Trafik Kazalarında Müteselsil Sorumluluk

Av. Gonca YURDAKUL KILIÇ

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ  5

ÖZET . 7

İÇİNDEKİLER 9

KISALTMALAR . 15

GİRİŞ .17

KONUNUN TAKDİMİ VE ÖNEMİ. 17

TERİM SORUNU . 19

III. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI  20

BİRİNCİ BÖLÜM

SORUMLULUK HUKUKUNUN GENEL ESASLARI VE

MÜTESELSİL SORUMLULUK

SORUMLULUK KAVRAMI . 21

SORUMLULUĞUN KAYNAKLARI. 22

Haksız Fiilden Doğan Sorumluluk 23

Kusur Sorumluluğu 24

Kusursuz Sorumluluk 28

Sözleşmeden Doğan Sorumluluk. 31

Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Sorumluluk. 34

III. SORUMLULUK İLKELERİ . 36

Kusur . 36

Sözleşme . 38

Bir Kanun Hükmü 39

HUKUKİ SORUMLULUK TÜRLERİ 40

Şahıs ile Sorumluluk 40

Malvarlığı ile Sorumluluk. 41

Sınırsız Malvarlığı Sorumluluğu. 41

Sınırlı Malvarlığı Sorumluluğu . 42

Konu İtibariyle Sınırlı Malvarlığı Sorumluluğu 42

Miktar İtibariyle Sınırlı Malvarlığı Sorumluluğu . 42

10 İçindekiler

MÜTESELSİL SORUMLULUK43

Genel Olarak 43

818 Sayılı Borçlar Kanunu ile 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu

Düzenlemeleri Arasındaki Farklar 45

Müteselsil Sorumluluğun Amacı ve İşlevi.49

Müteselsil Sorumluluğu Doğuran Sebepler .50

Aynı Zarara Birlikte Sebep Olan Birden Fazla Kişinin Olması .50

Birden Fazla Zarar Verenin Kusura Dayanan Sorumluluğu .51

Birden Fazla Zarar Verenin Ortak Kusura Dayanan

Sorumluluğu51

Birden Fazla Zarar Verenin Bağımsız Kusura Dayanan

Sorumluluğu52

Birden Fazla Zarar Verenin Kusursuz Sorumluluğu.52

Birden Fazla Zarar Verenin Sözleşmeye Dayanan Sorumluluğu .53

Birden Fazla Zarar Verenin Çeşitli Sebeplerden Dolayı

Sorumluluğu 55

Müteselsil Sorumluluk ve Müteselsil Borçluluk Arasındaki İlişki .57

Müteselsil Sorumluluğun Hukuki Sonuçları .59

Dış İlişki Bakımından Hukuki Sonuçları 59

İç İlişki Bakımından Hukuki Sonuçları 61

İKİNCİ BÖLÜM

GENEL OLARAK TRAFİK KAZALARI, MOTORLU KARA TAŞITLARI VE

TRAFİK KAZALARINDA SORUMLULAR

GENEL OLARAK TRAFİK KAZALARI 65

Trafik Kazası Kavramı .65

Trafik Kazasının Unsurları.66

Trafik Kazası Olarak Kabul Edilmeyen Olaylar68

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Uygulama Alanı.70

Yer Bakımından Uygulama Alanı70

Konu Bakımından Uygulama Alanı.74

MOTORLU KARA TAŞITLARI75

Motorlu Araç Tanımı75

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Kapsamındaki Motorlu Araç

Türleri.76

Motorlu Kara Taşıtı Niteliğinde Olmayan Araçlar 79

İçindekiler 11

III. TRAFİK KAZALARINDA SORUMLULUK TÜRLERİ . 80

Kusur Sorumluluğu 80

Olağan Sebep Sorumluluğu. 82

Tehlike Sorumluluğu . 83

TRAFİK KAZALARINDA SORUMLULAR 84

Motorlu Araç İşletenin Sorumluluğu. 84

Genel Olarak . 84

Gerçek İşleten 86

Araç Sahibi . 87

Mülkiyeti Muhafaza Kaydıyla Aracı Satın Alan Kişi. 89

iii. Motorlu Aracı Kiralayan Kişi. 90

Motorlu Aracı Ariyet veya Rehin Alan Kişi 92

Diğer Kişiler 95

Birden Fazla İşleten 95

Farazi İşleten 97

Motorlu Araçlarla İlgili Mesleki Faaliyette Bulunanlar. 97

Yarış Düzenleyicileri . 99

iii. Motorlu Aracı Çalanlar veya Gasbedenler . 99

Devlet ve Diğer Kamu Tüzel Kişileri 101

İşletilme (Hareket) Halinde Olmayan Motorlu Araçlarda

Sorumluluk 106

İşletenin Karayolunda Çekilen Araçlardan Sorumluluğu. 107

İşletenin Sorumluluktan Kurtulması veya Sorumluluğunun

Azaltılması. 108

İşletenin Bağlı Olduğu Teşebbüs Sahibinin Sorumluluğu 111

İşleten Olmayan Sürücünün Sorumluluğu. 113

Yayaların Sorumlulukları . 114

Yolcuların Sorumlulukları 116

Motorsuz Taşıt ve Motorlu Bisiklet Sürücülerinin Sorumlulukları 117

Hayvan Bulunduranın Sorumluluğu 119

İmalatçının Sorumluluğu . 121

Ev Başkanının Sorumluluğu . 122

Yapı Malikinin Sorumluluğu 124

Sigortacının Sorumluluğu 126

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası . 127

12 İçindekiler

Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası133

Kara Araçları Kasko Sigortası .136

Güvence Hesabı.137

Yeşil Kart Sigortası .138

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

TRAFİK KAZALARINDA MÜTESELSİL SORUMLULUK VE SINIRLARI

GENEL OLARAK.139

TRAFİK KAZALARINDA MÜTESELSİL SORUMLULUKTA KUSUR

DEĞERLENDİRMESİ 142

Müteselsil Sorumlular Açısından Kusur Değerlendirilmesi 142

Zarar Gören Açısından Kusur Değerlendirilmesi 145

III. TRAFİK KAZALARINDA MÜTESELSİL SORUMLULUĞUN KAPSAMI 149

Zararın Tazmini 149

Birden Fazla Kişinin Birlikte Bir Zarara Sebebiyet Vermeleri150

Birden Fazla Kişinin Aynı Zarardan Çeşitli Nedenlerden Dolayı Ortak

Sorumluluğu.151

TRAFİK KAZALARINDA MÜTESELSİL SORUMLULUKTA DIŞ İLİŞKİ VE İÇ İLİŞKİ .154

Dış İlişki 154

Zarar Görenin Zarar Verenler Karşısındaki Hukuki Durumu 155

Zarar Görenin Hakları .155

Zarar Görenin Seçimlik Hakkı155

Zarar Verenlerin İflası Halinde Zarar Görenin Hakları.157

Zarar Görenin Yükümlülükleri.158

Hatır Taşımasında Hatır İçin Taşınanın Zarar Görmesi160

Zarar Verenlerin Zarar Gören Karşısındaki Hukuki Durumu 161

Zarar Verenlerin Savunmaları.161

Ortak Def’i ve İtirazların İleri Sürülmesi161

Kişisel Def’i ve İtirazların İleri Sürülmesi .161

Zarar Verenlerin Sorumluluktan Kurtulması.162

Zarar Verenlerden Birinin Kimliğinin Belirlenememesi.165

Zarar Görenin Eylemlerinden Sorumlu Olduğu Kişinin Zarar

Verenler Arasında Bulunması .165

İç İlişki.166

Rücu Hakkı .166

Halefiyet 169

İçindekiler 13

TRAFİK KAZALARINDAN KAYNAKLANAN DAVALARDA UYGULANACAK USUL . 172

Trafik Kazalarından Kaynaklanan Davalarda Görev ve Yetki . 172

Görev 172

Genel Görevli Mahkemeler 172

Trafik Kazalarından Kaynaklanan Tazminat Davalarında

Görevli Mahkemenin Belirlenmesi. 173

Asliye Hukuk Mahkemesinin Görev Alanına Giren

Durumlar 173

Asliye Ticaret Mahkemesinin Görev Alanına Giren

Durumlar 173

iii. İş Mahkemesinin Görev Alanına Giren Durumlar  176

Tüketici Mahkemesinin Görev Alanına Giren Durumlar 177

Aile Mahkemesinin Görev Alanına Giren Durumlar. 180

Yetki 181

Genel Yetkili Mahkeme 181

Haksız Fiilden Doğan Davalarda Yetkili Mahkeme . 182

Sözleşmeden Doğan Davalarda Yetkili Mahkeme 182

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa Göre Yetkili Mahkeme 182

Davalının Birden Fazla Olması Durumunda Yetkili Mahkeme 183

Trafik Kazalarından Kaynaklanan Davalarda Müteselsil Sorumluluğa

Dayanma Karinesi 185

Trafik Kazalarında Tahkim Usulü . 187

Trafik Kazalarında Zamanaşımı 188

SONUÇ 191

KAYNAKÇA 195