On-Chain BTC (Bitcoin) Transferinden Doğan Kanunlar İhtilafı

Dr. Gökçe Kelahmet

İÇİNDEKİLER

TEŞEKKÜR 

5

İÇİNDEKİLER 

7

KISALTMALAR 

11

GİRİŞ 

17

ÇALIŞMA KONUSUNUN SINIRLANDIRILMASI 

20

Birinci Bölüm

BİTCOİN BLOK ZİNCİRİ ve KRİPTO PARA EKOSİSTEMİ

1. BİR ÖDEME YÖNTEMİ OLARAK BLOK ZİNCİR TEKNOLOJİSİ: BİTCOİN BLOK ZİNCİRİ 

34

1. GENEL NİTELİĞİ HAİZ BİTCOİN BLOK ZİNCİRİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ 

37

1. BİTCOİN BLOK ZİNCİRİNDE ON–CHAIN BTC TRANSFERİ VE İŞ İSPATI MUTABAKAT

MEKANİZMASI 

47

1. BİTCOİN DÜĞÜMLERİ (NODES) VE KULLANICILARI 

53

1. BİTCOİN CÜZDANLARI ve ASİMETRİK ŞİFRELEME 

59

1. KRİPTO VARLIK EKOSİSTEMİ 

65

1. KRİPTO VARLIKLAR, KRİPTO PARALAR, JETONLAR ve BTC’NİN EKOSİSTEMDEKİ

TASNİFİ 

66

1. BTC’NİN ÖZELLİKLERİ VE EKOSİSTEMDEKİ TASNİFİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER 

75

İkinci Bölüm

BTC’NİN ve ON–CHAIN BTC TRANSFERİNİN TARAFLARI ARASINDAKİ HUKUKİ İLİŞKİNİN VASIFLANDIRILMASI

1. VASIFLANDIRMA ve YABANCILIK UNSURUNUN TESPİTİ 

90

1. YABANCILIK UNSURU ve ON–CHAIN BTC TRANSFERİ ile BTC’nin KONU EDİLDİĞİ

SÖZLEŞMELERİN MİLLETLERARASI KARAKTERİ 

91

1. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUKTA BTC’nin VASIFLANDIRILMASI 

102

1. PARA KAVRAMI ve ALTERNATİF ÖDEME ARACI OLARAK BTC 

110

1. PARA BİRİMİ KAVRAMI ve BTC’nin PARA VASFI 

112

1. SANAL PARALAR ve BTC’nin SANAL PARA VASFI 

119

III.BTC’NİN ve ÖZEL ANAHTAR SAHİPLİĞİNİN SAĞLADIĞI MENFAATİN HUKUKİ

NİTELİĞİ 

126

1. DİJİTAL VARLIKLAR VE ÖZEL HUKUKA İLİŞKİN UNIDROIT İLKELERİ (UNIDROIT

PRINCIPLES ON DIGITAL ASSETS AND PRIVATE LAW) KAPSAMINDA DİJİTAL

VARLIKLARDA HAK SAHİPLİĞİ, DİJİTAL VARLIĞIN TRANSFERİ VE KONTROLÜ 

128

1. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA ve TÜRK HUKUKUNDA BTC’NİN EŞYA VASFI ile BİR HAKKIN

KONUSUNU OLUŞTURUP OLUŞTURMAYACAĞINA İLİŞKİN ORTAYA ATILMIŞ GÖRÜŞLER 

135

1. BTC’NİN ve ÖZEL ANAHTAR SAHİPLİĞİNİN SAĞLADIĞI MENFAATİN HUKUKİ

NİTELİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 

145

IV.ON–CHAIN TRANSFER İŞLEMİNİN TARAFLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN

VASIFLANDIRILMASI 

154

1. BİTCOİN BLOK ZİNCİRİ AĞINDAKİ KATILIMCILAR ARASINDAKİ İLİŞKİNİN SÖZLEŞME VASFI 

158

1. BTC’nin ON–CHAIN TRANSFERE KONU EDİLMESİ HALİNDE SALT ON–CHAIN

TRANSFER İŞLEMİNİN VASFI 

167

1. ON–CHAIN TRANSFER İŞLEMİNİN HAVALE İŞLEMİNDEKİ DEĞER İLİŞKİSİYLE

KIYASLANMASI 

176

1. BTC’nin KONU EDİLDİĞİ ÖZEL HUKUK SÖZLEŞMELERİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 

183

Üçüncü Bölüm

ON–CHAIN BTC TRANSFERİNDEN DOĞAN KANUNLAR İHTİLAFI

1. ON–CHAIN BTC TRANSFERİNDE HAK SAHİPLİĞİNDEN DOĞAN MESELELERE

UYGULANACAK HUKUK 

201

1. KRİPTO PARALAR ÜZERİNDEKİ HAK SAHİPLİĞİNE İLİŞKİN MESELELERE UYGULANACAK

HUKUKA İLİŞKİN GÜNCEL MEVZUATLAR, YARGI KARARLARI ve ÇALIŞMALAR 

207

1. Anglo Sakson Hukuk Sistemini Benimseyen Devletlerde Dijital Varlıklarda Hak

Sahipliğine Uygulanacak Hukuka İlişkin Yargı Kararları 

209

2. Amerika Birleşik Devletleri Yeknesak Ticaret Kanunu Kapsamında Kontrol Edilebilir

Elektronik Kayıtlara Uygulanacak Hukuk (Uniform Commercial Code/UCC) 

215

3. Dijital Varlık ve Özel Hukuka İlişkin UNIDROIT İlkeleri Kapsamında Uygulanacak

Hukukun Tespiti 

218

4. HCCH–UNIDROIT Ortak Çalışma Önerisi: Dijital Varlıklar ve Jetonların Sınır Ötesi Hak Sahipliğine ve Transferlerine Uygulanacak Hukuka İlişkin HCCH–UNIDROIT Projesi (Proposal for Joint Work: HCCH–UNIDROIT Project on Law Applicable to Cross–Border Holdings and Transfers of Digital Assets and Tokens) 

225

1. BTC’DEN DOĞAN HAK SAHİPLİĞİ MESELELERİNE LEX REI SITAE KURALININ UYGULANABİLİRLİĞİ 

227

1. “Lex Rei Sitae” Kuralı ve Kapsamı 

229

2. “Lex Rei Sitae” Kuralının BTC’den Doğan Hak Sahipliği Meselelerine

Uygulanabilirliğine İlişkin Ortaya Atılmış Görüşler 

235

1. KRİPTO VARLIKLARDAN DOĞAN HAK SAHİPLİĞİ MESELELERİNE UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİNDE LEX REI SITAE KURALINA ALTERNATİF OLARAK ÖNERİLEN BAĞLAMA NOKTALARI 

246

1. PRIMA, PROPA, PREMA ve PResC Kriterleri 

248

2. Kripto Varlığı Transfer Edenin, Kripto Varlığın Transfer Edildiği Kullanıcının

veya Özel Şifreleme Anahtarının Bulunduğu Yer Kriteri 

254

3. İrade Serbestisi Kapsamında Hak Sahipliği Meselelerine Uygulanacak Hukukun

Seçimlik Yer (Elective Situs) Kriteri ve Alternatifleri Kapsamında Tespiti 

259

1. ON–CHAIN BTC TRANSFERİNDEN DOĞAN HAK SAHİPLİĞİ MESELELERİNE

UYGULANACAK HUKUKUN UNIDROIT İLKELERİ, LEX REI SITAE ve ALTERNATİF

BAĞLAMA NOKTALARI KAPSAMINDA TESPİT EDİLEBİLİRLİĞİNİN

DEĞERLENDİRİLMESİ 

267

1. BTC’nin ON–CHAIN TRANSFERİNDEN DOĞAN MESELELER ile BTC’nin KONU

EDİLDİĞİ SÖZLEŞMELERE UYGULANACAK HUKUK 

279

1. SÖZLEŞMEDEN DOĞAN MESELELERE UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİ 

282

1. Sübjektif Bağlama Kuralı – İrade Muhtariyeti Kapsamında Sözleşmelerde Hukuk

Seçimi ve Kapsamı 

284

2. Objektif Bağlama Kuralı (En Sıkı İlişkili Hukuk) ile Objektif Bağlamada İstisna Kuralı Teşkil Eden “Daha Sıkı İlişkili Hukuk” Kapsamında Uygulanacak

Hukukun Tespiti 

288

3. Akit Statüsünün Kapsamı ile Sözleşmeye İlişkin Sair Hususlara

Uygulanacak Hukuk 

294

1. KRİPTO PARALARIN SALT ON–CHAIN TRANSFERİNDEN DOĞAN İLİŞKİYE

UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİNDE ORTAYA ÇIKAN MESELELER 

297

1. Blok Zinciri Ağında Gerçekleştirilen Kripto Para Transferlerine Yeknesak Hukukun

Uygulanması 

298

2. Blok Zincirinde Gerçekleştirilen Her Bir Transferin Kendine Özgü Bir Hukuka Tabi

Tutulması ve On–Chain BTC Transferine Uygulanabilirliği 

302

1. BTC TRANSFERİNİN BİR SÖZLEŞMENİN İFASI OLARAK GERÇEKLEŞTİRİLDİĞİ İŞLEMLERDEN DOĞAN MESELELERE UYGULANACAK HUKUKUN GENEL KANUNLAR İHTİLAFI KURALLARI ÇERÇEVESİNDE TESPİTİ 

309

1. “Lex Monetae” İlkesi ve BTC’nin Konu Edildiği Sözleşmelerde Uygulanabilirliği 

311

2. BTC’nin Taraflardan Birinin Edimi Olarak Kararlaştırıldığı Sözleşmelerin Esasına

Uygulanacak Hukukun Roma I Tüzüğü, MÖHUK ve CISG Kapsamında Tespiti

ve Akit Statüsünün Uygulama Alanı 

315

1. Sözleşmeye Uygulanacak Hukukun Roma I Tüzüğü m.4, MÖHUK m.24(4)

ve CISG Kapsamında Ele Alınması 

317

1. Akit Statüsünün Kapsamı 

327

3. Sözleşmelere Uygulanacak Hukukun Tatbikini Sınırlayan Esaslar ve BTC’nin Ödeme Aracı/Bedel Unsuru Olarak Kararlaştırıldığı Sözleşmelere Etkisi 

328

1. Kamu Düzeni Müdahalesi 

329

1. Doğrudan Uygulanan Kurallar 

332

1. TBK m.99 ile Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair

Yönetmelik Hükümlerinin BTC’nin Ödeme Aracı/Bedel Unsuru Olarak

Kararlaştırıldığı Sözleşmelere Etkisi 

339

SONUÇ 

347

KAYNAKÇA 

353