Çek Uygulamasında Muhatap Bankanın Hukuki Sorumluluğu

Stok Kodu:
9786253778989
Boyut:
16x24
Sayfa Sayısı:
150
Basım Yeri:
Ankara
Baskı:
1
Basım Tarihi:
2026-06
Kapak Türü:
Karton
Kağıt Türü:
1.Hamur
%5 indirimli
450,00TL
427,50TL
Taksitli fiyat: 1 x 427,50TL
Havale/EFT ile: 406,13TL
9786253778989
402157
Çek Uygulamasında Muhatap Bankanın Hukuki Sorumluluğu
Çek Uygulamasında Muhatap Bankanın Hukuki Sorumluluğu
427.5

Av. Derya Akaslan

 

 

İÇİNDEKİLER
 
 
ÖNSÖZ 
 
7
ÖZET 
 
9
İÇİNDEKİLER 
 
11
KISALTMALAR 
 
15
GİRİŞ 
 
17
BİRİNCİ BÖLÜM
 
 
ÇEK KAVRAMI VE ÇEKİN UNSURLARI
 
 
I. ÇEK KAVRAMI 
 
21
II. ÇEKİN HUKUKÎ NİTELİĞİ 
 
22
A. Çekin Kıymetli Evrak Niteliği 
 
22
B. Çekin Havale Niteliği 
 
23
C. Çekin Emre Yazılı Senet Niteliği 
 
24
D. Çekin Ödeme Aracı Niteliği 
 
25
III. ÇEKİN GEÇERLİLİĞİ İÇİN ZORUNLU UNSURLAR 
 
29
A. Çek Kelimesi 
 
31
B. Kayıtsız ve Şartsız Belirli Bir Bedelin Ödenmesi İçin Havale 
 
32
C. Muhatabın Ticaret Unvanı 
 
33
D. Ödeme Yeri 
 
35
E. Düzenlenme Tarihi 
 
36
F. Düzenlenme Yeri 
 
37
G. Düzenleyenin İmzası 
 
39
H. Muhatap Banka Tarafından Verilen Seri Numarası 
 
41
I. Karekod 
 
42
IV. YASAL UNSURLAR HARİCİNDE ÇEKE YAPILAN İLAVELER VE HUKUKÎ
 
 
SONUÇLARI 
 
43
A. Zorunlu Unsurlar Dışında Çeke Yazılması Mümkün ve Geçerli İlaveler 
 
43
1. “Emre Yazılı Değildir” Kaydı 
 
43
2. “Hamiline” Kaydı 
 
44
3. Aynen Ödeme Kaydı ve Kur Kaydı 
 
44
4. İkametgâh Kaydı 
 
44
5. Protestodan Muafiyet Kaydı 
 
44
6. Hesaben Ödeme Kaydı 
 
45
7. Sorumsuzluk Kaydı ve Ciro Yasağı 
 
45
8. Yetki Kaydı ve Tahkim Kaydı 
 
46
9. Çizgili Çeke İlişkin Kayıtlar 
 
47
10. Çek Karşılığının Bloke Edildiği Kaydı 
 
47
B. Çeke Yazılması Hâlinde Geçersiz Sayılan İlaveler 
 
48
1. Kabul Kaydı 
 
48
2. Vade Kaydı 
 
48
3. Faiz Kaydı 
 
49
4. Düzenleyenin Sorumsuzluk Kaydı 
 
49
5. Cezai Şart Kaydı 
 
49
6. “Teminat Çeki” Kaydı 
 
49
C. Çekin Kambiyo Senedi Olma Vasfını Ortadan Kaldıran İlaveler 
 
50
İKİNCİ BÖLÜM
 
 
ÇEKTE MUHATAP VE MUHATAP BANKANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
 
 
I. ÇEKTE MUHATABIN BANKA OLMA ZORUNLULUĞU 
 
53
II. ÇEK ANLAŞMASI, ÇEK HESABI AÇILMASI VE BANKANIN BU HUSUSTAKİ
 
 
YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
 
55
A. Çek Anlaşması 
 
55
B. Bankanın Çek Hesabı Açarken Dikkat Edeceği Hususlar 
 
57
1. Kişinin Ekonomik ve Sosyal Durumunun Tespitinde Gerekli
 
 
Basiret ve Özenin Gösterilmesi 
 
58
a. Kişinin Ekonomik Durumunun Belirlenmesi 
 
59
b. Kişinin Sosyal Durumunun Belirlenmesi 
 
60
2. Kişinin Çek Yasaklısı Olup Olmadığını Araştırma Yükümlülüğü 
 
61
3. Çek Hesabı Açılması İçin Bilgi ve Belge İsteme Yükümlülüğü 
 
62
4. Çek Hesabı Sahibinin Yazılı Beyanını Alma Yükümlülüğü 
 
64
5. Çek Hesabı Sahibinin İmzasını Alma Yükümlülüğü 
 
65
6. Bankaların Çek Hesabı Sahibine Çek Defteri Vermeleri 
 
66
III. BANKALARIN BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
 
67
IV. ÇEKİN İBRAZINDA MUHATAP BANKANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
 
68
A. Çekin Muhatap Bankaya İbrazı 
 
68
1. Çekte İbraz Süreleri 
 
69
2. Çeki ibraz Edebilecek Kişi 
 
71
a. Nama Yazılı Çeklerde 
 
71
b. Emre Yazılı Çeklerde 
 
72
c. Hamiline Yazılı Çeklerde 
 
72
3. Çekin İbraz Edilebileceği Yer 
 
73
a. Muhatap Bankaya İbraz 
 
73
b. Takas Odasına İbraz 
 
74
4. İbraz Sayılmayan Haller 
 
75
B. Çekin İbrazında Muhatap Bankanın Araştırma Yükümlülüğü 
 
76
1. İbrazın Süresinde Yapılıp Yapılmadığı 
 
77
2. İbraz Edilen Çekin Geçerli Olup Olmadığı 
 
79
a. Çekin Zorunlu Unsurlarının Varlığının Kontrol Edilmesi 
 
80
b. Düzenleyenin İmzasının Kontrol Edilmesi 
 
80
c. Düzenleyenin İmzanın Kendisine Ait Olmadığına Dair
 
 
Beyanda Bulunması 
 
82
3. Çeki İbraz Edenin Yetkili Hamil Olup Olmadığı 
 
82
4. Çekin Sahte veya Tahrif Edilmiş Olup Olmadığı 
 
83
a. Sahte Çek 
 
84
b. Tahrif Edilmiş Çek 
 
86
5. Çekle İlgili Mahkeme Kararı Olup Olmadığı 
 
87
6. Düzenleyenin Çekten Cayma Beyanı Olup Olmadığı 
 
89
V. MUHATAP BANKANIN ÇEKİ ÖDEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
 
90
A. Muhatap Bankanın Karşılığı Olan Çeki Ödemesi 
 
90
B. Muhatap Bankanın Kısmen Karşılığı Olan Çeki Ödemesi 
 
92
C. Düzenleyenin Çeki Haricen Ödemesi 
 
94
D. Bankanın Alacağını Hesapta Bulunan Para ile Takas ve Mahsup
 
 
Etmesi 
 
94
E. Çek Bedeli Üzerine Hamilin Alacaklıları Tarafından Haciz Konulması 
 
94
VI. MUHATAP BANKANIN HER ÇEK YAPRAĞI İÇİN YASAL ÖDEME
 
 
YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
 
95
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
 
 
MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ SORUMLULUĞU
 
 
I. GENEL OLARAK 
 
101
A. Muhatabın Düzenleyene Karşı Hukukî Sorumluluğu 
 
102
B. Muhatabın Hamile ve Üçüncü Kişilere Karşı Hukukî Sorumluluğu 
 
103
C. Sorumsuzluk Anlaşması 
 
106
II. BANKANIN ÇEK HESABI AÇILMASI VE ÇEK DEFTERİNİN TESLİMİNDE
 
 
HUKUKÎ SORUMLULUĞU 
 
108
A. Sorumluluğun Hukukî Dayanağı 
 
108
B. Muhatap Bankanın Hesap Açılışında Göz Önünde Tutacağı Hususlar
 
 
ve Özen Yükümlülüğün Kapsamı 
 
109
C. Sorumluluğun Hukukî Niteliği 
 
112
III. BANKANIN ÇEKİN İBRAZI VE ÖDEME AŞAMASINDAKİ HUKUKÎ
 
 
SORUMLULUĞU 
 
115
A. Çekten Cayma ve Ödemenin Yasaklanması Hâlinde Sorumluluk 
 
117
1. Çekten Cayma Hâlinde Sorumluluk 
 
117
2. Ödemenin Yasaklanması Hâlinde Sorumluluk 
 
118
B. Sahte ve Tahrif Edilmiş Çeklerin Ödenmesinden Doğan Sorumluluk 
 
120
IV. ÇEKİN KARŞILIKSIZ ÇIKMASI HÂLİNDE MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ
 
 
SORUMLULUĞU 
 
126
V. ÖZEL ÇEK TÜRLERİNDE MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ SORUMLULUĞU 
 
128
A. Çizgili Çekler Açısından 
 
128
B. Mahsup Çekleri Açısından 
 
130
C. Teyitli (Bloke) Çekler Açısından 
 
131
D. Garantili Çekler Açısından 
 
134
VI. BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN İHLALİNDE MUHATAP BANKANIN
 
 
HUKUKÎ SORUMLULUĞU 
 
137
VII. KARŞILIĞIN DEVRİ HÂLİNDE MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ
 
 
SORUMLULUĞU 
 
138
A. Karşılığın Devri 
 
138
B. Karşılığın Devri Hâlinde Muhatap Bankanın Sorumluluğu 
 
140
SONUÇ 
 
141
KAYNAKÇA 
 
145

Av. Derya Akaslan

 

 

İÇİNDEKİLER
 
 
ÖNSÖZ 
 
7
ÖZET 
 
9
İÇİNDEKİLER 
 
11
KISALTMALAR 
 
15
GİRİŞ 
 
17
BİRİNCİ BÖLÜM
 
 
ÇEK KAVRAMI VE ÇEKİN UNSURLARI
 
 
I. ÇEK KAVRAMI 
 
21
II. ÇEKİN HUKUKÎ NİTELİĞİ 
 
22
A. Çekin Kıymetli Evrak Niteliği 
 
22
B. Çekin Havale Niteliği 
 
23
C. Çekin Emre Yazılı Senet Niteliği 
 
24
D. Çekin Ödeme Aracı Niteliği 
 
25
III. ÇEKİN GEÇERLİLİĞİ İÇİN ZORUNLU UNSURLAR 
 
29
A. Çek Kelimesi 
 
31
B. Kayıtsız ve Şartsız Belirli Bir Bedelin Ödenmesi İçin Havale 
 
32
C. Muhatabın Ticaret Unvanı 
 
33
D. Ödeme Yeri 
 
35
E. Düzenlenme Tarihi 
 
36
F. Düzenlenme Yeri 
 
37
G. Düzenleyenin İmzası 
 
39
H. Muhatap Banka Tarafından Verilen Seri Numarası 
 
41
I. Karekod 
 
42
IV. YASAL UNSURLAR HARİCİNDE ÇEKE YAPILAN İLAVELER VE HUKUKÎ
 
 
SONUÇLARI 
 
43
A. Zorunlu Unsurlar Dışında Çeke Yazılması Mümkün ve Geçerli İlaveler 
 
43
1. “Emre Yazılı Değildir” Kaydı 
 
43
2. “Hamiline” Kaydı 
 
44
3. Aynen Ödeme Kaydı ve Kur Kaydı 
 
44
4. İkametgâh Kaydı 
 
44
5. Protestodan Muafiyet Kaydı 
 
44
6. Hesaben Ödeme Kaydı 
 
45
7. Sorumsuzluk Kaydı ve Ciro Yasağı 
 
45
8. Yetki Kaydı ve Tahkim Kaydı 
 
46
9. Çizgili Çeke İlişkin Kayıtlar 
 
47
10. Çek Karşılığının Bloke Edildiği Kaydı 
 
47
B. Çeke Yazılması Hâlinde Geçersiz Sayılan İlaveler 
 
48
1. Kabul Kaydı 
 
48
2. Vade Kaydı 
 
48
3. Faiz Kaydı 
 
49
4. Düzenleyenin Sorumsuzluk Kaydı 
 
49
5. Cezai Şart Kaydı 
 
49
6. “Teminat Çeki” Kaydı 
 
49
C. Çekin Kambiyo Senedi Olma Vasfını Ortadan Kaldıran İlaveler 
 
50
İKİNCİ BÖLÜM
 
 
ÇEKTE MUHATAP VE MUHATAP BANKANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
 
 
I. ÇEKTE MUHATABIN BANKA OLMA ZORUNLULUĞU 
 
53
II. ÇEK ANLAŞMASI, ÇEK HESABI AÇILMASI VE BANKANIN BU HUSUSTAKİ
 
 
YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
 
55
A. Çek Anlaşması 
 
55
B. Bankanın Çek Hesabı Açarken Dikkat Edeceği Hususlar 
 
57
1. Kişinin Ekonomik ve Sosyal Durumunun Tespitinde Gerekli
 
 
Basiret ve Özenin Gösterilmesi 
 
58
a. Kişinin Ekonomik Durumunun Belirlenmesi 
 
59
b. Kişinin Sosyal Durumunun Belirlenmesi 
 
60
2. Kişinin Çek Yasaklısı Olup Olmadığını Araştırma Yükümlülüğü 
 
61
3. Çek Hesabı Açılması İçin Bilgi ve Belge İsteme Yükümlülüğü 
 
62
4. Çek Hesabı Sahibinin Yazılı Beyanını Alma Yükümlülüğü 
 
64
5. Çek Hesabı Sahibinin İmzasını Alma Yükümlülüğü 
 
65
6. Bankaların Çek Hesabı Sahibine Çek Defteri Vermeleri 
 
66
III. BANKALARIN BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
 
67
IV. ÇEKİN İBRAZINDA MUHATAP BANKANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
 
68
A. Çekin Muhatap Bankaya İbrazı 
 
68
1. Çekte İbraz Süreleri 
 
69
2. Çeki ibraz Edebilecek Kişi 
 
71
a. Nama Yazılı Çeklerde 
 
71
b. Emre Yazılı Çeklerde 
 
72
c. Hamiline Yazılı Çeklerde 
 
72
3. Çekin İbraz Edilebileceği Yer 
 
73
a. Muhatap Bankaya İbraz 
 
73
b. Takas Odasına İbraz 
 
74
4. İbraz Sayılmayan Haller 
 
75
B. Çekin İbrazında Muhatap Bankanın Araştırma Yükümlülüğü 
 
76
1. İbrazın Süresinde Yapılıp Yapılmadığı 
 
77
2. İbraz Edilen Çekin Geçerli Olup Olmadığı 
 
79
a. Çekin Zorunlu Unsurlarının Varlığının Kontrol Edilmesi 
 
80
b. Düzenleyenin İmzasının Kontrol Edilmesi 
 
80
c. Düzenleyenin İmzanın Kendisine Ait Olmadığına Dair
 
 
Beyanda Bulunması 
 
82
3. Çeki İbraz Edenin Yetkili Hamil Olup Olmadığı 
 
82
4. Çekin Sahte veya Tahrif Edilmiş Olup Olmadığı 
 
83
a. Sahte Çek 
 
84
b. Tahrif Edilmiş Çek 
 
86
5. Çekle İlgili Mahkeme Kararı Olup Olmadığı 
 
87
6. Düzenleyenin Çekten Cayma Beyanı Olup Olmadığı 
 
89
V. MUHATAP BANKANIN ÇEKİ ÖDEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
 
90
A. Muhatap Bankanın Karşılığı Olan Çeki Ödemesi 
 
90
B. Muhatap Bankanın Kısmen Karşılığı Olan Çeki Ödemesi 
 
92
C. Düzenleyenin Çeki Haricen Ödemesi 
 
94
D. Bankanın Alacağını Hesapta Bulunan Para ile Takas ve Mahsup
 
 
Etmesi 
 
94
E. Çek Bedeli Üzerine Hamilin Alacaklıları Tarafından Haciz Konulması 
 
94
VI. MUHATAP BANKANIN HER ÇEK YAPRAĞI İÇİN YASAL ÖDEME
 
 
YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
 
95
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
 
 
MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ SORUMLULUĞU
 
 
I. GENEL OLARAK 
 
101
A. Muhatabın Düzenleyene Karşı Hukukî Sorumluluğu 
 
102
B. Muhatabın Hamile ve Üçüncü Kişilere Karşı Hukukî Sorumluluğu 
 
103
C. Sorumsuzluk Anlaşması 
 
106
II. BANKANIN ÇEK HESABI AÇILMASI VE ÇEK DEFTERİNİN TESLİMİNDE
 
 
HUKUKÎ SORUMLULUĞU 
 
108
A. Sorumluluğun Hukukî Dayanağı 
 
108
B. Muhatap Bankanın Hesap Açılışında Göz Önünde Tutacağı Hususlar
 
 
ve Özen Yükümlülüğün Kapsamı 
 
109
C. Sorumluluğun Hukukî Niteliği 
 
112
III. BANKANIN ÇEKİN İBRAZI VE ÖDEME AŞAMASINDAKİ HUKUKÎ
 
 
SORUMLULUĞU 
 
115
A. Çekten Cayma ve Ödemenin Yasaklanması Hâlinde Sorumluluk 
 
117
1. Çekten Cayma Hâlinde Sorumluluk 
 
117
2. Ödemenin Yasaklanması Hâlinde Sorumluluk 
 
118
B. Sahte ve Tahrif Edilmiş Çeklerin Ödenmesinden Doğan Sorumluluk 
 
120
IV. ÇEKİN KARŞILIKSIZ ÇIKMASI HÂLİNDE MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ
 
 
SORUMLULUĞU 
 
126
V. ÖZEL ÇEK TÜRLERİNDE MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ SORUMLULUĞU 
 
128
A. Çizgili Çekler Açısından 
 
128
B. Mahsup Çekleri Açısından 
 
130
C. Teyitli (Bloke) Çekler Açısından 
 
131
D. Garantili Çekler Açısından 
 
134
VI. BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN İHLALİNDE MUHATAP BANKANIN
 
 
HUKUKÎ SORUMLULUĞU 
 
137
VII. KARŞILIĞIN DEVRİ HÂLİNDE MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ
 
 
SORUMLULUĞU 
 
138
A. Karşılığın Devri 
 
138
B. Karşılığın Devri Hâlinde Muhatap Bankanın Sorumluluğu 
 
140
SONUÇ 
 
141
KAYNAKÇA 
 
145
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 427,50    427,50   
Cardfinans ( Finansbank )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 427,50    427,50   
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 427,50    427,50   
Diğer Kartlar
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 427,50    427,50   
Kapat