Yeni

Yapay Zeka Çağında Otonom Araçlar ve Otonom Araç Üreticisinin Ürün Sorumluluğu

Mehmet Emre Sarıyıldız

Stok Kodu:

9786253775841

Boyut:

16x24

Sayfa Sayısı:

736

Basım Yeri:

Ankara

Basım Tarihi:

2026-01

Kapak Türü:

Cilt

Kağıt Türü:

1.Hamur

Konu:

Hukuk Kitapları/ Bilişim Hukuku

%5 indirimli

1.550^,00TL

1.472^,50TL

Taksitli fiyat: 1 x 1.472^,50TL

Havale/EFT ile: 1.398^,88TL

Sepete Ekle

Tavsiye et Hata bildir

9786253775841

401041

https://www.legalkitabevi.com/mehmet-emre-sariyildiz/yapay-zeka-caginda-otonom-araclar-ve-otonom-arac-ureticisinin-urun-sorumlulugu-.htm

Yapay Zeka Çağında Otonom Araçlar ve Otonom Araç Üreticisinin Ürün Sorumluluğu

1472.50

Dr. Mehmet Emre Sarıyıldız

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ

ÖZET

İÇİNDEKİLER

KISALTMALAR

GİRİŞ

1. KONUNUN TAKDİMİ VE ÖNEMİ

2. ÇALIŞMA SİSTEMATİĞİ

3. İNCELEME ALANININ BELİRLENMESİ VE SINIRLARIN ÇİZİLMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

OTONOM ARAÇLARA İLİŞKİN KAVRAMSAL ÇERÇEVE, TEKNİK GEREKSİNİMLER, SÜRÜŞ OTOMASYONUNUN SINIFLANDIRILMASI

VE HUKUKSAL ALTYAPI

I. KAVRAMSAL ÇERÇEVE

A. Yapay Zekâ Kavramı

1. Terminoloji

2. Tarihçesi

3. Makine Öğrenmesi (Machine Learning)

B. Otonom Araç Kavramı

1. Araç Kavramı

2. Otonom Araç Terminolojisi

3. Otonom Araç Tarihçesi

4. Yapay Zekânın Otonom Araçlarda Görünümü

5. Otonom Araçların Pozitif ve Negatif Yanları

a. Pozitif Yanları

b. Negatif Yanları

C. Sürücü Destek Sistemleri

II. TEKNİK GEREKSİNİMLER

A. Çevreyi Algılama ve Yorumlama

1. Çevreyi Algılama

2. Yorumlama

B. İşbirliği ve İletişim

C. Konum Belirleme ve Rota Planlama

D. Harita Bilgilerinin Rolü

E. Fonksiyonel Güvenlik

III. SÜRÜŞ OTOMASYONUNUN SINIFLANDIRILMASI

A. Sürüş Otomasyon Seviyeleri

B. Uluslararası Otomotiv Mühendisleri Topluluğu (SAE) Sınıflandırması

1. Genel Olarak

2. SAE Sınıflandırma Seviyeleri

a. Seviye 0 – Sadece Sürücü veya Otomasyonsuz (No

Automation)

b. Seviye 1 – Sürüş Asistan Sistemi (Driver Assistance)

c. Seviye 2 – Kısmi Otomasyon (Partial Automation)

d. Seviye 3 – Koşullu Otomasyon (Conditional Automation)

e. Seviye 4 – Yüksek Otomasyon (High Automation)

f. Seviye 5 – Tam Otomasyon (Full Automation)

C. Alman Federal Karayolu Araştırma Enstitüsünün (BASt) Sınıflandırması

1. Genel Olarak

2. Beşli Geleneksel Otomasyon Sınıflandırması

3. Yeni Yaklaşım: Üçlü Otomasyon Sınıflandırması

100

D. Alman Karayolları Trafik Kanunu (StVG) Düzenlemeleri Çerçevesinde

Yapılan Sınıflandırma

103

1. Genel Olarak

103

2. 2017 Değişiklikleri Kapsamında Sınıflandırma

104

3. 2021 Değişiklikleri Kapsamında Sınıflandırma

105

E. Değerlendirme

106

IV. HUKUKSAL ALTYAPISI

109

A. Uluslararası Mevzuat

109

1. Genel Olarak

109

2. Değerlendirme

112

B. Ulusal Mevzuat

114

1. Genel Olarak

114

2. Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı

Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi

Hakkında Yönetmelik (AB/2018/858)

115

3. Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunlar için Tasarlanan Aksam,

Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerin Genel Güvenliği ve Korunmasız

Karayolu Kullanıcılarının ve Yolcuların Korunması ile İlgili Tip Onayı

Yönetmeliği (AB/2019/2144)

116

4. Tam Otonom Araçların Otonom Sürüş Sistemine İlişkin Motorlu

Araçların Tip Onayı Hakkında Yönetmelik (AB/2022/1426)

118

5. Değerlendirme

120

C. Avrupa Birliği Yapay Zekâ Tüzüğü Çerçevesinde Yapay Zekânın Risk

Türlerine Göre Sınıflandırılması ve Otonom Araçlar Bakımından

Görünümü

123

1. Genel Olarak

123

2. Risk Temelli Sınıflandırmalar

126

a. Yasaklanmış Yapay Zekâ Uygulamaları (Unaccepetable Risk)

126

b. Yüksek Risk (High Risk)

129

c. Sınırlı Risk (Limited Risk)

132

d. Minimal Risk (Minimum Risk)

134

3. Otonom Araçlar ve Otonom Araçlardaki Yapay Zekâ Destekli

Bileşenlerin Dâhil Olduğu Sınıflandırmaya Dair Değerlendirme

135

İKİNCİ BÖLÜM

ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN) SORUMLULUĞUNA GENEL BAKIŞ, TERMİNOLOJİ MESELESİ, SORUMLULUĞUN TARİHSEL GELİŞİMİ, AB HUKUKUNDAKİ GÖRÜNÜMÜ, HUKUKİ NİTELİĞİ, OBJESİ, SÜJELERİ VE OTONOM ARAÇLARDA GÖRÜNÜMÜ

I. ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN) SORUMLULUĞU VE ÜRÜN GÜVENLİĞİNE

GENEL BİR BAKIŞ

139

II. TERMİNOLOJİ MESELESİ: Sorumluluğun Adı Nedir? “Ürün Sorumluluğu”

mu, “Üretici Sorumluluğu” mu yoksa “Üreticinin Kusursuz (Ürün)

Sorumluluğu” mu? Doğru Seçim Hangisi?

147

III. SORUMLULUĞUN TARİHSEL GELİŞİMİ

154

A. Roma Hukuku

154

B. Alman Hukuku

156

C. İsviçre Hukuku

160

D. Amerikan Hukuku

164

E. Türk Hukuku

178

IV. AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKU – 85/374/ECC VE 2024/2853/EU SAYILI AVRUPA

ÜRÜN SORUMLULUĞU DİREKTİFLERİ

179

A. Direktiflerin Arka Planı ve Hazırlık Süreci

179

B. Direktiflerin Kapsamı

183

C. Direktiflerin Amaçları

189

1. Tüketicilerin Korunması

189

2. Serbest Rekabetin Bozulmasının Önüne Geçilmesi

190

3. Malların Serbest Dolaşımı

191

D. Hukuki Düzenlemelerin Yeknesaklığının Sağlanması: Direktiflerin İç

Hukuklara Aktarılması ve Maksimum Uyum Niteliği

191

E. Milli Hukukların Tüketici Lehine Hükümlerinin Uygulanmaya Devam

Etmesi (Direktiflerin Milli Hukukla Yarışması)

194

F. Direktiflerin Özellikleri

197

G. 2001/95/EC Sayılı Ürün Güvenliği Direktifi İle 85/374/EEC sayılı

Direktifin İlgisi

198

V. SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ, ÖZELLİKLERİ VE DİĞER SORUMLULUK

TÜRLERİYLE İLİŞKİSİ

200

A. Sorumluluğun Hukuki Niteliği

200

1. 85/374/ECC ve 2024/2853/EU sayılı Ürün Sorumluluğu Direktifleri

Uyarınca

200

2. 7223 sayılı Ürün ve Teknik Düzenlemeler Kanunu Uyarınca

204

B. Üreticinin Kusursuz Sorumluluğunun Diğer Kusursuz Sorumluluk

Halleriyle İlişkisi

207

1. Genel Olarak

207

2. Tehlike Sorumluluğu Görüşü

208

3. Olağan Sebep Sorumluluğu Görüşü (Tehlike Sorumluluğunu

Dışlayan Görüş)

209

a. Genel Olarak

209

b. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu Görüşü

214

c. Organizasyon Sorumluluğu Görüşü

216

4. Karma Görüş

218

5. Görüşümüz

218

C. Sorumluluğun Özellikleri

220

1. Genel Olarak

220

2. Müteselsil Sorumluluk

221

3. Sorumsuzluk Anlaşması Yapılamaması

227

VI. OTONOM ARAÇLAR BAĞLAMINDA ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN)

SORUMLULUĞU VE HUKUKİ NİTELİĞİ

230

A. Otonom Araçlarda Ürün Sorumluluğuna Genel Bakış

230

B. Otonom Araçlarda Ürün Sorumluluğunun Hukuki Niteliği

232

1. ÜGTDK Çerçevesinde

233

2. Tehlike Sorumluluğu Çerçevesinde

234

3. Haksız Fiil Sorumluluk Talebiyle Yarışması

242

VII. SORUMLULUĞUN OBJESİ – ÜRÜN

244

A. Genel Olarak

244

B. 85/374/EEC Direktifine Göre “Ürün” Kavramı

247

C. 2024/2853/EU Direktifine Göre “Ürün” Kavramı

250

D. ÜGTDK’ya Göre “Ürün” Kavramı

252

1. Madde

252

2. Müstahzar

253

3. Eşya

256

E. Ürün Niteliği Bakımından Özellik Arz Eden Durumlar

258

1. Elektrik ve Doğal Güçler

258

2. Gayrimaddi Mallar

262

3. Yazılımlar

266

4. Yapay Zekâ

271

5. Hizmet Edimleri

273

6. Taşınmaz Eşyalar

276

F. Bir Ürün Olarak Otonom Araçlar

280

1. Otonom Aracın ve Bileşenlerinin Ürün Niteliği

280

2. Otonom Araçlardaki Yazılım, Güncelleme ve Yükseltmelerinin

Ürün Niteliği

282

a. Otonom Araç Yazılımlarının Ürün Niteliği

282

b. Otonom Araç Yazılım Güncellemelerinin (Update) Ürün Niteliği

287

c. Otonom Araç Yazılım Yükseltmelerinin (Upgrade) Ürün Niteliği

295

VIII. SORUMLULUĞUN SÜJELERİ

296

A. 85/374/EEC Sayılı Direktife Göre Sorumluluğun Süjeleri

296

1. Üretici

296

2. İthalatçı

297

3. Tedarikçi (Dağıtıcı)

297

B. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre Sorumluluğun Süjeleri

298

1. Genel Olarak

298

2. Sipariş Yerine Getirme Hizmet Sağlayıcıları (Fulfilment Service

Providers)

302

3. Çevrimiçi Platform Hizmet Sağlayıcıları (Provider Of An Online

Platform)

305

C. ÜGTDK’ya Göre Sorumluluk Süjeleri

308

1. Üretici (İmalatçı)

308

2. İthalatçı

312

3. Dağıtıcı

313

4. Yetkili Temsilci

317

D. Otonom Araçlarda Sorumluluk Süjeleri

319

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN) SORUMLULUĞUNUN ŞARTLARI VE OTONOM ARAÇLAR BAĞLAMINDA GÖRÜNÜMÜ

I. ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN) SORUMLULUĞUNUN ŞARTLARI

329

A. Genel Olarak

329

B. Ürünün Hatalı (Uygunsuz) Olması

333

1. Bir Terminoloji Kargaşasının Ortaya Konulması: Ayıp–Hata–

Uygunsuzluk

333

a. Genel Olarak

333

b. Ayıp – Hata Ayrımı

334

c. ÜGTDK’da Tercih Edilen “Uygunsuzluk” Kavramı

341

2. 85/374/ECC Sayılı Direktife Göre Ürünün Hatalı Olması: Ürünün

Haklı Güvenlik Beklentisini Karşılamaması

342

a. Genel Olarak

342

b. Ürünün Sunumu

347

c. Kullanım Şekli

349

d. Piyasaya Sürülme Zamanı

350

e. Diğer Haller

352

3. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre Ürünün Hatalı Olması

354

a. Genel Olarak

354

b. Ürünün Sunumu

357

c. Ürünün Makul Şekilde Öngörülebilir Kullanımı

357

d. Ürünün Öğrenme Yeteneğine ve Yeni Özellikler Kazanma

Yetisine Sahip Olması

357

e. Bağlantılı Ürünler

358

f. Ürünün Piyasaya ya da Hizmete Sunulma Zamanı veya Ürünün

Üreticinin Kontrolünden Çıktığı Zaman

359

g. Güvenlik Açısından Önemli Siber Güvenlik Gereksinimleri Dâhil

Olmak Üzere İlgili Ürün Güvenliği Gereksinimleri

360

h. Yetkili Otorite ve Müteşebbislerin Yaptığı Diğer İlgili

Müdahaleler

360

i. Kullanıcı Grubunun Özel İhtiyaçları

361

j. Zararı Önlemeye Yönelik Ürünlerde Fonksiyonel Yetersizlik

361

4. ÜGTDK’ya Göre Ürünün Uygunsuz Olması

361

a. Genel Olarak

361

b. Ürünün “Uygunsuz” Olması

362

c. Güvenli Ürün

370

5. Hata (Uygunsuzluk) Çeşitleri

371

a. Genel Olarak

371

b. Tasarım Hatası

373

c. Üretim (Fabrikasyon) Hatası

374

d. Bilgilendirme Hatası

377

e. Gelişim Riski (İnkişaf) Hatası

378

f. Ürün İzleme Hatası

387

C. Hatalı Bir Ürünün Piyasaya Sürülmesi

391

1. 85/374/EEC Sayılı Direktife Göre

391

2. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre

396

3. ÜGTDK’ya Göre

397

D. Hukuki Menfaatin Zarara Uğraması

404

1. 85/374/EEC Sayılı Direktife Göre

404

2. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre

410

3. ÜGTDK’ya Göre

415

E. Nedensellik Bağı ve İspat Yükü

419

1. 85/374/EEC Sayılı Direktife Göre

419

2. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre

419

3. ÜGTDK’ya Göre

425

II. OTONOM ARAÇLARDA ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN)

SORUMLULUĞUNUN ŞARTLARI

426

A. Otonom Araçlarda Hatalı Ürün Kavramı

426

1. Genel Olarak

426

2. Otonom Araçlarda Haklı Güvenlik Beklentisi

432

a. Genel Olarak

432

b. Haklı Güvenlik Beklentisinin Tespitine İlişkin İleri Sürülen

Kıstaslar

440

c. Aracın Sunumu

446

d. Aracın Piyasaya Sürülme Zamanı

449

e. Aracın Kullanım Şekli

450

f. Aracın Teknik Düzenlemeler ve Bilimsel – Teknik Seviyeyle

Uyumu

452

g. Diğer Haller

461

3. Otonom Araçlarda Tasarım Yükümlülükleri

464

a. Genel Olarak

464

b. StVG Hükümleri Çerçevesinde Otonom Araçlarda Bulunması

Gereken Teknik Donanım

466

c. StVG Hükümleri Çerçevesinde Tasarım Yükümlülükleri

477

i. Sürüş Faaliyetini Yerine Getirme

477

ii. Trafik Kurallarına Uyma

486

iii. Sisteme Her Zaman Müdahale Edebilme ve Sistemi

Sonlandırabilme

490

iv. Aracın Sürücü Tarafından Yönetilmesi Gerekliliğini Fark

Edebilmesi ve Sürücüye Haber Verme Yeteneği ile Sistem

Tanımına Aykırı Bir Kullanım Durumuna Karşı Uyarıda

Bulunabilmesi

492

v. Kendi Başına Kaza Önleme Sistemine Sahip Olması

500

vi. Aracı Minimum Risk Durumuna Geçirme

505

vii. Sürüş Manevrası Önerme

508

viii. Teknik Denetçiye Veri Sağlama ve Bildirimde Bulunma

509

ix. Teknik Denetçi İçin Telsiz Bağlantıları Sağlama İmkânına

Sahip Olma

510

d. Tam Otonom Araçların Otonom Sürüş Sistemine İlişkin

Motorlu Araçların Tip Onayı Hakkında Yönetmelik

Çerçevesinde Otonom Araçlarda Bulunması Gereken Teknik

Donanım ve Tasarım Yükümlülükleri

511

i. Normal Trafik Senaryolarında Dinamik Sürüş Görevi

(DDT) Bakımından Gerekli Teknik Donanım ve Tasarım

Yükümlülüğü

512

ii. Kritik Trafik Senaryolarında Dinamik Sürüş Görevi (DDT)

Bakımından Gerekli Teknik Donanım ve Tasarım

Yükümlülüğü

513

iii. Belirlenmiş İşletme Alanında Görevlerini Yerine Getirme

Yükümlülüğü Bakımından Gerekli Teknik Donanım ve

Tasarım Yükümlülüğü

515

iv. Arıza Senaryolarında Dinamik Sürüş Görevi (DDT)

Bakımından Gerekli Teknik Donanım ve Tasarım

Yükümlülüğü

516

v. Asgari Risk Manevrası (MRM) ve Asgari Risk Durumu

(MRC) Bakımından Gerekli Teknik Donanım ve Tasarım

Yükümlülüğü

517

vi. İnsan – Makine Etkileşimi Bakımından Gerekli Teknik

Donanım ve Tasarım Yükümlülüğü

518

vii. İşlevsel ve Operasyonel Güvenlik Bakımından Gerekli

Teknik Donanım ve Tasarım Yükümlülüğü

520

viii. Siber Güvenlik ve Yazılım Güncellemeleri Bakımından

Teknik Donanım ve Tasarım Yükümlülüğü

520

ix. Veri Kaydı ve Olay Veri Kaydedicisi Bakımından Teknik

Donanım ve Tasarım Yükümlülüğü

521

x. Manuel Sürüş Moduna İlişkin Teknik Donanım ve Tasarım

Yükümlülüğü

522

xi. Kullanım Kılavuzuna İlişkin Teknik Donanım ve Tasarım

Yükümlülüğü

523

xii. Periyodik Yola Elverişlilik Muayenesi Bakımından Teknik

Gereklilikler

524

4. Otonom Araçlarda Hata Çeşitleri

525

a. Tasarım Hataları

525

i. Genel Olarak

525

ii. Bilimsel ve Teknik Kurallara Uymamaktan Kaynaklanan

Hatalar

528

iii. Sürüş Faaliyetini Üstlenmede Ortaya Çıkan Hatalar

(Algılama ve Yorumlama Hataları)

532

iv. Trafik Kurallarına Uyabilme Yeteneğindeki Eksiklikten

Kaynaklanan Hatalar

537

v. Otonom Sistemin Kendi Kendini Kontrolü İle Aracın

Yönetiminin Üstlenilmesi Gereğinin Fark Edilmesi ve

Sürücüye Bildirimde Bulunulması İle Kendi Başına Aracın

Minimum Risk Durumuna Geçirilmesinde Ortaya Çıkan

Eksikliklerden Doğan Hatalar

539

vi. Sürücü ile İşbirliği ve İletişim Hataları

542

vii. Diğer Yol Kullanıcıları ve Çevreyle İletişim Hataları

544

viii. Dış Güvenlik Eksikliğinden Kaynaklanan Hatalar

546

ix. Stabil ve Yetkisiz Müdahalelere Karşı Koruyan Telsiz

Bağlantılarının Eksikliğinden Kaynaklanan Hatalar

547

x. Konum Tespiti ve Alternatif Sürüş Manevrası Önerme

Yeteneği Eksikliğinden Doğan Hatalar

548

b. Üretim (Fabrikasyon) Hataları

550

c. Bilgilendirme ve Uyarı Yükümlülüklerinden Kaynaklanan

Hatalar

556

d. Ürün İzleme Hataları

571

e. Gelişim Riski Hataları

586

B. Hatalı Bir Otonom Aracın Piyasaya Sürülmesi

589

C. Otonom Aracın Yol Açtığı Zarar

591

D. Otonom Aracın Yol Açtığı Zararlarda İlliyet Bağı

592

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

ÜRETİCİNİN SORUMLULUKTAN KURTULUŞ SEBEPLERİ İLE OTONOM ARAÇLARDA GÖRÜNÜMÜ VE OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEM DURUMLARI

I. ÜRETİCİNİN SORUMLULUKTAN KURTULUŞ SEBEPLERİ

599

A. Genel Olarak

599

B. 85/374/ECC Sayılı Direktife Göre

601

1. Ürünün Üretici Tarafından Dolaşıma Sokulmamış Olması

601

2. Piyasaya Sürüldüğünde Ürünün Hatasız Olması

602

3. Ürünün Üretici Tarafından Satış Amacıyla veya Ekonomik ya da

Mesleki Amaçlarla Üretilmemiş veya Dağıtılmamış Olması

604

4. Hatanın Emredici Normlara Uyulmasından Kaynaklanmış Olması

606

5. Piyasaya Sürülme Anında Bilim ve Teknik Düzeyinin Hatanın Tespit

Edilmesine Olanak Tanımaması (Gelişim Riski Savunması)

608

6. Ara Ürün Üreticisinin Sorumluktan Kurtulması

610

C. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre

611

1. Genel Olarak

611

2. Ürünün Üretici veya İthalatçı Tarafından Piyasaya Sürülmediği ya

da Dağıtıcı Tarafından Erişilebilir Kılınmamış Olması

613

3. Piyasaya Sürüldüğünde Ürünün Hatasız Olması

614

4. Hatanın Yasal Gerekliliklere Uyulmasından Kaynaklanmış Olması

616

5. Piyasaya Sürülme Anında Bilim ve Teknik Düzeyinin Hatanın Tespit

Edilmesine Olanak Tanımaması (Gelişim Riski Savunması)

617

6. Ara Ürün Üreticisinin Sorumluktan Kurtuluş Sebebi

620

7. Üründe Değişiklik Yapan Kişinin Sorumluluktan Kurtuluş Sebebi

620

D. ÜGTDK’ya Göre

621

1. Ürünün Üretici Tarafından Piyasaya Sürülmemiş Olması

621

2. Üründeki Güvenlik Zaafına Dağıtıcı, Üçüncü Kişiler veya

Kullanıcının Sebep Olduğu Savunması

623

3. Hatanın Emredici Normlara Uyulmasından Kaynaklanmış Olması

625

II. SORUMLULUKTAN KURTULUŞ SEBEPLERİNİN OTONOM ARAÇLAR

BAĞLAMINDA GÖRÜNÜMÜ

628

A. Genel Olarak

628

B. Ürünün Üretici Tarafından Piyasaya Sürülmemiş Olması

629

C. Piyasaya Sürüldüğünde Ürünün Hatasız Olması

632

D. Ürünün Üretici Tarafından Satış Amacıyla veya Ekonomik ya da

Mesleki Amaçlarla Üretilmiş veya Dağıtılmış Olmaması

637

E. Hatanın Emredici Normlara Uyulmasından Kaynaklanmış Olması

637

F. Piyasaya Sürülme Anında Bilim ve Teknik Düzeyin Hatanın Tespit

Edilmesine Olanak Tanımaması (Gelişim Riskleri)

639

G. Değerlendirme

650

III. OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEM DURUMLARI

654

A. Genel Olarak

654

B. Otonom Araçlarda Etik İkilemler

657

1. Etik İkilemlerin Otomasyon Seviyesi İle İlişkisi

657

2. Otonom Araçlarda Etik İkilem Durumları

658

C. Otonom Araçlarda Ortaya Çıkan İkilem Durumlarından Kaynaklanan

Hatalar

664

1. Etik İkilemler Kapsamında Ortaya Çıkan Tasarım Hataları

664

2. Kuramsal Senaryolar Üzerinden Mevzunun Ele Alınması

667

a. Alışveriş Sepeti Sorunu

667

b. Motosiklet Sorunu

668

c. Araba Sorunu

668

d. Tünel Sorunu

670

e. Köprü Sorunu

671

f. Tramvay Sorunu

671

3. Otonom Araçlarda Etik İkilemler ve Hukuki Düzenlemeler: Karar

Verme Süreçlerinde Sürücü, Üretici ve Kanun Koyucunun Rolü

673

D. Otonom Araçlarda Etik İkilem Durumlarına İlişkin Çözüm: Tasarım

Yükümlülüğüne Uyulması

676

1. İkilem Durumlarının Standartlaştırılamazlığı

676

2. Ex Ante Karar Alma: Otonom Araçlar ve İnsan Sürücüler

Arasındaki Fark

677

3. Algoritmalarda "En Az Zarar" ve "Daha Büyük Fayda" İlkeleri

678

4. İnsan Onuru ve Mal Varlığı Arasındaki Ayrım

679

5. İkilem Durumlarına Verilecek Kararlar Bakımından Mutlak Doğru

Var Mıdır?

679

6. StVG ve BMVI Etik Komisyonu: Hukuki ve Etik Standartların

Belirlenmesi

680

7. StVG Kapsamında Tasarım Yükümlülüklerinin Somutlaştırılması

683

8. Tam Otonom Araçların Otonom Sürüş Sistemine İlişkin Motorlu

Araçların Tip Onayı Hakkında Yönetmelik (AB/2022/1426)

Kapsamında Tam Otonom Araçların Etik İkilemlerle İlişkili

Performans Şartlarının Değerlendirilmesi

689

E. Değerlendirme

690

1. StVG ve BMVI Etik Komisyonu Düzenlemeleri Yönünden

690

2. Tam Otonom Araçların Otonom Sürüş Sistemine İlişkin Motorlu

Araçların Tip Onayı Hakkında Yönetmelik Hükümleri Yönünden

691

SONUÇ

695

KAYNAKÇA

707

Dr. Mehmet Emre Sarıyıldız

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ

ÖZET

İÇİNDEKİLER

KISALTMALAR

GİRİŞ

1. KONUNUN TAKDİMİ VE ÖNEMİ

2. ÇALIŞMA SİSTEMATİĞİ

3. İNCELEME ALANININ BELİRLENMESİ VE SINIRLARIN ÇİZİLMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

OTONOM ARAÇLARA İLİŞKİN KAVRAMSAL ÇERÇEVE, TEKNİK GEREKSİNİMLER, SÜRÜŞ OTOMASYONUNUN SINIFLANDIRILMASI

VE HUKUKSAL ALTYAPI

I. KAVRAMSAL ÇERÇEVE

A. Yapay Zekâ Kavramı

1. Terminoloji

2. Tarihçesi

3. Makine Öğrenmesi (Machine Learning)

B. Otonom Araç Kavramı

1. Araç Kavramı

2. Otonom Araç Terminolojisi

3. Otonom Araç Tarihçesi

4. Yapay Zekânın Otonom Araçlarda Görünümü

5. Otonom Araçların Pozitif ve Negatif Yanları

a. Pozitif Yanları

b. Negatif Yanları

C. Sürücü Destek Sistemleri

II. TEKNİK GEREKSİNİMLER

A. Çevreyi Algılama ve Yorumlama

1. Çevreyi Algılama

2. Yorumlama

B. İşbirliği ve İletişim

C. Konum Belirleme ve Rota Planlama

D. Harita Bilgilerinin Rolü

E. Fonksiyonel Güvenlik

III. SÜRÜŞ OTOMASYONUNUN SINIFLANDIRILMASI

A. Sürüş Otomasyon Seviyeleri

B. Uluslararası Otomotiv Mühendisleri Topluluğu (SAE) Sınıflandırması

1. Genel Olarak

2. SAE Sınıflandırma Seviyeleri

a. Seviye 0 – Sadece Sürücü veya Otomasyonsuz (No

Automation)

b. Seviye 1 – Sürüş Asistan Sistemi (Driver Assistance)

c. Seviye 2 – Kısmi Otomasyon (Partial Automation)

d. Seviye 3 – Koşullu Otomasyon (Conditional Automation)

e. Seviye 4 – Yüksek Otomasyon (High Automation)

f. Seviye 5 – Tam Otomasyon (Full Automation)

C. Alman Federal Karayolu Araştırma Enstitüsünün (BASt) Sınıflandırması

1. Genel Olarak

2. Beşli Geleneksel Otomasyon Sınıflandırması

3. Yeni Yaklaşım: Üçlü Otomasyon Sınıflandırması

100

D. Alman Karayolları Trafik Kanunu (StVG) Düzenlemeleri Çerçevesinde

Yapılan Sınıflandırma

103

1. Genel Olarak

103

2. 2017 Değişiklikleri Kapsamında Sınıflandırma

104

3. 2021 Değişiklikleri Kapsamında Sınıflandırma

105

E. Değerlendirme

106

IV. HUKUKSAL ALTYAPISI

109

A. Uluslararası Mevzuat

109

1. Genel Olarak

109

2. Değerlendirme

112

B. Ulusal Mevzuat

114

1. Genel Olarak

114

2. Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı

Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi

Hakkında Yönetmelik (AB/2018/858)

115

3. Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunlar için Tasarlanan Aksam,

Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerin Genel Güvenliği ve Korunmasız

Karayolu Kullanıcılarının ve Yolcuların Korunması ile İlgili Tip Onayı

Yönetmeliği (AB/2019/2144)

116

4. Tam Otonom Araçların Otonom Sürüş Sistemine İlişkin Motorlu

Araçların Tip Onayı Hakkında Yönetmelik (AB/2022/1426)

118

5. Değerlendirme

120

C. Avrupa Birliği Yapay Zekâ Tüzüğü Çerçevesinde Yapay Zekânın Risk

Türlerine Göre Sınıflandırılması ve Otonom Araçlar Bakımından

Görünümü

123

1. Genel Olarak

123

2. Risk Temelli Sınıflandırmalar

126

a. Yasaklanmış Yapay Zekâ Uygulamaları (Unaccepetable Risk)

126

b. Yüksek Risk (High Risk)

129

c. Sınırlı Risk (Limited Risk)

132

d. Minimal Risk (Minimum Risk)

134

3. Otonom Araçlar ve Otonom Araçlardaki Yapay Zekâ Destekli

Bileşenlerin Dâhil Olduğu Sınıflandırmaya Dair Değerlendirme

135

İKİNCİ BÖLÜM

I. ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN) SORUMLULUĞU VE ÜRÜN GÜVENLİĞİNE

GENEL BİR BAKIŞ

139

II. TERMİNOLOJİ MESELESİ: Sorumluluğun Adı Nedir? “Ürün Sorumluluğu”

mu, “Üretici Sorumluluğu” mu yoksa “Üreticinin Kusursuz (Ürün)

Sorumluluğu” mu? Doğru Seçim Hangisi?

147

III. SORUMLULUĞUN TARİHSEL GELİŞİMİ

154

A. Roma Hukuku

154

B. Alman Hukuku

156

C. İsviçre Hukuku

160

D. Amerikan Hukuku

164

E. Türk Hukuku

178

IV. AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKU – 85/374/ECC VE 2024/2853/EU SAYILI AVRUPA

ÜRÜN SORUMLULUĞU DİREKTİFLERİ

179

A. Direktiflerin Arka Planı ve Hazırlık Süreci

179

B. Direktiflerin Kapsamı

183

C. Direktiflerin Amaçları

189

1. Tüketicilerin Korunması

189

2. Serbest Rekabetin Bozulmasının Önüne Geçilmesi

190

3. Malların Serbest Dolaşımı

191

D. Hukuki Düzenlemelerin Yeknesaklığının Sağlanması: Direktiflerin İç

Hukuklara Aktarılması ve Maksimum Uyum Niteliği

191

E. Milli Hukukların Tüketici Lehine Hükümlerinin Uygulanmaya Devam

Etmesi (Direktiflerin Milli Hukukla Yarışması)

194

F. Direktiflerin Özellikleri

197

G. 2001/95/EC Sayılı Ürün Güvenliği Direktifi İle 85/374/EEC sayılı

Direktifin İlgisi

198

V. SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ, ÖZELLİKLERİ VE DİĞER SORUMLULUK

TÜRLERİYLE İLİŞKİSİ

200

A. Sorumluluğun Hukuki Niteliği

200

1. 85/374/ECC ve 2024/2853/EU sayılı Ürün Sorumluluğu Direktifleri

Uyarınca

200

2. 7223 sayılı Ürün ve Teknik Düzenlemeler Kanunu Uyarınca

204

B. Üreticinin Kusursuz Sorumluluğunun Diğer Kusursuz Sorumluluk

Halleriyle İlişkisi

207

1. Genel Olarak

207

2. Tehlike Sorumluluğu Görüşü

208

3. Olağan Sebep Sorumluluğu Görüşü (Tehlike Sorumluluğunu

Dışlayan Görüş)

209

a. Genel Olarak

209

b. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu Görüşü

214

c. Organizasyon Sorumluluğu Görüşü

216

4. Karma Görüş

218

5. Görüşümüz

218

C. Sorumluluğun Özellikleri

220

1. Genel Olarak

220

2. Müteselsil Sorumluluk

221

3. Sorumsuzluk Anlaşması Yapılamaması

227

VI. OTONOM ARAÇLAR BAĞLAMINDA ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN)

SORUMLULUĞU VE HUKUKİ NİTELİĞİ

230

A. Otonom Araçlarda Ürün Sorumluluğuna Genel Bakış

230

B. Otonom Araçlarda Ürün Sorumluluğunun Hukuki Niteliği

232

1. ÜGTDK Çerçevesinde

233

2. Tehlike Sorumluluğu Çerçevesinde

234

3. Haksız Fiil Sorumluluk Talebiyle Yarışması

242

VII. SORUMLULUĞUN OBJESİ – ÜRÜN

244

A. Genel Olarak

244

B. 85/374/EEC Direktifine Göre “Ürün” Kavramı

247

C. 2024/2853/EU Direktifine Göre “Ürün” Kavramı

250

D. ÜGTDK’ya Göre “Ürün” Kavramı

252

1. Madde

252

2. Müstahzar

253

3. Eşya

256

E. Ürün Niteliği Bakımından Özellik Arz Eden Durumlar

258

1. Elektrik ve Doğal Güçler

258

2. Gayrimaddi Mallar

262

3. Yazılımlar

266

4. Yapay Zekâ

271

5. Hizmet Edimleri

273

6. Taşınmaz Eşyalar

276

F. Bir Ürün Olarak Otonom Araçlar

280

1. Otonom Aracın ve Bileşenlerinin Ürün Niteliği

280

2. Otonom Araçlardaki Yazılım, Güncelleme ve Yükseltmelerinin

Ürün Niteliği

282

a. Otonom Araç Yazılımlarının Ürün Niteliği

282

b. Otonom Araç Yazılım Güncellemelerinin (Update) Ürün Niteliği

287

c. Otonom Araç Yazılım Yükseltmelerinin (Upgrade) Ürün Niteliği

295

VIII. SORUMLULUĞUN SÜJELERİ

296

A. 85/374/EEC Sayılı Direktife Göre Sorumluluğun Süjeleri

296

1. Üretici

296

2. İthalatçı

297

3. Tedarikçi (Dağıtıcı)

297

B. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre Sorumluluğun Süjeleri

298

1. Genel Olarak

298

2. Sipariş Yerine Getirme Hizmet Sağlayıcıları (Fulfilment Service

Providers)

302

3. Çevrimiçi Platform Hizmet Sağlayıcıları (Provider Of An Online

Platform)

305

C. ÜGTDK’ya Göre Sorumluluk Süjeleri

308

1. Üretici (İmalatçı)

308

2. İthalatçı

312

3. Dağıtıcı

313

4. Yetkili Temsilci

317

D. Otonom Araçlarda Sorumluluk Süjeleri

319

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN) SORUMLULUĞUNUN ŞARTLARI VE OTONOM ARAÇLAR BAĞLAMINDA GÖRÜNÜMÜ

I. ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN) SORUMLULUĞUNUN ŞARTLARI

329

A. Genel Olarak

329

B. Ürünün Hatalı (Uygunsuz) Olması

333

1. Bir Terminoloji Kargaşasının Ortaya Konulması: Ayıp–Hata–

Uygunsuzluk

333

a. Genel Olarak

333

b. Ayıp – Hata Ayrımı

334

c. ÜGTDK’da Tercih Edilen “Uygunsuzluk” Kavramı

341

2. 85/374/ECC Sayılı Direktife Göre Ürünün Hatalı Olması: Ürünün

Haklı Güvenlik Beklentisini Karşılamaması

342

a. Genel Olarak

342

b. Ürünün Sunumu

347

c. Kullanım Şekli

349

d. Piyasaya Sürülme Zamanı

350

e. Diğer Haller

352

3. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre Ürünün Hatalı Olması

354

a. Genel Olarak

354

b. Ürünün Sunumu

357

c. Ürünün Makul Şekilde Öngörülebilir Kullanımı

357

d. Ürünün Öğrenme Yeteneğine ve Yeni Özellikler Kazanma

Yetisine Sahip Olması

357

e. Bağlantılı Ürünler

358

f. Ürünün Piyasaya ya da Hizmete Sunulma Zamanı veya Ürünün

Üreticinin Kontrolünden Çıktığı Zaman

359

g. Güvenlik Açısından Önemli Siber Güvenlik Gereksinimleri Dâhil

Olmak Üzere İlgili Ürün Güvenliği Gereksinimleri

360

h. Yetkili Otorite ve Müteşebbislerin Yaptığı Diğer İlgili

Müdahaleler

360

i. Kullanıcı Grubunun Özel İhtiyaçları

361

j. Zararı Önlemeye Yönelik Ürünlerde Fonksiyonel Yetersizlik

361

4. ÜGTDK’ya Göre Ürünün Uygunsuz Olması

361

a. Genel Olarak

361

b. Ürünün “Uygunsuz” Olması

362

c. Güvenli Ürün

370

5. Hata (Uygunsuzluk) Çeşitleri

371

a. Genel Olarak

371

b. Tasarım Hatası

373

c. Üretim (Fabrikasyon) Hatası

374

d. Bilgilendirme Hatası

377

e. Gelişim Riski (İnkişaf) Hatası

378

f. Ürün İzleme Hatası

387

C. Hatalı Bir Ürünün Piyasaya Sürülmesi

391

1. 85/374/EEC Sayılı Direktife Göre

391

2. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre

396

3. ÜGTDK’ya Göre

397

D. Hukuki Menfaatin Zarara Uğraması

404

1. 85/374/EEC Sayılı Direktife Göre

404

2. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre

410

3. ÜGTDK’ya Göre

415

E. Nedensellik Bağı ve İspat Yükü

419

1. 85/374/EEC Sayılı Direktife Göre

419

2. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre

419

3. ÜGTDK’ya Göre

425

II. OTONOM ARAÇLARDA ÜRETİCİNİN KUSURSUZ (ÜRÜN)

SORUMLULUĞUNUN ŞARTLARI

426

A. Otonom Araçlarda Hatalı Ürün Kavramı

426

1. Genel Olarak

426

2. Otonom Araçlarda Haklı Güvenlik Beklentisi

432

a. Genel Olarak

432

b. Haklı Güvenlik Beklentisinin Tespitine İlişkin İleri Sürülen

Kıstaslar

440

c. Aracın Sunumu

446

d. Aracın Piyasaya Sürülme Zamanı

449

e. Aracın Kullanım Şekli

450

f. Aracın Teknik Düzenlemeler ve Bilimsel – Teknik Seviyeyle

Uyumu

452

g. Diğer Haller

461

3. Otonom Araçlarda Tasarım Yükümlülükleri

464

a. Genel Olarak

464

b. StVG Hükümleri Çerçevesinde Otonom Araçlarda Bulunması

Gereken Teknik Donanım

466

c. StVG Hükümleri Çerçevesinde Tasarım Yükümlülükleri

477

i. Sürüş Faaliyetini Yerine Getirme

477

ii. Trafik Kurallarına Uyma

486

iii. Sisteme Her Zaman Müdahale Edebilme ve Sistemi

Sonlandırabilme

490

iv. Aracın Sürücü Tarafından Yönetilmesi Gerekliliğini Fark

Edebilmesi ve Sürücüye Haber Verme Yeteneği ile Sistem

Tanımına Aykırı Bir Kullanım Durumuna Karşı Uyarıda

Bulunabilmesi

492

v. Kendi Başına Kaza Önleme Sistemine Sahip Olması

500

vi. Aracı Minimum Risk Durumuna Geçirme

505

vii. Sürüş Manevrası Önerme

508

viii. Teknik Denetçiye Veri Sağlama ve Bildirimde Bulunma

509

ix. Teknik Denetçi İçin Telsiz Bağlantıları Sağlama İmkânına

Sahip Olma

510

d. Tam Otonom Araçların Otonom Sürüş Sistemine İlişkin

Motorlu Araçların Tip Onayı Hakkında Yönetmelik

Çerçevesinde Otonom Araçlarda Bulunması Gereken Teknik

Donanım ve Tasarım Yükümlülükleri

511

i. Normal Trafik Senaryolarında Dinamik Sürüş Görevi

(DDT) Bakımından Gerekli Teknik Donanım ve Tasarım

Yükümlülüğü

512

ii. Kritik Trafik Senaryolarında Dinamik Sürüş Görevi (DDT)

Bakımından Gerekli Teknik Donanım ve Tasarım

Yükümlülüğü

513

iii. Belirlenmiş İşletme Alanında Görevlerini Yerine Getirme

Yükümlülüğü Bakımından Gerekli Teknik Donanım ve

Tasarım Yükümlülüğü

515

iv. Arıza Senaryolarında Dinamik Sürüş Görevi (DDT)

Bakımından Gerekli Teknik Donanım ve Tasarım

Yükümlülüğü

516

v. Asgari Risk Manevrası (MRM) ve Asgari Risk Durumu

(MRC) Bakımından Gerekli Teknik Donanım ve Tasarım

Yükümlülüğü

517

vi. İnsan – Makine Etkileşimi Bakımından Gerekli Teknik

Donanım ve Tasarım Yükümlülüğü

518

vii. İşlevsel ve Operasyonel Güvenlik Bakımından Gerekli

Teknik Donanım ve Tasarım Yükümlülüğü

520

viii. Siber Güvenlik ve Yazılım Güncellemeleri Bakımından

Teknik Donanım ve Tasarım Yükümlülüğü

520

ix. Veri Kaydı ve Olay Veri Kaydedicisi Bakımından Teknik

Donanım ve Tasarım Yükümlülüğü

521

x. Manuel Sürüş Moduna İlişkin Teknik Donanım ve Tasarım

Yükümlülüğü

522

xi. Kullanım Kılavuzuna İlişkin Teknik Donanım ve Tasarım

Yükümlülüğü

523

xii. Periyodik Yola Elverişlilik Muayenesi Bakımından Teknik

Gereklilikler

524

4. Otonom Araçlarda Hata Çeşitleri

525

a. Tasarım Hataları

525

i. Genel Olarak

525

ii. Bilimsel ve Teknik Kurallara Uymamaktan Kaynaklanan

Hatalar

528

iii. Sürüş Faaliyetini Üstlenmede Ortaya Çıkan Hatalar

(Algılama ve Yorumlama Hataları)

532

iv. Trafik Kurallarına Uyabilme Yeteneğindeki Eksiklikten

Kaynaklanan Hatalar

537

v. Otonom Sistemin Kendi Kendini Kontrolü İle Aracın

Yönetiminin Üstlenilmesi Gereğinin Fark Edilmesi ve

Sürücüye Bildirimde Bulunulması İle Kendi Başına Aracın

Minimum Risk Durumuna Geçirilmesinde Ortaya Çıkan

Eksikliklerden Doğan Hatalar

539

vi. Sürücü ile İşbirliği ve İletişim Hataları

542

vii. Diğer Yol Kullanıcıları ve Çevreyle İletişim Hataları

544

viii. Dış Güvenlik Eksikliğinden Kaynaklanan Hatalar

546

ix. Stabil ve Yetkisiz Müdahalelere Karşı Koruyan Telsiz

Bağlantılarının Eksikliğinden Kaynaklanan Hatalar

547

x. Konum Tespiti ve Alternatif Sürüş Manevrası Önerme

Yeteneği Eksikliğinden Doğan Hatalar

548

b. Üretim (Fabrikasyon) Hataları

550

c. Bilgilendirme ve Uyarı Yükümlülüklerinden Kaynaklanan

Hatalar

556

d. Ürün İzleme Hataları

571

e. Gelişim Riski Hataları

586

B. Hatalı Bir Otonom Aracın Piyasaya Sürülmesi

589

C. Otonom Aracın Yol Açtığı Zarar

591

D. Otonom Aracın Yol Açtığı Zararlarda İlliyet Bağı

592

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

ÜRETİCİNİN SORUMLULUKTAN KURTULUŞ SEBEPLERİ İLE OTONOM ARAÇLARDA GÖRÜNÜMÜ VE OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEM DURUMLARI

I. ÜRETİCİNİN SORUMLULUKTAN KURTULUŞ SEBEPLERİ

599

A. Genel Olarak

599

B. 85/374/ECC Sayılı Direktife Göre

601

1. Ürünün Üretici Tarafından Dolaşıma Sokulmamış Olması

601

2. Piyasaya Sürüldüğünde Ürünün Hatasız Olması

602

3. Ürünün Üretici Tarafından Satış Amacıyla veya Ekonomik ya da

Mesleki Amaçlarla Üretilmemiş veya Dağıtılmamış Olması

604

4. Hatanın Emredici Normlara Uyulmasından Kaynaklanmış Olması

606

5. Piyasaya Sürülme Anında Bilim ve Teknik Düzeyinin Hatanın Tespit

Edilmesine Olanak Tanımaması (Gelişim Riski Savunması)

608

6. Ara Ürün Üreticisinin Sorumluktan Kurtulması

610

C. 2024/2853/EU Sayılı Direktife Göre

611

1. Genel Olarak

611

2. Ürünün Üretici veya İthalatçı Tarafından Piyasaya Sürülmediği ya

da Dağıtıcı Tarafından Erişilebilir Kılınmamış Olması

613

3. Piyasaya Sürüldüğünde Ürünün Hatasız Olması

614

4. Hatanın Yasal Gerekliliklere Uyulmasından Kaynaklanmış Olması

616

5. Piyasaya Sürülme Anında Bilim ve Teknik Düzeyinin Hatanın Tespit

Edilmesine Olanak Tanımaması (Gelişim Riski Savunması)

617

6. Ara Ürün Üreticisinin Sorumluktan Kurtuluş Sebebi

620

7. Üründe Değişiklik Yapan Kişinin Sorumluluktan Kurtuluş Sebebi

620

D. ÜGTDK’ya Göre

621

1. Ürünün Üretici Tarafından Piyasaya Sürülmemiş Olması

621

2. Üründeki Güvenlik Zaafına Dağıtıcı, Üçüncü Kişiler veya

Kullanıcının Sebep Olduğu Savunması

623

3. Hatanın Emredici Normlara Uyulmasından Kaynaklanmış Olması

625

II. SORUMLULUKTAN KURTULUŞ SEBEPLERİNİN OTONOM ARAÇLAR

BAĞLAMINDA GÖRÜNÜMÜ

628

A. Genel Olarak

628

B. Ürünün Üretici Tarafından Piyasaya Sürülmemiş Olması

629

C. Piyasaya Sürüldüğünde Ürünün Hatasız Olması

632

D. Ürünün Üretici Tarafından Satış Amacıyla veya Ekonomik ya da

Mesleki Amaçlarla Üretilmiş veya Dağıtılmış Olmaması

637

E. Hatanın Emredici Normlara Uyulmasından Kaynaklanmış Olması

637

F. Piyasaya Sürülme Anında Bilim ve Teknik Düzeyin Hatanın Tespit

Edilmesine Olanak Tanımaması (Gelişim Riskleri)

639

G. Değerlendirme

650

III. OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEM DURUMLARI

654

A. Genel Olarak

654

B. Otonom Araçlarda Etik İkilemler

657

1. Etik İkilemlerin Otomasyon Seviyesi İle İlişkisi

657

2. Otonom Araçlarda Etik İkilem Durumları

658

C. Otonom Araçlarda Ortaya Çıkan İkilem Durumlarından Kaynaklanan

Hatalar

664

1. Etik İkilemler Kapsamında Ortaya Çıkan Tasarım Hataları

664

2. Kuramsal Senaryolar Üzerinden Mevzunun Ele Alınması

667

a. Alışveriş Sepeti Sorunu

667

b. Motosiklet Sorunu

668

c. Araba Sorunu

668

d. Tünel Sorunu

670

e. Köprü Sorunu

671

f. Tramvay Sorunu

671

3. Otonom Araçlarda Etik İkilemler ve Hukuki Düzenlemeler: Karar

Verme Süreçlerinde Sürücü, Üretici ve Kanun Koyucunun Rolü

673

D. Otonom Araçlarda Etik İkilem Durumlarına İlişkin Çözüm: Tasarım

Yükümlülüğüne Uyulması

676

1. İkilem Durumlarının Standartlaştırılamazlığı

676

2. Ex Ante Karar Alma: Otonom Araçlar ve İnsan Sürücüler

Arasındaki Fark

677

3. Algoritmalarda "En Az Zarar" ve "Daha Büyük Fayda" İlkeleri

678

4. İnsan Onuru ve Mal Varlığı Arasındaki Ayrım

679

5. İkilem Durumlarına Verilecek Kararlar Bakımından Mutlak Doğru

Var Mıdır?

679

6. StVG ve BMVI Etik Komisyonu: Hukuki ve Etik Standartların

Belirlenmesi

680

7. StVG Kapsamında Tasarım Yükümlülüklerinin Somutlaştırılması

683

8. Tam Otonom Araçların Otonom Sürüş Sistemine İlişkin Motorlu

Araçların Tip Onayı Hakkında Yönetmelik (AB/2022/1426)

Kapsamında Tam Otonom Araçların Etik İkilemlerle İlişkili

Performans Şartlarının Değerlendirilmesi

689

E. Değerlendirme

690

1. StVG ve BMVI Etik Komisyonu Düzenlemeleri Yönünden

690

2. Tam Otonom Araçların Otonom Sürüş Sistemine İlişkin Motorlu

Araçların Tip Onayı Hakkında Yönetmelik Hükümleri Yönünden

691

SONUÇ

695

KAYNAKÇA

707

Mehmet Emre Sarıyıldız Hukuk Kitapları Bilişim Hukuku Adalet Yayınevi Yapay Zeka Çağında Otonom Araçlar ve Otonom Araç Üreticisinin Ürün Sorumluluğu 9786253775841

Yorum yaz

Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.

Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )

Taksit Sayısı	Taksit tutarı	Genel Toplam
Tek Çekim	1.472,50	1.472,50

Cardfinans ( Finansbank )

Taksit Sayısı	Taksit tutarı	Genel Toplam
Tek Çekim	1.472,50	1.472,50

Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )

Taksit Sayısı	Taksit tutarı	Genel Toplam
Tek Çekim	1.472,50	1.472,50

Worldcard ( YKB - Vakıfbank - Anadolubank - Albaraka )

Taksit Sayısı	Taksit tutarı	Genel Toplam
Tek Çekim	1.472,50	1.472,50

Diğer Kartlar

Taksit Sayısı	Taksit tutarı	Genel Toplam
Tek Çekim	1.472,50	1.472,50