Dava Şartı Kavramı

Dr. Furkan ULUGÜN

İÇİNDEKİLER

GİRİŞ

BİRİNCİ BÖLÜM: DAVA ŞARTLARININ ORTAYA ÇIKIŞI VE HUKUKİ NİTELİĞİ
I. Dava Şartlarının Ortaya Çıkışı
A. Roma Formula Usulü
B. Ortak Hukuk Dönemi
C. Dava Şartları Kavramının Ortaya Çıkışı
II. Usul Kanunlarında Dava Şartlarının Durumu
A. İki Taraflı Kurulan Usul İlişkisinin Sona Ermesi
B. Dava Şartları ve İlk İtirazlar Arasındaki Öncelik İlişkisi
C. Dava Şartları-Usul İşlemi Şartları
D. Kabul Edilebilirlik Şartı Olarak Dava Şartları
E. Kamu Düzeni İlişkisi
III. Dava Şartlarının Karakteristik Özelliği Olarak Öncelikli İnceleme (Esastan İncelemeye Engel Olma)
A. Genel Olarak
B. Öncelikli İncelemeyi Kabul Eden Görüşler
1. Öncelikli İncelemeyi Usul Ekonomisiyle Açıklayan Görüş
2. Öncelikli İncelemeyi Mantık Kurallarıyla Açıklayan Görüş
3. Öncelikli İncelemeyi, Usulden Ret Kararı ve Esastan Ret Kararını Karşılaştırarak Kabul Eden Görüş
4. Dava Şartı Kavramını Daraltarak Öncelikli İncelemeyi Kabul Eden Görüş
5. Öncelikli İncelemeyi Şekil-İçerik Farkıyla Kabul Eden Görüş
6. Dava Şartlarını İki Dava Konusuyla Açıklayan Görüş
7. Dava ile Takip Edilen Amacı Esas Alarak Öncelikli İncelemeyi Kabul eden Görüş
C. Dava Şartlarının Öncelikli İncelenmesini Reddeden Görüş
1. Öncelikli İncelemeyi Hukuki Kurumun Barındırdığı Menfaate Bağlayan Görüş
2. Öncelikli İncelemeyi Tarihsel Sebeplerle Reddeden Görüş
D. Değerlendirme

İKİNCİ BÖLÜM: DAVA ŞARTLARININ HUKUK POLİTİKASI AÇISINDAN TEMELLERİ
I. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda Sayılan Dava Şartlarının Hukuk Politikası Açısından Temelleri
A. Genel Olarak
B. Usulüne Uygun Dava Açılması Dava Şartları Kapsamında Değerlendirilebilir Mi?
C. Yargı Hakkı
D. Yargı Yolu
E. Görev, Kesin Yetki ve İşlevsel Yetki
F. Taraf Ehliyeti
1. Fonksiyonu
2. Tarafların Mevcudiyeti
G. Dava Ehliyeti ve Kanuna Uygun Temsil Edilme
1. Dava Ehliyeti
2. Kanuna Uygun Temsil Edilme
H. Dava Takip Yetkisi
1. Genel Olarak
2. Kurumun İşlevi
3. Dava Takip Yetkisinin Öncelikli İncelenmesini Reddeden Azınlık Görüşü
4. Taraf Ehliyetiyle İlişkisi
I. Derdestlik
J. Maddi Anlamda Kesin Hüküm
1. Maddi Anlamda Kesin Hükmün Amacı
2. Maddi Anlamda Kesin Hükmü Açıklayan Teorileri
3. Usuli Kesin Hüküm Teorisinin Eleştirisi
K. Hukuki Yarar
1. Genel Olarak
2. Hukuki Yararın Yargılamadaki Yeri ve Amacı
3. Hukuki Yararın (Hukuki Koruma Şekline Göre) Dava Türleri Bakımından Değerlendirilmesi
4. Hukuki Koruma Araçlarının Yarışmasında Hukuki Yarar
5. Hukuki Yarar Kavramına Aşırı Yüklenme ve Sonuçları
6. Yargılamadaki Sonuçları
7. Belirli Alacak İçin Belirsiz Alacak Davası Açılması ve Sonuçları
a. Genel Olarak
b. Kural-İstisna İlişkisi
L. Gider Avansının Yatırılmış Olması
II. Değerlendirme

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: DAVA ŞARTLARININ MAHKEMECE İNCELENMESİ
I. Dava Şartlarının Uygulanma Alanı
II. Dava Şartlarının Mahkemece İncelemesine Hakim İlkeler
A. Genel Olarak
B. Taraflarca Getirilme İlkesi
C. Re’sen İnceleme İlkesi
D. Re’sen Araştırma İlkesinin Uygulanamaması ve Çifte Önemi Haiz Vakıalar
E. Dava Şartı Eksikliği Sebebiyle Usulden Ret Kararı Verilirken Duruşma Yapılması
F. Kanun Yollarında Dava Şartlarının İncelenmesi
1. Genel Olarak
2. İstinaf Aşamasında İnceleme
3. Temyiz Aşamasında İnceleme
III. İspat Yükünün Dava Şartlarında Uygulanıp Uygulanamayacağı
IV. Dava Şartlarının Hak Arama Özgürlüğü Bakımından Değerlendirilmesi
V. Dava Şartlarının Kendi İçinde İncelenme Sırası
VI. Dava Şartlarında Numerus Clausus
VII. Dava Şartlarının İncelenme Zamanı ve Dava Sonuna Kadar Varlığını Koruması
A. Türk Hukukunda Hakim Görüş
B. Hakim Görüşün Eleştirisi
C. Perpetuatio Fori İlkesi Hakim Görüşü Desteklemek İçin Kullanılabilir Mi?
D. Değerlendirme

SONUÇ
KAYNAKÇA