Nefret Söylemi

Dr. Feyza Ölçek

İÇİNDEKİLER

TEŞEKKÜR 

7

İÇİNDEKİLER 

9

ŞEKİLLERİN LİSTESİ 

13

KISALTMALAR 

15

GİRİŞ 

17

• 1. NEFRET SÖYLEMİNİN KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVESİ

1. NEFRET SÖYLEMİNİ ORTAYA ÇIKARAN KAYNAKLAR, KAVRAMIN GELİŞİMİ

VE BENZER KAVRAMLARLA İLİŞKİSİ 

24

1. Nefret Söylemi Kavramının Ortaya Çıkışı ve Gelişimi 

24

1. Tehlike Suçu Düzenlemesi Olarak Nefret Söylemi 

32

1. Kısaca Tehlike Suçları 

32

2. Nefret Söylemi–Tehlike Bağlantısı: Suç Tipinin Kurgulanışı 

35

1. Nefret Söylemi ile Karıştırılan İki Kavram: Nefret Suçu ve Nefret

Nedeniyle Suç 

45

1. Nefret Suçu 

46

2. Nefret Nedeniyle Suç 

49

1. KAÇINILMAZ ÇATIŞMA: İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ VE NEFRET SÖYLEMİ 

52

1. Genel Olarak İfade Özgürlüğü 

52

1. II. Dünya Savaşı Sonrası İfade Özgürlüğünün İnşası 

55

1. İfade Özgürlüğü–Nefret Söylemi Çatışmasında İki Paradigma: Avrupa ve

ABD 

59

III. NEFRET SÖYLEMİ DÜZENLEMELERİNİN VARLIĞINA DAİR TEORİK SAVUNU

VE ELEŞTİRİLER 

61

1. Birey Odaklı Yaklaşım 

62

1. Bireyin Psikolojik Bütünlüğü 

62

2. Bireyin Özerkliği 

67

3. Bireyin Tanınma Hakkı 

75

1. Doğal Haklar Geleneğinde Tanınma 

76

1. Hegel’in Tanınma Kuramı 

80

1. Habermas ve Kamusal Söylemde Tanınma 

81

1. Heyman’ın Tanınma Kuramına Yaklaşımı ve Eleştirel

Değerlendirme 

82

4. Bireyin Güvenliği 

85

1. Toplum Odaklı Yaklaşım 

90

1. Kültürel Çeşitlilik 

93

2. Toplumsal Güvence 

100

1. İyi Düzenlenmiş Toplum İdeali (Well–Ordered Society) 

103

1. Toplumsal Güvence Modeline Eleştirel Bir Bakış 

109

3. Hukukun Toplumu Düzenlemesi 

109

1. Dworkin’in Yaklaşımı: İfade Özgürlüğünün İlkesel Statüsü 

114

• 2. NEFRET SÖYLEMİNİN POZİTİF KAYNAKLARI VE YARGI UYGULAMASI

1. ULUSLARARASI HUKUKTA NEFRET SÖYLEMİ 

123

1. Küresel Bir Örgüt Olarak Birleşmiş Milletler’in Nefret Söylemine

Yaklaşımı 

123

1. Nefret Söylemi Piramidi (Hate Speech Pyramid) 

127

1. Ağır Nefret Söylemleri 

129

1. Kısıtlanabilir Nefret Söylemleri 

134

1. Hukuka Uygun Nefret Söylemleri 

137

2. Birleşmiş Milletler Komitelerinin Nefret Söylemine Yaklaşımı 

138

3. Değerlendirme 

146

1. Avrupa Konseyi’nin Nefret Söylemine Yaklaşımının AİHS ve AİHM

Açısından Analizi 

151

1. AİHS’nde Hakların Kötüye Kullanılması Yasağı: 17. Madde 

153

1. Sözleşmenin Hazırlık Aşaması ve Avrupa’nın Siyasi Hafızası 

154

17. 17. Maddenin Erken Dönem Uygulamaları 

156

2. AİHM ve Nefret Söylemi 

159

1. Mahkemenin Nefret Söylemi Tanımı 

159

17. Mahkemenin Nefret Söylemini 17. Madde Kapsamında

Yorumlama Eğilimi 

163

17. Cinsel Yönelime İlişkin Söylemler Bağlamında 17. Maddenin

Uygulama Alanının Genişlemesi 

174

1. Mahkemenin Nefret Söylemine İlişkin Orantılılık İncelemesi:

AİHS. 10. Madde 

188

3. Değerlendirme 

204

1. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA NEFRET SÖYLEMİ 

207

1. Birinci Değişikliğin Etkisinde: Amerika Birleşik Devletleri 

207

1. Federal Yüksek Mahkeme’nin Konuya Yaklaşımı 

210

2. Dijitalleşme ile Brandenburg Standardının Tartışılması: Capitol

Olayı 

214

1. Ortak Hukuk’a Yasal Çerçeve: Birleşik Krallık 

219

1. Tartışmaların Odağı: İfade Özgürlüğü, Nefret Söylemi

Düzenlemelerinin Gölgesinde Zayıflıyor mu? 

221

2. Nefret Söylemi Hükümlerinin Yargısal Uygulaması 

223

1. Anayasa Konseyi’nin Şekillendirici Gücü: Fransa 

226

1. Gayssot Yasası’ndan Boyer’e: İnkâr ve İfade Özgürlüğü Arasında 

227

2. Dijital Çağda İfade Özgürlüğü–Nefret Söylemi Çatışması: Loi Avia ve

Anayasa Konseyi Kararı 

233

3. Nefret Söylemi Düzenlemelerinin ‘Sembolik’ Yaptırımlar İçerdiği

Savunusu 

236

1. Holokost’un Etkisi: Almanya 

238

1. Geçmişin Gölgesinde: Holokost İnkârının Cezalandırılması 

240

2. Holokost Hafızasının Hukuka Sirayeti: Alman Kateşizmi 

246

• 3. NEFRET SÖYLEMİ DÜZENLEMELERİNİN UYGULAMASINDA

ORTAYA ÇIKAN TARTIŞMALAR

1. NEFRET SÖYLEMİ GEREKÇESİYLE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNE MÜDAHALENİN

EŞİĞİ: ZORLAYICI SOSYAL İHTİYAÇ 

249

1. NEFRET SÖYLEMİNE CEZA HUKUKU MÜDAHALESİNİN İŞLEVSELLİĞİ:

ETKİNLİK 

256

III. NEFRET SÖYLEMİ DÜZENLEMELERİNİN ÖNGÖRÜLEBİLİRLİĞİ: BELİRLİLİK 

265

1. Belirlilik ve Caydırıcı Etki 

271

1. Nefret Söylemi Düzenlemeleri ve Caydırıcı Etki 

274

1. NEFRET SÖYLEMİ DÜZENLEMELERİNDE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNE EN AZ

MÜDAHALE ŞARTI: MİNİMUM KISITLAMA 

279

1. NEFRET SÖYLEMİ DÜZENLEMELERİNİN GÖRÜŞ AYRIMCILIĞI İÇERMEMESİ:

TARAFSIZLIK 

286

1. NEFRET SÖYLEMİ DÜZENLEMELERİ VE TEHLİKE KRİTERİ: SOMUT ZARAR

TEHLİKESİNİN GEREKLİLİĞİ 

292

SONUÇ 

297

KAYNAKÇA 

309