İklim Değişikliğine İlişkin Yatırımcı-Devlet Uyuşmazlıkları ve Çözüm Yöntemleri

Dr.Öğretim Üyesi Esra Yıldız Üstün

İÇİNDEKİLER

GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
İKLİM DEĞİŞİKLİNİN YATIRIMCI-DEVLET UYUŞMAZLIKLARINA ETKİSİ
I. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KAVRAMI
II. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KAVRAMININ ULUSLARARASI GELİŞİMİ
A. Ozon Tabakasının Korunmasına Dair Viyana Sözleşmesi
B. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi
C. Kyoto Protokolü
D. Paris Anlaşması
E. Avrupa Yeşil Mutabakatı
III. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İLE YABANCI YATIRIM İLİŞKİSİ
IV. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İLE YATIRIM UYUŞMAZLIĞI İLİŞKİSİ
V. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE İLİŞKİN YATIRIMCI-DEVLET UYUŞMAZLIKLARI
VI. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE İLİŞKİN YATIRIMCILARIN EV SAHİBİ DEVLETLERE KARŞI AÇTIĞI DAVALAR
A. Ev Sahibi Devletin Eylemsizliği
1. Allard v. Barbados Davası
B. Ev Sahibi Devletin Eylemleri
1. Yasamanın Eylemleri
2. Yürütmenin Eylemleri (İdari İşlemler)
3. Yargı Faaliyetleri
4. Ev Sahibi Devlet ile Yatırımcı Arasındaki Sözleşmeden Kaynaklı Uyuşmazlıklar
VII. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE İLİŞKİN EV SAHİBİ DEVLETLERİN KARŞI DAVA HAKLARI
A. Ev Sahibi Devletlerin Aleyhlerine Açılan Yatırım Uyuşmazlıklarında Savunmaları
B. Ev Sahibi Devletlerin İklim Değişikliğine İlişkin Karşı Dava Hakları
1. Urbaser S.A. and Consorcio de Aguas Bilbao Bizkaia, Bilbao Biskaia Ur Partzuergoa v. Arjantin Davası
2. Aven-vd. v. Kosta Rika Davası
3. Burlington Resources v. Ekvador Davası

İKİNCİ BÖLÜM
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE İLİŞKİN YATIRIMCI-DEVLET UYUŞMAZLIKLARINDA YATIRIM ANLAŞMALARININ ROLÜ
I. YATIRIM ANLAŞMALARININ KAVRAMSAL VE HUKUKİ ÇERÇEVESİ
A. Tanımı ve Türleri
1. İki Taraflı Yatırım Anlaşmaları
2. Bölgesel Yatırım Anlaşmaları
3. Çok Taraflı Yatırım Anlaşmaları
II. YATIRIM ANLAŞMALARININ YEŞİL DÖNÜŞÜM POLİTİKALARINA ETKİSİ
A. Ev Sahibi Devletin Adil ve Eşit Muamele Yükümlülüğü (FET) ve Meşru Beklenti
B. En Çok Gözetilen Ulus Kaydı (MFN)
C. Dolaylı Kamulaştırma
III. MEVCUT YATIRIM ANLAŞMALARININ SONLANDIRILMASI
A. İkili Yatırım Anlaşmalarının Sonlandırılması
B. Çok Taraflı Yatırım Anlaşmalarının Sonlandırılması
1. Enerji Şartı Anlaşması'ndan (ECT) Çekilme Örneği
C. Yatırım Anlaşmalarında Gün Batımı Maddesi (sunset clause/survival clause)
1. Gün Batımı Maddesinin İkili Yatırım Anlaşmalarına Etkisi
2. Gün Batımı Maddesinin Çok Taraflı Yatırım Anlaşmalarına Etkisi
IV. YATIRIM ANLAŞMALARININ REVİZE EDİLMESİ
A. Yeşil Model Klozlar
1. Anlaşmaların Ön Sözü
2. İklim Değişikliğine İlişkin Yatırım Uyuşmazlığı Tanımı (Climate Change-Related Investment Dispute)
3. Düzenleme Hakkı (Right to Regulate)
4. Teşvik/Kolaylaştırma Taahhütleri
5. Karşı Dava Hakkı
6. Çevre ve İklim Düzenlemeleri İçin İstisnalar
7. Yeşil Uyuşmazlık Çözüm Yöntemi

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE İLİŞKİN YATIRIMCI-DEVLET UYUŞMAZLIKLARININ ÇÖZÜM YÖNTEMİ
I. GELENEKSEL YATIRIMCI-DEVLET UYUŞMAZLIĞI ÇÖZÜM YÖNTEMİ
II. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE İLİŞKİN YATIRIMCI-DEVLET UYUŞMAZLIĞI ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ
A. Ev sahibi Devletlerin Milli Mahkemeleri
B. Daimi Yatırım Mahkemesinin Kurulması
C. Arabuluculuk Yöntemi
D. Yeşil Tahkim Modeli (Green Arbitration)
1. Uzman Hakemlik
2. Şeffaflık (Transparency)
3. Üçüncü Tarafların Katılımı
4. Tazminatın Hesaplanması
5. İklime İlişkin Yatırım Tahkimi Kararlarının İcrası