ee. Ortak hükümler 
 
106
4. Önödeme yasağı bulunmaması 
 
107
a. Özel kanunlara göre önödemenin yasaklandığı durumlar 
 
107
b. Katalog suçlarda beş yıl içinde tekrar önödemenin uygulanamayacak
 
 
olması 
 
109
5. Önödeme değerlendirilirken gözetilmesi gereken bazı hususlar 
 
109
a. Önödeme teklifinin kanuna uygun yapılmaması nasıl bir sonuç doğurur? 
 
109
b. Kamu davası açıldıktan sonra suç vasfının değişmesi veya önödeme
 
 
kapsamında olmayan suçun kanuni değişiklik ile önödemelik hale
 
 
gelmesi halinde nasıl bir işlem yapılmalıdır? 
 
110
c. Önödemenin gerçekleşmesi halinde kişisel haklar, müsadere ve geri alma
 
 
mümkün müdür? 
 
111
d. Önödeme uygulanmadan kamu davası açılması iddianamenin iadesi
 
 
nedeni midir? 
 
112
e. Önödeme miktarının cezadan mahsubu mümkün müdür? 
 
112
f. Suçun sonradan önödeme kapsamına alınmış olması halinde önödeme
 
 
miktarı nasıl belirlenecektir? 
 
112
g. Tekerrür esas alınan ya da açıklamasına karar verilen hükümde ihbara
 
 
konu olan suçun sonradan uzlaştırma kapsamına alınması halinde hangi
 
 
usul işlemi yapılmalıdır? 
 
113
h. Önödeme nedeniyle verilen düşme kararının tabi olacağı kanun yolu
 
 
nedir? 
 
114
ı. Yaşı küçüklere önödeme teklif edilebilir mi? 
 
115
i. Zincirleme suçta önödeme miktarı nasıl belirlenecektir? 
 
116
6. Önödemenin sonuçları 
 
117
7. YARGITAY KARARLARI 
 
118
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
118
b. Özel Daire kararları 
 
126
B. UZLAŞTIRMA (CMK m. 253) 
 
136
1. Genel olarak 
 
136
2. Hukuki niteliği 
 
141
3. Koşulları 
 
142
a. Mağdurun/ suçtan zarar görenin gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi
 
 
olması 
 
143
b. Suçun uzlaştırma kapsamında bulunması 
 
145
aa. Takibi şikâyete bağlı suçlar 
 
145
bb. Katalog suçlar 
 
146
cc. Suça sürüklenen çocuklar yönünden uzlaştırma kapsamında kalan
 
 
suçlar 
 
147
dd. Özel kanunlardaki düzenlemeler 
 
151
c. Kamu davası açılması için yeterli suç şüphesinin varlığı 
 
152
d. Tarafların özgür iradelerinin bulunması (Gönüllülük) 
 
155
e. Uzlaşılan edimin yerine getirilmesi 
 
156
4. Uzlaştırma yasağı getirilen suç tipleri 
 
158
5. Uzlaştırmanın sonuçları 
 
160
6. Uzlaştırma değerlendirilirken gözetilmesi gereken bazı hususlar 
 
161
a. Aynı olayda birden çok şüpheli veya sanığın bulunması halinde
 
 
uzlaştırma nasıl yapılacaktır? 
 
161
b. Birden çok mağdur/suçtan zarar gören olması halinde mağdurların hepsi
 
 
ile uzlaşmak gerekir mi? 
 
162
c. Uzlaştırma birden fazla kez yapılabilir mi? 
 
164
d. Uzlaştırmaya tabi bir suçun, uzlaştırma kapsamından olmayan bir suç ile
 
 
birlikte işlenmesi halinde uzlaştırma mümkün müdür? 
 
165
e. Şüphelinin, mağdurun/suçtan zarar görenin reşit olmaması ya da kısıtlı
 
 
olması hali ile ayırt etme gücü bulunmaması durumunda nasıl bir işlem
 
 
yapılmalıdır? 
 
166
f. Uzlaştırma sürecinde zamanaşımı durur mu? 
 
168
g. Uzlaştırma aşamasında kısmi zarar gideriminde bulunan sanık hakkında
 
 
kısmi iade kabulü ile etkin pişmanlık hükümlerinin değerlendirilmesi
 
 
gerekir mi? 
 
170
7. YARGITAY KARARLARI 
 
171
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
171
b. Özel Daire kararları 
 
193
C. HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI (CMK m. 231) 
 
228
1. Genel olarak 
 
228
2. Hukuki niteliği 
 
234
3. Koşulları 
 
235
a. Ön koşullar 
 
235
aa. Mahkûmiyet hükmü kurulması 
 
235
bb. Uzlaştırma yoluna başvurulması zorunluluğu 
 
236
b. Suça ilişkin koşul (Mahkûmiyet hükmünün iki yıl veya daha az süreli
 
 
hapis cezası ya da adli para cezası olması) 
 
236
c. Faile/şerike ilişkin koşullar 
 
238
aa. Objektif koşullar 
 
238
aaa. Sanığın daha önce kasıtlı suçtan mahkûm edilmemiş olması 
 
241
bbb. Suç nedeniyle meydana gelen zararın aynen iadesi/suçtan önceki hale
 
 
getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi 
 
243
bb. Sübjektif koşul (Mahkemece sanığın yeniden suç işlemeyeceğine dair
 
 
kanaate varılması) 
 
246
4. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması yasağı getirilen suç tipleri 
 
247
5. Hükmün açıklanmasına karar verilmesi 
 
247
a. Denetim süresi içerisinde kasıtlı suç işlenmesi / İşlenen suçun niteliği 
 
248
b. Denetim yükümlülüğüne uyulmaması 
 
251
c. Duruşma açılması zorunluluğu / Tarafların duruşmadan haberdar
 
 
edilmemesi 
 
252
d. Hükmün aynen açıklanması zorunluluğu / İstisnai durumlar 
 
253
6. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının sonuçları 
 
255
7. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesinde gözetilmesi
 
 
gereken bazı hususlar 
 
256
a. Yasal ve yeterli gerekçe gösterilmesi zorunluluğu 
 
256
b. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının belirli bir
 
 
yükümlülüğe tabi tutulması 
 
257
c. Bir suç nedeniyle verilen ve açıklanması geri bırakılan kararın denetim
 
 
süresi içinde yeni bir hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı
 
 
verilemeyeceği 
 
259
d. Cezanın ertelenemeyeceği, seçenek yaptırımlara veya tedbire
 
 
çevrilemeyecek olması 
 
260
e. Zamanaşımının durması 
 
262
f. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının tabi olacağı kanun
 
 
yolu 
 
263
g. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ve karara itiraz üzerine
 
 
verilen mercii kararının kanun yararına bozma (KYB) yoluna konu edilip
 
 
edilemeyeceği 
 
272
h. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın
 
 
kesinleştirilmesindeki eksiklikler ve bunun yaratacağı sonuçlar 
 
274
ı. Zararın tespiti ve bildirimin zorunlu olup olmaması 
 
278
i. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesinde kazanılmış hak
 
 
uygulaması 
 
280
j. Açıklanan hükümde yasal ve yeterli gerekçe gösterilmemesi / İlk karara
 
 
atıf yapılması 
 
291
k. Açıklanan hükmün tabi olacağı kanun yolu / Uyarlama yargılaması 
 
291
l. Kararla birlikte verilen müsadere kararlarının hükmü temyizi kabil hale
 
 
getirip getirmeyeceği ve müsadere kararlarının infaz edilmesinin
 
 
yaratacağı sorunlar 
 
293
m. Açıklanması geri bırakılan kararın ortadan kaldırılması (Düşme kararı) /
 
 
Kararın tabi olacağı kanun yolu 
 
295
n. Açıklanması geri bırakılan kararın ortadan kaldırılması için yapılan
 
 
başvurunun reddi / Kararın tabi olacağı kanun yolu 
 
296
o. Basit yargılama usulünce verilen kararın ihbar üzerine açıklandığı
 
 
hükümde CMK'nın 251/3. maddesinin uygulanması durumunda verilen
 
 
kararın tabi olacağı kanun yolu 
 
297
ö. Hükmün açıklanması aşamasında basit yargılama usulünün
 
 
uygulanabilmesi 
 
299
8. YARGITAY KARARLARI 
 
300
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
300
b. Özel Daire kararları 
 
335
aa. Subjektif ve Objektif Koşullar 
 
335
bb. 7499 sayılı Kanun ile sanığın kabul şartının kaldırılması 
 
355
cc. Açıklanması geri bırakılan kararda kazanılmış hak sorunu 
 
358
dd. Açıklanması geri bırakılan kararın aynen açıklanma zorunluluğu
 
 
(CMK m.231/11) 
 
361
ff. Zamanaşımının durması 
 
367
gg. Açıklanması geri bırakılan kararın kesinleştirilmesindeki
 
 
usulsüzlükler ve sonuçları 
 
370
hh. Açıklanması geri bırakılan kararın tabi olacağı kanun yolu (7499
 
 
s.K.öncesi ve sonrası) 
 
372
ıı. Yükümlülük yüklenerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına
 
 
karar verilmesi 
 
386
IV.KISA SÜRELİ HÜRRİYETİ BAĞLAYICI CEZANIN SEÇENEK YAPTIRIMA VEYA
 
 
TEDBİRE ÇEVRİLMESİ (TCK m.50) 
 
389
1. Genel olarak 
 
389
2. Hukuki niteliği 
 
389
3. Koşulları 
 
391
a. Ön koşul 
 
391
b. Suça ve faile ilişkin koşullar 
 
392
4. Kısa süreli hapis cezalarının çevrilebileceği seçenek yaptırımlar veya
 
 
tedbirler 
 
393
a. Adli para cezasına çevirme (TCK m. 50/1–a) 
 
395
aa. Hapis cezası ile adli para cezasının seçenek yaptırım olarak
 
 
öngörüldüğü hallerde hapis cezası tercih edilmesi durumunda
 
 
cezanın artık adli para cezasına çevrilemeyecek olması 
 
396
bb. Mükerrir sanık yönünden zorunlu olarak hapis cezasının tercih
 
 
edilmesi 
 
397
cc. Taksirli suçta hükmolunan uzun süreli hapis cezalarının adli
 
 
para cezasına çevrilebilmesi / Bilinçli taksir hali 
 
397
dd. Kısa süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi halinde
 
 
infazı 
 
398
b. Mağdurun uğradığı zararı tamamen giderme (TCK m. 50/1–b) 
 
398
aa. Etkin pişmanlık hükmüne yer verilen suçlar 
 
399
bb. Kısa süreli hapis cezasının mağdurun uğradığı zararı giderme
 
 
tedbirine çevrilmesi halinde infazı 
 
401
c. En az iki yıl süreyle bir eğitim kurumuna devam etme (TCK m. 50/1–
 
 
c) 
 
402
aa. Kısa süreli hapis cezasının bu tedbire çevrilebilmesinin özel
 
 
koşulları 
 
403
bb. İnfaza uygun bir karar verilmesi / Kısa süreli hapis cezasının en
 
 
az iki yıl süreyle bir eğitim kurumuna devam etme tedbirine
 
 
çevrilmesi halinde infazı 
 
403
d. Belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan
 
 
yasaklanma (TCK m. 50/1–d) 
 
404
aa. Tedbirin “yasaklanma” niteliğinde olması 
 
404
bb. “Cezanın yarısından bir katına kadar” ibaresinden anlaşılması
 
 
gereken husus 
 
406
cc. Yasaklanma tedbiri olarak hukuka aykırılık içeren bir fiilin
 
 
belirlenmemesi 
 
407
dd. Yasaklanma tedbirinin kişinin temel haklarını ihlal etmemesi 
 
408
ee. Yasaklanma tedbirinin amaca uygun olması 
 
408
ff. İnfazı mümkün olan bir karar verilmesi 
 
409
e. Ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınması, belli bir meslek veya
 
 
sanatı yapmaktan yasaklanma (TCK m. 50/1–e) 
 
410
aa. Yargılama konusu suçun, ehliyet veya ruhsatla ya da meslek ve
 
 
sanatın icrasıyla bağlantılı olması 
 
410
bb. Kısa süreli hapis cezasının ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri
 
 
alınması, belli bir meslek veya sanatı yapmaktan yasaklanma
 
 
tedbirine çevrilmesi halinde infazı 
 
411
f. Kamuya yararlı bir işte çalıştırma (TCK m.50/1–f) 
 
411
aa. Failin kamuya yararlı bir işte çalıştırma tedbirine rıza
 
 
göstermesi / Gönüllülük 
 
412
bb. Kamuya yararlı bir işte çalıştırma tedbirine ilişkin hükmün
 
 
kanun yolunda bozulmasından sonra, gönüllü olmadığını beyan
 
 
eden sanığın hürriyeti bağlayıcı ceza ile cezalandırılmasına
 
 
karar verilmesi halinde bu durumun kazanılmış hak ihlali olup
 
 
olmayacağı 
 
412
cc. Kısa süreli hapis cezasının kamuya yararlı bir işte çalıştırma
 
 
tedbirine çevrilmesi halinde infazı 
 
413
5. Kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırım veya tedbirlere çevrilmesinin
 
 
sonuçları 
 
414
6. Kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırım veya tedbire çevrilmesi
 
 
değerlendirilirken gözetilmesi gereken bazı hususlar 
 
416
a. Her bir suç yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılması zorunlu
 
 
mudur? 
 
416
b. Sonuç cezanın otuz gün veya daha az olması halinde seçenek
 
 
yaptırıma çevrilmesi zorunlu mudur? 
 
417
c. Suça sürüklenen çocuklar ve 65 yaşını doldurmuş sanıklar yönünden
 
 
seçenek yaptırıma çevrilme zorunluluğunun koşulları nelerdir? 
 
418
d. Talep olmadan seçenek yaptırımların uygulanabilmesi mümkün
 
 
müdür? 
 
420
e. Hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmesi halinde tekerrür
 
 
hükümleri uygulanabilir mi? 
 
420
f. Tekerrüre esas mahkûmiyet seçenek yaptırımların uygulanmasına
 
 
engel teşkil eder mi? 
 
421
g. Seçimlik olarak tercih edilen hapis cezasının adli para cezası dışında
 
 
bir seçenek tedbire çevrilebilmesi mümkün müdür? Çevrilebildiği
 
 
takdirde tekerrür hükmü uygulanabilir mi? 
 
421
h. Özel kanunlardaki kısa süreli hapis cezasının seçenek tedbire
 
 
çevrilemeyeceğine ilişkin bazı düzenlemeler nelerdir? 
 
423
aa. 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu 
 
424
bb. 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair
 
 
Kanun 
 
425
ı. Yasal ve yeterli gerekçe gösterilmemesinin yaratacağı sonuçlar
 
 
nelerdir? 
 
425
i. Çocuklar hakkında hükmedilen seçenek yaptırımın gereklerinin
 
 
yerine getirilmemesi hâlinde hapis cezasına çevrilebilmesi
 
 
mümkün müdür? 
 
426
7. YARGITAY KARARLARI 
 
429
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
429
b. Özel Daire kararları 
 
442
V. HAPİS CEZASININ ERTELENMESİ (TCK m.51) 
 
465
1. Genel olarak 
 
465
2. Hukuki niteliği 
 
466
3. Koşulları 
 
467
a. Suça ilişkin koşul (Fail/şerik hakkında kurulan hükmün iki yıl veya
 
 
daha az hapis cezasından ibaret olması) 
 
468
aa. Münhasıran adli para cezasına veya hapis cezası ile birlikte adli
 
 
para cezasına hükmolunması 
 
468
bb. Her mahkûmiyet hükmü için ayrı ayrı değerlendirme
 
 
zorunluluğu 
 
469
cc. Onsekiz yaşını doldurmamış suça sürüklenen çocuklar ile
 
 
altmışbeş yaşını bitirmiş sanıklar yönünden suça ilişkin koşul 
 
470
b. Faile ilişkin koşullar 
 
470
aa. Objektif koşul (Failin/şerikin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı
 
 
üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması) 
 
471
bb. Subjektif koşul (Mahkemece failin/şerikin yeniden suç
 
 
işlemeyeceğine dair kanaate varılması) 
 
472
4. Ertelemenin mağdurun zararının giderilmesi koşuluna bağlanması 
 
473
a. Etkin pişmanlık hükmü bulunan suçlarda yapılacak değerlendirme 
 
475
b. Zararın giderimi şartına bağlı verilen erteleme kararının infazı 
 
476
5. Hapis cezasının ertelenmesinin sonuçları 
 
476
6. Hapis cezasının ertelenmesi müessesesinde gözetilmesi gereken bazı
 
 
hususlar 
 
478
a. 765 sayılı TCK uygulaması ile verilen erteli ceza tekerrüre esas alınabilir
 
 
mi? 
 
478
b. 5237 sayılı TCK uygulaması ile verilen erteli hapis cezası tekerrüre
 
 
esas alınabilir mi? 
 
480
c. Tayin olunan kısa süreli hapis cezasının ertelenmesi halinde hak
 
 
yoksunluklarına hükmedilebilir mi? 
 
481
d. Denetim süresi belirlenmesi / denetim süresinin bir yıldan ve ceza
 
 
miktarından az olamayacağı hususları kazanılmış hakka konu olur
 
 
mu? 
 
481
e. Yasal ve yeterli gerekçe gösterilmemesinin sonuçları nelerdir? 
 
484
f. Lehe hükümlerin uygulanmasına ilişkin talep halinde
 
 
olumlu/olumsuz bir karar verilmesi zorunlu mudur? 
 
485
g. Erteli cezanın infazına ilişkin karar ve başvurulacak kanun yolu
 
 
nedir? 
 
486
h. Denetim süresi iyi halli olarak geçirildiği taktirde cezanın infaz
 
 
edilmiş sayılacağının kararda belirtilmesi zorunlu mudur? 
 
488
ı. Birden fazla suçtan hüküm kurulması halinde ertelemeye ilişkin
 
 
gerekçede çelişki yaratılmasının sonuçları nedir? 
 
488
i. Hükümde öncelikle erteleme mi yoksa hükmün açıklanmasının geri
 
 
bırakılması mı değerlendirmeye konu edilecektir? 
 
489
j. Kazanılmış hakka konu ceza üzerinden erteleme mümkün müdür? 
 
490
k. Hapis cezasının ertelenmesi halinde TCK’nın 50/4.maddesinin karar
 
 
yerinde tartışılması gerekir mi? 
 
492
l. Temyiz edilen erteli hapis cezasının bozulmasından sonra hükmün
 
 
açıklanmasının geri bırakılması ve denetim süresi içinde yeni bir suç
 
 
işlenmesi halinde erteleme kazanılmış hakka konu olur mu? 
 
493
m. Ertelemeye ilişkin denetim süresi, hatalı uygulama sonucu verilen
 
 
ceza miktarına göre mi yoksa doğru uygulama yapıldığında
 
 
hükmolunacak ceza miktarına göre mi belirlenmelidir? 
 
494
n. Özel kanunlardaki hapis cezasının ertelenemeyeceğine ilişkin bazı
 
 
düzenlemeler nelerdir? 
 
496
aa. 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair
 
 
Kanun 
 
496
bb. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu 
 
497
cc. 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu 
 
497
o. Kesinleştikten sonra suçun uzlaştırma kapsamına alınması ve
 
 
denetim süresi içinde kasıtlı suç işlenmesi halinde dosya uzlaştırma
 
 
bürosuna mı yoksa TCK’nın 51/7.maddesi uyarınca karar verilmek
 
 
üzere infaz hâkimliğine mi gönderilmelidir? 
 
498
7. YARGITAY KARARLARI 
 
498
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
498
b. Özel Daire kararları 
 
507
İkinci Bölüm
 
 
GÜVENLİK TEDBİRLERİ
 
 
I. GÜVENLİK TEDBİRLERİ 
 
519
A. BELLİ HAKLARI KULLANMAKTAN YOKSUN BIRAKILMA (TCK m. 53) 
 
521
1. Genel olarak 
 
521
2. Kasten işlenen suçun kanuni sonucu olarak belli haklardan yoksun
 
 
bırakılma (TCK m.53/1–4) 
 
524
a. Hukuki niteliği 
 
525
b. Koşulları 
 
525
aa. Ön koşul 
 
525
bb. Faile ilişkin koşul 
 
526
cc. Cezaya ilişkin koşul 
 
527
c. TCK’nın 53. maddesinin 1. fıkrasının tatbikinde gözetilmesi
 
 
gereken bazı hususlar 
 
528
aa. Hükmolunan hapis cezasının süresine dair bir sınırlama var mıdır? 
 
528
bb. Kısa süreli hapis cezasının ertelenmesi halinde hak yoksunluğuna
 
 
hükmedilebilir mi? 
 
529
cc. Uzun süreli hapis cezasının ertelenmesi halinde hak yoksunluğuna
 
 
hükmedilebilir mi? 
 
529
dd. Kendi alt soyu bakımından belirli haklardan yoksun bırakılma
 
 
mümkün müdür? 
 
531
ee. Uzun süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında TCK’nın 53/1–e
 
 
bendinde yer hak yoksunluğuna hükmedilmeme koşulları nelerdir? 
 
532
ff. TCK’nın 53/1 madde ve fıkrasında yazılı hak yoksunluklarının süresi
 
 
nedir? 
 
532
gg. Kazanılmış hakka konu olur mu? 
 
533
hh. Fiili işlediği sırada 18 yaşını doldurmamış suça sürüklenen çocuğun
 
 
evlenerek ya da kazai rüşt kararıyla reşit olması halinde hak
 
 
yoksunluklarına hükmedilebilir mi? 
 
533
ıı. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde hak yoksunlukları
 
 
uygulanabilir mi? 
 
534
ii. Hükmedilmemesi gereken haller KYB konusu edilebilir mi? 
 
534
3. Belli bir hak veya yetkinin kötüye kullanılması suretiyle işlenen
 
 
suçtan mahkûmiyet halinde hak yoksunluğu (TCK m.53/5) 
 
536
a. Hukuki niteliği 
 
536
b. Koşulları 
 
537
aa. Ön koşul 
 
538
bb. Cezaya ilişkin koşul 
 
539
c. TCK’nın 53. maddesinin 5. fıkrası değerlendirilirken gözetilmesi gereken
 
 
bazı hususlar 
 
540
aa. Hangi bent nedeniyle yasaklama karar verildiğinin hükme yazılması
 
 
zorunlu mudur? 
 
540
bb. Kazanılmış hakka konu olur mu? 
 
541
cc. Güvenlik tedbirinin infazı ne zaman başlar? 
 
543
dd. Hâkimin takdir hakkı var mıdır? 
 
543
ee. Yasaklama süresi ne kadardır? Bir katından kastedilen süre nedir? 
 
545
ff. İddianamede TCK’nın 53/5. maddesinin uygulanmasının talep
 
 
edilmemesi ek savunmayı gerektirir mi? 
 
546
gg. Suça sürüklenen çocuklar yönünden uygulanabilir mi? 
 
547
hh. TCK’nın 53/5. maddesinin ilk kez istinaf aşamasında hükme
 
 
eklenmesi kararı temyizi kabil hale getirir mi? 
 
547
4. İşlenen taksirli suçtan mahkûmiyet halinde belli haklardan yoksun
 
 
bırakılma (TCK m.53/6) 
 
549
a. Hukuki niteliği 
 
549
b. Koşulları 
 
549
aa. Ön koşul 
 
550
bb. Cezaya ilişkin koşul 
 
550
cc. Subjektif koşul 
 
551
c. TCK’nın 53. maddesinin 6. fıkrası değerlendirilirken dikkat edilmesi
 
 
gereken bazı hususlar 
 
551
aa. Kazanılmış hakka konu olur mu? 
 
552
bb. İşlenen suç ile yürütülen meslek veya sanat arasında bir bağlantının
 
 
bulunması gerekli midir? 
 
552
cc. İşlenen suç ile sürücü belgesinin geri alınması arasında bir
 
 
bağlantının bulunması gerekli midir? 
 
552
dd. Yasaklılığın ruhsatnameye bağlı bir meslek ya da sanat ile ilgili
 
 
olması gerekli midir? 
 
553
ee. Yasaklanma veya geri alma tedbirinin infazı ne zaman başlayacaktır? 
 
555
ff. İddianamede talep edildiği halde mahkemece bu madde uyarınca bir
 
 
karar verilmemiş olması ne sonuç doğurur? 
 
555
gg. Hangi sürücü belgesi yönünden tedbir kararı verilmelidir? 
 
556
hh. Tayin edilen ceza ile hükmolunan güvenlik tedbirinin uyumsuzluğu
 
 
ne sonuç doğurur? 
 
557
5. YARGITAY KARARLARI 
 
558
a. Ceza Genel Kurul kararları 
 
558
b. Özel Daire kararları 
 
564
B. MÜSADERE 
 
581
1. Genel olarak 
 
581
2. Hukuki niteliği 
 
584
3. Mülkiyet hakkı 
 
585
4. Eşya müsaderesi (TCK m.54) 
 
587
a. Elkoyma 
 
589
b. Eşya müsaderesinin koşulları 
 
591
aa. Önkoşul 
 
592
bb. Eyleme ilişkin koşullar 
 
593
aaa. Kanıtlanan eylemin kasıtlı bir suç oluşturması 
 
593
bbb. Eşyanın işlenen suçla bağlantısının bulunması 
 
593
aaaa. Suçun işlenmesinde kullanılan eşya 
 
594
bbbb. Suçun işlenmesine tahsis edilen eşya 
 
595
cccc. Suçtan meydana gelen eşya 
 
596
dddd. Kamu güvenliği, kamu sağlığı veya genel ahlak açısından tehlikeli
 
 
olan ve suçta kullanılmak üzere hazırlanan eşya 
 
597
cc. Faile ilişkin koşul (Eşyanın faile ait olması) / Malen sorumlu 
 
598
dd. Subjektif koşul (TCK m. 54/3) 
 
601
c. Kaim değer müsaderesi (TCK m. 54/2) 
 
605
d. Konusu suç teşkil eden eşyanın müsaderesi (TCK m. 54/4) 
 
606
5. Kazanç müsaderesi (TCK m.55) 
 
608
a. Kazanç müsaderesine karar verilebilmesi için gerekli koşullar 
 
609
aa. Önkoşul 
 
609
bb. Eyleme ilişkin koşullar 
 
609
aaa. Kanıtlanan eylemin kasıtlı bir suç oluşturması 
 
609
bbb. İcra edilen kasıtlı suç nedeniyle maddi bir menfaat veya ekonomik
 
 
kazanç elde edilmiş olması 
 
610
ccc. Maddi menfaat veya ekonomik kazancın mağdura, üçüncü kişilere veya
 
 
devlete ait olmaması 
 
611
ddd. Maddi menfaat veya ekonomik kazancın iade edilememesi 
 
612
eee. Kazancın işlenen suç ile bağlantısının bulunması 
 
614
aaaa. Suçun işlenmesi ile elde edilen maddi menfaatler 
 
615
bbbb. Suçun konusunu oluşturan maddi menfaatler 
 
615
cccc. Suçun işlenmesi için sağlanan maddi menfaatler 
 
616
dddd. Elde edilen maddi menfaatlerin değerlendirilmesi ve dönüştürülmesi sonucu
 
 
meydana gelen ekonomik kazançlar 
 
616
6. Eşya / Kazanç müsaderesinde gözetilmesi gereken bazı hususlar 
 
617
a. Düşme kararı verilmesi halinde müsadere kararı verilebilir mi? 
 
617
b. Ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi halinde müsadere
 
 
kararı verilebilir mi? 
 
618
c. Hukuka uygunluk nedeniyle beraat kararı verilmesi halinde müsadere
 
 
kararı verilebilir mi? 
 
619
d. Eylemin suç oluşturmaması nedeniyle beraat kararı verilmesi halinde
 
 
müsadere kararı verilebilir mi? 
 
620
e. Sanığın suçu işlemediğinin sabit olması veya delil yetersizliği nedeniyle
 
 
beraat kararı verilmesi halinde müsadere kararı verilebilir mi? 
 
621
f. Suç konusu olmayıp sadece müsadereye tâbi bulunan eşyanın
 
 
müsaderesi hangi mahkemeden talep edilecektir? 
 
622
g. 2313 sayılı Kanun hükümlerine göre uyuşturucu ve uyarıcı maddenin
 
 
müsaderesi hangi mahkemeden talep edilecektir? 
 
623
h. Eylemin kabahat oluşturması halinde müsadere kararı verilebilir mi? 
 
624
ı. Delil olarak dosyada saklama / İmha/ İiade kararı verilmesi koşulları
 
 
nelerdir? 
 
626
i. İade (CMK m.131; Yön.m.21) / İmha (Yön.m.24) koşulları nelerdir? 
 
632
j. Müsadere kararının kanun yolu başvurusuna olan etkisi nedir? 
 
633
k. Müsadere kararı hükümden ayrı olarak kanun yolu incelemesine konu
 
 
edilebilir mi? 
 
634
l. Temyiz incelemesinde eşyanın iyi niyetli üçüncü kişiye iade kararı
 
 
verilebilir mi? 
 
636
m. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması / Düşme kararı verilmesi
 
 
halinde müsadere kararı verilebilir mi? 
 
637
n. Kazanç müsaderesinin uygulanmaması aleyhe değiştirmeme yasağına
 
 
konu olur mu? 
 
638
7. Müsadere yargılaması (CMK m.256 ila 259) 
 
640
a. Genel olarak 
 
640
b. Başvuru hakkı ve süresi (CMK m. 256) 
 
642
c. Yargılama usulü (CMK m. 257) 
 
642
d. Başvurulacak kanun yolu (CMK m. 258) 
 
643
e. Suç konusu olamayan eşyanın müsaderesi (CMK m. 259) 
 
645
8. YARGITAY KARARLARI 
 
647
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
647
b. Özel Daire kararları 
 
656
aa. Eşya müsaderesi (TCK m. 54/1) 
 
656
bb. Kaim değer müsaderesi (TCK m. 54/2) 
 
662
cc. Hakkaniyete uygunluk (TCK m.54/3) 
 
666
dd. Bizatihi suç teşkil eden eşyanın müsaderesi (TCK m. 54/4) 
 
671
ee. Kazanç müsaderesi (TCK m.55) 
 
675
ff. Müsadere yargılaması 
 
680
C. ÇOCUKLARA ÖZGÜ GÜVENLİK TEDBİRLERİ (TCK m.56) 
 
684
1. Genel olarak 
 
684
a. Genel olarak 
 
685
b. Sosyal inceleme yaptırılması 
 
687
2. Oniki yaşını doldurmuş olup, onbeş yaşını doldurmamış çocuklar
 
 
yönünden güvenlik tedbirleri 
 
688
a. Genel olarak 
 
688
b. Adli rapor alınması ve sosyal inceleme yaptırılması 
 
690
3. Onbeş yaşını doldurmuş olup, onsekiz yaşını doldurmamış çocuklar
 
 
yönünden güvenlik tedbirleri 
 
695
a. Genel olarak 
 
695
b. Sosyal inceleme yaptırılması 
 
696
4. Sağır ve dilsizlik halinde uygulanacak çocuklara özgü güvenlik
 
 
tedbirleri 
 
700
5. Yaş küçüklüğü değerlendirilirken gözetilmesi gereken bazı hususlar 
 
701
a. Failin yaşı belirlenirken gözetilecek hususlar nelerdir? 
 
702
b. Suça sürüklenen çocuğun aynı zamanda akıl hastası olması halinde hangi
 
 
güvenlik tedbiri uygulanacaktır? 
 
703
c. On iki yaşını doldurmuş olup On beş yaşını doldurmamış suça
 
 
sürüklenen çocuğa ceza ve güvenlik tedbirinin aynı anda uygulanması
 
 
mümkün müdür? 
 
703
d. On beş yaşını doldurmuş cezai sorumluluğu bulunan çocuklar yönünden
 
 
ceza indirimi yanında ayrıca güvenlik tedbirine hükmedilebilir mi? 
 
704
e. Mahkemece münhasıran tedbire dair verilen kararlar hangi kanun
 
 
yoluna tabi olacaktır? 
 
706
f. Beraat ya da yaş küçüklüğü nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığına
 
 
karar verilerek çocuklara özgü güvenlik tedbiri uygulanması halinde
 
 
kanun yolu ne olacaktır? 
 
706
6. YARGITAY KARARLARI 
 
707
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
707
b. Özel Daire kararları 
 
723
aa. Eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulması 
 
723
bb. Yaş küçüklüğü indirimi yapılırken cezanın belirlenmesi 
 
734
cc. 5271 sayılı CMK’nın 218. ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri
 
 
Kanunu’nun 36. maddesi uyarınca karar verildiğinde gözetilmesi
 
 
gereken hususlar 
 
736
dd. Suç tarihinde 12 yaşından küçük olanlar hakkında tedbir usulü ve
 
 
kararlar 
 
742
ee. Suç tarihinde 12 – 15 yaş grubunda olan küçükler hakkındaki tedbir
 
 
usulü ve kararlar 
 
744
ff. Failin suç tarihinde 15 yaşını doldurmuş olması 
 
749
D. AKIL HASTALARINA ÖZGÜ GÜVENLİK TEDBİRLERİ (TCK m. 57) 
 
752
1. Genel olarak 
 
753
2. Kusur kabiliyetinin tamamen yitirilmesi (Tam akıl hastalığı) halinde
 
 
güvenlik tedbirleri 
 
754
3. Kusur kabiliyetinin kısmen yitirilmesi (Kısmi akıl hastalığı) halinde
 
 
güvenlik tedbirleri 
 
755
4. Alkol ve uyuşturucu madde etkisinde olma halinde güvenlik
 
 
tedbirleri 
 
757
5. Akıl hastalığı değerlendirilirken gözetilmesi gereken bazı hususlar 
 
758
a. Failin kusur yeteneğinin araştırılmasında nelere dikkat edilmelidir? 
 
758
b. Akıl hastası olduğu belirlenen failin cezai sorumluluğu ortadan
 
 
kalkar mı? 
 
762
c. Akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirlerinin uygulanması ve infazı nasıl
 
 
yapılacaktır? 
 
763
d. Toplumsal tehlikeliliğinin önemli ölçüde azaldığı ve sosyal şifa halinin
 
 
devam ettiğinin belirtilmesi halinde, infaz dosyasının kapatılıp
 
 
kapatılmayacağı yönündeki talep mahkemesince mi yoksa infaz
 
 
hakimliğince mi karara bağlanmalıdır? 
 
764
e. Akıl hastalığı nedeniyle hakkında ceza verilmesine yer olmadığına ve akıl
 
 
hastalarına özgü güvenlik tedbiri uygulanmasına karar verilen sanığa
 
 
atanan zorunlu müdafi ücretinin yargılama gideri olarak yükletilmesi
 
 
mümkün müdür? 
 
766
f. Akıl hastalığına ilişkin güvenlik tedbiri uygulamasında yargılama gideri
 
 
ve vekalet ücretine hükmedilebilir mi? 
 
766
g. Sanık hakkında hükmedilen kısa süreli hapis cezaları TCK'nın 32/2–son
 
 
ve 57/1 maddeleri uyarınca akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri olarak
 
 
mı uygulanması yoksa aynı Kanun'un 50/3. maddesi uyarınca seçenek
 
 
yaptırımlara mı çevrilmesi gerekir? 
 
767
h. İşlediği iddia olunan suça ilişkin ceza sorumluluğuna sahip olmayan
 
 
sanık hakkında, sorgusu yapılmadan ceza verilmesine yer olmadığına ve
 
 
akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri uygulanmasına karar verilebilir
 
 
mi? 
 
769
ı. Şüpheli hakkındaki iddianamenin işlediği fiilin hukuki anlam ve
 
 
sonuçlarını algılama veya fiille ilgili davranışlarını yönlendirme
 
 
yeteneğinin azalıp azalmadığı hususunda rapor aldırılmaması nedeniyle
 
 
iadesi mümkün müdür? (CMK m. 174/1–b) 
 
770
6. YARGITAY KARARLARI 
 
771
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
771
b. Özel Daire kararları 
 
782
aa. Eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesi 
 
782
bb. Akıl hastalığı şahsi cezasızlık sebebi olmayıp kusurluluğu ortadan
 
 
kaldıran bir hal olduğundan, sübuta ilişkin değerlendirme yapılarak
 
 
usulüne uygun bir hüküm kurulması gerekeceği 
 
809
cc. TCK’nın 57/2. maddesinin tatbikinde gözetilmesi gereken hususlar 
 
811
dd. TCK’nın 32/1–2 ve 57. maddeleri uyarınca tedbir uygulanan sanık
 
 
hakkında aynı Kanun’un 53. maddesinde yazılı hak yoksunluklarına
 
 
hükmedilemeyeceği 
 
814
ee. Akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri uygulanan sanığın yargılama
 
 
giderlerinden sorumlu olacağı (Aleyhine vekalet ücreti tayin
 
 
olunması gerekeceği, CMK m. 325/1) 
 
815
ff. İstinaf incelemesinde duruşma açılmaksızın beraat kararı kaldırılıp
 
 
ceza verilmesine yer olmadığına ve akıl hastalarına özgü güvenlik
 
 
tedbirinin uygulanmasına karar verilemeyeceği 
 
816
gg. Akıl hastalığına özgü güvenlik tedbirlerinin kazanılmış hakka konu
 
 
olacağı (1412 s.CMUK m.326/son; 5271 s. CMK m. 307/son) 
 
817
hh. Akıl hastası olan sanığa istemi aranmaksızın müdafii
 
 
görevlendirilmesinin zorunlu olacağı (CMK m. 147, 150/1) 
 
818
ıı. Rapora ilişkin eksiklikliklerin iddianame iade gerekçesi olamayacağı
 
 
(CMK m.174/1–b) 
 
820
ii. Suçun geçici bir nedenle ya da irade dışı alınan alkol veya
 
 
uyuşturucu madde etkisiyle işlenmesi (TCK m.34) 
 
822
E. SUÇTA TEKERRÜR VE ÖZEL TEHLİKELİ SUÇLAR (TCK m.58) 
 
824
1. Genel olarak 
 
824
2. Hukuki niteliği 
 
826
3. Koşulları 
 
829
a. Öncesinde verilmiş bir mahkumiyet kararı bulunması / Kesinleşmiş
 
 
olması / İnfazının gerekli olmaması (TCK m. 58/1) 
 
829
b. Kanunda öngörülen süreler içerisinde yeni bir suç işlenmesi (TCK m.
 
 
58/2) 
 
833
c. Fiili işlediği sırada kişinin onsekiz yaşını doldurmuş olması (TCK
 
 
m.58/5) 
 
836
d. Mahkûmiyet hükmünün hapis cezası olması (TCK m.50/5, 5275 s.K.m.
 
 
108/2) 
 
836
e. Tekerrüre esas alınamayan suçlar (TCK m.58/4) 
 
837
aa. Kasıtlı suçlarla taksirli suçlar arasında 
 
837
bb. Sırf askeri suçlarla diğer suçlar arasında 
 
838
cc. Bazı suçlarda yabancı ülke mahkemelerinden verilen hükümler 
 
840
dd. Suça sürüklenen çocukların işlediği suçlar (TCK m.58/5) 
 
842
ee. Tedbire ilişkin mahkûmiyet hükümleri 
 
843
ff. Kesin olan hükümler (5271 s.CMK m.272/3, 1412 sCMUK
 
 
m.305/son) 
 
843
4. Tekerrürün sonuçları (TCK m. 58/3–6–7–8) 
 
845
a. Tekerrür halinde seçimlik ceza uygulaması (TCK m.58/3) 
 
845
b. Cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesi (TCK m.58/6–
 
 
1.cümle) 
 
846
c. Cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanması (TCK
 
 
m. 58/6–2.cümle) 
 
848
d. Sanığın mükerrir olduğu ve hakkında denetimli serbestlik tedbirinin
 
 
uygulanacağının hükümde gösterilmesi (TCK m.58/7, 5275 s.K.
 
 
m.108/3) 
 
849
e. Cezanın infazı ile denetimli serbestlik tedbirinin kanunda gösterilen
 
 
şekilde yapılması (TCK m. 58/8) 
 
850
5. Özel tehlikeli suçlular (TCK m.58/9) 
 
851
a. İtiyadi suçlu 
 
851
b. Suçu meslek edinen kişi 
 
852
c. Örgüt mensubu suçlu 
 
854
6. İkinci kez mükerrirlik kararı verilmesi (5275 s.K.m.108/3) 
 
855
a. Koşulları 
 
856
b. Sonuçları 
 
858
aa. Koşullu salıverilme yasağı / Koşullu salıverilme oranı (7550 s.
 
 
K.m.14 ile değişik 5275 s. K.m.108/3) 
 
858
bb. 7550 sayılı Kanun ile yapılan değişklik öncesinde TCK’nın 53.
 
 
maddesinde yazılı hak yoksunluklarının hapis cezasının infazı
 
 
süresince uygulanmasına karar verilmesi zorunluluğu 
 
859
7. Tekerrür değerlendirilirken gözetilmesi gereken bazı hususlar 
 
860
a. İstinaf aşamasında tekerrür hükmünün uygulanmasına karar verilmesi
 
 
hükmü temyizi kabil hale getirir mi? 
 
860
b. İstinaf aşamasında tekerrür / İkinci kez tekerrür hükmünün
 
 
uygulanması kararı duruşmasız verilebilir mi? 
 
863
c. 01.06.2005 tarihinden önce işlenip kesinleşen hükümler tekerrürre esas
 
 
alınabilir mi? 
 
865
d. 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun’un 6.maddesi uyarınca
 
 
ertelenen cezalar tekerüre esas alınabilir mi? Bu durumda tekerrüre esas
 
 
süre nasıl belirlenecektir? 
 
865
e. Uyarlama yargılamasında 5237 sayılı TCK lehe kabul edilerek uygulama
 
 
yapılması halinde aynı Kanun’un 58/6.maddesine göre mükerrirlik
 
 
kararı verilebilmesi mümkün müdür? 
 
867
f. Tekerrüre esas alınan suçta yasal değişiklik olması halinde nasıl bir
 
 
uygulama yapılacaktır? 
 
868
aa. Uyarlama yargılaması yapılması zorunluluğu 
 
868
bb. Uyarlama yargılaması yapılmasının zorunlu olmaması / İnfazda
 
 
nazara alınabileceği 
 
870
cc. Yasal değişiklikten önce tekerrüre esas alınan ilamın infaz edilmiş
 
 
olması halinde uyarlama yargılaması yapılmasının mümkün olup
 
 
olmadığı 
 
871
g. Tekerrür uygulanmaması “kazanılmış hak” konusu olur mu? 
 
872
h. Tekerrür halinde ek savunma tanınması zorunlu mudur yoksa adli sicil
 
 
kaydının okunması yeterli olacak mıdır? 
 
874
ı. Tekerrüre esas alınan ilamın getirtilmesi zorunlu mudur? 
 
876
i. Tekerrüre esas sabıkası bulunan sanık hakkındaki kısa süreli hürriyeti
 
 
bağlayıcı cezanın adli para cezasına veya diğer seçenek tedbirlerine
 
 
çevrilmesi mümkün müdür? 
 
878
j. Suç örgütüne üye olma suçundan açılan davanın zamanaşımına uğraması
 
 
durumunda örgüt kapsamında işlenen suçlar yönünden sanık hakkında
 
 
TCK’nın 58/9.maddesi uygulanabilir mi? 
 
881
k. İkinci kez mükerrilik kararı verilmemesi kazanılmış hakka konu olur
 
 
mu? 
 
881
l. İkinci kez mükerrirlik için birinci tekerrüre konu ilamın infazı gerekir
 
 
mi? 
 
884
m. İkinci kez mükerrrirlik halinde hükümlünün koşullu
 
 
salıverilemeyeceğinin kararda gösterilmesi zorunlu mudur? 
 
885
n. İkinci tekerrürde denetimli serbestlik uygulamasına mahkemesince mi
 
 
yoksa infaz hakimliğince mi karar verilecektir? 
 
886
o. Özel tehlikeli suçluluk hali ikinci kez mükerrirliğe esas alınabilir mi? 
 
887
ö. Kesinleşme tarihinden önce tutuklulukta geçen süreyle fiilen infaz edilen
 
 
hükümlülük ne zaman infaz edilmiş sayılır? 
 
887
p. Arşiv kaydındaki mahkûmiyet hükümleri tekerrüre esas alınabilir mi? 
 
888
r. Açıklanması geri bırakılan kararlar tekerrüre esas alınabilir mi? 
 
889
s. Tekerrüre esas alınan ilamın kesinleşme tarihi ile yargılama konusu suç
 
 
tarihinin aynı olması durumunda tekerrür hükümleri uygulanabilir mi? 
 
890
ş. Seri muhakeme usulü uygulanmak suretiyle verilen karar tekerrüre esas
 
 
alınabilir mi? 
 
890
8. YARGITAY KARARLARI 
 
897
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
897
b. Özel Daire kararları 
 
927
aa. Önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra
 
 
yeni bir suçun işlenmesi halinde, tekerrür hükümleri
 
 
uygulanır.Bunun için cezanın infaz edilmiş olması gerekmez.(TCK m.
 
 
58/1) 
 
927
bb. Önceden işlenen suçun infaz tarihinden itibaren geçen süre nazara
 
 
alındığında tekerrür hükümlerinin uygulanamayacağı gözetilmelidir.
 
 
(TCK m. 58/2) 
 
937
cc. Tekerrür halinde, sonraki suça ilişkin kanun maddesinde seçimlik
 
 
olarak hapis cezası ile adlî para cezası öngörülmüşse, hapis cezasına
 
 
hükmolunur.(TCK m.58/3) 
 
943
dd. Kasıtlı suçlarla taksirli suçlar ve sırf askerî suçlarla diğer suçlar
 
 
arasında tekerrür hükümleri uygulanmaz. (TCK m. 58/4) 
 
945
ee. Fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişilerin işlediği
 
 
suçlar dolayısıyla tekerrür hükümleri uygulanmaz.(TCK m. 58/5) 
 
951
ff. Mahkûmiyet kararında, hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz
 
 
rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin
 
 
uygulanacağı belirtilmelidir. (TCK m. 58/6–7) 
 
955
gg. İtiyadi suçlu, suçu meslek edinen kişi veya örgüt mensubu suçlu
 
 
hakkında da tekerrür hükümleri uygulanır.(TCK m.58/9) 
 
959
hh. İkinci kez mükerrirlik (7550 s.K.m.15 ile değişik 5275 s.K.m.108/3) 
 
969
ii. Tekerrür uygulamasında ek savunma (CMK m. 226) 
 
996
jj. Tekerrüre esas alınan ilamdaki yasal değişiklikler (TCK m. 2, 7) 
 
999
E. SINIR DIŞI EDİLME (TCK m.59) 
 
1006
1. Genel olarak 
 
1006
2. Hukuki niteliği 
 
1009
3. Koşulları 
 
1009
a. Mahkûmun yabancı olması 
 
1009
b. Mahkumiyetin hapis cezası olması 
 
1010
c. Koşullu salıverilme ya da cezanın infaz edilmiş olması 
 
1011
4. YARGITAY KARARLARI 
 
1012
F. TÜZEL KİŞİLER HAKKINDA GÜVENLİK TEDBİRLERİ (TCK m. 60) 
 
1012
1. Genel olarak 
 
1012
2. Hukuki niteliği 
 
1016
3. İznin iptali (TCK m.60/1) 
 
1016
a. Özel hukuk tüzel kişiliğinin bir kamu kurumunun verdiği izne dayalı
 
 
olarak faaliyette bulunuyor olması 
 
1017
b. Suçun bu iznin verdiği yetkinin kötüye kullanılması suretiyle ve tüzel
 
 
kişilik yararına işlenmesi 
 
1017
c. Suçun özel hukuk tüzel kişiliğinin organ veya temsilcisinin katılımıyla
 
 
işlenmesi 
 
1018
d. Kasıtlı suçtan verilmiş mahkumiyet hükmünün bulunması 
 
1018
e. Suç tipinde tedbir uygulabileceğine dair düzenleme bulunması (TCK m.
 
 
60/4) 
 
1019
4. Müsadere (TCK m.60/2) 
 
1021
5. YARGITAY KARARLARI 
 
1023
a. Tüzel kişiliğin fail ve ceza yaptırımına uğramasına yasal olanak
 
 
bulunmaması 
 
1023
b. Sübut / eksik inceleme ve değerlendirme ile karar verilmesi 
 
1026
c. Tedbir için bir kamu kurumunun verdiği izne göre faaliyet gerekmesi 
 
1029
d. Tedbir için iznin verdiği yetkinin kötüye kullanılması suretiyle tüzel kişi
 
 
yararına kasıtlı bir suç işlenmesi 
 
1031
e. Kasıtlı suçun tüzel kişinin organ veya temsilci sıfatını taşıyan kişilerin
 
 
iştirakiyle işlenmesi 
 
1032
f. Orantılılık ilkesinin gözetilmesi 
 
1033
YARARLANILAN KAYNAKLAR 
 
1035
Kavram Dizini 
 
1043

 

Mehmet Beyhan Seçkin (Yargıtay Üyesi) 

Bülent Yenigün (Yargıtay Cumhuriyet Savcısı)

 

 

İçindekiler
 
 
ÖN SÖZ 
 
7
Birinci Bölüm
 
 
CEZALAR VE CEZA MAHKUMİYETİNİ ENGELLEYENDÜZENLEMELER
 
 
I. GENEL OLARAK 
 
27
II. CEZALAR 
 
28
A. CEZA KAVRAMI 
 
31
1. Geneleksel Ceza Modeli 
 
31
a Cezanın devlet tarafından belirlenmesi 
 
36
b. Cezanın açık ve anlaşılır olması 
 
37
c. Orantılılık 
 
38
d. Eşitlik 
 
39
e. Cezaların hemen infaz edilmesi (İvedilik) 
 
41
2. Onarıcı adalet modeli 
 
41
B. CEZALARIN SINIFLANDIRILMASI 
 
43
1. Hapis Cezaları (TCK m.46) 
 
44
a. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası (TCK m. 47) 
 
45
b. Müebbet hapis cezası (TCK m. 48) 
 
47
c. Süreli hapis cezası (TCK m. 49) 
 
49
2. Adli para cezaları (TCK m.52) 
 
52
a. Genel olarak 
 
52
b. Adli para cezasının sınırları 
 
53
c. Adli para cezasının belirlenmesi 
 
56
d. Adli para cezasının taksitlendirilmesi / Ödenmesi için mehil verilmesi 
 
60
e. Adli para cezası uygulamasında gözetilmesi gereken bazı hususlar 
 
64
aa. Yanılgılı uygulama hükmü temyizi kabil hale getirir mi? 
 
64
bb. Sanık hakkında hapis cezası alt sınırdan verilirken aynı gerekçe ile
 
 
gün adli para cezasının alt sınırdan uzaklaşılarak tayin edilmesi
 
 
mümkün müdür? 
 
65
cc. Sanık hakkında aynı gerekçe ile hapis cezası alt sınırdan
 
 
belirlenirken, gün adlî para cezasının alt sınırdan uzaklaşılarak
 
 
belirlenmesi durumunda bu husus kanun yararına bozmaya konu
 
 
edilebilir mi? 
 
66
f. Yargıtay Kararları 
 
68
aa. Ceza Genel Kurulu Kararları 
 
68
bb. Özel Daire Kararları 
 
72
III.CEZA MAHKÛMİYETİNİ ENGELLEYEN DÜZENLEMELER 
 
90
A. ÖNÖDEME (TCK m. 75) 
 
92
1. Genel olarak 
 
92
2. Hukuki niteliği 
 
94
3. Koşulları 
 
95
a. İsnadın ciddi olması 
 
95
b. Suçun uzlaştırma kapsamında olmaması 
 
96
c. Suçun kanunda önödemelik olarak düzenlenmesi 
 
97
aa. Öngörülen cezanın nevi ve miktarı itibarıyla önödeme kapsamında
 
 
kalan suçlar 
 
98
bb. Katalog suçlar 
 
98
d. Kanunda öngörülen belirli miktar paranın soruşturma giderleri ile
 
 
birlikte Maliye Hazinesine ödenmesi 
 
101
aa. Münhasıran adli para cezası 
 
102
bb. Münhasıran hapis cezası 
 
103
cc. Hapis cezası ve adli para cezasının seçenek olarak öngörülmesi 
 
104
dd. Hapis cezası ile adli para cezasının birlikte verileceğinin öngörülmesi 
 
105
ee. Ortak hükümler 
 
106
4. Önödeme yasağı bulunmaması 
 
107
a. Özel kanunlara göre önödemenin yasaklandığı durumlar 
 
107
b. Katalog suçlarda beş yıl içinde tekrar önödemenin uygulanamayacak
 
 
olması 
 
109
5. Önödeme değerlendirilirken gözetilmesi gereken bazı hususlar 
 
109
a. Önödeme teklifinin kanuna uygun yapılmaması nasıl bir sonuç doğurur? 
 
109
b. Kamu davası açıldıktan sonra suç vasfının değişmesi veya önödeme
 
 
kapsamında olmayan suçun kanuni değişiklik ile önödemelik hale
 
 
gelmesi halinde nasıl bir işlem yapılmalıdır? 
 
110
c. Önödemenin gerçekleşmesi halinde kişisel haklar, müsadere ve geri alma
 
 
mümkün müdür? 
 
111
d. Önödeme uygulanmadan kamu davası açılması iddianamenin iadesi
 
 
nedeni midir? 
 
112
e. Önödeme miktarının cezadan mahsubu mümkün müdür? 
 
112
f. Suçun sonradan önödeme kapsamına alınmış olması halinde önödeme
 
 
miktarı nasıl belirlenecektir? 
 
112
g. Tekerrür esas alınan ya da açıklamasına karar verilen hükümde ihbara
 
 
konu olan suçun sonradan uzlaştırma kapsamına alınması halinde hangi
 
 
usul işlemi yapılmalıdır? 
 
113
h. Önödeme nedeniyle verilen düşme kararının tabi olacağı kanun yolu
 
 
nedir? 
 
114
ı. Yaşı küçüklere önödeme teklif edilebilir mi? 
 
115
i. Zincirleme suçta önödeme miktarı nasıl belirlenecektir? 
 
116
6. Önödemenin sonuçları 
 
117
7. YARGITAY KARARLARI 
 
118
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
118
b. Özel Daire kararları 
 
126
B. UZLAŞTIRMA (CMK m. 253) 
 
136
1. Genel olarak 
 
136
2. Hukuki niteliği 
 
141
3. Koşulları 
 
142
a. Mağdurun/ suçtan zarar görenin gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi
 
 
olması 
 
143
b. Suçun uzlaştırma kapsamında bulunması 
 
145
aa. Takibi şikâyete bağlı suçlar 
 
145
bb. Katalog suçlar 
 
146
cc. Suça sürüklenen çocuklar yönünden uzlaştırma kapsamında kalan
 
 
suçlar 
 
147
dd. Özel kanunlardaki düzenlemeler 
 
151
c. Kamu davası açılması için yeterli suç şüphesinin varlığı 
 
152
d. Tarafların özgür iradelerinin bulunması (Gönüllülük) 
 
155
e. Uzlaşılan edimin yerine getirilmesi 
 
156
4. Uzlaştırma yasağı getirilen suç tipleri 
 
158
5. Uzlaştırmanın sonuçları 
 
160
6. Uzlaştırma değerlendirilirken gözetilmesi gereken bazı hususlar 
 
161
a. Aynı olayda birden çok şüpheli veya sanığın bulunması halinde
 
 
uzlaştırma nasıl yapılacaktır? 
 
161
b. Birden çok mağdur/suçtan zarar gören olması halinde mağdurların hepsi
 
 
ile uzlaşmak gerekir mi? 
 
162
c. Uzlaştırma birden fazla kez yapılabilir mi? 
 
164
d. Uzlaştırmaya tabi bir suçun, uzlaştırma kapsamından olmayan bir suç ile
 
 
birlikte işlenmesi halinde uzlaştırma mümkün müdür? 
 
165
e. Şüphelinin, mağdurun/suçtan zarar görenin reşit olmaması ya da kısıtlı
 
 
olması hali ile ayırt etme gücü bulunmaması durumunda nasıl bir işlem
 
 
yapılmalıdır? 
 
166
f. Uzlaştırma sürecinde zamanaşımı durur mu? 
 
168
g. Uzlaştırma aşamasında kısmi zarar gideriminde bulunan sanık hakkında
 
 
kısmi iade kabulü ile etkin pişmanlık hükümlerinin değerlendirilmesi
 
 
gerekir mi? 
 
170
7. YARGITAY KARARLARI 
 
171
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
171
b. Özel Daire kararları 
 
193
C. HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI (CMK m. 231) 
 
228
1. Genel olarak 
 
228
2. Hukuki niteliği 
 
234
3. Koşulları 
 
235
a. Ön koşullar 
 
235
aa. Mahkûmiyet hükmü kurulması 
 
235
bb. Uzlaştırma yoluna başvurulması zorunluluğu 
 
236
b. Suça ilişkin koşul (Mahkûmiyet hükmünün iki yıl veya daha az süreli
 
 
hapis cezası ya da adli para cezası olması) 
 
236
c. Faile/şerike ilişkin koşullar 
 
238
aa. Objektif koşullar 
 
238
aaa. Sanığın daha önce kasıtlı suçtan mahkûm edilmemiş olması 
 
241
bbb. Suç nedeniyle meydana gelen zararın aynen iadesi/suçtan önceki hale
 
 
getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi 
 
243
bb. Sübjektif koşul (Mahkemece sanığın yeniden suç işlemeyeceğine dair
 
 
kanaate varılması) 
 
246
4. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması yasağı getirilen suç tipleri 
 
247
5. Hükmün açıklanmasına karar verilmesi 
 
247
a. Denetim süresi içerisinde kasıtlı suç işlenmesi / İşlenen suçun niteliği 
 
248
b. Denetim yükümlülüğüne uyulmaması 
 
251
c. Duruşma açılması zorunluluğu / Tarafların duruşmadan haberdar
 
 
edilmemesi 
 
252
d. Hükmün aynen açıklanması zorunluluğu / İstisnai durumlar 
 
253
6. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının sonuçları 
 
255
7. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesinde gözetilmesi
 
 
gereken bazı hususlar 
 
256
a. Yasal ve yeterli gerekçe gösterilmesi zorunluluğu 
 
256
b. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının belirli bir
 
 
yükümlülüğe tabi tutulması 
 
257
c. Bir suç nedeniyle verilen ve açıklanması geri bırakılan kararın denetim
 
 
süresi içinde yeni bir hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı
 
 
verilemeyeceği 
 
259
d. Cezanın ertelenemeyeceği, seçenek yaptırımlara veya tedbire
 
 
çevrilemeyecek olması 
 
260
e. Zamanaşımının durması 
 
262
f. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının tabi olacağı kanun
 
 
yolu 
 
263
g. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ve karara itiraz üzerine
 
 
verilen mercii kararının kanun yararına bozma (KYB) yoluna konu edilip
 
 
edilemeyeceği 
 
272
h. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın
 
 
kesinleştirilmesindeki eksiklikler ve bunun yaratacağı sonuçlar 
 
274
ı. Zararın tespiti ve bildirimin zorunlu olup olmaması 
 
278
i. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesinde kazanılmış hak
 
 
uygulaması 
 
280
j. Açıklanan hükümde yasal ve yeterli gerekçe gösterilmemesi / İlk karara
 
 
atıf yapılması 
 
291
k. Açıklanan hükmün tabi olacağı kanun yolu / Uyarlama yargılaması 
 
291
l. Kararla birlikte verilen müsadere kararlarının hükmü temyizi kabil hale
 
 
getirip getirmeyeceği ve müsadere kararlarının infaz edilmesinin
 
 
yaratacağı sorunlar 
 
293
m. Açıklanması geri bırakılan kararın ortadan kaldırılması (Düşme kararı) /
 
 
Kararın tabi olacağı kanun yolu 
 
295
n. Açıklanması geri bırakılan kararın ortadan kaldırılması için yapılan
 
 
başvurunun reddi / Kararın tabi olacağı kanun yolu 
 
296
o. Basit yargılama usulünce verilen kararın ihbar üzerine açıklandığı
 
 
hükümde CMK'nın 251/3. maddesinin uygulanması durumunda verilen
 
 
kararın tabi olacağı kanun yolu 
 
297
ö. Hükmün açıklanması aşamasında basit yargılama usulünün
 
 
uygulanabilmesi 
 
299
8. YARGITAY KARARLARI 
 
300
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
300
b. Özel Daire kararları 
 
335
aa. Subjektif ve Objektif Koşullar 
 
335
bb. 7499 sayılı Kanun ile sanığın kabul şartının kaldırılması 
 
355
cc. Açıklanması geri bırakılan kararda kazanılmış hak sorunu 
 
358
dd. Açıklanması geri bırakılan kararın aynen açıklanma zorunluluğu
 
 
(CMK m.231/11) 
 
361
ff. Zamanaşımının durması 
 
367
gg. Açıklanması geri bırakılan kararın kesinleştirilmesindeki
 
 
usulsüzlükler ve sonuçları 
 
370
hh. Açıklanması geri bırakılan kararın tabi olacağı kanun yolu (7499
 
 
s.K.öncesi ve sonrası) 
 
372
ıı. Yükümlülük yüklenerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına
 
 
karar verilmesi 
 
386
IV.KISA SÜRELİ HÜRRİYETİ BAĞLAYICI CEZANIN SEÇENEK YAPTIRIMA VEYA
 
 
TEDBİRE ÇEVRİLMESİ (TCK m.50) 
 
389
1. Genel olarak 
 
389
2. Hukuki niteliği 
 
389
3. Koşulları 
 
391
a. Ön koşul 
 
391
b. Suça ve faile ilişkin koşullar 
 
392
4. Kısa süreli hapis cezalarının çevrilebileceği seçenek yaptırımlar veya
 
 
tedbirler 
 
393
a. Adli para cezasına çevirme (TCK m. 50/1–a) 
 
395
aa. Hapis cezası ile adli para cezasının seçenek yaptırım olarak
 
 
öngörüldüğü hallerde hapis cezası tercih edilmesi durumunda
 
 
cezanın artık adli para cezasına çevrilemeyecek olması 
 
396
bb. Mükerrir sanık yönünden zorunlu olarak hapis cezasının tercih
 
 
edilmesi 
 
397
cc. Taksirli suçta hükmolunan uzun süreli hapis cezalarının adli
 
 
para cezasına çevrilebilmesi / Bilinçli taksir hali 
 
397
dd. Kısa süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi halinde
 
 
infazı 
 
398
b. Mağdurun uğradığı zararı tamamen giderme (TCK m. 50/1–b) 
 
398
aa. Etkin pişmanlık hükmüne yer verilen suçlar 
 
399
bb. Kısa süreli hapis cezasının mağdurun uğradığı zararı giderme
 
 
tedbirine çevrilmesi halinde infazı 
 
401
c. En az iki yıl süreyle bir eğitim kurumuna devam etme (TCK m. 50/1–
 
 
c) 
 
402
aa. Kısa süreli hapis cezasının bu tedbire çevrilebilmesinin özel
 
 
koşulları 
 
403
bb. İnfaza uygun bir karar verilmesi / Kısa süreli hapis cezasının en
 
 
az iki yıl süreyle bir eğitim kurumuna devam etme tedbirine
 
 
çevrilmesi halinde infazı 
 
403
d. Belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan
 
 
yasaklanma (TCK m. 50/1–d) 
 
404
aa. Tedbirin “yasaklanma” niteliğinde olması 
 
404
bb. “Cezanın yarısından bir katına kadar” ibaresinden anlaşılması
 
 
gereken husus 
 
406
cc. Yasaklanma tedbiri olarak hukuka aykırılık içeren bir fiilin
 
 
belirlenmemesi 
 
407
dd. Yasaklanma tedbirinin kişinin temel haklarını ihlal etmemesi 
 
408
ee. Yasaklanma tedbirinin amaca uygun olması 
 
408
ff. İnfazı mümkün olan bir karar verilmesi 
 
409
e. Ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınması, belli bir meslek veya
 
 
sanatı yapmaktan yasaklanma (TCK m. 50/1–e) 
 
410
aa. Yargılama konusu suçun, ehliyet veya ruhsatla ya da meslek ve
 
 
sanatın icrasıyla bağlantılı olması 
 
410
bb. Kısa süreli hapis cezasının ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri
 
 
alınması, belli bir meslek veya sanatı yapmaktan yasaklanma
 
 
tedbirine çevrilmesi halinde infazı 
 
411
f. Kamuya yararlı bir işte çalıştırma (TCK m.50/1–f) 
 
411
aa. Failin kamuya yararlı bir işte çalıştırma tedbirine rıza
 
 
göstermesi / Gönüllülük 
 
412
bb. Kamuya yararlı bir işte çalıştırma tedbirine ilişkin hükmün
 
 
kanun yolunda bozulmasından sonra, gönüllü olmadığını beyan
 
 
eden sanığın hürriyeti bağlayıcı ceza ile cezalandırılmasına
 
 
karar verilmesi halinde bu durumun kazanılmış hak ihlali olup
 
 
olmayacağı 
 
412
cc. Kısa süreli hapis cezasının kamuya yararlı bir işte çalıştırma
 
 
tedbirine çevrilmesi halinde infazı 
 
413
5. Kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırım veya tedbirlere çevrilmesinin
 
 
sonuçları 
 
414
6. Kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırım veya tedbire çevrilmesi
 
 
değerlendirilirken gözetilmesi gereken bazı hususlar 
 
416
a. Her bir suç yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılması zorunlu
 
 
mudur? 
 
416
b. Sonuç cezanın otuz gün veya daha az olması halinde seçenek
 
 
yaptırıma çevrilmesi zorunlu mudur? 
 
417
c. Suça sürüklenen çocuklar ve 65 yaşını doldurmuş sanıklar yönünden
 
 
seçenek yaptırıma çevrilme zorunluluğunun koşulları nelerdir? 
 
418
d. Talep olmadan seçenek yaptırımların uygulanabilmesi mümkün
 
 
müdür? 
 
420
e. Hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmesi halinde tekerrür
 
 
hükümleri uygulanabilir mi? 
 
420
f. Tekerrüre esas mahkûmiyet seçenek yaptırımların uygulanmasına
 
 
engel teşkil eder mi? 
 
421
g. Seçimlik olarak tercih edilen hapis cezasının adli para cezası dışında
 
 
bir seçenek tedbire çevrilebilmesi mümkün müdür? Çevrilebildiği
 
 
takdirde tekerrür hükmü uygulanabilir mi? 
 
421
h. Özel kanunlardaki kısa süreli hapis cezasının seçenek tedbire
 
 
çevrilemeyeceğine ilişkin bazı düzenlemeler nelerdir? 
 
423
aa. 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu 
 
424
bb. 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair
 
 
Kanun 
 
425
ı. Yasal ve yeterli gerekçe gösterilmemesinin yaratacağı sonuçlar
 
 
nelerdir? 
 
425
i. Çocuklar hakkında hükmedilen seçenek yaptırımın gereklerinin
 
 
yerine getirilmemesi hâlinde hapis cezasına çevrilebilmesi
 
 
mümkün müdür? 
 
426
7. YARGITAY KARARLARI 
 
429
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
429
b. Özel Daire kararları 
 
442
V. HAPİS CEZASININ ERTELENMESİ (TCK m.51) 
 
465
1. Genel olarak 
 
465
2. Hukuki niteliği 
 
466
3. Koşulları 
 
467
a. Suça ilişkin koşul (Fail/şerik hakkında kurulan hükmün iki yıl veya
 
 
daha az hapis cezasından ibaret olması) 
 
468
aa. Münhasıran adli para cezasına veya hapis cezası ile birlikte adli
 
 
para cezasına hükmolunması 
 
468
bb. Her mahkûmiyet hükmü için ayrı ayrı değerlendirme
 
 
zorunluluğu 
 
469
cc. Onsekiz yaşını doldurmamış suça sürüklenen çocuklar ile
 
 
altmışbeş yaşını bitirmiş sanıklar yönünden suça ilişkin koşul 
 
470
b. Faile ilişkin koşullar 
 
470
aa. Objektif koşul (Failin/şerikin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı
 
 
üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması) 
 
471
bb. Subjektif koşul (Mahkemece failin/şerikin yeniden suç
 
 
işlemeyeceğine dair kanaate varılması) 
 
472
4. Ertelemenin mağdurun zararının giderilmesi koşuluna bağlanması 
 
473
a. Etkin pişmanlık hükmü bulunan suçlarda yapılacak değerlendirme 
 
475
b. Zararın giderimi şartına bağlı verilen erteleme kararının infazı 
 
476
5. Hapis cezasının ertelenmesinin sonuçları 
 
476
6. Hapis cezasının ertelenmesi müessesesinde gözetilmesi gereken bazı
 
 
hususlar 
 
478
a. 765 sayılı TCK uygulaması ile verilen erteli ceza tekerrüre esas alınabilir
 
 
mi? 
 
478
b. 5237 sayılı TCK uygulaması ile verilen erteli hapis cezası tekerrüre
 
 
esas alınabilir mi? 
 
480
c. Tayin olunan kısa süreli hapis cezasının ertelenmesi halinde hak
 
 
yoksunluklarına hükmedilebilir mi? 
 
481
d. Denetim süresi belirlenmesi / denetim süresinin bir yıldan ve ceza
 
 
miktarından az olamayacağı hususları kazanılmış hakka konu olur
 
 
mu? 
 
481
e. Yasal ve yeterli gerekçe gösterilmemesinin sonuçları nelerdir? 
 
484
f. Lehe hükümlerin uygulanmasına ilişkin talep halinde
 
 
olumlu/olumsuz bir karar verilmesi zorunlu mudur? 
 
485
g. Erteli cezanın infazına ilişkin karar ve başvurulacak kanun yolu
 
 
nedir? 
 
486
h. Denetim süresi iyi halli olarak geçirildiği taktirde cezanın infaz
 
 
edilmiş sayılacağının kararda belirtilmesi zorunlu mudur? 
 
488
ı. Birden fazla suçtan hüküm kurulması halinde ertelemeye ilişkin
 
 
gerekçede çelişki yaratılmasının sonuçları nedir? 
 
488
i. Hükümde öncelikle erteleme mi yoksa hükmün açıklanmasının geri
 
 
bırakılması mı değerlendirmeye konu edilecektir? 
 
489
j. Kazanılmış hakka konu ceza üzerinden erteleme mümkün müdür? 
 
490
k. Hapis cezasının ertelenmesi halinde TCK’nın 50/4.maddesinin karar
 
 
yerinde tartışılması gerekir mi? 
 
492
l. Temyiz edilen erteli hapis cezasının bozulmasından sonra hükmün
 
 
açıklanmasının geri bırakılması ve denetim süresi içinde yeni bir suç
 
 
işlenmesi halinde erteleme kazanılmış hakka konu olur mu? 
 
493
m. Ertelemeye ilişkin denetim süresi, hatalı uygulama sonucu verilen
 
 
ceza miktarına göre mi yoksa doğru uygulama yapıldığında
 
 
hükmolunacak ceza miktarına göre mi belirlenmelidir? 
 
494
n. Özel kanunlardaki hapis cezasının ertelenemeyeceğine ilişkin bazı
 
 
düzenlemeler nelerdir? 
 
496
aa. 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair
 
 
Kanun 
 
496
bb. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu 
 
497
cc. 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu 
 
497
o. Kesinleştikten sonra suçun uzlaştırma kapsamına alınması ve
 
 
denetim süresi içinde kasıtlı suç işlenmesi halinde dosya uzlaştırma
 
 
bürosuna mı yoksa TCK’nın 51/7.maddesi uyarınca karar verilmek
 
 
üzere infaz hâkimliğine mi gönderilmelidir? 
 
498
7. YARGITAY KARARLARI 
 
498
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
498
b. Özel Daire kararları 
 
507
İkinci Bölüm
 
 
GÜVENLİK TEDBİRLERİ
 
 
I. GÜVENLİK TEDBİRLERİ 
 
519
A. BELLİ HAKLARI KULLANMAKTAN YOKSUN BIRAKILMA (TCK m. 53) 
 
521
1. Genel olarak 
 
521
2. Kasten işlenen suçun kanuni sonucu olarak belli haklardan yoksun
 
 
bırakılma (TCK m.53/1–4) 
 
524
a. Hukuki niteliği 
 
525
b. Koşulları 
 
525
aa. Ön koşul 
 
525
bb. Faile ilişkin koşul 
 
526
cc. Cezaya ilişkin koşul 
 
527
c. TCK’nın 53. maddesinin 1. fıkrasının tatbikinde gözetilmesi
 
 
gereken bazı hususlar 
 
528
aa. Hükmolunan hapis cezasının süresine dair bir sınırlama var mıdır? 
 
528
bb. Kısa süreli hapis cezasının ertelenmesi halinde hak yoksunluğuna
 
 
hükmedilebilir mi? 
 
529
cc. Uzun süreli hapis cezasının ertelenmesi halinde hak yoksunluğuna
 
 
hükmedilebilir mi? 
 
529
dd. Kendi alt soyu bakımından belirli haklardan yoksun bırakılma
 
 
mümkün müdür? 
 
531
ee. Uzun süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında TCK’nın 53/1–e
 
 
bendinde yer hak yoksunluğuna hükmedilmeme koşulları nelerdir? 
 
532
ff. TCK’nın 53/1 madde ve fıkrasında yazılı hak yoksunluklarının süresi
 
 
nedir? 
 
532
gg. Kazanılmış hakka konu olur mu? 
 
533
hh. Fiili işlediği sırada 18 yaşını doldurmamış suça sürüklenen çocuğun
 
 
evlenerek ya da kazai rüşt kararıyla reşit olması halinde hak
 
 
yoksunluklarına hükmedilebilir mi? 
 
533
ıı. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde hak yoksunlukları
 
 
uygulanabilir mi? 
 
534
ii. Hükmedilmemesi gereken haller KYB konusu edilebilir mi? 
 
534
3. Belli bir hak veya yetkinin kötüye kullanılması suretiyle işlenen
 
 
suçtan mahkûmiyet halinde hak yoksunluğu (TCK m.53/5) 
 
536
a. Hukuki niteliği 
 
536
b. Koşulları 
 
537
aa. Ön koşul 
 
538
bb. Cezaya ilişkin koşul 
 
539
c. TCK’nın 53. maddesinin 5. fıkrası değerlendirilirken gözetilmesi gereken
 
 
bazı hususlar 
 
540
aa. Hangi bent nedeniyle yasaklama karar verildiğinin hükme yazılması
 
 
zorunlu mudur? 
 
540
bb. Kazanılmış hakka konu olur mu? 
 
541
cc. Güvenlik tedbirinin infazı ne zaman başlar? 
 
543
dd. Hâkimin takdir hakkı var mıdır? 
 
543
ee. Yasaklama süresi ne kadardır? Bir katından kastedilen süre nedir? 
 
545
ff. İddianamede TCK’nın 53/5. maddesinin uygulanmasının talep
 
 
edilmemesi ek savunmayı gerektirir mi? 
 
546
gg. Suça sürüklenen çocuklar yönünden uygulanabilir mi? 
 
547
hh. TCK’nın 53/5. maddesinin ilk kez istinaf aşamasında hükme
 
 
eklenmesi kararı temyizi kabil hale getirir mi? 
 
547
4. İşlenen taksirli suçtan mahkûmiyet halinde belli haklardan yoksun
 
 
bırakılma (TCK m.53/6) 
 
549
a. Hukuki niteliği 
 
549
b. Koşulları 
 
549
aa. Ön koşul 
 
550
bb. Cezaya ilişkin koşul 
 
550
cc. Subjektif koşul 
 
551
c. TCK’nın 53. maddesinin 6. fıkrası değerlendirilirken dikkat edilmesi
 
 
gereken bazı hususlar 
 
551
aa. Kazanılmış hakka konu olur mu? 
 
552
bb. İşlenen suç ile yürütülen meslek veya sanat arasında bir bağlantının
 
 
bulunması gerekli midir? 
 
552
cc. İşlenen suç ile sürücü belgesinin geri alınması arasında bir
 
 
bağlantının bulunması gerekli midir? 
 
552
dd. Yasaklılığın ruhsatnameye bağlı bir meslek ya da sanat ile ilgili
 
 
olması gerekli midir? 
 
553
ee. Yasaklanma veya geri alma tedbirinin infazı ne zaman başlayacaktır? 
 
555
ff. İddianamede talep edildiği halde mahkemece bu madde uyarınca bir
 
 
karar verilmemiş olması ne sonuç doğurur? 
 
555
gg. Hangi sürücü belgesi yönünden tedbir kararı verilmelidir? 
 
556
hh. Tayin edilen ceza ile hükmolunan güvenlik tedbirinin uyumsuzluğu
 
 
ne sonuç doğurur? 
 
557
5. YARGITAY KARARLARI 
 
558
a. Ceza Genel Kurul kararları 
 
558
b. Özel Daire kararları 
 
564
B. MÜSADERE 
 
581
1. Genel olarak 
 
581
2. Hukuki niteliği 
 
584
3. Mülkiyet hakkı 
 
585
4. Eşya müsaderesi (TCK m.54) 
 
587
a. Elkoyma 
 
589
b. Eşya müsaderesinin koşulları 
 
591
aa. Önkoşul 
 
592
bb. Eyleme ilişkin koşullar 
 
593
aaa. Kanıtlanan eylemin kasıtlı bir suç oluşturması 
 
593
bbb. Eşyanın işlenen suçla bağlantısının bulunması 
 
593
aaaa. Suçun işlenmesinde kullanılan eşya 
 
594
bbbb. Suçun işlenmesine tahsis edilen eşya 
 
595
cccc. Suçtan meydana gelen eşya 
 
596
dddd. Kamu güvenliği, kamu sağlığı veya genel ahlak açısından tehlikeli
 
 
olan ve suçta kullanılmak üzere hazırlanan eşya 
 
597
cc. Faile ilişkin koşul (Eşyanın faile ait olması) / Malen sorumlu 
 
598
dd. Subjektif koşul (TCK m. 54/3) 
 
601
c. Kaim değer müsaderesi (TCK m. 54/2) 
 
605
d. Konusu suç teşkil eden eşyanın müsaderesi (TCK m. 54/4) 
 
606
5. Kazanç müsaderesi (TCK m.55) 
 
608
a. Kazanç müsaderesine karar verilebilmesi için gerekli koşullar 
 
609
aa. Önkoşul 
 
609
bb. Eyleme ilişkin koşullar 
 
609
aaa. Kanıtlanan eylemin kasıtlı bir suç oluşturması 
 
609
bbb. İcra edilen kasıtlı suç nedeniyle maddi bir menfaat veya ekonomik
 
 
kazanç elde edilmiş olması 
 
610
ccc. Maddi menfaat veya ekonomik kazancın mağdura, üçüncü kişilere veya
 
 
devlete ait olmaması 
 
611
ddd. Maddi menfaat veya ekonomik kazancın iade edilememesi 
 
612
eee. Kazancın işlenen suç ile bağlantısının bulunması 
 
614
aaaa. Suçun işlenmesi ile elde edilen maddi menfaatler 
 
615
bbbb. Suçun konusunu oluşturan maddi menfaatler 
 
615
cccc. Suçun işlenmesi için sağlanan maddi menfaatler 
 
616
dddd. Elde edilen maddi menfaatlerin değerlendirilmesi ve dönüştürülmesi sonucu
 
 
meydana gelen ekonomik kazançlar 
 
616
6. Eşya / Kazanç müsaderesinde gözetilmesi gereken bazı hususlar 
 
617
a. Düşme kararı verilmesi halinde müsadere kararı verilebilir mi? 
 
617
b. Ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi halinde müsadere
 
 
kararı verilebilir mi? 
 
618
c. Hukuka uygunluk nedeniyle beraat kararı verilmesi halinde müsadere
 
 
kararı verilebilir mi? 
 
619
d. Eylemin suç oluşturmaması nedeniyle beraat kararı verilmesi halinde
 
 
müsadere kararı verilebilir mi? 
 
620
e. Sanığın suçu işlemediğinin sabit olması veya delil yetersizliği nedeniyle
 
 
beraat kararı verilmesi halinde müsadere kararı verilebilir mi? 
 
621
f. Suç konusu olmayıp sadece müsadereye tâbi bulunan eşyanın
 
 
müsaderesi hangi mahkemeden talep edilecektir? 
 
622
g. 2313 sayılı Kanun hükümlerine göre uyuşturucu ve uyarıcı maddenin
 
 
müsaderesi hangi mahkemeden talep edilecektir? 
 
623
h. Eylemin kabahat oluşturması halinde müsadere kararı verilebilir mi? 
 
624
ı. Delil olarak dosyada saklama / İmha/ İiade kararı verilmesi koşulları
 
 
nelerdir? 
 
626
i. İade (CMK m.131; Yön.m.21) / İmha (Yön.m.24) koşulları nelerdir? 
 
632
j. Müsadere kararının kanun yolu başvurusuna olan etkisi nedir? 
 
633
k. Müsadere kararı hükümden ayrı olarak kanun yolu incelemesine konu
 
 
edilebilir mi? 
 
634
l. Temyiz incelemesinde eşyanın iyi niyetli üçüncü kişiye iade kararı
 
 
verilebilir mi? 
 
636
m. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması / Düşme kararı verilmesi
 
 
halinde müsadere kararı verilebilir mi? 
 
637
n. Kazanç müsaderesinin uygulanmaması aleyhe değiştirmeme yasağına
 
 
konu olur mu? 
 
638
7. Müsadere yargılaması (CMK m.256 ila 259) 
 
640
a. Genel olarak 
 
640
b. Başvuru hakkı ve süresi (CMK m. 256) 
 
642
c. Yargılama usulü (CMK m. 257) 
 
642
d. Başvurulacak kanun yolu (CMK m. 258) 
 
643
e. Suç konusu olamayan eşyanın müsaderesi (CMK m. 259) 
 
645
8. YARGITAY KARARLARI 
 
647
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
647
b. Özel Daire kararları 
 
656
aa. Eşya müsaderesi (TCK m. 54/1) 
 
656
bb. Kaim değer müsaderesi (TCK m. 54/2) 
 
662
cc. Hakkaniyete uygunluk (TCK m.54/3) 
 
666
dd. Bizatihi suç teşkil eden eşyanın müsaderesi (TCK m. 54/4) 
 
671
ee. Kazanç müsaderesi (TCK m.55) 
 
675
ff. Müsadere yargılaması 
 
680
C. ÇOCUKLARA ÖZGÜ GÜVENLİK TEDBİRLERİ (TCK m.56) 
 
684
1. Genel olarak 
 
684
a. Genel olarak 
 
685
b. Sosyal inceleme yaptırılması 
 
687
2. Oniki yaşını doldurmuş olup, onbeş yaşını doldurmamış çocuklar
 
 
yönünden güvenlik tedbirleri 
 
688
a. Genel olarak 
 
688
b. Adli rapor alınması ve sosyal inceleme yaptırılması 
 
690
3. Onbeş yaşını doldurmuş olup, onsekiz yaşını doldurmamış çocuklar
 
 
yönünden güvenlik tedbirleri 
 
695
a. Genel olarak 
 
695
b. Sosyal inceleme yaptırılması 
 
696
4. Sağır ve dilsizlik halinde uygulanacak çocuklara özgü güvenlik
 
 
tedbirleri 
 
700
5. Yaş küçüklüğü değerlendirilirken gözetilmesi gereken bazı hususlar 
 
701
a. Failin yaşı belirlenirken gözetilecek hususlar nelerdir? 
 
702
b. Suça sürüklenen çocuğun aynı zamanda akıl hastası olması halinde hangi
 
 
güvenlik tedbiri uygulanacaktır? 
 
703
c. On iki yaşını doldurmuş olup On beş yaşını doldurmamış suça
 
 
sürüklenen çocuğa ceza ve güvenlik tedbirinin aynı anda uygulanması
 
 
mümkün müdür? 
 
703
d. On beş yaşını doldurmuş cezai sorumluluğu bulunan çocuklar yönünden
 
 
ceza indirimi yanında ayrıca güvenlik tedbirine hükmedilebilir mi? 
 
704
e. Mahkemece münhasıran tedbire dair verilen kararlar hangi kanun
 
 
yoluna tabi olacaktır? 
 
706
f. Beraat ya da yaş küçüklüğü nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığına
 
 
karar verilerek çocuklara özgü güvenlik tedbiri uygulanması halinde
 
 
kanun yolu ne olacaktır? 
 
706
6. YARGITAY KARARLARI 
 
707
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
707
b. Özel Daire kararları 
 
723
aa. Eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulması 
 
723
bb. Yaş küçüklüğü indirimi yapılırken cezanın belirlenmesi 
 
734
cc. 5271 sayılı CMK’nın 218. ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri
 
 
Kanunu’nun 36. maddesi uyarınca karar verildiğinde gözetilmesi
 
 
gereken hususlar 
 
736
dd. Suç tarihinde 12 yaşından küçük olanlar hakkında tedbir usulü ve
 
 
kararlar 
 
742
ee. Suç tarihinde 12 – 15 yaş grubunda olan küçükler hakkındaki tedbir
 
 
usulü ve kararlar 
 
744
ff. Failin suç tarihinde 15 yaşını doldurmuş olması 
 
749
D. AKIL HASTALARINA ÖZGÜ GÜVENLİK TEDBİRLERİ (TCK m. 57) 
 
752
1. Genel olarak 
 
753
2. Kusur kabiliyetinin tamamen yitirilmesi (Tam akıl hastalığı) halinde
 
 
güvenlik tedbirleri 
 
754
3. Kusur kabiliyetinin kısmen yitirilmesi (Kısmi akıl hastalığı) halinde
 
 
güvenlik tedbirleri 
 
755
4. Alkol ve uyuşturucu madde etkisinde olma halinde güvenlik
 
 
tedbirleri 
 
757
5. Akıl hastalığı değerlendirilirken gözetilmesi gereken bazı hususlar 
 
758
a. Failin kusur yeteneğinin araştırılmasında nelere dikkat edilmelidir? 
 
758
b. Akıl hastası olduğu belirlenen failin cezai sorumluluğu ortadan
 
 
kalkar mı? 
 
762
c. Akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirlerinin uygulanması ve infazı nasıl
 
 
yapılacaktır? 
 
763
d. Toplumsal tehlikeliliğinin önemli ölçüde azaldığı ve sosyal şifa halinin
 
 
devam ettiğinin belirtilmesi halinde, infaz dosyasının kapatılıp
 
 
kapatılmayacağı yönündeki talep mahkemesince mi yoksa infaz
 
 
hakimliğince mi karara bağlanmalıdır? 
 
764
e. Akıl hastalığı nedeniyle hakkında ceza verilmesine yer olmadığına ve akıl
 
 
hastalarına özgü güvenlik tedbiri uygulanmasına karar verilen sanığa
 
 
atanan zorunlu müdafi ücretinin yargılama gideri olarak yükletilmesi
 
 
mümkün müdür? 
 
766
f. Akıl hastalığına ilişkin güvenlik tedbiri uygulamasında yargılama gideri
 
 
ve vekalet ücretine hükmedilebilir mi? 
 
766
g. Sanık hakkında hükmedilen kısa süreli hapis cezaları TCK'nın 32/2–son
 
 
ve 57/1 maddeleri uyarınca akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri olarak
 
 
mı uygulanması yoksa aynı Kanun'un 50/3. maddesi uyarınca seçenek
 
 
yaptırımlara mı çevrilmesi gerekir? 
 
767
h. İşlediği iddia olunan suça ilişkin ceza sorumluluğuna sahip olmayan
 
 
sanık hakkında, sorgusu yapılmadan ceza verilmesine yer olmadığına ve
 
 
akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri uygulanmasına karar verilebilir
 
 
mi? 
 
769
ı. Şüpheli hakkındaki iddianamenin işlediği fiilin hukuki anlam ve
 
 
sonuçlarını algılama veya fiille ilgili davranışlarını yönlendirme
 
 
yeteneğinin azalıp azalmadığı hususunda rapor aldırılmaması nedeniyle
 
 
iadesi mümkün müdür? (CMK m. 174/1–b) 
 
770
6. YARGITAY KARARLARI 
 
771
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
771
b. Özel Daire kararları 
 
782
aa. Eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesi 
 
782
bb. Akıl hastalığı şahsi cezasızlık sebebi olmayıp kusurluluğu ortadan
 
 
kaldıran bir hal olduğundan, sübuta ilişkin değerlendirme yapılarak
 
 
usulüne uygun bir hüküm kurulması gerekeceği 
 
809
cc. TCK’nın 57/2. maddesinin tatbikinde gözetilmesi gereken hususlar 
 
811
dd. TCK’nın 32/1–2 ve 57. maddeleri uyarınca tedbir uygulanan sanık
 
 
hakkında aynı Kanun’un 53. maddesinde yazılı hak yoksunluklarına
 
 
hükmedilemeyeceği 
 
814
ee. Akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri uygulanan sanığın yargılama
 
 
giderlerinden sorumlu olacağı (Aleyhine vekalet ücreti tayin
 
 
olunması gerekeceği, CMK m. 325/1) 
 
815
ff. İstinaf incelemesinde duruşma açılmaksızın beraat kararı kaldırılıp
 
 
ceza verilmesine yer olmadığına ve akıl hastalarına özgü güvenlik
 
 
tedbirinin uygulanmasına karar verilemeyeceği 
 
816
gg. Akıl hastalığına özgü güvenlik tedbirlerinin kazanılmış hakka konu
 
 
olacağı (1412 s.CMUK m.326/son; 5271 s. CMK m. 307/son) 
 
817
hh. Akıl hastası olan sanığa istemi aranmaksızın müdafii
 
 
görevlendirilmesinin zorunlu olacağı (CMK m. 147, 150/1) 
 
818
ıı. Rapora ilişkin eksiklikliklerin iddianame iade gerekçesi olamayacağı
 
 
(CMK m.174/1–b) 
 
820
ii. Suçun geçici bir nedenle ya da irade dışı alınan alkol veya
 
 
uyuşturucu madde etkisiyle işlenmesi (TCK m.34) 
 
822
E. SUÇTA TEKERRÜR VE ÖZEL TEHLİKELİ SUÇLAR (TCK m.58) 
 
824
1. Genel olarak 
 
824
2. Hukuki niteliği 
 
826
3. Koşulları 
 
829
a. Öncesinde verilmiş bir mahkumiyet kararı bulunması / Kesinleşmiş
 
 
olması / İnfazının gerekli olmaması (TCK m. 58/1) 
 
829
b. Kanunda öngörülen süreler içerisinde yeni bir suç işlenmesi (TCK m.
 
 
58/2) 
 
833
c. Fiili işlediği sırada kişinin onsekiz yaşını doldurmuş olması (TCK
 
 
m.58/5) 
 
836
d. Mahkûmiyet hükmünün hapis cezası olması (TCK m.50/5, 5275 s.K.m.
 
 
108/2) 
 
836
e. Tekerrüre esas alınamayan suçlar (TCK m.58/4) 
 
837
aa. Kasıtlı suçlarla taksirli suçlar arasında 
 
837
bb. Sırf askeri suçlarla diğer suçlar arasında 
 
838
cc. Bazı suçlarda yabancı ülke mahkemelerinden verilen hükümler 
 
840
dd. Suça sürüklenen çocukların işlediği suçlar (TCK m.58/5) 
 
842
ee. Tedbire ilişkin mahkûmiyet hükümleri 
 
843
ff. Kesin olan hükümler (5271 s.CMK m.272/3, 1412 sCMUK
 
 
m.305/son) 
 
843
4. Tekerrürün sonuçları (TCK m. 58/3–6–7–8) 
 
845
a. Tekerrür halinde seçimlik ceza uygulaması (TCK m.58/3) 
 
845
b. Cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesi (TCK m.58/6–
 
 
1.cümle) 
 
846
c. Cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanması (TCK
 
 
m. 58/6–2.cümle) 
 
848
d. Sanığın mükerrir olduğu ve hakkında denetimli serbestlik tedbirinin
 
 
uygulanacağının hükümde gösterilmesi (TCK m.58/7, 5275 s.K.
 
 
m.108/3) 
 
849
e. Cezanın infazı ile denetimli serbestlik tedbirinin kanunda gösterilen
 
 
şekilde yapılması (TCK m. 58/8) 
 
850
5. Özel tehlikeli suçlular (TCK m.58/9) 
 
851
a. İtiyadi suçlu 
 
851
b. Suçu meslek edinen kişi 
 
852
c. Örgüt mensubu suçlu 
 
854
6. İkinci kez mükerrirlik kararı verilmesi (5275 s.K.m.108/3) 
 
855
a. Koşulları 
 
856
b. Sonuçları 
 
858
aa. Koşullu salıverilme yasağı / Koşullu salıverilme oranı (7550 s.
 
 
K.m.14 ile değişik 5275 s. K.m.108/3) 
 
858
bb. 7550 sayılı Kanun ile yapılan değişklik öncesinde TCK’nın 53.
 
 
maddesinde yazılı hak yoksunluklarının hapis cezasının infazı
 
 
süresince uygulanmasına karar verilmesi zorunluluğu 
 
859
7. Tekerrür değerlendirilirken gözetilmesi gereken bazı hususlar 
 
860
a. İstinaf aşamasında tekerrür hükmünün uygulanmasına karar verilmesi
 
 
hükmü temyizi kabil hale getirir mi? 
 
860
b. İstinaf aşamasında tekerrür / İkinci kez tekerrür hükmünün
 
 
uygulanması kararı duruşmasız verilebilir mi? 
 
863
c. 01.06.2005 tarihinden önce işlenip kesinleşen hükümler tekerrürre esas
 
 
alınabilir mi? 
 
865
d. 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun’un 6.maddesi uyarınca
 
 
ertelenen cezalar tekerüre esas alınabilir mi? Bu durumda tekerrüre esas
 
 
süre nasıl belirlenecektir? 
 
865
e. Uyarlama yargılamasında 5237 sayılı TCK lehe kabul edilerek uygulama
 
 
yapılması halinde aynı Kanun’un 58/6.maddesine göre mükerrirlik
 
 
kararı verilebilmesi mümkün müdür? 
 
867
f. Tekerrüre esas alınan suçta yasal değişiklik olması halinde nasıl bir
 
 
uygulama yapılacaktır? 
 
868
aa. Uyarlama yargılaması yapılması zorunluluğu 
 
868
bb. Uyarlama yargılaması yapılmasının zorunlu olmaması / İnfazda
 
 
nazara alınabileceği 
 
870
cc. Yasal değişiklikten önce tekerrüre esas alınan ilamın infaz edilmiş
 
 
olması halinde uyarlama yargılaması yapılmasının mümkün olup
 
 
olmadığı 
 
871
g. Tekerrür uygulanmaması “kazanılmış hak” konusu olur mu? 
 
872
h. Tekerrür halinde ek savunma tanınması zorunlu mudur yoksa adli sicil
 
 
kaydının okunması yeterli olacak mıdır? 
 
874
ı. Tekerrüre esas alınan ilamın getirtilmesi zorunlu mudur? 
 
876
i. Tekerrüre esas sabıkası bulunan sanık hakkındaki kısa süreli hürriyeti
 
 
bağlayıcı cezanın adli para cezasına veya diğer seçenek tedbirlerine
 
 
çevrilmesi mümkün müdür? 
 
878
j. Suç örgütüne üye olma suçundan açılan davanın zamanaşımına uğraması
 
 
durumunda örgüt kapsamında işlenen suçlar yönünden sanık hakkında
 
 
TCK’nın 58/9.maddesi uygulanabilir mi? 
 
881
k. İkinci kez mükerrilik kararı verilmemesi kazanılmış hakka konu olur
 
 
mu? 
 
881
l. İkinci kez mükerrirlik için birinci tekerrüre konu ilamın infazı gerekir
 
 
mi? 
 
884
m. İkinci kez mükerrrirlik halinde hükümlünün koşullu
 
 
salıverilemeyeceğinin kararda gösterilmesi zorunlu mudur? 
 
885
n. İkinci tekerrürde denetimli serbestlik uygulamasına mahkemesince mi
 
 
yoksa infaz hakimliğince mi karar verilecektir? 
 
886
o. Özel tehlikeli suçluluk hali ikinci kez mükerrirliğe esas alınabilir mi? 
 
887
ö. Kesinleşme tarihinden önce tutuklulukta geçen süreyle fiilen infaz edilen
 
 
hükümlülük ne zaman infaz edilmiş sayılır? 
 
887
p. Arşiv kaydındaki mahkûmiyet hükümleri tekerrüre esas alınabilir mi? 
 
888
r. Açıklanması geri bırakılan kararlar tekerrüre esas alınabilir mi? 
 
889
s. Tekerrüre esas alınan ilamın kesinleşme tarihi ile yargılama konusu suç
 
 
tarihinin aynı olması durumunda tekerrür hükümleri uygulanabilir mi? 
 
890
ş. Seri muhakeme usulü uygulanmak suretiyle verilen karar tekerrüre esas
 
 
alınabilir mi? 
 
890
8. YARGITAY KARARLARI 
 
897
a. Ceza Genel Kurulu kararları 
 
897
b. Özel Daire kararları 
 
927
aa. Önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra
 
 
yeni bir suçun işlenmesi halinde, tekerrür hükümleri
 
 
uygulanır.Bunun için cezanın infaz edilmiş olması gerekmez.(TCK m.
 
 
58/1) 
 
927
bb. Önceden işlenen suçun infaz tarihinden itibaren geçen süre nazara
 
 
alındığında tekerrür hükümlerinin uygulanamayacağı gözetilmelidir.
 
 
(TCK m. 58/2) 
 
937
cc. Tekerrür halinde, sonraki suça ilişkin kanun maddesinde seçimlik
 
 
olarak hapis cezası ile adlî para cezası öngörülmüşse, hapis cezasına
 
 
hükmolunur.(TCK m.58/3) 
 
943
dd. Kasıtlı suçlarla taksirli suçlar ve sırf askerî suçlarla diğer suçlar
 
 
arasında tekerrür hükümleri uygulanmaz. (TCK m. 58/4) 
 
945
ee. Fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişilerin işlediği
 
 
suçlar dolayısıyla tekerrür hükümleri uygulanmaz.(TCK m. 58/5) 
 
951
ff. Mahkûmiyet kararında, hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz
 
 
rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin
 
 
uygulanacağı belirtilmelidir. (TCK m. 58/6–7) 
 
955
gg. İtiyadi suçlu, suçu meslek edinen kişi veya örgüt mensubu suçlu
 
 
hakkında da tekerrür hükümleri uygulanır.(TCK m.58/9) 
 
959
hh. İkinci kez mükerrirlik (7550 s.K.m.15 ile değişik 5275 s.K.m.108/3) 
 
969
ii. Tekerrür uygulamasında ek savunma (CMK m. 226) 
 
996
jj. Tekerrüre esas alınan ilamdaki yasal değişiklikler (TCK m. 2, 7) 
 
999
E. SINIR DIŞI EDİLME (TCK m.59) 
 
1006
1. Genel olarak 
 
1006
2. Hukuki niteliği 
 
1009
3. Koşulları 
 
1009
a. Mahkûmun yabancı olması 
 
1009
b. Mahkumiyetin hapis cezası olması 
 
1010
c. Koşullu salıverilme ya da cezanın infaz edilmiş olması 
 
1011
4. YARGITAY KARARLARI 
 
1012
F. TÜZEL KİŞİLER HAKKINDA GÜVENLİK TEDBİRLERİ (TCK m. 60) 
 
1012
1. Genel olarak 
 
1012
2. Hukuki niteliği 
 
1016
3. İznin iptali (TCK m.60/1) 
 
1016
a. Özel hukuk tüzel kişiliğinin bir kamu kurumunun verdiği izne dayalı
 
 
olarak faaliyette bulunuyor olması 
 
1017
b. Suçun bu iznin verdiği yetkinin kötüye kullanılması suretiyle ve tüzel
 
 
kişilik yararına işlenmesi 
 
1017
c. Suçun özel hukuk tüzel kişiliğinin organ veya temsilcisinin katılımıyla
 
 
işlenmesi 
 
1018
d. Kasıtlı suçtan verilmiş mahkumiyet hükmünün bulunması 
 
1018
e. Suç tipinde tedbir uygulabileceğine dair düzenleme bulunması (TCK m.
 
 
60/4) 
 
1019
4. Müsadere (TCK m.60/2) 
 
1021
5. YARGITAY KARARLARI 
 
1023
a. Tüzel kişiliğin fail ve ceza yaptırımına uğramasına yasal olanak
 
 
bulunmaması 
 
1023
b. Sübut / eksik inceleme ve değerlendirme ile karar verilmesi 
 
1026
c. Tedbir için bir kamu kurumunun verdiği izne göre faaliyet gerekmesi 
 
1029
d. Tedbir için iznin verdiği yetkinin kötüye kullanılması suretiyle tüzel kişi
 
 
yararına kasıtlı bir suç işlenmesi 
 
1031
e. Kasıtlı suçun tüzel kişinin organ veya temsilci sıfatını taşıyan kişilerin
 
 
iştirakiyle işlenmesi 
 
1032
f. Orantılılık ilkesinin gözetilmesi 
 
1033
YARARLANILAN KAYNAKLAR 
 
1035
Kavram Dizini 
 
1043

 

Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 2.299,00    2.299,00   
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 2.299,00    2.299,00   
Diğer Kartlar
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 2.299,00    2.299,00   
Kapat