9786253779191
402183
https://www.legalkitabevi.com/feruzan-senol/ceza-hukukunda-nedensellik-.htm
Ceza Hukukunda Nedensellik
1064
Dr. Feruzan Şenol
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ
5
İÇİNDEKİLER
9
KISALTMALAR
17
GİRİŞ
19
BİRİNCİ BÖLÜM
“NEDEN”, “NEDENSELLİK” VE “NEDENSEL AÇIKLAMA” ÜZERİNE TEORİK YAKLAŞIMLAR TEMELİNDE KAVRAMSAL BİR ANALİZ
I. NEDEN VE NEDENSELLİK KAVRAMLARI
25
A. Nedenselliğin Plüralist (Çoğulcu) Yapısı ve Hukuksal Yansımaları
25
B. Neden Kavramının Evrimi
33
1. Aristoteles’ten Hume’a: İki Karşıt Yorum
33
2. Hume: Düzenlilik Teorisi
38
3. Yeni Aristotelesçiler: Eğilimsel Nedensellik
43
a. Eğilimsel Nedenselliğin Metafizik Yapısı
43
b. Eğilimsel Nedensellik, Faillik ve Sorumluluk
44
C. Neden ve Etki İlişkisi (Nedensellik)
50
1. Nedenselliğin Kavramsal Boyutu
50
a. Olgusal (Ampirik) Nedensellik
51
(1) Nedensellik İlkesi
51
(2) Aktarım/Süreç Teorileri (Fizikalizm) ve Hukuksal
Yansıması
52
b. Fail Nedenselliği
57
(1) Fail Nedenselliğinin Olay Nedenselliğinden Ayrılması
57
(2) Fail Nedenselliğinin Temel Kavramı: Müdahale
(Manipülasyon)
61
(3) Thomas Reid: Aktif Kuvvet
64
(4) Özgür İrade, Özerklik ve Determinizm
68
(i) Determinizm Karşısında Özgür İrade Tartışması
68
(ii) Özgür İrade ile Özerklik Ayrımı ve Hukuki
Nedensellik Yönünden İşlevi
71
2. Nedenselliğin Fonksiyonel (İşlevsel) Boyutu
76
a. Kavramsal ve Fonksiyonel Ayrım
76
b. Geriye Dönük Nedensellik (Açıklama Fonksiyonu)
78
c. İleriye Dönük Nedensellik (Tahmin/Öngörme Fonksiyonu)
79
d. Atfedici Nedensellik (Nedensel Sorumluluk)
81
3. Nedenselliğin Yapısal Boyutu (Causal Relata)
86
a. Metafizikte Relata Türleri
87
(1) Olaylar, Olayların Yönü ve Olgular
87
(2) Eylem ve Olay Arasındaki Analitik İlişki
89
b. Hukuksal Bağlamda Nedensel İlişkinin Relata’sı
92
(1) Eylem ve Olay İlişkisi
92
(2) Eylemin Nedensel Yapısı: Moore’un Eş Değerlik Tezi
95
(3) Eylemin “Nedensel Açıdan İlgili Yönü”
97
(4) Psikolojik Etki (Psikolojik Nedensellik)
103
D. Hukukta Nedensellik İncelemesi: Tek Aşamalı ve İki Aşamalı Yapısal
Modeller
108
1. Hakim Öğreti: Nedenselliğin İkili Yapısı
108
2. Tek Aşamalı Nedensellik Yaklaşımları
109
a. Karşı Olgusal Bağlılığa Dayalı Nedensellik Yaklaşımı
109
b. Epstein: Kuvvet ve Tehlike Kavramlarına Dayanan
Nedensellik Yaklaşımı
111
c. Hart/Honoré: Nedenselliğin Sağduyuya Dayalı Dilsel Analizi
114
(1) Nedensel Yargıların Kaynağı Olarak Sağduyu
114
(2) Nedensel Bağlantı Türleri ve Ayırt Edici İlkeler
118
(3) Nedenselliğin Yapısı ve Nedensel Minimalizm Eleştirisi
121
(4) Nedensellik Alanı ile Hukuk Politikası Alanının
Ayrılması: Normun Koruma Amacı
123
(5) Nedensellik İncelemesinin Kapsamı ve Sınırları
125
II. NEDENSEL AÇIKLAMA
128
A. Kavram
128
B. Nedensel Açıklamada Yasaların Rolü
129
1. Yasa Kavramı
129
2. Yasaların Açıklama ve Öngörme Fonksiyonu
133
C. Nedensel Açıklamanın Bilimsel Yönü
135
1. Tümdengelimsel (Dedüktif)–Nomolojik Açıklama (D–N modeli)
135
2. Tümevarımsal (İndüktif) – İstatistiksel Açıklama (I–S modeli)
137
3. Hukuksal Bakış Açısıyla D–N Modeli: Engisch’in Yasaya (Kanuna)
Uygun Şart Teorisi
138
III. NEDENSELLİK ÜZERİNE TEORİK YAKLAŞIMLAR
146
A. Nedensellik Teorilerine Genel Bakış
146
B. Düzenlilik Teorisi: Şart Analizi ve Çoklu Nedensellik Türleri
147
1. Gerekli Şart ve Yeterli Şart Kavramları
147
2. Nomolojik Yeterlilik Bağlamında Şart Analizi
151
a. J. S. Mill: Çoklu Nedensellik
151
b. J. L. Mackie: INUS Şartı
155
c. R. W. Wright: NESS Testi
159
(1) Teorik Yapısı ve Temelleri
159
(2) Uygulama Yöntemi ve Sine Qua Non Testi ile
Karşılaştırılması
162
(3) Yasal Düzenlemelere ve Yargısal İçtihatlara Yansıması
166
3. Gereklilik ve Yeterlilik İlişkisi Bağlamında Çoklu Nedensellik
Türleri
173
C. Karşı Olgusal Nedensellik Teorisi
176
1. Kavramsal Çerçeve
176
2. D. Lewis: Karşı Olgusal Nedensellik Analizi
180
a. Mümkün Dünyalar ve Karşı Olgusal Bağlılık
180
b. Nedensel Zincir, Geçişlilik ve Önleyici Nedensellik
183
c. Nedensel Zincirin Duyarlılığı ve Öngörülebilirlik
186
3. Karşı Olgusal Akıl Yürütmenin Bilişsel Temelleri
188
4. Karşı Olgusal Nedenselliğin Hukuksal İzdüşümü
190
a. Lewis’in Karşı Olgusal Nedensellik Modelinin Hukuk ile
Yapısal Paralellikleri
190
b. Karşı Olgusal Analizin Yargı Uygulaması: Alman Federal
Mahkemesi Kararları
192
(1) Açıklayıcı ve Varsayımsal Nedensellik Sorgulaması
192
(2) “Kamyon–Bisikletli” Olayı (BGHSt 11, 1)
196
(3) “0,3 Saniye” Olayı (NJW 1985, 1350)
197
c. Değerlendirme ve Eleştiri: Ampirik Doğrulama ile Normatif
Unsurların Bütünlüğü
198
D. Olasılıksal Nedensellik
202
1. Determinist Modellerin Sınırlılıkları ve Olasılıksal Nedenselliğin
Temeli
202
2. Olasılık Azaltan Nedenler
204
3. Olasılıksal Nedenselliğin Hukuksal İzdüşümü
207
a. Olasılık Kavramının İşlevi
207
b. Karşı Olgusal Nedensellik ve Olasılıksal Nedensellik İlişkisi
209
İKİNCİ BÖLÜM
CEZA HUKUKUNDA HAKİM NEDENSELLİK ÖĞRETİSİ OLARAK ŞART TEORİSİ VE ŞART TEORİSİNE GÖRE BELİRLENEN NEDENSELLİĞİ SINIRLANDIRMA YÖNTEMLERİ
I. NEDENSELLİĞİN CEZA HUKUKUNDAKİ DOGMATİK KONUMU
219
II. ŞART TEORİSİ
226
A. Genel Olarak
226
B. Şart Teorisinin Uygulanma Yöntemi
230
1. İcrai suçlarda “Yok Sayma” (Hinwegdenken) ve İhmali Suçlarda
“Düşünsel Ekleme” (Hinzudenken) Yöntemi
230
2. Düşünsel Ekleme Yönteminin Değerlendirme Ölçütleri:
Önlenebilirlik ve Risk Azaltma
236
a. Önlenebilirlik (Kaçınılabilirlik) Teorisi
236
b. Risk Azaltma Teorisi
244
C. Şart Teorisinin Karşı Olgusal Yapısı ve Yargısal Görünümü
247
1. Şart Teorisi Uygulamasında Doğa Yasalarının Konumu
247
2. Toepel’in Eleştirisi: Tekil Karşı Olgusal Önermelerin Bağımsızlığı
249
D. Şart Teorisinin Uygulanmasına İlişkin Temel Esaslar
251
1. Şartların Eşitliği Kuralı
251
2. Neticenin Tanımlanması
253
a. Teorik Yaklaşımlar
253
b. Normatif Boyut ve Döngüsellik Sorunu
256
c. Öğretideki Hakim Görüş: Somut Biçimiyle Netice
260
3. Varsayımsal (Yedek) Nedenlerin Dikkate Alınmaması Kuralı
263
4. Çoklu Nedensellik Hallerinde Şart Teorisinin Uygulanması
265
a. Kümülatif Nedensellik
265
b. Öne Geçen Nedensellik (Kesilen Nedensellik)
267
c. Alternatif (Çifte) Nedensellik
270
E. Nedensellik Bağının Kesilmesi ve Rücu Yasağı
271
F. Anglo–Amerikan Hukukunda Şart Teorisi: “But–For” Testi
282
1. Fiili Nedensellik
282
2. Neticenin Hızlandırılması
287
III. ŞART TEORİSİNE GÖRE BELİRLENEN NEDENSELLİĞİ SINIRLANDIRMA
YÖNTEMLERİ
294
A. Şart Teorisini Sınırlandırmaya Yönelik İlk Girişimler
294
1. Teorinin Sınırlandırılmasına Duyulan İhtiyaç ve Teoriye Yönelik
Eleştiriler
294
2. Nedensellik Teorilerinin Sınıflandırılması ve Felsefi Arka Planı
297
3. Erken Dönem Nedensellik Teorileri
300
a. Fiziksel ve Mekanik Metaforlara Dayalı Teoriler: Binding ve
Birkmeyer
300
b. Özgür İrade, Rasyonalite ve Normatif Yaklaşımlara Geçiş
303
(1) Ortmann: Özgür İradeye Dayanan Son Şart
303
(2) Kohler: Rasyonel Yaratıcılık
305
(3) Mayer: Nedensellik ve Objektif İsnadiyet
309
B. Olasılık Temelli Nedensellik ile Sınırlandırma: Uygun Neden Teorisi
314
1. Genel Açıklamalar
314
2. v. Kries’ın Objektif Olanaklılık, Olasılık ve Hareket Alanı
Kavramları
316
3. Uygun Neden Teorisi
318
C. Objektif İsnadiyet Teorisi ile Sınırlandırma
326
1. Genel Açıklamalar
326
2. Tarihsel Gelişim
327
a. Larenz: Objektif İsnadiyetin Hegel Felsefesi ile
Temellendirilmesi
327
b. Honig: Objektif Amaçlılık
333
c. Welzel: Eylemin Ontolojik Statüsü ve Objektif İsnadiyet ile
İlişkisi
335
3. Temel Formül: Risk Yaratma ve Riskin Gerçekleşmesi
339
4. Objektif İsnadiyet Teorisinin “Topoi” Yapısı ve Teoriye Yönelik
Eleştiriler
342
5. Neticenin İsnat Edilebilirliği İçin Gerekli Şartlar
346
a. Hukuken İlgili Bir Risk (Tehlike) Yaratılması
346
(1) Risk Yaratma
347
(i) Hukuki Anlamı ve Sınırı
347
(ii) Risk Değerlendirmesi ve Failin Özel Bilgisi
348
(2) Failin Yarattığı Riskin “İzin Verilen Risk” Kapsamında
Olmaması
352
(i) İzin Verilen Risk Kavramı ve Hukuki Niteliği
352
(ii) Kasten İşlenen Suçlarda İzin Verilen Risk
356
(iii) İzin Verilen Risk Kavramının Sosyal Uygunluk
Öğretisi ile İlişkisi
357
(3) Risk Azaltmanın Bulunmaması
365
b. Hukuken İlgili Riskin Tipik Neticede Gerçekleşmesi
366
(1) Genel Açıklama
366
(2) Atipik Nedensellik Akışı ve Öngörülebilirlik
369
(3) Yükümlülüğe Aykırılık Bağlantısı (Özen Yükümlülüğü
İhlalinin Nedenselliği)
373
(4) Normun Koruma Amacı İlkesi
379
(i) Tanım, Kapsam ve Yargı Uygulaması
379
(ii) Teori İçinde Konumlandırma ve Norm Düzeyinde
Ayrım
387
c. Sorumluluk Alanlarının Ayrılması
391
(1) Mağdurun Araya Girdiği Haller
391
(i) Kendi Sorumluluğunda Kendini Tehlikeye
Düşürme / Rızaya Dayalı Olarak (Anlaşarak)
Başkası Tarafından Tehlikeye Düşürülme
391
(ii) Kaçma ve Kurtarma Vakaları
403
(iii) Türk Hukuku Bakımından Değerlendirme ve
Görüşümüz
409
(2) Üçüncü Kişinin Araya Girdiği Haller
421
(i) Kasten Araya Girme
422
(ii) Taksirle Araya Girme
426
D. Anglo–Amerikan Hukukunda Fiili Nedenselliğin Sınırlandırılması
431
1. Suçun Yapısal Unsurları Hakkında Genel Açıklamalar
431
a. Maddi ve Manevi Unsur: Actus Reus ve Mens Rea
431
b. Taksirin Temel Unsuru Olarak “Risk Yaratma”
436
2. Risk Kapsamında Zarar İlkesi
444
a. Kavram
444
b. Amerikan Ceza Mahkemesi Kararlarında Risk Artırma ve
Öngörülebilirlik
445
c. Model Ceza Kanunu’nda Risk Kapsamında Zararın
Belirlenmesi
452
(1) Genel Olarak
452
(2) Mağdur Yönünden Sapma
454
(3) Zararın Türü Yönünden Sapma
458
3. Ceza Hukukunda “Yakın (Hukuki) Neden” Doktrini
460
a. Kavram ve Tarihsel Gelişim
460
b. Yakın Neden Kriterleri
465
(1) Doğrudan Neden
465
(2) Katkıda Bulunan Neden: Önemli ve Etkin Neden
467
(3) Araya Giren Neden
471
(i) Tanım ve Kapsam
471
(ii) Bağımlı ve Bağımsız Araya Giren Neden ve Hukuki
Sonuçları
472
(iii) Üçüncü Kişinin Eylemi
477
(iv) Mağdurun Eylemi
484
(4) Nedensellik Zincirini Kesen İradi ve Bağımsız Müdahale
(Novus Actus Interveniens)
490
(5) Güvenli Konumda Duran Kuvvet
499
SONUÇ
503
KAYNAKÇA
513
Dr. Feruzan Şenol
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ
5
İÇİNDEKİLER
9
KISALTMALAR
17
GİRİŞ
19
BİRİNCİ BÖLÜM
“NEDEN”, “NEDENSELLİK” VE “NEDENSEL AÇIKLAMA” ÜZERİNE TEORİK YAKLAŞIMLAR TEMELİNDE KAVRAMSAL BİR ANALİZ
I. NEDEN VE NEDENSELLİK KAVRAMLARI
25
A. Nedenselliğin Plüralist (Çoğulcu) Yapısı ve Hukuksal Yansımaları
25
B. Neden Kavramının Evrimi
33
1. Aristoteles’ten Hume’a: İki Karşıt Yorum
33
2. Hume: Düzenlilik Teorisi
38
3. Yeni Aristotelesçiler: Eğilimsel Nedensellik
43
a. Eğilimsel Nedenselliğin Metafizik Yapısı
43
b. Eğilimsel Nedensellik, Faillik ve Sorumluluk
44
C. Neden ve Etki İlişkisi (Nedensellik)
50
1. Nedenselliğin Kavramsal Boyutu
50
a. Olgusal (Ampirik) Nedensellik
51
(1) Nedensellik İlkesi
51
(2) Aktarım/Süreç Teorileri (Fizikalizm) ve Hukuksal
Yansıması
52
b. Fail Nedenselliği
57
(1) Fail Nedenselliğinin Olay Nedenselliğinden Ayrılması
57
(2) Fail Nedenselliğinin Temel Kavramı: Müdahale
(Manipülasyon)
61
(3) Thomas Reid: Aktif Kuvvet
64
(4) Özgür İrade, Özerklik ve Determinizm
68
(i) Determinizm Karşısında Özgür İrade Tartışması
68
(ii) Özgür İrade ile Özerklik Ayrımı ve Hukuki
Nedensellik Yönünden İşlevi
71
2. Nedenselliğin Fonksiyonel (İşlevsel) Boyutu
76
a. Kavramsal ve Fonksiyonel Ayrım
76
b. Geriye Dönük Nedensellik (Açıklama Fonksiyonu)
78
c. İleriye Dönük Nedensellik (Tahmin/Öngörme Fonksiyonu)
79
d. Atfedici Nedensellik (Nedensel Sorumluluk)
81
3. Nedenselliğin Yapısal Boyutu (Causal Relata)
86
a. Metafizikte Relata Türleri
87
(1) Olaylar, Olayların Yönü ve Olgular
87
(2) Eylem ve Olay Arasındaki Analitik İlişki
89
b. Hukuksal Bağlamda Nedensel İlişkinin Relata’sı
92
(1) Eylem ve Olay İlişkisi
92
(2) Eylemin Nedensel Yapısı: Moore’un Eş Değerlik Tezi
95
(3) Eylemin “Nedensel Açıdan İlgili Yönü”
97
(4) Psikolojik Etki (Psikolojik Nedensellik)
103
D. Hukukta Nedensellik İncelemesi: Tek Aşamalı ve İki Aşamalı Yapısal
Modeller
108
1. Hakim Öğreti: Nedenselliğin İkili Yapısı
108
2. Tek Aşamalı Nedensellik Yaklaşımları
109
a. Karşı Olgusal Bağlılığa Dayalı Nedensellik Yaklaşımı
109
b. Epstein: Kuvvet ve Tehlike Kavramlarına Dayanan
Nedensellik Yaklaşımı
111
c. Hart/Honoré: Nedenselliğin Sağduyuya Dayalı Dilsel Analizi
114
(1) Nedensel Yargıların Kaynağı Olarak Sağduyu
114
(2) Nedensel Bağlantı Türleri ve Ayırt Edici İlkeler
118
(3) Nedenselliğin Yapısı ve Nedensel Minimalizm Eleştirisi
121
(4) Nedensellik Alanı ile Hukuk Politikası Alanının
Ayrılması: Normun Koruma Amacı
123
(5) Nedensellik İncelemesinin Kapsamı ve Sınırları
125
II. NEDENSEL AÇIKLAMA
128
A. Kavram
128
B. Nedensel Açıklamada Yasaların Rolü
129
1. Yasa Kavramı
129
2. Yasaların Açıklama ve Öngörme Fonksiyonu
133
C. Nedensel Açıklamanın Bilimsel Yönü
135
1. Tümdengelimsel (Dedüktif)–Nomolojik Açıklama (D–N modeli)
135
2. Tümevarımsal (İndüktif) – İstatistiksel Açıklama (I–S modeli)
137
3. Hukuksal Bakış Açısıyla D–N Modeli: Engisch’in Yasaya (Kanuna)
Uygun Şart Teorisi
138
III. NEDENSELLİK ÜZERİNE TEORİK YAKLAŞIMLAR
146
A. Nedensellik Teorilerine Genel Bakış
146
B. Düzenlilik Teorisi: Şart Analizi ve Çoklu Nedensellik Türleri
147
1. Gerekli Şart ve Yeterli Şart Kavramları
147
2. Nomolojik Yeterlilik Bağlamında Şart Analizi
151
a. J. S. Mill: Çoklu Nedensellik
151
b. J. L. Mackie: INUS Şartı
155
c. R. W. Wright: NESS Testi
159
(1) Teorik Yapısı ve Temelleri
159
(2) Uygulama Yöntemi ve Sine Qua Non Testi ile
Karşılaştırılması
162
(3) Yasal Düzenlemelere ve Yargısal İçtihatlara Yansıması
166
3. Gereklilik ve Yeterlilik İlişkisi Bağlamında Çoklu Nedensellik
Türleri
173
C. Karşı Olgusal Nedensellik Teorisi
176
1. Kavramsal Çerçeve
176
2. D. Lewis: Karşı Olgusal Nedensellik Analizi
180
a. Mümkün Dünyalar ve Karşı Olgusal Bağlılık
180
b. Nedensel Zincir, Geçişlilik ve Önleyici Nedensellik
183
c. Nedensel Zincirin Duyarlılığı ve Öngörülebilirlik
186
3. Karşı Olgusal Akıl Yürütmenin Bilişsel Temelleri
188
4. Karşı Olgusal Nedenselliğin Hukuksal İzdüşümü
190
a. Lewis’in Karşı Olgusal Nedensellik Modelinin Hukuk ile
Yapısal Paralellikleri
190
b. Karşı Olgusal Analizin Yargı Uygulaması: Alman Federal
Mahkemesi Kararları
192
(1) Açıklayıcı ve Varsayımsal Nedensellik Sorgulaması
192
(2) “Kamyon–Bisikletli” Olayı (BGHSt 11, 1)
196
(3) “0,3 Saniye” Olayı (NJW 1985, 1350)
197
c. Değerlendirme ve Eleştiri: Ampirik Doğrulama ile Normatif
Unsurların Bütünlüğü
198
D. Olasılıksal Nedensellik
202
1. Determinist Modellerin Sınırlılıkları ve Olasılıksal Nedenselliğin
Temeli
202
2. Olasılık Azaltan Nedenler
204
3. Olasılıksal Nedenselliğin Hukuksal İzdüşümü
207
a. Olasılık Kavramının İşlevi
207
b. Karşı Olgusal Nedensellik ve Olasılıksal Nedensellik İlişkisi
209
İKİNCİ BÖLÜM
CEZA HUKUKUNDA HAKİM NEDENSELLİK ÖĞRETİSİ OLARAK ŞART TEORİSİ VE ŞART TEORİSİNE GÖRE BELİRLENEN NEDENSELLİĞİ SINIRLANDIRMA YÖNTEMLERİ
I. NEDENSELLİĞİN CEZA HUKUKUNDAKİ DOGMATİK KONUMU
219
II. ŞART TEORİSİ
226
A. Genel Olarak
226
B. Şart Teorisinin Uygulanma Yöntemi
230
1. İcrai suçlarda “Yok Sayma” (Hinwegdenken) ve İhmali Suçlarda
“Düşünsel Ekleme” (Hinzudenken) Yöntemi
230
2. Düşünsel Ekleme Yönteminin Değerlendirme Ölçütleri:
Önlenebilirlik ve Risk Azaltma
236
a. Önlenebilirlik (Kaçınılabilirlik) Teorisi
236
b. Risk Azaltma Teorisi
244
C. Şart Teorisinin Karşı Olgusal Yapısı ve Yargısal Görünümü
247
1. Şart Teorisi Uygulamasında Doğa Yasalarının Konumu
247
2. Toepel’in Eleştirisi: Tekil Karşı Olgusal Önermelerin Bağımsızlığı
249
D. Şart Teorisinin Uygulanmasına İlişkin Temel Esaslar
251
1. Şartların Eşitliği Kuralı
251
2. Neticenin Tanımlanması
253
a. Teorik Yaklaşımlar
253
b. Normatif Boyut ve Döngüsellik Sorunu
256
c. Öğretideki Hakim Görüş: Somut Biçimiyle Netice
260
3. Varsayımsal (Yedek) Nedenlerin Dikkate Alınmaması Kuralı
263
4. Çoklu Nedensellik Hallerinde Şart Teorisinin Uygulanması
265
a. Kümülatif Nedensellik
265
b. Öne Geçen Nedensellik (Kesilen Nedensellik)
267
c. Alternatif (Çifte) Nedensellik
270
E. Nedensellik Bağının Kesilmesi ve Rücu Yasağı
271
F. Anglo–Amerikan Hukukunda Şart Teorisi: “But–For” Testi
282
1. Fiili Nedensellik
282
2. Neticenin Hızlandırılması
287
III. ŞART TEORİSİNE GÖRE BELİRLENEN NEDENSELLİĞİ SINIRLANDIRMA
YÖNTEMLERİ
294
A. Şart Teorisini Sınırlandırmaya Yönelik İlk Girişimler
294
1. Teorinin Sınırlandırılmasına Duyulan İhtiyaç ve Teoriye Yönelik
Eleştiriler
294
2. Nedensellik Teorilerinin Sınıflandırılması ve Felsefi Arka Planı
297
3. Erken Dönem Nedensellik Teorileri
300
a. Fiziksel ve Mekanik Metaforlara Dayalı Teoriler: Binding ve
Birkmeyer
300
b. Özgür İrade, Rasyonalite ve Normatif Yaklaşımlara Geçiş
303
(1) Ortmann: Özgür İradeye Dayanan Son Şart
303
(2) Kohler: Rasyonel Yaratıcılık
305
(3) Mayer: Nedensellik ve Objektif İsnadiyet
309
B. Olasılık Temelli Nedensellik ile Sınırlandırma: Uygun Neden Teorisi
314
1. Genel Açıklamalar
314
2. v. Kries’ın Objektif Olanaklılık, Olasılık ve Hareket Alanı
Kavramları
316
3. Uygun Neden Teorisi
318
C. Objektif İsnadiyet Teorisi ile Sınırlandırma
326
1. Genel Açıklamalar
326
2. Tarihsel Gelişim
327
a. Larenz: Objektif İsnadiyetin Hegel Felsefesi ile
Temellendirilmesi
327
b. Honig: Objektif Amaçlılık
333
c. Welzel: Eylemin Ontolojik Statüsü ve Objektif İsnadiyet ile
İlişkisi
335
3. Temel Formül: Risk Yaratma ve Riskin Gerçekleşmesi
339
4. Objektif İsnadiyet Teorisinin “Topoi” Yapısı ve Teoriye Yönelik
Eleştiriler
342
5. Neticenin İsnat Edilebilirliği İçin Gerekli Şartlar
346
a. Hukuken İlgili Bir Risk (Tehlike) Yaratılması
346
(1) Risk Yaratma
347
(i) Hukuki Anlamı ve Sınırı
347
(ii) Risk Değerlendirmesi ve Failin Özel Bilgisi
348
(2) Failin Yarattığı Riskin “İzin Verilen Risk” Kapsamında
Olmaması
352
(i) İzin Verilen Risk Kavramı ve Hukuki Niteliği
352
(ii) Kasten İşlenen Suçlarda İzin Verilen Risk
356
(iii) İzin Verilen Risk Kavramının Sosyal Uygunluk
Öğretisi ile İlişkisi
357
(3) Risk Azaltmanın Bulunmaması
365
b. Hukuken İlgili Riskin Tipik Neticede Gerçekleşmesi
366
(1) Genel Açıklama
366
(2) Atipik Nedensellik Akışı ve Öngörülebilirlik
369
(3) Yükümlülüğe Aykırılık Bağlantısı (Özen Yükümlülüğü
İhlalinin Nedenselliği)
373
(4) Normun Koruma Amacı İlkesi
379
(i) Tanım, Kapsam ve Yargı Uygulaması
379
(ii) Teori İçinde Konumlandırma ve Norm Düzeyinde
Ayrım
387
c. Sorumluluk Alanlarının Ayrılması
391
(1) Mağdurun Araya Girdiği Haller
391
(i) Kendi Sorumluluğunda Kendini Tehlikeye
Düşürme / Rızaya Dayalı Olarak (Anlaşarak)
Başkası Tarafından Tehlikeye Düşürülme
391
(ii) Kaçma ve Kurtarma Vakaları
403
(iii) Türk Hukuku Bakımından Değerlendirme ve
Görüşümüz
409
(2) Üçüncü Kişinin Araya Girdiği Haller
421
(i) Kasten Araya Girme
422
(ii) Taksirle Araya Girme
426
D. Anglo–Amerikan Hukukunda Fiili Nedenselliğin Sınırlandırılması
431
1. Suçun Yapısal Unsurları Hakkında Genel Açıklamalar
431
a. Maddi ve Manevi Unsur: Actus Reus ve Mens Rea
431
b. Taksirin Temel Unsuru Olarak “Risk Yaratma”
436
2. Risk Kapsamında Zarar İlkesi
444
a. Kavram
444
b. Amerikan Ceza Mahkemesi Kararlarında Risk Artırma ve
Öngörülebilirlik
445
c. Model Ceza Kanunu’nda Risk Kapsamında Zararın
Belirlenmesi
452
(1) Genel Olarak
452
(2) Mağdur Yönünden Sapma
454
(3) Zararın Türü Yönünden Sapma
458
3. Ceza Hukukunda “Yakın (Hukuki) Neden” Doktrini
460
a. Kavram ve Tarihsel Gelişim
460
b. Yakın Neden Kriterleri
465
(1) Doğrudan Neden
465
(2) Katkıda Bulunan Neden: Önemli ve Etkin Neden
467
(3) Araya Giren Neden
471
(i) Tanım ve Kapsam
471
(ii) Bağımlı ve Bağımsız Araya Giren Neden ve Hukuki
Sonuçları
472
(iii) Üçüncü Kişinin Eylemi
477
(iv) Mağdurun Eylemi
484
(4) Nedensellik Zincirini Kesen İradi ve Bağımsız Müdahale
(Novus Actus Interveniens)
490
(5) Güvenli Konumda Duran Kuvvet
499
SONUÇ
503
KAYNAKÇA
513
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.064,00 | 1.064,00 |
Cardfinans ( Finansbank )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.064,00 | 1.064,00 |
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.064,00 | 1.064,00 |
Worldcard ( YKB - Vakıfbank - Anadolubank - Albaraka )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.064,00 | 1.064,00 |
Diğer Kartlar
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.064,00 | 1.064,00 |


