Ceza Hukukunda Nedensellik

Stok Kodu:
9786253779191
Boyut:
16x24
Sayfa Sayısı:
544
Basım Yeri:
Ankara
Baskı:
1
Basım Tarihi:
2026-06
Kapak Türü:
Karton
Kağıt Türü:
1.Hamur
%5 indirimli
1.120,00TL
1.064,00TL
Taksitli fiyat: 1 x 1.064,00TL
Havale/EFT ile: 1.010,80TL
9786253779191
402183
Ceza Hukukunda Nedensellik
Ceza Hukukunda Nedensellik
1064

Dr. Feruzan Şenol

 

 

İÇİNDEKİLER
 
 
ÖNSÖZ 
 
5
İÇİNDEKİLER 
 
9
KISALTMALAR 
 
17
GİRİŞ 
 
19
BİRİNCİ BÖLÜM
 
 
“NEDEN”, “NEDENSELLİK” VE “NEDENSEL AÇIKLAMA” ÜZERİNE TEORİK YAKLAŞIMLAR TEMELİNDE KAVRAMSAL BİR ANALİZ
 
 
I. NEDEN VE NEDENSELLİK KAVRAMLARI 
 
25
A. Nedenselliğin Plüralist (Çoğulcu) Yapısı ve Hukuksal Yansımaları 
 
25
B. Neden Kavramının Evrimi 
 
33
1. Aristoteles’ten Hume’a: İki Karşıt Yorum 
 
33
2. Hume: Düzenlilik Teorisi 
 
38
3. Yeni Aristotelesçiler: Eğilimsel Nedensellik 
 
43
a. Eğilimsel Nedenselliğin Metafizik Yapısı 
 
43
b. Eğilimsel Nedensellik, Faillik ve Sorumluluk 
 
44
C. Neden ve Etki İlişkisi (Nedensellik) 
 
50
1. Nedenselliğin Kavramsal Boyutu 
 
50
a. Olgusal (Ampirik) Nedensellik 
 
51
(1) Nedensellik İlkesi 
 
51
(2) Aktarım/Süreç Teorileri (Fizikalizm) ve Hukuksal
 
 
Yansıması 
 
52
b. Fail Nedenselliği 
 
57
(1) Fail Nedenselliğinin Olay Nedenselliğinden Ayrılması 
 
57
(2) Fail Nedenselliğinin Temel Kavramı: Müdahale
 
 
(Manipülasyon) 
 
61
(3) Thomas Reid: Aktif Kuvvet 
 
64
(4) Özgür İrade, Özerklik ve Determinizm 
 
68
(i) Determinizm Karşısında Özgür İrade Tartışması 
 
68
(ii) Özgür İrade ile Özerklik Ayrımı ve Hukuki
 
 
Nedensellik Yönünden İşlevi 
 
71
2. Nedenselliğin Fonksiyonel (İşlevsel) Boyutu 
 
76
a. Kavramsal ve Fonksiyonel Ayrım 
 
76
b. Geriye Dönük Nedensellik (Açıklama Fonksiyonu) 
 
78
c. İleriye Dönük Nedensellik (Tahmin/Öngörme Fonksiyonu) 
 
79
d. Atfedici Nedensellik (Nedensel Sorumluluk) 
 
81
3. Nedenselliğin Yapısal Boyutu (Causal Relata) 
 
86
a. Metafizikte Relata Türleri 
 
87
(1) Olaylar, Olayların Yönü ve Olgular 
 
87
(2) Eylem ve Olay Arasındaki Analitik İlişki 
 
89
b. Hukuksal Bağlamda Nedensel İlişkinin Relata’sı 
 
92
(1) Eylem ve Olay İlişkisi 
 
92
(2) Eylemin Nedensel Yapısı: Moore’un Eş Değerlik Tezi 
 
95
(3) Eylemin “Nedensel Açıdan İlgili Yönü” 
 
97
(4) Psikolojik Etki (Psikolojik Nedensellik) 
 
103
D. Hukukta Nedensellik İncelemesi: Tek Aşamalı ve İki Aşamalı Yapısal
 
 
Modeller 
 
108
1. Hakim Öğreti: Nedenselliğin İkili Yapısı 
 
108
2. Tek Aşamalı Nedensellik Yaklaşımları 
 
109
a. Karşı Olgusal Bağlılığa Dayalı Nedensellik Yaklaşımı 
 
109
b. Epstein: Kuvvet ve Tehlike Kavramlarına Dayanan
 
 
Nedensellik Yaklaşımı 
 
111
c. Hart/Honoré: Nedenselliğin Sağduyuya Dayalı Dilsel Analizi 
 
114
(1) Nedensel Yargıların Kaynağı Olarak Sağduyu 
 
114
(2) Nedensel Bağlantı Türleri ve Ayırt Edici İlkeler 
 
118
(3) Nedenselliğin Yapısı ve Nedensel Minimalizm Eleştirisi 
 
121
(4) Nedensellik Alanı ile Hukuk Politikası Alanının
 
 
Ayrılması: Normun Koruma Amacı 
 
123
(5) Nedensellik İncelemesinin Kapsamı ve Sınırları 
 
125
II. NEDENSEL AÇIKLAMA 
 
128
A. Kavram 
 
128
B. Nedensel Açıklamada Yasaların Rolü 
 
129
1. Yasa Kavramı 
 
129
2. Yasaların Açıklama ve Öngörme Fonksiyonu 
 
133
C. Nedensel Açıklamanın Bilimsel Yönü 
 
135
1. Tümdengelimsel (Dedüktif)–Nomolojik Açıklama (D–N modeli) 
 
135
2. Tümevarımsal (İndüktif) – İstatistiksel Açıklama (I–S modeli) 
 
137
3. Hukuksal Bakış Açısıyla D–N Modeli: Engisch’in Yasaya (Kanuna)
 
 
Uygun Şart Teorisi 
 
138
III. NEDENSELLİK ÜZERİNE TEORİK YAKLAŞIMLAR 
 
146
A. Nedensellik Teorilerine Genel Bakış 
 
146
B. Düzenlilik Teorisi: Şart Analizi ve Çoklu Nedensellik Türleri 
 
147
1. Gerekli Şart ve Yeterli Şart Kavramları 
 
147
2. Nomolojik Yeterlilik Bağlamında Şart Analizi 
 
151
a. J. S. Mill: Çoklu Nedensellik 
 
151
b. J. L. Mackie: INUS Şartı 
 
155
c. R. W. Wright: NESS Testi 
 
159
(1) Teorik Yapısı ve Temelleri 
 
159
(2) Uygulama Yöntemi ve Sine Qua Non Testi ile
 
 
Karşılaştırılması 
 
162
(3) Yasal Düzenlemelere ve Yargısal İçtihatlara Yansıması 
 
166
3. Gereklilik ve Yeterlilik İlişkisi Bağlamında Çoklu Nedensellik
 
 
Türleri 
 
173
C. Karşı Olgusal Nedensellik Teorisi 
 
176
1. Kavramsal Çerçeve 
 
176
2. D. Lewis: Karşı Olgusal Nedensellik Analizi 
 
180
a. Mümkün Dünyalar ve Karşı Olgusal Bağlılık 
 
180
b. Nedensel Zincir, Geçişlilik ve Önleyici Nedensellik 
 
183
c. Nedensel Zincirin Duyarlılığı ve Öngörülebilirlik 
 
186
3. Karşı Olgusal Akıl Yürütmenin Bilişsel Temelleri 
 
188
4. Karşı Olgusal Nedenselliğin Hukuksal İzdüşümü 
 
190
a. Lewis’in Karşı Olgusal Nedensellik Modelinin Hukuk ile
 
 
Yapısal Paralellikleri 
 
190
b. Karşı Olgusal Analizin Yargı Uygulaması: Alman Federal
 
 
Mahkemesi Kararları 
 
192
(1) Açıklayıcı ve Varsayımsal Nedensellik Sorgulaması 
 
192
(2) “Kamyon–Bisikletli” Olayı (BGHSt 11, 1) 
 
196
(3) “0,3 Saniye” Olayı (NJW 1985, 1350) 
 
197
c. Değerlendirme ve Eleştiri: Ampirik Doğrulama ile Normatif
 
 
Unsurların Bütünlüğü 
 
198
D. Olasılıksal Nedensellik 
 
202
1. Determinist Modellerin Sınırlılıkları ve Olasılıksal Nedenselliğin
 
 
Temeli 
 
202
2. Olasılık Azaltan Nedenler 
 
204
3. Olasılıksal Nedenselliğin Hukuksal İzdüşümü 
 
207
a. Olasılık Kavramının İşlevi 
 
207
b. Karşı Olgusal Nedensellik ve Olasılıksal Nedensellik İlişkisi 
 
209
İKİNCİ BÖLÜM
 
 
CEZA HUKUKUNDA HAKİM NEDENSELLİK ÖĞRETİSİ OLARAK ŞART TEORİSİ VE ŞART TEORİSİNE GÖRE BELİRLENEN NEDENSELLİĞİ SINIRLANDIRMA YÖNTEMLERİ
 
 
I. NEDENSELLİĞİN CEZA HUKUKUNDAKİ DOGMATİK KONUMU 
 
219
II. ŞART TEORİSİ 
 
226
A. Genel Olarak 
 
226
B. Şart Teorisinin Uygulanma Yöntemi 
 
230
1. İcrai suçlarda “Yok Sayma” (Hinwegdenken) ve İhmali Suçlarda
 
 
“Düşünsel Ekleme” (Hinzudenken) Yöntemi 
 
230
2. Düşünsel Ekleme Yönteminin Değerlendirme Ölçütleri:
 
 
Önlenebilirlik ve Risk Azaltma 
 
236
a. Önlenebilirlik (Kaçınılabilirlik) Teorisi 
 
236
b. Risk Azaltma Teorisi 
 
244
C. Şart Teorisinin Karşı Olgusal Yapısı ve Yargısal Görünümü 
 
247
1. Şart Teorisi Uygulamasında Doğa Yasalarının Konumu 
 
247
2. Toepel’in Eleştirisi: Tekil Karşı Olgusal Önermelerin Bağımsızlığı 
 
249
D. Şart Teorisinin Uygulanmasına İlişkin Temel Esaslar 
 
251
1. Şartların Eşitliği Kuralı 
 
251
2. Neticenin Tanımlanması 
 
253
a. Teorik Yaklaşımlar 
 
253
b. Normatif Boyut ve Döngüsellik Sorunu 
 
256
c. Öğretideki Hakim Görüş: Somut Biçimiyle Netice 
 
260
3. Varsayımsal (Yedek) Nedenlerin Dikkate Alınmaması Kuralı 
 
263
4. Çoklu Nedensellik Hallerinde Şart Teorisinin Uygulanması 
 
265
a. Kümülatif Nedensellik 
 
265
b. Öne Geçen Nedensellik (Kesilen Nedensellik) 
 
267
c. Alternatif (Çifte) Nedensellik 
 
270
E. Nedensellik Bağının Kesilmesi ve Rücu Yasağı 
 
271
F. Anglo–Amerikan Hukukunda Şart Teorisi: “But–For” Testi 
 
282
1. Fiili Nedensellik 
 
282
2. Neticenin Hızlandırılması 
 
287
III. ŞART TEORİSİNE GÖRE BELİRLENEN NEDENSELLİĞİ SINIRLANDIRMA
 
 
YÖNTEMLERİ 
 
294
A. Şart Teorisini Sınırlandırmaya Yönelik İlk Girişimler 
 
294
1. Teorinin Sınırlandırılmasına Duyulan İhtiyaç ve Teoriye Yönelik
 
 
Eleştiriler 
 
294
2. Nedensellik Teorilerinin Sınıflandırılması ve Felsefi Arka Planı 
 
297
3. Erken Dönem Nedensellik Teorileri 
 
300
a. Fiziksel ve Mekanik Metaforlara Dayalı Teoriler: Binding ve
 
 
Birkmeyer 
 
300
b. Özgür İrade, Rasyonalite ve Normatif Yaklaşımlara Geçiş 
 
303
(1) Ortmann: Özgür İradeye Dayanan Son Şart 
 
303
(2) Kohler: Rasyonel Yaratıcılık 
 
305
(3) Mayer: Nedensellik ve Objektif İsnadiyet 
 
309
B. Olasılık Temelli Nedensellik ile Sınırlandırma: Uygun Neden Teorisi 
 
314
1. Genel Açıklamalar 
 
314
2. v. Kries’ın Objektif Olanaklılık, Olasılık ve Hareket Alanı
 
 
Kavramları 
 
316
3. Uygun Neden Teorisi 
 
318
C. Objektif İsnadiyet Teorisi ile Sınırlandırma 
 
326
1. Genel Açıklamalar 
 
326
2. Tarihsel Gelişim 
 
327
a. Larenz: Objektif İsnadiyetin Hegel Felsefesi ile
 
 
Temellendirilmesi 
 
327
b. Honig: Objektif Amaçlılık 
 
333
c. Welzel: Eylemin Ontolojik Statüsü ve Objektif İsnadiyet ile
 
 
İlişkisi 
 
335
3. Temel Formül: Risk Yaratma ve Riskin Gerçekleşmesi 
 
339
4. Objektif İsnadiyet Teorisinin “Topoi” Yapısı ve Teoriye Yönelik
 
 
Eleştiriler 
 
342
5. Neticenin İsnat Edilebilirliği İçin Gerekli Şartlar 
 
346
a. Hukuken İlgili Bir Risk (Tehlike) Yaratılması 
 
346
(1) Risk Yaratma 
 
347
(i) Hukuki Anlamı ve Sınırı 
 
347
(ii) Risk Değerlendirmesi ve Failin Özel Bilgisi 
 
348
(2) Failin Yarattığı Riskin “İzin Verilen Risk” Kapsamında
 
 
Olmaması 
 
352
(i) İzin Verilen Risk Kavramı ve Hukuki Niteliği 
 
352
(ii) Kasten İşlenen Suçlarda İzin Verilen Risk 
 
356
(iii) İzin Verilen Risk Kavramının Sosyal Uygunluk
 
 
Öğretisi ile İlişkisi 
 
357
(3) Risk Azaltmanın Bulunmaması 
 
365
b. Hukuken İlgili Riskin Tipik Neticede Gerçekleşmesi 
 
366
(1) Genel Açıklama 
 
366
(2) Atipik Nedensellik Akışı ve Öngörülebilirlik 
 
369
(3) Yükümlülüğe Aykırılık Bağlantısı (Özen Yükümlülüğü
 
 
İhlalinin Nedenselliği) 
 
373
(4) Normun Koruma Amacı İlkesi 
 
379
(i) Tanım, Kapsam ve Yargı Uygulaması 
 
379
(ii) Teori İçinde Konumlandırma ve Norm Düzeyinde
 
 
Ayrım 
 
387
c. Sorumluluk Alanlarının Ayrılması 
 
391
(1) Mağdurun Araya Girdiği Haller 
 
391
(i) Kendi Sorumluluğunda Kendini Tehlikeye
 
 
Düşürme / Rızaya Dayalı Olarak (Anlaşarak)
 
 
Başkası Tarafından Tehlikeye Düşürülme 
 
391
(ii) Kaçma ve Kurtarma Vakaları 
 
403
(iii) Türk Hukuku Bakımından Değerlendirme ve
 
 
Görüşümüz 
 
409
(2) Üçüncü Kişinin Araya Girdiği Haller 
 
421
(i) Kasten Araya Girme 
 
422
(ii) Taksirle Araya Girme 
 
426
D. Anglo–Amerikan Hukukunda Fiili Nedenselliğin Sınırlandırılması 
 
431
1. Suçun Yapısal Unsurları Hakkında Genel Açıklamalar 
 
431
a. Maddi ve Manevi Unsur: Actus Reus ve Mens Rea 
 
431
b. Taksirin Temel Unsuru Olarak “Risk Yaratma” 
 
436
2. Risk Kapsamında Zarar İlkesi 
 
444
a. Kavram 
 
444
b. Amerikan Ceza Mahkemesi Kararlarında Risk Artırma ve
 
 
Öngörülebilirlik 
 
445
c. Model Ceza Kanunu’nda Risk Kapsamında Zararın
 
 
Belirlenmesi 
 
452
(1) Genel Olarak 
 
452
(2) Mağdur Yönünden Sapma 
 
454
(3) Zararın Türü Yönünden Sapma 
 
458
3. Ceza Hukukunda “Yakın (Hukuki) Neden” Doktrini 
 
460
a. Kavram ve Tarihsel Gelişim 
 
460
b. Yakın Neden Kriterleri 
 
465
(1) Doğrudan Neden 
 
465
(2) Katkıda Bulunan Neden: Önemli ve Etkin Neden 
 
467
(3) Araya Giren Neden 
 
471
(i) Tanım ve Kapsam 
 
471
(ii) Bağımlı ve Bağımsız Araya Giren Neden ve Hukuki
 
 
Sonuçları 
 
472
(iii) Üçüncü Kişinin Eylemi 
 
477
(iv) Mağdurun Eylemi 
 
484
(4) Nedensellik Zincirini Kesen İradi ve Bağımsız Müdahale
 
 
(Novus Actus Interveniens) 
 
490
(5) Güvenli Konumda Duran Kuvvet 
 
499
SONUÇ 
 
503
KAYNAKÇA 
 
513

Dr. Feruzan Şenol

 

 

İÇİNDEKİLER
 
 
ÖNSÖZ 
 
5
İÇİNDEKİLER 
 
9
KISALTMALAR 
 
17
GİRİŞ 
 
19
BİRİNCİ BÖLÜM
 
 
“NEDEN”, “NEDENSELLİK” VE “NEDENSEL AÇIKLAMA” ÜZERİNE TEORİK YAKLAŞIMLAR TEMELİNDE KAVRAMSAL BİR ANALİZ
 
 
I. NEDEN VE NEDENSELLİK KAVRAMLARI 
 
25
A. Nedenselliğin Plüralist (Çoğulcu) Yapısı ve Hukuksal Yansımaları 
 
25
B. Neden Kavramının Evrimi 
 
33
1. Aristoteles’ten Hume’a: İki Karşıt Yorum 
 
33
2. Hume: Düzenlilik Teorisi 
 
38
3. Yeni Aristotelesçiler: Eğilimsel Nedensellik 
 
43
a. Eğilimsel Nedenselliğin Metafizik Yapısı 
 
43
b. Eğilimsel Nedensellik, Faillik ve Sorumluluk 
 
44
C. Neden ve Etki İlişkisi (Nedensellik) 
 
50
1. Nedenselliğin Kavramsal Boyutu 
 
50
a. Olgusal (Ampirik) Nedensellik 
 
51
(1) Nedensellik İlkesi 
 
51
(2) Aktarım/Süreç Teorileri (Fizikalizm) ve Hukuksal
 
 
Yansıması 
 
52
b. Fail Nedenselliği 
 
57
(1) Fail Nedenselliğinin Olay Nedenselliğinden Ayrılması 
 
57
(2) Fail Nedenselliğinin Temel Kavramı: Müdahale
 
 
(Manipülasyon) 
 
61
(3) Thomas Reid: Aktif Kuvvet 
 
64
(4) Özgür İrade, Özerklik ve Determinizm 
 
68
(i) Determinizm Karşısında Özgür İrade Tartışması 
 
68
(ii) Özgür İrade ile Özerklik Ayrımı ve Hukuki
 
 
Nedensellik Yönünden İşlevi 
 
71
2. Nedenselliğin Fonksiyonel (İşlevsel) Boyutu 
 
76
a. Kavramsal ve Fonksiyonel Ayrım 
 
76
b. Geriye Dönük Nedensellik (Açıklama Fonksiyonu) 
 
78
c. İleriye Dönük Nedensellik (Tahmin/Öngörme Fonksiyonu) 
 
79
d. Atfedici Nedensellik (Nedensel Sorumluluk) 
 
81
3. Nedenselliğin Yapısal Boyutu (Causal Relata) 
 
86
a. Metafizikte Relata Türleri 
 
87
(1) Olaylar, Olayların Yönü ve Olgular 
 
87
(2) Eylem ve Olay Arasındaki Analitik İlişki 
 
89
b. Hukuksal Bağlamda Nedensel İlişkinin Relata’sı 
 
92
(1) Eylem ve Olay İlişkisi 
 
92
(2) Eylemin Nedensel Yapısı: Moore’un Eş Değerlik Tezi 
 
95
(3) Eylemin “Nedensel Açıdan İlgili Yönü” 
 
97
(4) Psikolojik Etki (Psikolojik Nedensellik) 
 
103
D. Hukukta Nedensellik İncelemesi: Tek Aşamalı ve İki Aşamalı Yapısal
 
 
Modeller 
 
108
1. Hakim Öğreti: Nedenselliğin İkili Yapısı 
 
108
2. Tek Aşamalı Nedensellik Yaklaşımları 
 
109
a. Karşı Olgusal Bağlılığa Dayalı Nedensellik Yaklaşımı 
 
109
b. Epstein: Kuvvet ve Tehlike Kavramlarına Dayanan
 
 
Nedensellik Yaklaşımı 
 
111
c. Hart/Honoré: Nedenselliğin Sağduyuya Dayalı Dilsel Analizi 
 
114
(1) Nedensel Yargıların Kaynağı Olarak Sağduyu 
 
114
(2) Nedensel Bağlantı Türleri ve Ayırt Edici İlkeler 
 
118
(3) Nedenselliğin Yapısı ve Nedensel Minimalizm Eleştirisi 
 
121
(4) Nedensellik Alanı ile Hukuk Politikası Alanının
 
 
Ayrılması: Normun Koruma Amacı 
 
123
(5) Nedensellik İncelemesinin Kapsamı ve Sınırları 
 
125
II. NEDENSEL AÇIKLAMA 
 
128
A. Kavram 
 
128
B. Nedensel Açıklamada Yasaların Rolü 
 
129
1. Yasa Kavramı 
 
129
2. Yasaların Açıklama ve Öngörme Fonksiyonu 
 
133
C. Nedensel Açıklamanın Bilimsel Yönü 
 
135
1. Tümdengelimsel (Dedüktif)–Nomolojik Açıklama (D–N modeli) 
 
135
2. Tümevarımsal (İndüktif) – İstatistiksel Açıklama (I–S modeli) 
 
137
3. Hukuksal Bakış Açısıyla D–N Modeli: Engisch’in Yasaya (Kanuna)
 
 
Uygun Şart Teorisi 
 
138
III. NEDENSELLİK ÜZERİNE TEORİK YAKLAŞIMLAR 
 
146
A. Nedensellik Teorilerine Genel Bakış 
 
146
B. Düzenlilik Teorisi: Şart Analizi ve Çoklu Nedensellik Türleri 
 
147
1. Gerekli Şart ve Yeterli Şart Kavramları 
 
147
2. Nomolojik Yeterlilik Bağlamında Şart Analizi 
 
151
a. J. S. Mill: Çoklu Nedensellik 
 
151
b. J. L. Mackie: INUS Şartı 
 
155
c. R. W. Wright: NESS Testi 
 
159
(1) Teorik Yapısı ve Temelleri 
 
159
(2) Uygulama Yöntemi ve Sine Qua Non Testi ile
 
 
Karşılaştırılması 
 
162
(3) Yasal Düzenlemelere ve Yargısal İçtihatlara Yansıması 
 
166
3. Gereklilik ve Yeterlilik İlişkisi Bağlamında Çoklu Nedensellik
 
 
Türleri 
 
173
C. Karşı Olgusal Nedensellik Teorisi 
 
176
1. Kavramsal Çerçeve 
 
176
2. D. Lewis: Karşı Olgusal Nedensellik Analizi 
 
180
a. Mümkün Dünyalar ve Karşı Olgusal Bağlılık 
 
180
b. Nedensel Zincir, Geçişlilik ve Önleyici Nedensellik 
 
183
c. Nedensel Zincirin Duyarlılığı ve Öngörülebilirlik 
 
186
3. Karşı Olgusal Akıl Yürütmenin Bilişsel Temelleri 
 
188
4. Karşı Olgusal Nedenselliğin Hukuksal İzdüşümü 
 
190
a. Lewis’in Karşı Olgusal Nedensellik Modelinin Hukuk ile
 
 
Yapısal Paralellikleri 
 
190
b. Karşı Olgusal Analizin Yargı Uygulaması: Alman Federal
 
 
Mahkemesi Kararları 
 
192
(1) Açıklayıcı ve Varsayımsal Nedensellik Sorgulaması 
 
192
(2) “Kamyon–Bisikletli” Olayı (BGHSt 11, 1) 
 
196
(3) “0,3 Saniye” Olayı (NJW 1985, 1350) 
 
197
c. Değerlendirme ve Eleştiri: Ampirik Doğrulama ile Normatif
 
 
Unsurların Bütünlüğü 
 
198
D. Olasılıksal Nedensellik 
 
202
1. Determinist Modellerin Sınırlılıkları ve Olasılıksal Nedenselliğin
 
 
Temeli 
 
202
2. Olasılık Azaltan Nedenler 
 
204
3. Olasılıksal Nedenselliğin Hukuksal İzdüşümü 
 
207
a. Olasılık Kavramının İşlevi 
 
207
b. Karşı Olgusal Nedensellik ve Olasılıksal Nedensellik İlişkisi 
 
209
İKİNCİ BÖLÜM
 
 
CEZA HUKUKUNDA HAKİM NEDENSELLİK ÖĞRETİSİ OLARAK ŞART TEORİSİ VE ŞART TEORİSİNE GÖRE BELİRLENEN NEDENSELLİĞİ SINIRLANDIRMA YÖNTEMLERİ
 
 
I. NEDENSELLİĞİN CEZA HUKUKUNDAKİ DOGMATİK KONUMU 
 
219
II. ŞART TEORİSİ 
 
226
A. Genel Olarak 
 
226
B. Şart Teorisinin Uygulanma Yöntemi 
 
230
1. İcrai suçlarda “Yok Sayma” (Hinwegdenken) ve İhmali Suçlarda
 
 
“Düşünsel Ekleme” (Hinzudenken) Yöntemi 
 
230
2. Düşünsel Ekleme Yönteminin Değerlendirme Ölçütleri:
 
 
Önlenebilirlik ve Risk Azaltma 
 
236
a. Önlenebilirlik (Kaçınılabilirlik) Teorisi 
 
236
b. Risk Azaltma Teorisi 
 
244
C. Şart Teorisinin Karşı Olgusal Yapısı ve Yargısal Görünümü 
 
247
1. Şart Teorisi Uygulamasında Doğa Yasalarının Konumu 
 
247
2. Toepel’in Eleştirisi: Tekil Karşı Olgusal Önermelerin Bağımsızlığı 
 
249
D. Şart Teorisinin Uygulanmasına İlişkin Temel Esaslar 
 
251
1. Şartların Eşitliği Kuralı 
 
251
2. Neticenin Tanımlanması 
 
253
a. Teorik Yaklaşımlar 
 
253
b. Normatif Boyut ve Döngüsellik Sorunu 
 
256
c. Öğretideki Hakim Görüş: Somut Biçimiyle Netice 
 
260
3. Varsayımsal (Yedek) Nedenlerin Dikkate Alınmaması Kuralı 
 
263
4. Çoklu Nedensellik Hallerinde Şart Teorisinin Uygulanması 
 
265
a. Kümülatif Nedensellik 
 
265
b. Öne Geçen Nedensellik (Kesilen Nedensellik) 
 
267
c. Alternatif (Çifte) Nedensellik 
 
270
E. Nedensellik Bağının Kesilmesi ve Rücu Yasağı 
 
271
F. Anglo–Amerikan Hukukunda Şart Teorisi: “But–For” Testi 
 
282
1. Fiili Nedensellik 
 
282
2. Neticenin Hızlandırılması 
 
287
III. ŞART TEORİSİNE GÖRE BELİRLENEN NEDENSELLİĞİ SINIRLANDIRMA
 
 
YÖNTEMLERİ 
 
294
A. Şart Teorisini Sınırlandırmaya Yönelik İlk Girişimler 
 
294
1. Teorinin Sınırlandırılmasına Duyulan İhtiyaç ve Teoriye Yönelik
 
 
Eleştiriler 
 
294
2. Nedensellik Teorilerinin Sınıflandırılması ve Felsefi Arka Planı 
 
297
3. Erken Dönem Nedensellik Teorileri 
 
300
a. Fiziksel ve Mekanik Metaforlara Dayalı Teoriler: Binding ve
 
 
Birkmeyer 
 
300
b. Özgür İrade, Rasyonalite ve Normatif Yaklaşımlara Geçiş 
 
303
(1) Ortmann: Özgür İradeye Dayanan Son Şart 
 
303
(2) Kohler: Rasyonel Yaratıcılık 
 
305
(3) Mayer: Nedensellik ve Objektif İsnadiyet 
 
309
B. Olasılık Temelli Nedensellik ile Sınırlandırma: Uygun Neden Teorisi 
 
314
1. Genel Açıklamalar 
 
314
2. v. Kries’ın Objektif Olanaklılık, Olasılık ve Hareket Alanı
 
 
Kavramları 
 
316
3. Uygun Neden Teorisi 
 
318
C. Objektif İsnadiyet Teorisi ile Sınırlandırma 
 
326
1. Genel Açıklamalar 
 
326
2. Tarihsel Gelişim 
 
327
a. Larenz: Objektif İsnadiyetin Hegel Felsefesi ile
 
 
Temellendirilmesi 
 
327
b. Honig: Objektif Amaçlılık 
 
333
c. Welzel: Eylemin Ontolojik Statüsü ve Objektif İsnadiyet ile
 
 
İlişkisi 
 
335
3. Temel Formül: Risk Yaratma ve Riskin Gerçekleşmesi 
 
339
4. Objektif İsnadiyet Teorisinin “Topoi” Yapısı ve Teoriye Yönelik
 
 
Eleştiriler 
 
342
5. Neticenin İsnat Edilebilirliği İçin Gerekli Şartlar 
 
346
a. Hukuken İlgili Bir Risk (Tehlike) Yaratılması 
 
346
(1) Risk Yaratma 
 
347
(i) Hukuki Anlamı ve Sınırı 
 
347
(ii) Risk Değerlendirmesi ve Failin Özel Bilgisi 
 
348
(2) Failin Yarattığı Riskin “İzin Verilen Risk” Kapsamında
 
 
Olmaması 
 
352
(i) İzin Verilen Risk Kavramı ve Hukuki Niteliği 
 
352
(ii) Kasten İşlenen Suçlarda İzin Verilen Risk 
 
356
(iii) İzin Verilen Risk Kavramının Sosyal Uygunluk
 
 
Öğretisi ile İlişkisi 
 
357
(3) Risk Azaltmanın Bulunmaması 
 
365
b. Hukuken İlgili Riskin Tipik Neticede Gerçekleşmesi 
 
366
(1) Genel Açıklama 
 
366
(2) Atipik Nedensellik Akışı ve Öngörülebilirlik 
 
369
(3) Yükümlülüğe Aykırılık Bağlantısı (Özen Yükümlülüğü
 
 
İhlalinin Nedenselliği) 
 
373
(4) Normun Koruma Amacı İlkesi 
 
379
(i) Tanım, Kapsam ve Yargı Uygulaması 
 
379
(ii) Teori İçinde Konumlandırma ve Norm Düzeyinde
 
 
Ayrım 
 
387
c. Sorumluluk Alanlarının Ayrılması 
 
391
(1) Mağdurun Araya Girdiği Haller 
 
391
(i) Kendi Sorumluluğunda Kendini Tehlikeye
 
 
Düşürme / Rızaya Dayalı Olarak (Anlaşarak)
 
 
Başkası Tarafından Tehlikeye Düşürülme 
 
391
(ii) Kaçma ve Kurtarma Vakaları 
 
403
(iii) Türk Hukuku Bakımından Değerlendirme ve
 
 
Görüşümüz 
 
409
(2) Üçüncü Kişinin Araya Girdiği Haller 
 
421
(i) Kasten Araya Girme 
 
422
(ii) Taksirle Araya Girme 
 
426
D. Anglo–Amerikan Hukukunda Fiili Nedenselliğin Sınırlandırılması 
 
431
1. Suçun Yapısal Unsurları Hakkında Genel Açıklamalar 
 
431
a. Maddi ve Manevi Unsur: Actus Reus ve Mens Rea 
 
431
b. Taksirin Temel Unsuru Olarak “Risk Yaratma” 
 
436
2. Risk Kapsamında Zarar İlkesi 
 
444
a. Kavram 
 
444
b. Amerikan Ceza Mahkemesi Kararlarında Risk Artırma ve
 
 
Öngörülebilirlik 
 
445
c. Model Ceza Kanunu’nda Risk Kapsamında Zararın
 
 
Belirlenmesi 
 
452
(1) Genel Olarak 
 
452
(2) Mağdur Yönünden Sapma 
 
454
(3) Zararın Türü Yönünden Sapma 
 
458
3. Ceza Hukukunda “Yakın (Hukuki) Neden” Doktrini 
 
460
a. Kavram ve Tarihsel Gelişim 
 
460
b. Yakın Neden Kriterleri 
 
465
(1) Doğrudan Neden 
 
465
(2) Katkıda Bulunan Neden: Önemli ve Etkin Neden 
 
467
(3) Araya Giren Neden 
 
471
(i) Tanım ve Kapsam 
 
471
(ii) Bağımlı ve Bağımsız Araya Giren Neden ve Hukuki
 
 
Sonuçları 
 
472
(iii) Üçüncü Kişinin Eylemi 
 
477
(iv) Mağdurun Eylemi 
 
484
(4) Nedensellik Zincirini Kesen İradi ve Bağımsız Müdahale
 
 
(Novus Actus Interveniens) 
 
490
(5) Güvenli Konumda Duran Kuvvet 
 
499
SONUÇ 
 
503
KAYNAKÇA 
 
513
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.064,00    1.064,00   
Cardfinans ( Finansbank )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.064,00    1.064,00   
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.064,00    1.064,00   
Worldcard ( YKB - Vakıfbank - Anadolubank - Albaraka )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.064,00    1.064,00   
Diğer Kartlar
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.064,00    1.064,00   
Kapat