9786253779122
402170
https://www.legalkitabevi.com/milletlerarasi-ozel-hukukta-motorlu-arac-isletilmesinden-dogan-sorumluluk-.htm
Milletlerarası Özel Hukukta Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk
893
Dr. Ahmet Onur Çataklı
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ
7
KISALTMALAR
17
TABLOLAR DİZİNİ
21
ŞEKİLLER DİZİNİ
22
GİRİŞ
23
Birinci Bölüm
MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUK
I. GENEL OLARAK MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN
SORUMLULUĞUN GELİŞİMİ
31
II. COMMON LAW SİSTEMİNDE MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN
DOĞAN SORUMLULUK
36
A. Genel Olarak
36
1. İngiliz Hukuku
37
2. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Hukuku
37
3. Diğer Ulusal Hukuk Düzenleri
39
B. Common Law Sisteminde Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan
Sorumluluğun Kapsamı ve Şartları
40
1. Özen Yükümlülüğünün Bulunması Şartı
41
2. Özen Yükümlülüğünün Tedbirsiz ve Dikkatsiz Davranışlarla İhlâli
Şartı
41
3. İhmal Sonucu Zararın Doğması Şartı
45
4. Sorumluluğun Ortadan Kaldırılması ve Azaltılması
46
a. Zarar Görenin Riski Kabul Etmesi (Assumption of Risk)
47
b. Zarar Görenin Kusuru (Contributory Negligence)
48
III KITA AVRUPASI HUKUK SİSTEMİNDE MOTORLU ARAÇ
İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUK
50
A. Genel Olarak
50
1. Fransız Hukuku
51
2. Belçika Hukuku
52
3. Hollanda Hukuku
53
4. Alman Hukuku
53
5. İsviçre Hukuku
54
6. İtalyan Hukuku
55
7. Diğer Ulusal Hukuk Düzenleri
56
B. Türk Hukukunda Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Kusursuz
Sorumluluğun Uygulama Alanı ve Şartları
59
1. Motorlu Aracın İşletilmesi Şartı
60
2. Zararın Doğması Şartı ve Sorumluluğun Zarar ile Zarar Görenler
Bakımından Kapsamı
62
3. İlliyet Bağı Şartı
66
4. Sorumluluğu Azaltan ve Kaldıran Hâller
66
a. Mücbir Sebep
67
b. Üçüncü Kişinin Kusuru
68
c. Zarar Görenin Kusuru
68
5. Motorlu Aracın İşletilmesinden Sorumlu Olan Kişiler
69
a. Motorlu Aracı İşleten
69
b. Motorlu Aracı İşleten Gibi Sayılanlar (Farazî İşletenler)
71
c. Teşebbüs Sahibi
72
6. Birden Çok Motorlu Aracın Karıştığı Kazalarda Sorumluluk
73
7. KTK’da Düzenlenen Diğer Sorumluluk Hâlleri
74
8. KTK’da Düzenlenen Sorumluluğu Kaldıran ve Azaltan Sözleşmelerin
Geçersizliği
76
C. Kıta Avrupası Hukukunda Karşılaştırmalı Olarak Motorlu Araç
İşletilmesinden Doğan Kusursuz Sorumluluğun Uygulama Alanı
ve Şartları
77
1. Motorlu Aracın İşletilmesi Şartı
77
2. Zarar Şartı ve Sorumluluğun Zarar ile Zarar Görenler Bakımından
Kapsamı
80
3. İlliyet Bağı Şartı
86
4. Sorumluluğun Ortadan Kaldırılması ve Azaltılması
87
a. Mücbir Sebep ve Beklenmeyen Hâl
87
b. Üçüncü Kişinin Kusuru
88
c. Zarar Görenin Kusuru
88
5. Sorumlu Kişiler
91
a. Motorlu Araç İşleten
91
b. Motorlu Aracın Sürücüsü
93
c. Motorlu Aracın Maliki
94
6. Birden Fazla Aracın Karıştığı Kazalarda Sorumluluk
95
IV. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
YÖNELİK YEKNESAK KURAL OLUŞTURMA ÇALIŞMALARI
97
A. Sorumluluk Hukukunda Yeknesak Kural Oluşturma Çabaları
97
B. Karayolu Trafiğine İlişkin Yeknesak Kural Oluşturma Çabaları
99
C. Karayolu Taşıma Hukukunda Yeknesak Kural Oluşturma Çabaları
102
1. Uluslararası Ölçekte Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı
için Mukavele Sözleşmesi (Convention Marchandise Routier–CMR)
103
2. Karayolu İle Yolcu ve Bagaj Taşımacılığına İlişkin Sözleşme
(Convention Voyageurs Routier–CVR)
105
3. Otobüs ve Otokar Taşımacılığında Yolcuların Haklarına İlişkin
181/2011 Sayılı Tüzük
107
D. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına Yönelik Yeknesak Kural
Oluşturma Çabaları
109
V. HUKUK DÜZENLERİ ARASINDAKİ FARKLILIKLAR ÇERÇEVESİNDE
MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞUN
DEĞERLENDİRİLMESİ
112
İkinci Bölüm
GENEL OLARAK MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA UYGULANACAK HUKUK
I. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUK MESELESİNİN ORTAYA ÇIKIŞI
119
A. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk İlişkisinde
Yabancılık Unsurunun Bulunması
120
1. Genel Olarak
120
2. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk İlişkisinde Kişi ve
Yer Bakımından Yabancılık Unsuru
121
3. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk İlişkisinde Aracın
Yabancı Plakalı Olması
122
B. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk İlişkisinin Özel
Hukuk Alanında Olması
125
II. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUK
İLİŞKİSİNİN VASIFLANDIRILMASI VE SORUMLULUK
SEBEPLERİNİN YARIŞMASI
126
III. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİNDE OBJEKTİF BAĞLAMA
KURALLARI
130
A. Genel Olarak Haksız Fiillerde İka Yeri Kuralı
130
B. Genel Olarak Haksız Fiillerde İka Yeri Kuralının Sorgulanması
138
C. Haksız Fiillere İlişkin Genel Objektif Bağlama Kuralında İka Yeri
Kuralına Alternatif Öneriler
141
D. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Belirlenmesine Yönelik Objektif Bağlama Kurallarının
Gelişimi
143
E. Trafik Kazalarında Uygulanacak Hukuka İlişkin Lahey
Sözleşmesi’nin Uygulama Alanı ve Objektif Bağlama Kuralları
147
1. Lahey Sözleşmesi’nin Kapsamı ve Motorlu Araç İşletilmesinden
Doğan Sorumlulukta Uygulanması
147
2. Lahey Sözleşmesi’nde Yer Alan ve Motorlu Aracın İşletilmesinden
Doğan Sorumluluğun Tespitinde Uygulanacak Objektif Bağlama
Kuralları
151
a. İka Yeri Kuralı (Kaza Yeri Hukukunun Uygulanması)
151
b. Aracın Tescil Yeri ve Mutad Olarak Bulunduğu Yer Hukukunun
Uygulanması
152
c. Eşyaya Gelen Zararlar Bakımından Özel Bağlama Kuralı
156
d. Daha Sıkı İlişkili Hukukun Bulunmasına ve Fer’i Bağlanma
İmkânına Yer Verilmemesi
156
F. Akit–Dışı Borçlara Uygulanacak Hukuka İlişkin Tüzük’ün (Roma
II) Uygulama Alanı ve Objektif Bağlama Kuralları
157
1. Roma II Tüzüğü’nün Kapsamı ve Motorlu Araç İşletilmesinden
Doğan Sorumlulukta Uygulanması
158
2. Roma II Tüzüğü’nde Yer alan ve Motorlu Araç İşletilmesinden
Doğan Sorumluluk Bakımından Uygulama Alanı Bulabilecek
Objektif Bağlama Kuralları
160
a. İka Yeri Kuralı (Zarar Yeri Hukukunun Uygulanması)
160
b. Ortak Mutad Mesken Yeri Hukukunun Uygulanması
162
c. Daha Sıkı İlişkili Hukukun Uygulanması ve Fer’i
Bağlanma İmkânı
163
3. Lahey Sözleşmesi’ne Taraf Olan Üye Devletlerin Durumu
164
G. Türk Hukukunda Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan
Sorumluluğa Uygulanacak Objektif Bağlama Kuralları
167
1. Genel Olarak
167
2. İka Yeri Kuralı
168
3. Daha Sıkı İlişkili Hukukun Bulunması ve Fer’i Bağlanma İmkânı
173
H. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Tespitine Yönelik Objektif Bağlama Noktalarının
Değerlendirilmesi
175
1. İka Yeri
175
a. Eylem Yerinin Belirlenmesi
176
b. Zarar Yerinin Belirlenmesi
178
2. Ortak Şahsî Bağlama Noktaları
179
3. Motorlu Aracın Tescil Edildiği veya Bulunduğu Yer
182
4. Hâkimin Hukuku (Lex Fori)
186
5. Fer’i Bağlanma İmkânı
187
a. Taraflar Arasında Sözleşme Olması
187
b. Taraflar Arasında Fiilî İlişki Olması
189
c. Taraflar Arasında Aile Hukuku İlişkisinin Olması
190
I. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Tespitine Yönelik Objektif Bağlama Kurallarında
Değişken İhtilâflar
191
IV. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİNDE SÜBJEKTİF BAĞLAMA
KURALLARI
193
A. Genel Olarak Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa
Uygulanacak Hukukun Seçilmesi İmkânı
193
B. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumlulukta Hukuk
Seçiminin Şartları
196
C. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumlulukta Hukuk
Seçiminin Üçüncü Kişilere Etkisi
200
V. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESINDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN BELİRLENMESİNDE ATFIN REDDİ
201
VI. BİRDEN FAZLA ZARAR VEYA ZARAR GÖREN OLMASI
DURUMUNDA UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİ
202
A. Zarar Görenlerin Çokluğu Durumu
202
1. Trafik Kazasında Birden Çok Doğrudan Zarar Gören Olması Hâli
202
2. Trafik Kazasında Dolaylı Zarar Görenlerin Olması Hâli
204
3. Birden Çok Zarar Görenin Bulunması Durumunda Hukuk Seçiminin
Etkisi
206
B. Zarar Verenlerin Çokluğu Durumu
207
VII. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN KAPSAMI VE SINIRLARI
210
A. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Kapsamına Giren Konular
210
1. Sorumluluğun Temeli, Şartları ve Sorumluluğu Azaltan veya
Kaldıran Hâller
211
2. Sorumlu Kişiler
212
3. Zararın Mahiyeti ve Tazminatın Belirlenmesi
213
4. Tazminat Hakkı Olanların Belirlenmesi
218
5. İspat Yükü ve Karineler
218
6. Zamanaşımı
220
B. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumlulukta Doğrudan
Uygulanan Kurallar
221
1. Hâkimin Hukukunun Doğrudan Uygulanan Kuralları
221
2. Yetkili Hukukun Doğrudan Uygulanan Kuralları
224
3. Üçüncü Bir Devlet Hukukunun Doğrudan Uygulanan Kuralları
225
C. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Uygulama Alanının Kamu Düzeni Müdahalesi ile
Sınırlandırılması
230
VIII. DEVLETE AİT MOTORLU ARAÇLARIN İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN
SORUMLULUĞA UYGULANACAK HUKUK
232
A. Devlete Ait Motorlu Araçların İşletilmesinden Doğan
Sorumluluğun Vasıflandırılması
232
B. Devlete Ait Motorlu Araçların İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa
Uygulanacak Hukukun Belirlenmesi
234
C. Yabancı Silahlı Kuvvetlere Ait Motorlu Araçların İşletilmesinden
Doğan Sorumluluğa Uygulanacak Hukuk
236
IX. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ARA SONUÇ
239
A. Taraf ve İşlem Menfaatleri Açısından Değerlendirme
239
B. Düzen Menfaati Açısından Değerlendirme
242
C. Devlete Ait Menfaatler Açısından Değerlendirme
243
D. Maddî Hukuka Ait Menfaatler Açısından Değerlendirme
244
Üçüncü Bölüm
ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASI BAKIMINDAN MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA UYGULANACAK HUKUK
I. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINA İLİŞKİN GENEL
AÇIKLAMALAR
247
A. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasının Tanımı, Hukukî Niteliği ve
Özellikleri
247
B. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasının Gelişimi ve Konuyla İlgili
Düzenlemeler
252
1. Genel Olarak
252
2. Motorlu Taşıtlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin
Avrupa Sözleşmesi
253
3. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin AB Direktifleri
254
4. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Türk Hukukundaki
Düzenlemeler
258
C. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Taraflar ve İlgililer
263
1. Sigorta Ettiren ve Sigortalı (Motorlu Araç İşleten)
263
2. Sigortacı
264
3. Zarar Görenler
266
D. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Sigortacının
Sorumluluğunun Doğması ve Şartları
267
E. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Hukukî İlişki
269
F. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortası ve Yabancı Plakalı Araçlar
271
G. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasının Yer Bakımından Kapsamı
274
II. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINA ALTERNATİF
SİSTEMLER VE VASIFLANDIRMA SORUNU
275
A. Genel Olarak Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına Alternatif
Sistemlerin Gelişimi
275
B. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına Alternatif Sistemlerin
Getirdiği Vasıflandırma Sorunu ve Çözümü
277
III. SİGORTACIYA KARŞI DOĞRUDAN TALEP VE DAVA HAKKI İLE
SİGORTACININ SORUMLULUĞUNA UYGULANACAK HUKUK
280
A. Genel Olarak Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkı
280
B. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkının
Vasıflandırılması
283
C. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkına İlişkin Kuralların
Hukukî Özellikleri
285
D. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkına Uygulanacak
Hukukun Belirlenmesinde Ön Sorun
287
1. Genel Olarak
287
2. Ön Sorun Olarak Sorumluluğun Doğması
288
3. Ön Sorun Olarak Sigorta Sözleşmesinin Geçerliliği
291
E. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkının Hangi Hukuka
Göre Belirleneceği Sorunu
293
F. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkı ile Sigortacının
Sorumluluğu İle İlgili Muhtelif Meselelere Uygulanacak Hukuk
296
1. Zarar Görenin İhbar ve Bilgi Verme Yükümlülüğü
297
2. Sigorta Teminatının Kapsamı
297
3. Sigortacının İleri Sürebileceği Savunmalar
299
4. Sigortacıya Karşı İletilen Taleplerde Zamanaşımı
300
5. Sigortacının Sorumluluğa İlişkin Davaya Müdahalesi ve Davanın
İhbarı
302
G. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkı ile Sigortacının
Sorumluluğuna İlişkin Meselelerde Sübjektif Bağlama
Kurallarının Etkisi
303
H. Sigortacının Sorumluluğuna Uygulanacak Hukukun Zorunlu Malî
Sorumluluk Sigortası Bakımından Değerlendirilmesi
304
IV. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINA İLİŞKİN
ULUSLARARASI SİSTEMLER VE UYGULANACAK HUKUK
306
A. Yeşil Kart Sisteminin Gelişimi ve Amacı
306
B. Yeşil Kart Sisteminin İşleyişi ve Bürolar
308
C. Yabancı Plakalı Araçların Yurda Girişinde Yeşil Kart
311
D. Yeşil Kartın Hukukî Niteliği
312
E. Yeşil Kart İbrazı Zorunluluğunun Kaldırılmasına Yönelik
Girişimler
313
F. Yeşil Kart Sisteminde Kaza Yerinde Bulunan Büronun
Sorumluluğuna Uygulanacak Hukuk
315
1. Genel Olarak
315
2. Sorumluluğun Şartları ve Kapsamına Uygulanacak Hukuk
315
3. Tedvir Bürosuna Karşı Doğrudan Talep ve Dava Hakkına
Uygulanacak Hukuk
318
4. Teminatın Kapsamına Uygulanacak Hukuk
319
G. Yeşil Kart Sisteminde Doğrudan Sigortacıya İletilen Taleplerde
Uygulanacak Hukuk
321
H. Ziyaretçilerin Korunması Sistemi ve Uygulanacak Hukuk
323
I. AB Hukukunda Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasının
Uluslararası Geçerliliği ve Uygulanacak Hukuk
324
1. Genel Olarak
324
2. AB Hukukunda Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin
Düzenlemelerin Uygulanacak Hukuka Etkisi
325
İ. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Uluslararası
Sistemlerde Uygulanacak Hukukun Değerlendirilmesi
327
V. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINDA SİGORTACININ
RÜCU HAKKI VE UYGULANACAK HUKUK
328
A. Genel Olarak Sorumluluk Sigortalarında ve Zorunlu Malî
Sorumluluk Sigortasında Sigortacının Rücu Hakkı
328
1. Sigortacının Diğer Sorumlulara Karşı Rücu Hakkı
328
2. Sigortacının Sigorta Ettirene Karşı Rücu Hakkı
330
B. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Sigortacının Diğer
Sorumlulara Karşı Rücu Hakkına Uygulanacak Hukuk
332
C. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Sigortacının Sigorta
Ettirene Karşı Rücu Hakkına Uygulanacak Hukuk
334
VI. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINI İKAME EDEN
GARANTİ FONLARI VE UYGULANACAK HUKUK
335
A. Genel Olarak Garanti Fonları
335
B. Türk Hukukunda Güvence Hesabı ve Sorumluluğu
337
C. Yabancı Plakalı Araçların Sebep Olduğu Zararlardan Güvence
Hesabı’nın Sorumluluğu
340
D. Garanti Fonları ve Güvence Hesabı'nın Sorumluluğuna
Uygulanacak Hukuk
343
VII. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK
BOYUTU İLE İLGİLİ DEĞERLENDİRME
344
A. Sorumluluk İlişkisi Bakımından Değerlendirme
344
B. Sigorta Teminatının Kapsamına Dair İlişki Bakımından
Değerlendirme
346
SONUÇ
347
KAYNAKÇA
355
Dr. Ahmet Onur Çataklı
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ
7
KISALTMALAR
17
TABLOLAR DİZİNİ
21
ŞEKİLLER DİZİNİ
22
GİRİŞ
23
Birinci Bölüm
MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUK
I. GENEL OLARAK MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN
SORUMLULUĞUN GELİŞİMİ
31
II. COMMON LAW SİSTEMİNDE MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN
DOĞAN SORUMLULUK
36
A. Genel Olarak
36
1. İngiliz Hukuku
37
2. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Hukuku
37
3. Diğer Ulusal Hukuk Düzenleri
39
B. Common Law Sisteminde Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan
Sorumluluğun Kapsamı ve Şartları
40
1. Özen Yükümlülüğünün Bulunması Şartı
41
2. Özen Yükümlülüğünün Tedbirsiz ve Dikkatsiz Davranışlarla İhlâli
Şartı
41
3. İhmal Sonucu Zararın Doğması Şartı
45
4. Sorumluluğun Ortadan Kaldırılması ve Azaltılması
46
a. Zarar Görenin Riski Kabul Etmesi (Assumption of Risk)
47
b. Zarar Görenin Kusuru (Contributory Negligence)
48
III KITA AVRUPASI HUKUK SİSTEMİNDE MOTORLU ARAÇ
İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUK
50
A. Genel Olarak
50
1. Fransız Hukuku
51
2. Belçika Hukuku
52
3. Hollanda Hukuku
53
4. Alman Hukuku
53
5. İsviçre Hukuku
54
6. İtalyan Hukuku
55
7. Diğer Ulusal Hukuk Düzenleri
56
B. Türk Hukukunda Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Kusursuz
Sorumluluğun Uygulama Alanı ve Şartları
59
1. Motorlu Aracın İşletilmesi Şartı
60
2. Zararın Doğması Şartı ve Sorumluluğun Zarar ile Zarar Görenler
Bakımından Kapsamı
62
3. İlliyet Bağı Şartı
66
4. Sorumluluğu Azaltan ve Kaldıran Hâller
66
a. Mücbir Sebep
67
b. Üçüncü Kişinin Kusuru
68
c. Zarar Görenin Kusuru
68
5. Motorlu Aracın İşletilmesinden Sorumlu Olan Kişiler
69
a. Motorlu Aracı İşleten
69
b. Motorlu Aracı İşleten Gibi Sayılanlar (Farazî İşletenler)
71
c. Teşebbüs Sahibi
72
6. Birden Çok Motorlu Aracın Karıştığı Kazalarda Sorumluluk
73
7. KTK’da Düzenlenen Diğer Sorumluluk Hâlleri
74
8. KTK’da Düzenlenen Sorumluluğu Kaldıran ve Azaltan Sözleşmelerin
Geçersizliği
76
C. Kıta Avrupası Hukukunda Karşılaştırmalı Olarak Motorlu Araç
İşletilmesinden Doğan Kusursuz Sorumluluğun Uygulama Alanı
ve Şartları
77
1. Motorlu Aracın İşletilmesi Şartı
77
2. Zarar Şartı ve Sorumluluğun Zarar ile Zarar Görenler Bakımından
Kapsamı
80
3. İlliyet Bağı Şartı
86
4. Sorumluluğun Ortadan Kaldırılması ve Azaltılması
87
a. Mücbir Sebep ve Beklenmeyen Hâl
87
b. Üçüncü Kişinin Kusuru
88
c. Zarar Görenin Kusuru
88
5. Sorumlu Kişiler
91
a. Motorlu Araç İşleten
91
b. Motorlu Aracın Sürücüsü
93
c. Motorlu Aracın Maliki
94
6. Birden Fazla Aracın Karıştığı Kazalarda Sorumluluk
95
IV. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
YÖNELİK YEKNESAK KURAL OLUŞTURMA ÇALIŞMALARI
97
A. Sorumluluk Hukukunda Yeknesak Kural Oluşturma Çabaları
97
B. Karayolu Trafiğine İlişkin Yeknesak Kural Oluşturma Çabaları
99
C. Karayolu Taşıma Hukukunda Yeknesak Kural Oluşturma Çabaları
102
1. Uluslararası Ölçekte Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı
için Mukavele Sözleşmesi (Convention Marchandise Routier–CMR)
103
2. Karayolu İle Yolcu ve Bagaj Taşımacılığına İlişkin Sözleşme
(Convention Voyageurs Routier–CVR)
105
3. Otobüs ve Otokar Taşımacılığında Yolcuların Haklarına İlişkin
181/2011 Sayılı Tüzük
107
D. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına Yönelik Yeknesak Kural
Oluşturma Çabaları
109
V. HUKUK DÜZENLERİ ARASINDAKİ FARKLILIKLAR ÇERÇEVESİNDE
MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞUN
DEĞERLENDİRİLMESİ
112
İkinci Bölüm
GENEL OLARAK MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA UYGULANACAK HUKUK
I. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUK MESELESİNİN ORTAYA ÇIKIŞI
119
A. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk İlişkisinde
Yabancılık Unsurunun Bulunması
120
1. Genel Olarak
120
2. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk İlişkisinde Kişi ve
Yer Bakımından Yabancılık Unsuru
121
3. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk İlişkisinde Aracın
Yabancı Plakalı Olması
122
B. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk İlişkisinin Özel
Hukuk Alanında Olması
125
II. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUK
İLİŞKİSİNİN VASIFLANDIRILMASI VE SORUMLULUK
SEBEPLERİNİN YARIŞMASI
126
III. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİNDE OBJEKTİF BAĞLAMA
KURALLARI
130
A. Genel Olarak Haksız Fiillerde İka Yeri Kuralı
130
B. Genel Olarak Haksız Fiillerde İka Yeri Kuralının Sorgulanması
138
C. Haksız Fiillere İlişkin Genel Objektif Bağlama Kuralında İka Yeri
Kuralına Alternatif Öneriler
141
D. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Belirlenmesine Yönelik Objektif Bağlama Kurallarının
Gelişimi
143
E. Trafik Kazalarında Uygulanacak Hukuka İlişkin Lahey
Sözleşmesi’nin Uygulama Alanı ve Objektif Bağlama Kuralları
147
1. Lahey Sözleşmesi’nin Kapsamı ve Motorlu Araç İşletilmesinden
Doğan Sorumlulukta Uygulanması
147
2. Lahey Sözleşmesi’nde Yer Alan ve Motorlu Aracın İşletilmesinden
Doğan Sorumluluğun Tespitinde Uygulanacak Objektif Bağlama
Kuralları
151
a. İka Yeri Kuralı (Kaza Yeri Hukukunun Uygulanması)
151
b. Aracın Tescil Yeri ve Mutad Olarak Bulunduğu Yer Hukukunun
Uygulanması
152
c. Eşyaya Gelen Zararlar Bakımından Özel Bağlama Kuralı
156
d. Daha Sıkı İlişkili Hukukun Bulunmasına ve Fer’i Bağlanma
İmkânına Yer Verilmemesi
156
F. Akit–Dışı Borçlara Uygulanacak Hukuka İlişkin Tüzük’ün (Roma
II) Uygulama Alanı ve Objektif Bağlama Kuralları
157
1. Roma II Tüzüğü’nün Kapsamı ve Motorlu Araç İşletilmesinden
Doğan Sorumlulukta Uygulanması
158
2. Roma II Tüzüğü’nde Yer alan ve Motorlu Araç İşletilmesinden
Doğan Sorumluluk Bakımından Uygulama Alanı Bulabilecek
Objektif Bağlama Kuralları
160
a. İka Yeri Kuralı (Zarar Yeri Hukukunun Uygulanması)
160
b. Ortak Mutad Mesken Yeri Hukukunun Uygulanması
162
c. Daha Sıkı İlişkili Hukukun Uygulanması ve Fer’i
Bağlanma İmkânı
163
3. Lahey Sözleşmesi’ne Taraf Olan Üye Devletlerin Durumu
164
G. Türk Hukukunda Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan
Sorumluluğa Uygulanacak Objektif Bağlama Kuralları
167
1. Genel Olarak
167
2. İka Yeri Kuralı
168
3. Daha Sıkı İlişkili Hukukun Bulunması ve Fer’i Bağlanma İmkânı
173
H. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Tespitine Yönelik Objektif Bağlama Noktalarının
Değerlendirilmesi
175
1. İka Yeri
175
a. Eylem Yerinin Belirlenmesi
176
b. Zarar Yerinin Belirlenmesi
178
2. Ortak Şahsî Bağlama Noktaları
179
3. Motorlu Aracın Tescil Edildiği veya Bulunduğu Yer
182
4. Hâkimin Hukuku (Lex Fori)
186
5. Fer’i Bağlanma İmkânı
187
a. Taraflar Arasında Sözleşme Olması
187
b. Taraflar Arasında Fiilî İlişki Olması
189
c. Taraflar Arasında Aile Hukuku İlişkisinin Olması
190
I. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Tespitine Yönelik Objektif Bağlama Kurallarında
Değişken İhtilâflar
191
IV. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİNDE SÜBJEKTİF BAĞLAMA
KURALLARI
193
A. Genel Olarak Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa
Uygulanacak Hukukun Seçilmesi İmkânı
193
B. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumlulukta Hukuk
Seçiminin Şartları
196
C. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumlulukta Hukuk
Seçiminin Üçüncü Kişilere Etkisi
200
V. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESINDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN BELİRLENMESİNDE ATFIN REDDİ
201
VI. BİRDEN FAZLA ZARAR VEYA ZARAR GÖREN OLMASI
DURUMUNDA UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİ
202
A. Zarar Görenlerin Çokluğu Durumu
202
1. Trafik Kazasında Birden Çok Doğrudan Zarar Gören Olması Hâli
202
2. Trafik Kazasında Dolaylı Zarar Görenlerin Olması Hâli
204
3. Birden Çok Zarar Görenin Bulunması Durumunda Hukuk Seçiminin
Etkisi
206
B. Zarar Verenlerin Çokluğu Durumu
207
VII. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN KAPSAMI VE SINIRLARI
210
A. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Kapsamına Giren Konular
210
1. Sorumluluğun Temeli, Şartları ve Sorumluluğu Azaltan veya
Kaldıran Hâller
211
2. Sorumlu Kişiler
212
3. Zararın Mahiyeti ve Tazminatın Belirlenmesi
213
4. Tazminat Hakkı Olanların Belirlenmesi
218
5. İspat Yükü ve Karineler
218
6. Zamanaşımı
220
B. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumlulukta Doğrudan
Uygulanan Kurallar
221
1. Hâkimin Hukukunun Doğrudan Uygulanan Kuralları
221
2. Yetkili Hukukun Doğrudan Uygulanan Kuralları
224
3. Üçüncü Bir Devlet Hukukunun Doğrudan Uygulanan Kuralları
225
C. Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa Uygulanacak
Hukukun Uygulama Alanının Kamu Düzeni Müdahalesi ile
Sınırlandırılması
230
VIII. DEVLETE AİT MOTORLU ARAÇLARIN İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN
SORUMLULUĞA UYGULANACAK HUKUK
232
A. Devlete Ait Motorlu Araçların İşletilmesinden Doğan
Sorumluluğun Vasıflandırılması
232
B. Devlete Ait Motorlu Araçların İşletilmesinden Doğan Sorumluluğa
Uygulanacak Hukukun Belirlenmesi
234
C. Yabancı Silahlı Kuvvetlere Ait Motorlu Araçların İşletilmesinden
Doğan Sorumluluğa Uygulanacak Hukuk
236
IX. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ARA SONUÇ
239
A. Taraf ve İşlem Menfaatleri Açısından Değerlendirme
239
B. Düzen Menfaati Açısından Değerlendirme
242
C. Devlete Ait Menfaatler Açısından Değerlendirme
243
D. Maddî Hukuka Ait Menfaatler Açısından Değerlendirme
244
Üçüncü Bölüm
ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASI BAKIMINDAN MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA UYGULANACAK HUKUK
I. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINA İLİŞKİN GENEL
AÇIKLAMALAR
247
A. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasının Tanımı, Hukukî Niteliği ve
Özellikleri
247
B. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasının Gelişimi ve Konuyla İlgili
Düzenlemeler
252
1. Genel Olarak
252
2. Motorlu Taşıtlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin
Avrupa Sözleşmesi
253
3. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin AB Direktifleri
254
4. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Türk Hukukundaki
Düzenlemeler
258
C. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Taraflar ve İlgililer
263
1. Sigorta Ettiren ve Sigortalı (Motorlu Araç İşleten)
263
2. Sigortacı
264
3. Zarar Görenler
266
D. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Sigortacının
Sorumluluğunun Doğması ve Şartları
267
E. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Hukukî İlişki
269
F. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortası ve Yabancı Plakalı Araçlar
271
G. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasının Yer Bakımından Kapsamı
274
II. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINA ALTERNATİF
SİSTEMLER VE VASIFLANDIRMA SORUNU
275
A. Genel Olarak Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına Alternatif
Sistemlerin Gelişimi
275
B. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına Alternatif Sistemlerin
Getirdiği Vasıflandırma Sorunu ve Çözümü
277
III. SİGORTACIYA KARŞI DOĞRUDAN TALEP VE DAVA HAKKI İLE
SİGORTACININ SORUMLULUĞUNA UYGULANACAK HUKUK
280
A. Genel Olarak Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkı
280
B. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkının
Vasıflandırılması
283
C. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkına İlişkin Kuralların
Hukukî Özellikleri
285
D. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkına Uygulanacak
Hukukun Belirlenmesinde Ön Sorun
287
1. Genel Olarak
287
2. Ön Sorun Olarak Sorumluluğun Doğması
288
3. Ön Sorun Olarak Sigorta Sözleşmesinin Geçerliliği
291
E. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkının Hangi Hukuka
Göre Belirleneceği Sorunu
293
F. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkı ile Sigortacının
Sorumluluğu İle İlgili Muhtelif Meselelere Uygulanacak Hukuk
296
1. Zarar Görenin İhbar ve Bilgi Verme Yükümlülüğü
297
2. Sigorta Teminatının Kapsamı
297
3. Sigortacının İleri Sürebileceği Savunmalar
299
4. Sigortacıya Karşı İletilen Taleplerde Zamanaşımı
300
5. Sigortacının Sorumluluğa İlişkin Davaya Müdahalesi ve Davanın
İhbarı
302
G. Zarar Görenin Doğrudan Talep ve Dava Hakkı ile Sigortacının
Sorumluluğuna İlişkin Meselelerde Sübjektif Bağlama
Kurallarının Etkisi
303
H. Sigortacının Sorumluluğuna Uygulanacak Hukukun Zorunlu Malî
Sorumluluk Sigortası Bakımından Değerlendirilmesi
304
IV. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINA İLİŞKİN
ULUSLARARASI SİSTEMLER VE UYGULANACAK HUKUK
306
A. Yeşil Kart Sisteminin Gelişimi ve Amacı
306
B. Yeşil Kart Sisteminin İşleyişi ve Bürolar
308
C. Yabancı Plakalı Araçların Yurda Girişinde Yeşil Kart
311
D. Yeşil Kartın Hukukî Niteliği
312
E. Yeşil Kart İbrazı Zorunluluğunun Kaldırılmasına Yönelik
Girişimler
313
F. Yeşil Kart Sisteminde Kaza Yerinde Bulunan Büronun
Sorumluluğuna Uygulanacak Hukuk
315
1. Genel Olarak
315
2. Sorumluluğun Şartları ve Kapsamına Uygulanacak Hukuk
315
3. Tedvir Bürosuna Karşı Doğrudan Talep ve Dava Hakkına
Uygulanacak Hukuk
318
4. Teminatın Kapsamına Uygulanacak Hukuk
319
G. Yeşil Kart Sisteminde Doğrudan Sigortacıya İletilen Taleplerde
Uygulanacak Hukuk
321
H. Ziyaretçilerin Korunması Sistemi ve Uygulanacak Hukuk
323
I. AB Hukukunda Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasının
Uluslararası Geçerliliği ve Uygulanacak Hukuk
324
1. Genel Olarak
324
2. AB Hukukunda Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin
Düzenlemelerin Uygulanacak Hukuka Etkisi
325
İ. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Uluslararası
Sistemlerde Uygulanacak Hukukun Değerlendirilmesi
327
V. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINDA SİGORTACININ
RÜCU HAKKI VE UYGULANACAK HUKUK
328
A. Genel Olarak Sorumluluk Sigortalarında ve Zorunlu Malî
Sorumluluk Sigortasında Sigortacının Rücu Hakkı
328
1. Sigortacının Diğer Sorumlulara Karşı Rücu Hakkı
328
2. Sigortacının Sigorta Ettirene Karşı Rücu Hakkı
330
B. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Sigortacının Diğer
Sorumlulara Karşı Rücu Hakkına Uygulanacak Hukuk
332
C. Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasında Sigortacının Sigorta
Ettirene Karşı Rücu Hakkına Uygulanacak Hukuk
334
VI. ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK SİGORTASINI İKAME EDEN
GARANTİ FONLARI VE UYGULANACAK HUKUK
335
A. Genel Olarak Garanti Fonları
335
B. Türk Hukukunda Güvence Hesabı ve Sorumluluğu
337
C. Yabancı Plakalı Araçların Sebep Olduğu Zararlardan Güvence
Hesabı’nın Sorumluluğu
340
D. Garanti Fonları ve Güvence Hesabı'nın Sorumluluğuna
Uygulanacak Hukuk
343
VII. MOTORLU ARAÇ İŞLETİLMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞA
UYGULANACAK HUKUKUN ZORUNLU MALÎ SORUMLULUK
BOYUTU İLE İLGİLİ DEĞERLENDİRME
344
A. Sorumluluk İlişkisi Bakımından Değerlendirme
344
B. Sigorta Teminatının Kapsamına Dair İlişki Bakımından
Değerlendirme
346
SONUÇ
347
KAYNAKÇA
355
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 893,00 | 893,00 |
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 893,00 | 893,00 |
Diğer Kartlar
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 893,00 | 893,00 |


