Uluslararası Yapay Zekâ ve Robotik Hukuku ( 2 Cilt)

Prof.Dr. Mesut Hakkı Caşın


İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ
SUNUŞ
TEŞEKKÜR
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR

GİRİŞ

BÖLÜM 1: 21. Yüzyılda Yapay Zekâ Mimarisi ve Genel Esasları
1.1. Yapay Zekâ Kavramına Genel Bir Bakış
1.2. Yapay Zekânın Tarihsel Gelişimi
 1.2.1. Turing Testi ve Yapay Zekâya Giden Yolun Kısalması
 1.2.2. Yapay Zekâ Kışı: 1950’lerden 1970’lere
 1.2.3. Satranç Oyunlarından Modern Yapay Zekâ Yazılımlarının Gelişim Süreci
 1.2.4. 1970-2000 Dönemi Yapay Zekâ Kışı
 1.2.5. 2000’den 2020’ye: Yapay Zekâda Çığır Açan Gelişmeler
1.3. Yapay Zekâ Türleri
 1.3.1. Yapay Zekânın Yetenek Tabanlı Türleri
  1.3.1.1. Dar Yapay Zekâ
  1.3.1.2. Yapay Genel Zekâ
  1.3.1.3. Süper Yapay Zekâ
 1.3.2. Günümüzde Kullanılan Başlıca Yapay Zekâ Türleri
  1.3.2.1. Kural Tabanlı Yapay Zekâ
  1.3.2.2. Tahmine Dayalı Makine Öğrenimi
  1.3.2.3. Derin Öğrenme
  1.3.2.4. Üretken Yapay Zekâ
  1.3.2.5. Ajan Tabanlı Yapay Zekâ
1.4. Yapay Zekâ Sistemlerinin Çalışma Esasları
 1.4.1. Yapay Zekâ Sistemlerinin Mantıksal Çalışma Esasları ve Karar Verme Mekanizmaları
 1.4.2. Yapay Zekâ ve Sensörler: Nasıl Karar Veriyor?
  1.4.2.1. Görsel Algı
  1.4.2.2. İşitsel Algı
  1.4.2.3. Metinsel Algı
  1.4.2.4. Çevresel Algı
  1.4.2.5. Öngörücü Algı
 1.4.3. Akıllı Aracılar Kararları Nasıl Alır?
 1.4.4. Aracı Algısı Nasıl Çalışır?
 1.4.5. Yapay Zekâ Aracıları Nasıl Çalışır?
 1.4.6. Yapay Zekânın Risklerini Anlamak
1.5. Yapay Zekâ Mimarisi, Algoritmik Yapılar ve Hukuk İlişkisi
 1.5.1. Algoritmaların Oluşturulması: Geleneksel ve Modern Bakış Açıları
 1.5.2. Yapay Zekâ Boru Hattı Mimarisi
 1.5.3. Algoritmik Karar Verme ve Yapay Zekâ
 1.5.4. Yapay Zekâ Algoritmaları Nelerdir?
 1.5.5. Doğal Dil İşleme
1.6. Makine Öğrenmesi ve Derin Öğrenme
 1.6.1. Makine Öğrenmesi Nedir?
 1.6.2. Derin Öğrenme Nedir?
 1.6.3. Yapay Zekâ ile Makine Öğrenmesi Arasındaki Fark Nedir?
 1.6.4. Yapay Zekâ Mimarisinde Makine Öğrenimi Kavramı ve Hukuki Etkileri
1.7. Algoritmalar, Yapay Zekâ ve Hukuk İlişkisi
1.8. Yapay Zekâ ve Veri
 1.8.1. Yapay Zekâ ve Veri: Veri Kalitesi Neden Her Zamankinden Daha Önemli?
 1.8.2. Big Data ve Yapay Zekâ Uygulamaları
 1.8.3. Büyük Veri Güvenliği ve Etik
 1.8.4. Veri Gizliliği ve Güvenliği
 1.8.5. Bulut Bilişim Teorik ve Pratik Çözümlerinin Hukuki Yapısı
 1.8.6. Avrupa Veri Stratejisi
 1.8.7. Dijital Strateji
1.9. Yapay Zekâ, Fikrî Mülkiyet ve Teknolojik Varlıkların Korunması
 1.9.1. Patent Koruması, Telif Hakkı ve Ticari Sırlar
 1.9.2. Finansal Algoritmalar
1.10. Üretken Yapay Zekânın Eğitimde Kullanımı
 1.10.1. Türkiye’de K12’de Yapay Zekâ Uygulamaları
 1.10.2. Dünyada K12’de Yapay Zekâ Uygulamaları

BÖLÜM 2: Yapay Zekâ Etik Kuralları ve Robotik Hukukuna Giriş
2.1. Yapay Zekâ Etiği Nedir?
2.2. Önde Gelen Yapay Zekâ Etiği Çerçeveleri
 2.2.1. Avrupa Birliği Etik Kuralları
 2.2.2. UNESCO Etik Çerçevesi
2.3. Yapay Zekâ ve Robotik Birlikte Nasıl Çalışır?
2.4. Robotik Hukuku
2.5. Robotik Sistemlerin Tarihsel Gelişim Süreçleri
2.6. Robotik Sistemlerdeki Trendler
 2.6.1. Robotikte Yapay Zekâ ve Özerklik
 2.6.2. BT ile OT Birleştikçe Robotlar Çok Yönlülük Kazanıyor
 2.6.3. Güvenilirlik ve Verimliliği Kanıtlamak İçin İnsansı Varlıklar
 2.6.4. Robotikte Güvenlik ve Emniyet
 2.6.5. İşgücü Açıklarının Giderilmesinde Robotların Müttefik Olması
2.7. Yapay Zekâ Aracılarını Robotikle Birleştirmenin Önemi
 2.7.1. Fiziksel İnsan-Robot Etkileşiminde Güvenlik
 2.7.2. Robot Mekatroniği Olarak Yapay Zekânın Bedenleşmesi
2.8. Robotların İnsan ile İlişkileri
2.9. İslam Hukuku Açısından Yapay Zekâ Robotlarının Statüsü
 2.9.1. Eşref-i Mahlûkat Sıfatı ile İnsan ve Yaratılış Arasındaki Denge
2.10. Robotların Hukuki Hakları ve Sorumlulukları
 2.10.1. Nesne Olarak Robotlar
 2.10.2. Hayvan Olarak Robotlar
 2.10.3. Kişiler Olarak Robotlar
2.11. Robotlara Hak Verilmeli Midir?
 2.11.1. Mahremiyet/Gizlilik ve Güvenlik ile İlgili Sorunlar
 2.11.2. Etik Sorunlar
 2.11.3. Fikrî Mülkiyet Hukuku ile İlgili Sorunlar
2.12. Elektronik Kişilik ve Robotların Hukuki Statüsü
2.13. Yaratmalar, Buluşlar ve Yapay Zekâ: Haklarla İlgili Bir Vaka Çalışması

BÖLÜM 3: Yapay Zekâ Hukukunun Cezai ve Hukuki Yapısının Analizi
3.1. Hukuk ve Yapay Zekâ Teknolojisinin Teorik Esasları
3.2. Pozitif Hukuk ve Yapay Zekâ
3.3. Yapay Zekâ Hukuku ve İnsan Zekâsı Arasındaki Temel Farklar
3.4. Hukuk Alanında Yapay Zekâ Mimarileri
 3.4.1. Kural Tabanlı Yapay Zekâ Mimariler
 3.4.2. Durum Tabanlı Yapay Zekâ Mimarisi
3.5. Algoritmalar, Yapay Zekâ, Sosyal Kazanımlar ve Hukuk
 3.5.1. Dijital Sistemler: Demokratik Kontrol, Cevap Verilebilirlik ve Haklar
 3.5.2. Kodların İncelenmesi
3.6. Algoritmik Adalet Kavramı
 3.6.1. Hukuk Doktrininin Gelişimi: Yasal Doktrin ve Yapay Zekânın Zorlukları
3.7. Yapay Zekânın Hukuk Sistemindeki Gelişim Süreçleri
 3.7.1. Yapay Zekânın Hukuk Sistemindeki Avantajları
  3.7.1.1. Yargı Sürecinin Hızlandırılması
  3.7.1.2. İnsan Haklarının Geliştirilmesine Katkıda Bulunmak
  3.7.1.3. İnsan Hakları İzlemenin İyileştirilmesi
 3.7.2. Yapay Zekânın Hukuk Sistemindeki Dezavantajları
  3.7.2.1. Algoritmik Önyargı
  3.7.2.2. Şeffaflık Eksikliği
  3.7.2.3. Yapay Zekâ Tarafından Oluşturulan Bilgilerin Güvenilirliği
  3.7.2.4. Müşteri Gizliliği
  3.7.2.5. Yasal Hesap Verebilirlik
  3.7.2.6. Net Bir Yasal Çerçevenin Olmaması
  3.7.2.7. Yargı Bağımsızlığına Yönelik Tehdit
3.8. Kamu Hukuku ve Devlet Yönetiminde Yapay Zekâ Hukuku
 3.8.1. Kamu Yönetimi
 3.8.2. Kamu Yararı
3.9. Otonom Sistemlerde Ceza Hukuku ve Özel Hukuk Ayrımı
 3.9.1. Adalet Sisteminde Güncel Kullanım
3.10. Yapay Zekâ ve Hukuki Sorumluluk Kavramı
 3.10.1. Sorumluluk İlkesi
 3.10.2. Yapay Zekâ Kusur İlkesi ve Nulla Poena Sine Culpa İlkesi
3.11. Yapay Zekâ ve Robotik Sistemlerin Hukuki Kişilik Kavramı ve Cezai Sorumlulukları
 3.11.1. Elektronik Kişilik Hipotezi
 3.11.2. Yapay Zekâ ve Tüzel Kişilik Kavramı
 3.11.3. Robot Köle Hipotezi
3.12. Ceza Hukuku ve Fail Kavramında Yapay Zekâ Faktörü
 3.12.1. Dolaylı Faillik ve Taksirli Sorumluluk
3.13. Yapay Zekâ ve Kara Kutu Cezai Sorumluluğu
 3.13.1. “Kara Kutu” Sorunu: Yapay Zekâyı Ürün Sorumluluğunda Benzersiz Kılan Nedir?
 3.13.2. Suçta Nedensellik Bağının Zorluğu ve Kara Kutu İlişkisi
3.14. Yapay Zekâ Destekli Cezalandırmada Adaletin Sağlanması
 3.14.1. Ceza Adaletinde Yapay Zekâ Kullanmanın Avantajları
 3.14.2. Yapay Zekânın Ceza Adaletinde Kullanımının Sınırlamaları
3.15. Borçlar Hukuku ve Yapay Zekâ Kavramı
3.16. Yapay Zekâ ve Bilişim Hukuku

BÖLÜM 4: Yapay Zekâ Sistemlerinin Hukuk Sektöründeki Uygulama Alanları ve Yapısal Dönüşümü
4.1. Yapay Zekâ Hukuk Sektörünü Nasıl Şekillendirecek?
4.2. Yapay Zekâ ve Modelleme Yöntemleri
4.3. Yapay Zekâ Sistemleri ve Avukatlık Mesleğindeki Değişim
4.4. Dijital Avukatlık Kavramı ve Avukatlık Mesleğinin Dönüşümü
 4.4.1. Tahmine Dayalı Analiz
 4.4.2. Ceza Avukatlığı ve Yapay Zekâ
 4.4.3. Üretken Yapay Zekâ ve Gizlilik
 4.4.4. Sorumluluk ve Hesap Verebilirlik
4.5. Yapay Zekâ Hukuk Eğitimi
 4.5.1. Tarihsel Yaklaşım
 4.5.2. Üretken Yapay Zekâ ve Hukuk Pratiğinde Dönüşümün Niteliği
 4.5.3. Sürdürülebilirlik ve Hukuk Eğitimi
 4.5.4. Yeni Yapay Zekâ Hukuk Eğitim Modelleri
 4.5.5. Gelecek Nesil Avukatlar Nasıl ve Nerede Yetiştirilecek?
4.6. Mahkeme Salonunda Yapay Zekâ ve Dava Stratejisi
4.7. Hukuki Otomasyon, UYAP, E-Duruşma ve Dijital Yargılama Süreçleri
4.8. Avukatlık Kanunu, Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları ve Dijital Hukuki Hizmetler
4.9. Yapay Zekâ Kullanımında Avukatın Sır Saklama Yükümlülüğü
4.10. Hukuki Sorumluluk: Avukat, Yazılım Sağlayıcı, Müvekkil ve Üçüncü Kişiler
4.11. Türk Hukuku Bakımından Mevcut Düzenlemelerin Yeterliliği ve Reform Önerileri
4.12. Hukuk Sektöründe Yapay Zekânın Düzenlenmesi İçin Önerilen Yaklaşımlar
 4.12.1. “Kırmızı Çizgiler” Belirlemek
 4.12.2. Anlamlı İnsan Kontrolü
  4.12.2.1. Yasal Güvenceler
  4.12.2.2. Yapay Zekâ Sistemlerinde Çok Paydaşlı Geliştirme
4.13. Yapay Zekâ ve Hukukun Üstünlüğü
 4.13.1. Yapay Zekâ Çağında Hukukun Üstünlüğünün Erozyona Uğraması
4.14. Yapay Zekâ Mevzuatındaki Mevcut Gelişmeler
 4.14.1. Hileli Sistemler
 4.14.2. Önyargılı Sistemler
 4.14.3. Suç Tahmin Sistemleri
 4.14.4. Yüz Tanıma Sistemleri
4.15. Düzenleyici Çerçeveler ve Hukuki Yönetiminde Örnek Model: AB Yapay Zekâ Yasası
4.16. Yapay Zekânın Boyutları ve Taşıdığı Riskler
4.17. Gelecekteki Gelişmeler ve Hukuki Reformlar
4.18. Gelecekte Avukatın Rolü: İnsan Denetimi, Strateji ve Etik Muhakeme

BÖLÜM 5: Uluslararası Yapay Zekâ Hukuku ve Düzenleyici Normlar
5.1. Yapay Zekâ Neden Düzenlenmeli?
5.2. Birleşmiş Milletler’in Yapay Zekâ Ekosistemi
5.3. Uluslararası Telekomünikasyon Birliği
5.4. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü
5.5. Afrika Birliği
5.6. Uluslararası Standardizasyon Örgütü ve Uluslararası Elektroteknik Komitesi
5.7. Avrupa Birliği Yapay Zekâ Hukuku Temel Esasları
 5.7.1. AB Yapay Zekâ Yasası Nedir?
 5.7.2. Avrupa Birliğinde Dijital Egemenlik Kavramı
  5.7.2.1. Yapay Zekâ Okuryazarlığı
 5.7.3. Avrupa Birliği Hukukunda Yapay Zekâ Düzenlemeleri
  5.7.3.1. Yasaklanmış Yapay Zekâ Uygulamaları
  5.7.3.2. Yüksek Riskli Sistemler
   5.7.3.2.1. Belirlenme Ölçütleri
   5.7.3.2.2. Teknik ve Hukuki Yükümlülükler
   5.7.3.2.3. Sınırlı Riskli ve Düşük Riskli Sistemler
 5.7.4. Genel Amaçlı Yapay Zekâ Sistemleri ve Sistemik Riskler
 5.7.5. Geleneksel (Fiziksel) Güvenlik Riskleri
 5.7.6. Temel Haklar Riskleri
  5.7.6.1. Çakışmalar ve Kategoriler Arası Etkileşimler
  5.7.6.2. Siber Güvenlik ve Benzer Yeni Güvenlik Riskleri
  5.7.6.3. Salt Ekonomik Riskler
 5.7.7. Hukuki Belirsizlikler ve Eleştiriler
 5.7.8. Ulusal Hukuk Sistemlerine Yansıma Potansiyeli
 5.7.9. Teknolojik Gelişmeler Karşısında Esneklik Sorunu
 5.7.10. Geleceğe Yönelik Öneriler
5.8. Yapay Zekâ ve Sorumluluk Hukuku
 5.8.1. Mevcut Sorumluluk Rejimlerine Bir Meydan Okuma Olarak Yapay Zekâ
 5.8.2. Ürün Sorumluluğu Dünyasında Yapay Zekâ
  5.8.2.1. Kusur Sorumluluğu
  5.8.2.2. Uygunsuzluk Sorumluluğu
  5.8.2.3. Kusur ve Kötü Performans Sorumluluğu
  5.8.2.4. Kusursuz Sorumluluk
 5.8.3. Yapay Zekânın Getirdiği Zorluklar
 5.8.4. Yapay Zekâ Sorumluluk Mevzuatının Ortaya Çıkan Görünümü
5.9. Avrupa Birliği Hukukunda Yapay Zekâ Kaynaklı Cezai Sorumluluk
 5.9.1. AI Act’in Ceza Hukuku Bakımından Önemi
 5.9.2. AI Act’in Doğrudan Cezai Sorumluluk Rejimi Öngörmemesi
 5.9.3. Yapay Zekâ Kaynaklı “Sorumluluk Boşluğu” Problemi
 5.9.4. Avrupa Birliği Hukukunda Yapay Zekâ Kaynaklı Cezai Sorumluluğun Temel Sorunları
 5.9.5. Yapay Zekâ Ekosisteminde İnsan Aktörlerin Sorumluluğu
 5.9.6. Geliştirici ve Üreticinin Sorumluluğu
 5.9.7. Kullanıcı ve Operatörün Sorumluluğu
 5.9.8. Sorumluluk Boşluğu Sorunu
 5.9.9. Paylaşılan Sorumluluk ve Sorumluluk Örtüşmesi
5.10. AB Yapay Zekâ Yasası ve Bletchley Deklarasyonu
5.11. ABD ve Çin Yapay Zekâ Düzenlemeleri
 5.11.1. İleriye Giden Yol

BÖLÜM 6: Mukayeseli Hukuk Açısından Yapay Zekâ Hukuku
6.1. Amerika Birleşik Devletleri Hukukunda Yapay Zekâya Özgü Mevzuatın Genel Yapısı
6.2. İngiltere Hukukunda Yapay Zekâ
6.3. Çin Hukukunda Yapay Zekâ Uygulamaları
6.4. Japon Hukuku Kapsamında Yapay Zekâ ve Cezai Sorumluluk
6.5. Alman Hukukunda Yapay Zekâ Esasları
6.6. İsviçre Hukuku ve Yapay Zekâ
6.7. Hollanda Hukukunda Yapay Zekâ Esasları
6.8. Mukayeseli Hukuk Açısından Avrupa Birliği’ndeki Gelişmeler
6.9. Türk Hukukunda Yapay Zekâ Kavramı ve Düzenleyici Normlar
 6.9.1. Türk Özel Hukuku Kapsamında Yapay Zekâ Sorumluluğu
6.10. Mukayeseli Hukukta Tüzel Kişilik ve Elektronik Kişilik Hipotezi

BÖLÜM 7: Deepfake ve Yüz Tanıma Teknolojisinin Hukuki Etkileri
7.1. Deepfake Teknolojisine Genel Bir Bakış