Enerji Hukuku

Prof.Dr. Meltem Kutlu Gürsel

Kitabın İçindekileri

İçindekiler

Önsöz 

5

Kısaltmalar 

19

Giriş 

25

Birinci Bölüm

ENERJİ HUKUKUNA GİRİŞ VE TEMEL İLKELER

Prof. Dr. Meltem KUTLU GÜRSEL

1. ENERJİ TANIMI VE ENERJİNİN ÖNEMİ 

27

1. ENERJİ KAYNAKLARININ KULLANIMININ GENEL OLARAK TARİHSEL GELİŞİMİ 

30

III. ENERJİ KAYNAKLARININ BİRİNCİL VE İKİNCİL ENERJİ KAYNAĞI OLARAK SINIFLANDIRILMASI 

34

IV.ENERJİ VE HUKUK ARASINDAKİ İLİŞKİ 

36

1. ENERJİ PİYASASI VE HUKUK 

40

1. İKİNCİL ENERJİ KAYNAĞI OLARAK ELEKTRİĞİN HUKUKİ NİTELİĞİ 

49

VII. ELEKTRİK HİZMETLERİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 

50

VIII. TÜRKİYE’DE ELEKTRİK HİZMETLERİNİN ÖZELLEŞTİRİLMESİ SÜRECİ 

54

1. ENERJİ HİZMETİ VE HUKUKİ NİTELİĞİ 

63

1. ENERJİ HİZMETLERİ İLE SAĞLIKLI VE DENGELİ ÇEVREDE YAŞAMA HAKKI ARASINDAKİ İLİŞKİ 

64

1. ENERJİ HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ 

67

1. Devletlerin Doğal Kaynakları Üzerinde Egemenliği İlkesi 

67

1. Doğal Kaynakların Korunması ve Sürdürülebilir Kullanımı İlkesi 

68

1. İnsan Sağlığının, Çevrenin Korunması ve İklim Değişikliği İle Mücadele İlkesi 

69

1. Enerji Adaleti İlkesi 

71

1. Enerji Hizmetlerine Erişim İlkesi 

73

1. Enerji Güvenliği İlkesi 

76

1. Enerji Dayanıklılığı İlkesi 

78

1. Uluslararası İşbirliği İlkesi 

79

XII. ENERJİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI 

80

1. Ulusal Hukuki Kaynaklar 

80

1. Anayasa 

80

2. Yasa ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 

83

1. Uluslararası Hukuki Kaynaklar 

85

XIII. TÜRKİYE’DE ENERJİ HUKUKUNUN SÜJELERİ 

86

1. Enerji İle İlgili İdareler 

86

1. Merkezi İdare 

86

2. Enerji Piyasasını Düzenleme Kurumu 

88

3. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na Bağlı ve İlgili Hizmet Yönünden Yerinden Yönetim Kuruluşları 

92

4. Yer Yönünden Yerinden Yönetim Kuruluşları 

92

1. Enerji Piyasasındaki İşletmeciler, Tüketiciler, Vatandaş 

92

Kaynakça 

94

İkinci Bölüm

ENERJİ İLE İLGİLİ ULUSLARARASI

HUKUK KAYNAKLARI VE KURUMLAR

Dr. Öğr. Üyesi Ege OKAKIN ERBAŞ

1. ULUSLARARASI HUKUKTA ENERJİ 

99

1. ENERJİ İLE İLGİLİ TEMEL ULUSLARARASI HUKUK KAYNAKLARI 

103

1. Enerji Şartı Antlaşması (1994) 

103

1. Enerji Topluluğu Antlaşması (2006) 

107

1. Uluslararası Enerji Şartı (2015) 

108

1. Çevre, İklim ve Sürdürülebilirlik ile İlgili Uluslararası Hukuk Kaynakları 

109

1. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (1992) ve Kyoto Protokolü (1997) 

110

2. Paris Antlaşması (2015) 

112

3. Enerji Verimliliğine ve İlgili Çevresel Hususlara İlişkin Enerji Şartı Protokolü (1998) 

114

1. Nükleer Enerji ile İlgili Uluslararası Hukuk Kaynakları 

115

1. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Temel Sözleşmeleri 

116

1. Nükleer Güvenlik Sözleşmesi (1994) 

116

1. Kullanılmış Yakıt İdaresinin ve Radyoaktif Atık İdaresinin Güvenliği Üzerine Birleşik Sözleşme (1997) 

117

1. Nükleer Maddelerin Fiziksel Korunması Hakkında Sözleşme (1979) ve Genişletilmiş Hali (2005) 

117

1. Nükleer Kaza Halinde Erken Bildirim Sözleşmesi (1986) ve Nükleer Kaza veya Radyolojik Acil Hallerde Yardımlaşma Sözleşmesi (1986) 

118

2. Birleşmiş Milletler Temel Sözleşmeleri 

119

3. Hukuki Sorumluluk Sözleşmeleri 

120

III. ENERJİ İLE İLGİLİ ULUSLARARASI KURUMLAR 

121

1. Birleşmiş Milletler Bünyesindeki Kurumlar 

122

1. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı 

122

2. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli 

123

3. Birleşmiş Milletler–Enerji 

123

1. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı Bünyesindeki Kurumlar 

124

1. Uluslararası Enerji Ajansı 

124

2. Nükleer Enerji Ajansı 

125

1. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı 

125

1. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü 

126

1. Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu 

128

1. Uluslararası Enerji Forumu 

128

1. Dünya Enerji Konseyi 

129

1. ENERJİ İLE İLGİLİ BÖLGESEL KURUMLAR 

129

1. Enerji Topluluğu 

130

1. Petrol İhraç Eden Arap Ülkeleri Örgütü 

131

1. Latin Amerika Enerji Örgütü 

131

1. Güneydoğu Asya Uluslar Birliği Enerji Merkezi 

132

1. ABD–AB Enerji Konseyi 

132

1. Akdeniz İçin Birlik 

133

1. Akdeniz Enerji Düzenleyicileri Birliği 

134

Kaynakça 

135

Üçüncü Bölüm

ENERJİ İLE İLGİLİ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKU KAYNAKLARI VE AVRUPA BİRLİĞİ KURUMLARI

Dr. Öğr. Üyesi Ege OKAKIN ERBAŞ

1. AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA ENERJİ 

141

1. ENERJİ İLE İLGİLİ TEMEL AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKU KAYNAKLARI 

149

1. 2003/87/AT sayılı Emisyon Ticareti Direktifi 

149

1. (AB) 2023/1791 sayılı Enerji Verimliliği Direktifi 

151

1. Enerji Birliği ve İklim Eyleminin Yönetimi Hakkında (AB) 2018/1999 sayılı Tüzük 

152

1. Toptan Enerji Pazarının Bütünleşmesine ve Şeffaflığına ilişkin (AB) 1227/2011 sayılı Tüzük 

153

1. Elektrik Piyasası ile İlgili Temel Avrupa Birliği Hukuku Kaynakları 

153

1. Yenilenebilir Enerji ile İlgili Temel Avrupa Birliği Hukuku Kaynakları 

156

1. (AB) 2018/2001 Sayılı Yenilenebilir Enerji Direktifi 

158

2. Yenilenebilir Gaz, Doğal Gaz ve Hidrojen İç Piyasalarına Yönelik Ortak Kurallara İlişkin (AB) 2024/1788 Sayılı Direktif ve (AB) 2024/1789 Sayılı Tüzük 

159

1. Petrol ve Doğalgaz ile İlgili Temel Avrupa Birliği Hukuku Kaynakları 

160

1. Hidrokarbonların Ön Araması, Aranması ve Üretimi ile İlgili İzinlerin Verilmesi ve Kullanımı Koşulları Hakkında 94/22/AT Sayılı Direktif 

161

2. Doğal Gaz Arz Güvenliğinin Sağlanması Hakkında (AB) 2017/1938 Sayılı Tüzük 

162

1. Nükleer Enerji ile İlgili Temel Avrupa Birliği Hukuku Kaynakları 

163

III. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE ENERJİ İLE İLGİLİ KURUMLAR 

166

1. Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansı 

166

1. Avrupa Enerji Düzenleyicileri Konseyi 

167

1. Avrupa İletim Sistemi Operatörleri Ağı 

167

1. Avrupa Birliği Dağıtım Sistemi Operatörleri Kuruluşu 

169

Kaynakça 

170

Dördüncü Bölüm

ORGANİK VE İŞLEVSEL AÇIDAN ENERJİ PİYASASI

DÜZENLEME KURUMU

Doç. Dr. Mehpare ÇAPTUĞ DİLEK

1. ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU’NUN İDARİ YAPISI 

173

1. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun Teşkilat Yapısı 

174

1. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu 

175

1. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Üyeleri İçin Öngörülen Güvence ve Yasaklar 

177

1. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun Çalışma Düzenine İlişkin Esaslar 

179

2. Başkanlık 

180

3. Hizmet Birimleri 

182

1. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun İdari ve Mali Özerkliği ve İdarenin Bütünlüğü İlkesi Açısından Değerlendirilmesi 

182

1. İdari Özerklik 

183

2. Mali Özerklik 

185

1. ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU’NUN DÜZENLEDİĞİ ENERJİ PİYASALARI 

188

1. Elektrik Piyasası 

189

1. Doğal Gaz Piyasası 

191

1. Petrol Piyasası 

192

1. LPG Piyasası 

193

III. ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU’NUN DÜZENLEME İŞLEVİNİN KAPSAMI 

193

1. Lisans Verme 

195

1. Tarife Düzenleme 

197

1. Düzenleyici İşlem Yapma 

200

1. İzleme ve Denetleme 

201

1. Yaptırım Uygulama 

207

1. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Tarafından Uygulanabilecek Yaptırım Türleri 

208

2. Yaptırımların Uygulanmasında Usul 

210

1. İhtar ve Uyarı 

210

1. Savunma Alma Zorunluluğu 

211

1. Kararın Gerekçeli Olma Zorunluluğu 

213

1. Kamulaştırma ve Devletleştirme Yetkisi 

215

1. Uyuşmazlık Çözme 

217

1. Danışmanlık, Yönlendirme ve Görüş Bildirme 

218

Kaynakça 

220

Beşinci Bölüm

ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE ENERJİ VERİMLİLİĞİNE

YÖNELİK DESTEKLER

Dr. Öğr. Üyesi Ezgi AVCIOĞLU AKSOY

1. ENERJİ VERİMLİLİĞİ KAVRAMI VE ÖNEMİ 

223

1. Verimlilik Kavramı ve Enerji Verimliliği 

223

1. Enerji Verimliliğinin Önemi 

225

1. ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ULUSLARARASI HUKUKTA VE AB HUKUKUNDA DÜZENLENİŞİ 

226

1. Enerji Şartı Anlaşmasında Enerji Verimliliği 

226

1. Çevresel Hususlara İlişkin Düzenleme Kapsamında Enerji Verimliliği 

227

2. Enerji Verimliliğine ve İlgili Çevresel Hususlara İlişkin Enerji Şartı Protokolü Kapsamında Enerji Verimliliği 

228

3. Enerji Şartı Anlaşması Kapsamında Verimliliğe İlişkin Uyuşmazlıkların Çözümü 

229

1. AB Enerji Hukukunda Enerji Verimliliği 

231

1. AB Enerji Politikasında Enerji Verimliliğinin Yeri 

231

2. AB Enerji Hukukunda Enerji Verimliliğine İlişkin Hukuki Kaynaklar 

234

3. Enerji Verimliliğine İlişkin Temel İlke ve Uygulamalar 

235

1. Enerji Verimliliğinin Önceliği İlkesi 

235

1. Enerji Verimliliği Hedefleri 

237

1. Kamu Sektöründe Enerji Tüketiminin Azaltılmasına İlişkin Tedbirler 

237

1. i) Planlama Faaliyetlerinde Alınacak Tedbirler 

237

1. ii) Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Desteklenmesi 

238

iii) Kamu Binalarına İlişkin Tedbirler 

238

1. iv) Kamu İhalelerine İlişkin Tedbirler 

238

1. Enerji Yönetimi Sistemleri ve Enerji Denetimleri 

240

4. Binalarda Enerji Performansının Artırılmasına İlişkin Temel İlke ve Uygulamalar 

241

1. Binalar Enerji Performanslarının Artırılmasına İlişkin Hedefler ve Ulusal Bina Yenileme Planları 

241

1. Binalarda Güneş Enerjisi Kullanımını Sağlamaya Yönelik Tedbirler 

243

1. Enerji Performansı Sertifikaları 

243

1. Yenileme Pasaportu 

244

1. Binalarda Isıtma, Havalandırma ve İklimlendirme Sistemlerinin Denetimi 

244

1. Bağımsız Kontrol Sistemleri 

245

III. TÜRK HUKUKUNDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE ENERJİ VERİMLİLİĞİNE YÖNELİK DESTEKLER 

245

1. Türkiye’nin Enerji Politikalarında Enerji Verimliliğinin Yeri 

245

1. Enerji Verimliliğinin Artırılmasına Yönelik Hukuki Kaynaklar 

249

1. 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu 

250

2. Enerji Verimliliğine Yönelik Temel İdari Düzenlemeler 

250

1. Türkiye’de Enerji Verimliliğinin Artırılmasında Görevli ve Yetkili İdareler 

252

1. Cumhurbaşkanlığı 

252

2. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 

253

1. Enerji Verimliliği ve Çevre Dairesi Başkanlığı 

254

1. Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı İzleme ve Yönlendirme Kurulu 

255

3. Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşları 

256

1. Enerji Verimliliği Kanunu Kapsamında Enerji Verimliliğini Artırmaya Yönelik Temel Uygulamalar 

257

1. Enerji Verimliliği Hizmetlerini Yürütecek Tüzel Kişilerin Yetkilendirilmesi 

257

1. Üniversitelerin ve Meslek Odalarının Yetkilendirilmesi 

258

1. Şirketlerin Yetkilendirilmesi 

259

2. Eğitim ve Bilinçlendirme Uygulamaları 

260

3. Enerji Yönetimi Uygulaması 

262

1. Enerji Yöneticisi Görevlendirilmesi 

264

1. Enerji Yönetim Birimleri Kurulması 

265

1. Endüstriyel İşletmelerde ve Hizmet Sektöründeki Binalarda Enerji Etütleri 

265

4. İzleme, Analiz ve Projeksiyon Uygulamaları 

266

5. Binaların Enerji Performanslarının Artırılmasına Yönelik Uygulamalar 

267

1. Binalarda Enerji Tüketimini ve Enerji Performansını Etkileyen Sistemlere İlişkin Esaslar 

267

1. Binalarda Enerji Kimlik Belgesi Uygulaması 

268

6. Elektrik Enerjisi Üretim Tesisleri ile İletim ve Dağıtım Şebekelerinde Enerji Verimliliğinin Artırılmasına Yönelik Uygulamalar 

272

7. Ulaşımda Enerji Verimliliğinin Artırılmasına Yönelik Uygulamalar 

274

1. Ulaşımda Enerji Verimliliğini Artırıcı Tedbirlerin Alınması 

275

1. Ulaşımda Planlama Faaliyetleri 

276

8. Enerji Etiketlemesi Uygulaması 

276

1. Enerji Verimliliği Uygulamalarının Denetimi 

278

1. Enerji Verimliliğine Aykırı Fiillere Yönelik İdari Yaptırımlar ve Yaptırımlara Karşı Yargı Yolu 

279

1. Yetki Belgesinin İptali 

279

2. İdari Para Cezaları 

279

1. Enerji Verimliliğine Yönelik Destekler 

281

1. Enerji Verimliliği Destek Programları 

282

2. Endüstriyel İşletmelere Yönelik Yatırım Teşvikleri 

283

3. KOBİ’lere Yönelik Destekler 

284

Kaynakça 

285

Altıncı Bölüm

İDARE HUKUKU AÇISINDAN DOĞAL GAZ PİYASASI

Av. Gülden KILIÇ

1. DOĞAL GAZIN BİR ENERJİ KAYNAĞI OLARAK TEMEL YAPISI VE HUKUKİ NİTELİĞİ 

287

1. Doğal Gazın Özellikleri 

287

1. Doğal Gazın Hukuki Niteliği 

292

1. Arama Aşamasında Doğal Gazın Niteliği 

292

2. Doğal Gazın İşletilmesi İle Hukuki Niteliği 

297

1. DOĞAL GAZ PİYASASININ YAPISI 

302

1. Doğal Gaz Piyasası Kavramı 

302

1. Doğal Gaz Piyasasının Doğal Tekel Özelliği 

304

1. Doğal Gaz Piyasasının Ağ Endüstrisi Özelliği 

305

III. DOĞAL GAZ PİYASASI FAALİYETLERİNİN KAMU HİZMETİ KAVRAMI ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ 

306

1. LİSANS REJİMİ 

312

1. TÜRKİYE’DE DOĞAL GAZ PİYASASININ TARİHSEL GELİŞİMİ 

316

1. DOĞAL GAZ PİYASASINA İLİŞKİN HUKUKİ KAYNAKLAR 

318

1. İç Hukuk Kaynakları 

318

1. 4646 Sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu 

318

2. 4628 Sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 

320

1. Uluslararası Hukuk Kaynakları 

320

1. Enerji Şartı Antlaşması 

320

2. Türkiye’nin Taraf Olduğu Doğal Gaz Anlaşmaları 

331

VII. DOĞAL GAZ PİYASASI FAALİYETLERİNİN TÜRLERİ VE HUKUKİ REJİMİ 

333

1. İthalat Faaliyeti ve Hukuki Rejimi 

333

1. İthalat Faaliyeti 

333

2. İthalat Faaliyetinin Hukuki Rejimi 

335

1. İhracat Faaliyeti ve Hukuki Rejimi 

339

1. İhracat Faaliyeti 

339

2. İhracat Faaliyetinin Hukuki Rejimi 

340

1. İletim Faaliyeti ve Hukuki Rejimi 

341

1. İletim Faaliyeti 

341

2. İletim Faaliyetinin Hukuki Rejimi 

343

1. Depolama Faaliyeti ve Hukuki Rejimi 

351

1. Depolama Faaliyeti 

351

2. Depolama Faaliyetinin Hukuki Rejimi 

357

1. Toptan Satış Faaliyeti ve Hukuki Rejimi 

361

1. Toptan Satış Faaliyeti 

361

2. Toptan Satış Faaliyetinin Hukuki Rejimi 

364

1. Dağıtım Faaliyeti ve Hukuki Rejimi 

366

1. Dağıtım Faaliyeti 

366

2. Dağıtım Faaliyetinin Hukuki Rejimi 

369

1. Sıkıştırılmış Doğal Gaz Dağıtımı ve İletimi Faaliyeti ve Hukuki Rejimi 

379

1. Sıkıştırılmış Doğal Gaz Dağıtımı ve İletimi Faaliyeti 

379

2. Sıkıştırılmış Doğal Gaz Dağıtımı ve İletimi Faaliyetinin Hukuki Rejimi 

380

1. Doğal Gazın Sıvılaştırılması Faaliyeti ve Hukuki Rejimi 

381

1. Doğal Gazın Sıvılaştırılması Faaliyeti 

381

2. Doğal Gazın Sıvılaştırılması Faaliyetinin Hukuki Rejimi 

383

Kaynakça 

387

Yedinci Bölüm

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAK ALANI VE

ACELE KAMULAŞTIRMA

Prof. Dr. Meltem KUTLU GÜRSEL

1. YENİLENEBİLİR ENERJİ KAVRAMI VE ÖZELLİĞİ 

393

1. YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAK ALANI KAVRAMI VE ÖNEMİ 

394

III. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI’NIN DOĞRUDAN DOĞRUYA YEKA BELİRLEME YETKİSİ VE ÖLÇÜTLERİ 

398

1. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı İlanının Hukuki Sonucu 

401

1. Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanının Hukuki Niteliği 

402

1. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın Doğrudan Doğruya YEKA Belirleme Yetkisinin Hukukilik Denetimine İlişkin Örnek Uyuşmazlık ve Kararların Değerlendirilmesi 

406

1. YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAK ALANINDA “ACELE KAMULAŞTIRMA” 

415

Kaynakça 

424

Sekizinci Bölüm

JEOTERMAL ENERJİ VE JEOTERMAL KAYNAKLARININ

HUKUKİ REJİMİ

Prof. Dr. Meltem KUTLU GÜRSEL

1. GENEL OLARAK JEOTERMAL ENERJİ 

425

1. JEOTERMAL ENERJİ KAYNAĞININ KAMU MALI TEORİSİ BAKIMINDAN HUKUKİ NİTELİĞİ 

426

III. JEOTERMAL ENERJİ İLE İLGİLİ HUKUKİ KAYNAKLAR 

432

1. JEOTERMAL ENERJİ KAYNAK ARAMA FAALİYETİ VE ARAMA RUHSATI 

434

1. JEOTERMAL ENERJİ KAYNAĞINI İŞLETME FAALİYETİ VE İŞLETME RUHSATI 

437

1. JEOTERMAL KAYNAK ARAMA VEYA İŞLETME RUHSATININ İPTALİ 

443

VII. JEOTERMAL KAYNAKLARI ARAMA VEYA İŞLETME FAALİYETLERİ AÇISINDAN KAMULAŞTIRMA YETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 

445

Kaynakça 

452

Dokuzuncu Bölüm

TÜRK HUKUKUNDA ORGANİZE TOPTAN ELEKTRİK PİYASASININ GENEL ESASLARI

Dr. Öğr. Üyesi Pınar ÖZTABAN

1. ORGANİZE TOPTAN ELEKTRİK PİYASASININ GELİŞİMİ VE HUKUKİ DAYANAKLARI 

455

1. Organize Toptan Elektrik Piyasasının Gelişimi 

455

1. Hukuki Dayanakları ve Temel Kavramlar 

459

1. ORGANİZE TOPTAN ELEKTRİK PİYASASINA HÂKİM OLAN ESASLAR VE PİYASANIN İŞLEYİŞİ 

462

1. Organize Toptan Elektrik Piyasasında Yetkili İdareler 

462

1. Organize Toptan Elektrik Piyasasına Hâkim Olan Esaslar 

465

1. Rekabet 

465

2. Şeffaflık 

468

3. Arz Güvenliği 

469

1. Organize Toptan Elektrik Piyasasının Yapısı ve İşleyişi 

470

III. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE ORGANİZE TOPTAN ELEKTRİK PİYASASININ GENEL ÇERÇEVESİ 

474

Kaynakça 

479

Onuncu Bölüm

TÜRK HUKUKUNDA NÜKLEER ENERJİNİN

HUKUKİ REJİMİ

Dr. Öğr. Üyesi Ezgi PALAS DAĞLI

1. NÜKLEER ENERJİ KAVRAMI 

483

1. NÜKLEER ENERJİNİN ENERJİ KAYNAKLARI İÇERİSİNDEKİ YERİ 

486

III. NÜKLEER ENERJİ İLE İLGİLİ ULUSLARARASI VE ULUSAL HUKUKİ DÜZENLEMELER 

488

1. NÜKLEER ENERJİ İLE İLGİLİ ULUSLARARASI VE ULUSAL İDARELER 

491

1. NÜKLEER ENERJİ İLKELERİ 

493

1. Güvenlik İlkesi 

494

1. Emniyet İlkesi 

496

1. Sorumluluk İlkesi 

498

1. İzin İlkesi 

501

1. Sürekli Denetim İlkesi 

502

1. Tazmin İlkesi 

504

1. Sürdürülebilir Kalkınma İlkesi 

505

1. Uyum İlkesi 

506

İ. Bağımsızlık İlkesi 

506

1. Şeffaflık İlkesi 

508

1. Uluslararası İş Birliği İlkesi 

509

1. NÜKLEER SANTRALLERİN KURULMASI VE İŞLETİLMESİNİN HUKUKİ ÇERÇEVESİ 

510

1. Nükleer Santral Kavramı 

510

1. Nükleer Santral Kurma ve İşletme Faaliyetlerinin Hukuki Niteliği 

512

1. Yetkilendirme Usulü 

513

1. Nükleer Santral Kurma Aşaması 

513

2. Nükleer Santral İşletme Aşaması 

518

1. Çevresel Etki Değerlendirme Süreci 

521

1. Nükleer Santrallerin Kurulması ve İşletilmesinden Doğan Uyuşmazlıkların Yargısal Denetimi 

524

1. Yetkilendirme Sürecinden Doğan Uyuşmazlıklar 

525

2. Çevresel Etki Değerlendirme Sürecinden Doğan Uyuşmazlıklar 

527

3. Denetim ve Yaptırım Uygulama Yetkisinden Doğan Uyuşmazlıklar 

529

4. Nükleer Zarar Ödemelerinden Doğan Uyuşmazlıklar 

532

Kaynakça 

535

Onbirinci Bölüm

ENERJİ YATIRIMLARINDAN DOĞAN UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TAHKİM

Dr. Öğr. Üyesi Ekin TUNA SERDAROĞLU

1. ENERJİ YATIRIMI KAVRAMI VE ENERJİ YATIRIMLARINDAN DOĞAN UYUŞMAZLIKLAR 

543

1. Enerji Yatırımı Kavramı 

543

1. Enerji Yatırımlarından Doğan Uyuşmazlıklar 

546

1. Enerji Yatırımlarından Doğan Uyuşmazlıkların Tahkim ile Çözümüne İlişkin Ulusal ve Uluslararası Hukuki Kaynaklar 

548

1. Ulusal Hukuki Kaynaklar 

549

2. Uluslararası Hukuki Kaynaklar 

553

1. Yatırım Anlaşmaları 

554

1. İkili Yatırım Anlaşmaları 

555

1. Bazı Çok Taraflı Yatırım Anlaşmaları 

557

1. i) ICSID Konvansiyonu 

558

1. ii) Enerji Şartı Anlaşması (EŞA) 

562

1. ENERJİ UYUŞMAZLIKLARININ ÇÖZÜM YOLLARI 

568

1. Genel olarak 

568

1. Doğrudan Görüşme Yoluyla Uzlaşma (Müzakere) 

573

2. Arabuluculuk 

573

3. Hakem Bilirkişi 

576

4. Uyuşmazlık Çözüm/ Değerlendirme Kurulu (Dispute Avoidance/Adjudication Board, DAAB) 

578

5. Milli Mahkemeler 

580

6. Tahkim 

581

1. Tahkime Elverişlilik 

582

1. İradilik 

583

1. Tahkimin Diğer Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri ile Karşılaştırılması 

584

1. Tahkimin Tercih Edildiği Enerji Yatırım Uyuşmazlıkları 

587

III. TÜRKİYE’NİN TARAF OLDUĞU BAZI ENERJİ UYUŞMAZLIKLARINA İLİŞKİN ICSID DAVA ÖRNEKLERİ 

591

1. PSEG v. Türkiye 

594

1. Libananco Holding Co. Limited v. Türkiye 

597

1. Cementownia “Nowa Huta” S.A. v Türkiye 

599

Ç. Alaplı Elektrik B.V. v. Türkiye 

599

1. Enel S.p.A v.Türkiye 

601

Kaynakça 

603

Kavram Dizini 

609