Yapay Zekânın Hukuki Kişiliği Sorunu

Stok Kodu:
9786253817411
Boyut:
16x24
Sayfa Sayısı:
235
Basım Yeri:
Ankara
Baskı:
1
Basım Tarihi:
2026-02
Kapak Türü:
Karton
Kağıt Türü:
1.Hamur
%5 indirimli
660,00TL
627,00TL
Taksitli fiyat: 1 x 627,00TL
Havale/EFT ile: 595,65TL
9786253817411
401556
Yapay Zekânın Hukuki Kişiliği Sorunu
Yapay Zekânın Hukuki Kişiliği Sorunu
627

Dr. Müge Önal Başer

 

 

İçindekiler
 
 
Önsöz 
 
5
Sunuş 
 
9
Tablolar Dizini 
 
17
Şekiller Dizini 
 
19
Kısaltmalar Dizini 
 
21
Giriş 
 
27
Birinci Bölüm
 
 
KİŞİ KAVRAMI
 
 
§1. GENEL OLARAK 
 
41
§2. HUKUKİ KİŞİ 
 
47
I. Gerçek Kişi 
 
47
A. Tanımı 
 
47
B. Kişiliğin Başlaması ve Sona Ermesi 
 
48
C. Kişinin Ehliyetleri 
 
49
1. Hak Ehliyeti 
 
49
2. Fiil Ehliyeti 
 
50
D. Kişilik Hakkı 
 
51
II. Tüzel Kişi 
 
53
A. Tanımı 
 
53
B. Kişiliğin Başlaması ve Sona Ermesi 
 
55
1. Kuruluş ve Kişilik Kazanma 
 
55
2. Sona Erme ve Tasfiye 
 
57
C. Kişinin Ehliyetleri 
 
58
1. Hak Ehliyeti 
 
58
2. Fiil Ehliyeti 
 
59
D. Kişilik Hakkı 
 
60
İkinci Bölüm
 
 
YAPAY ZEKÂ KAVRAMI
 
 
§3. TEKNİK ANLAMDA YAPAY ZEK 
 
61
I. Tanımı ve Unsurları 
 
61
II. İlgili Terimler 
 
62
A. Algoritma (Algorithm) 
 
62
B. Bilgisayar (Computer) 
 
62
C. Bot (Bot) 
 
63
D. Doğal Dil İşleme (Natural Language Processing) 
 
63
1. Büyük Dil Modeli (Large Language Model) 
 
63
2. Küçük Dil Modeli (Small Language Model) 
 
64
E. Donanım (Hardware) 
 
65
F. Kaynak Kodu (Source Code) 
 
65
1. Açık Kaynak Kodu (Open Source Code) 
 
65
2. Kapalı Kaynak Kodu (Closed Source Code) 
 
65
G. Kuantum Bilgisayar (Quantum Computer) 
 
66
H. Makine Öğrenmesi (Machine Learning) 
 
66
1. Geleneksel Makine Öğrenmesi Yöntemleri 
 
67
a. Derin Öğrenme (Deep Learning) 
 
67
b. Pekiştirmeli Öğrenme (Reinforcement Learning) 
 
67
2. Yenilikçi Makine Öğrenmesi Yöntemleri 
 
68
I. Nöral Ağ (Neural Network) 
 
68
J. Nöromorfik Bilgisayar (Neuromorphic Computer) 
 
69
K. Otomasyon (Automation) ve Otomatik Sistem (Automated System) 
 
70
1. Heteronom (Heteronomous) 
 
70
2. Otonom (Autonomous) 
 
71
3. Otomasyon, Heteronomi ve Otonomi Arasındaki İlişkiye İlişkin Tablo 
 
71
L. Robot (Robot) 
 
72
M. Üretken Yapay Zekâ (Generative AI) 
 
72
N. Veri Bilimi (Data Science) 
 
73
O. Yapay Zekâ Ajanı (AI Agent) 
 
73
P. Yapay Zekâ Modeli (AI Model) 
 
74
R. Yapay Zekâ Sistemi (AI System) 
 
74
S. Yazılım (Software) 
 
75
1. Sistem Yazılımı (System Software) 
 
75
2. Uygulama Yazılımı (Application Software) 
 
76
T. Şekiller 
 
76
1. Yapay Zekâ Sistemi ve Bileşenleri 
 
76
2. Yapay Zekâ ve Öğrenme 
 
77
III. Türleri 
 
77
A. Kapasitelerine Göre Yapay Zekâ 
 
77
1. Kısıtlı Yapay Zekâ (Narrow AI) 
 
77
2. Kapsamlı Yapay Zekâ (Artificial General Intelligence) 
 
78
3. Üstün Yapay Zekâ (Artificial Superintelligence) 
 
78
B. İşlevlerine Göre Yapay Zekâ 
 
78
1. Tepkisel Yapay Zekâ (Reactive AI) 
 
78
2. Sınırlı Bellekli Yapay Zekâ (Limited Memory AI) 
 
79
3. Zihin Kuramına Sahip Yapay Zekâ (Theory of Mind AI) 
 
79
4. Kendilik Bilincine Sahip Yapay Zekâ (Self–Aware AI) 
 
80
C. Yapay Zekâ Türlerine İlişkin Tablo 
 
81
§4. HUKUKİ ANLAMDA YAPAY ZEK 
 
81
I. Uluslararası Hukuki Belgelerde Yapay Zekâ Kavramı 
 
81
A. OECD Yapay Zekâ Tavsiye Kararı 
 
83
B. UNESCO Yapay Zekâ Etiği Tavsiye Kararı 
 
84
C. ABD Belgeleri 
 
85
1. Biden Belgeleri 
 
85
a. Yapay Zekâ Haklar Bildirgesi Taslağı 
 
85
b. Biden Kararnamesi 
 
87
2. Trump Kararnameleri 
 
89
D. Avrupa Konseyi Uluslararası Yapay Zekâ Sözleşmesi 
 
90
E. AB Yapay Zekâ Tüzüğü 
 
92
1. Genel Olarak 
 
92
2. Yapay Zekânın Tanımı 
 
94
a. Yapay Zekâ Sistemi 
 
94
b. Genel Amaçlı Yapay Zekâ Sistemi (General–Purpose AI System) ve Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modeli (General–Purpose AI Model) 
 
96
3. Yapay Zekânın Sınıflandırılması 
 
97
a. Yapay Zekâ Sistemleri Açısından 
 
97
aa. Kabul Edilemez Derecede Riskli Yapay Zekâ Sistemleri 
 
97
bb. Yüksek Riskli Yapay Zekâ Sistemleri 
 
101
cc. Yüksek Riskli Sayılmayan Yapay Zekâ Sistemleri 
 
102
dd. Diğer Yapay Zekâ Sistemleri 
 
102
ee. Genel Kurallar 
 
103
ff. Yapay Zekâ Sistemlerine İlişkin Sınıflandırma ile Bu Sınıflandırmaya Bağlanan Sonuçlara İlişkin Tablo 
 
104
b. Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modelleri Açısından 
 
104
aa. Sistemik Risk Taşıyan Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modelleri 
 
104
bb. Sistemik Risk Taşımayan Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modelleri 
 
105
cc. Genel Kurallar 
 
105
dd. Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modellerine İlişkin Sınıflandırma ile Bu Sınıflandırmaya Bağlanan Sonuçlara İlişkin Tablo 
 
106
c. Yapay Zekâ Sistemleri ile Genel Amaçlı Yapay Zekâ Sistemleri ve Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modelleri Arasındaki İlişki 
 
107
F. Kapsayıcı ve Sürdürülebilir Yapay Zekâ Beyanatı 
 
108
II. Türk Hukukunda Yapay Zekâ Kavramı 
 
109
A. Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 
 
110
B. Yapay Zekâ ile İlgili Meclis Araştırması Önergeleri 
 
113
C. Kanun Teklifleri 
 
114
1. Yapay Zeka Kanun Teklifi 
 
114
2. Torba Kanun Teklifi 
 
115
D. Yüksek Mahkeme Kararlarında Yapay Zekâ 
 
117
1. Anayasa Mahkemesi 
 
117
2. Yargıtay 
 
118
§5. DEĞERLENDİRME 
 
119
Üçüncü Bölüm
 
 
YAPAY ZEKÂ İLE BENZEŞEN CANLI VE NESNELER
 
 
§6. HAYVANLAR 
 
124
§7. OTOMOBİLLER 
 
129
§8. DEĞERLENDİRME 
 
131
Dördüncü Bölüm
 
 
YAPAY ZEKÂYA HUKUKİ KİŞİLİK TANINMASINA İLİŞKİN TARTIŞMALAR
 
 
§9. YAPAY ZEKÂYA HUKUKİ KİŞİLİK TANINMASINI REDDEDEN GÖRÜŞLER 
 
144
I. Ürün Görüşü 
 
144
II. Kölelik Görüşü 
 
146
§10. YAPAY ZEKÂYA HUKUKİ KİŞİLİK TANINMASINI KABUL EDEN GÖRÜŞLER 
 
147
I. Tüzel Kişi Görüşü 
 
149
II. Elektronik Kişi Görüşü 
 
152
§11. DEĞERLENDİRME 
 
157
Beşinci Bölüm
 
 
YAPAY ZEKÂYA ÖZGÜ BİR HUKUKİ KİŞİLİK ÖNERİSİ
 
 
§12. ÖNERİLEN HUKUKİ KİŞİ STATÜSÜNÜN ÇERÇEVESİ 
 
169
I. Genel Olarak 
 
169
II. Sosyal Kişi 
 
170
A. Tüzel Kişi 
 
170
B. Teknolojik Kişi 
 
170
1. Tanımı 
 
171
2. Kişiliğin Başlaması ve Sona Ermesi 
 
172
a. Kişilik Kazanma 
 
172
b. Sona Erme ve Tasfiye 
 
176
3. Kişinin Ehliyetleri 
 
177
a. Hak Ehliyeti 
 
177
b. Fiil Ehliyeti 
 
178
aa. Koşulları 
 
178
bb. Dereceleri 
 
179
4. Kişilik Hakkı 
 
181
§13. ÖNERİNİN HÜKÜM VE SONUÇLARI 
 
181
§14. ÖNERİNİN GERÇEKLEŞMESİ İÇİN YAPILMASI GEREKEBİLECEK TEMEL MEVZUAT DEĞİŞİKLİKLERİ 
 
186
I. T.C. Anayasası 
 
186
II. Türk Medenî Kanunu 
 
186
Sonuç 
 
189
Kaynakça 
 
197
Kavram Dizini 
 
233

Dr. Müge Önal Başer

 

 

İçindekiler
 
 
Önsöz 
 
5
Sunuş 
 
9
Tablolar Dizini 
 
17
Şekiller Dizini 
 
19
Kısaltmalar Dizini 
 
21
Giriş 
 
27
Birinci Bölüm
 
 
KİŞİ KAVRAMI
 
 
§1. GENEL OLARAK 
 
41
§2. HUKUKİ KİŞİ 
 
47
I. Gerçek Kişi 
 
47
A. Tanımı 
 
47
B. Kişiliğin Başlaması ve Sona Ermesi 
 
48
C. Kişinin Ehliyetleri 
 
49
1. Hak Ehliyeti 
 
49
2. Fiil Ehliyeti 
 
50
D. Kişilik Hakkı 
 
51
II. Tüzel Kişi 
 
53
A. Tanımı 
 
53
B. Kişiliğin Başlaması ve Sona Ermesi 
 
55
1. Kuruluş ve Kişilik Kazanma 
 
55
2. Sona Erme ve Tasfiye 
 
57
C. Kişinin Ehliyetleri 
 
58
1. Hak Ehliyeti 
 
58
2. Fiil Ehliyeti 
 
59
D. Kişilik Hakkı 
 
60
İkinci Bölüm
 
 
YAPAY ZEKÂ KAVRAMI
 
 
§3. TEKNİK ANLAMDA YAPAY ZEK 
 
61
I. Tanımı ve Unsurları 
 
61
II. İlgili Terimler 
 
62
A. Algoritma (Algorithm) 
 
62
B. Bilgisayar (Computer) 
 
62
C. Bot (Bot) 
 
63
D. Doğal Dil İşleme (Natural Language Processing) 
 
63
1. Büyük Dil Modeli (Large Language Model) 
 
63
2. Küçük Dil Modeli (Small Language Model) 
 
64
E. Donanım (Hardware) 
 
65
F. Kaynak Kodu (Source Code) 
 
65
1. Açık Kaynak Kodu (Open Source Code) 
 
65
2. Kapalı Kaynak Kodu (Closed Source Code) 
 
65
G. Kuantum Bilgisayar (Quantum Computer) 
 
66
H. Makine Öğrenmesi (Machine Learning) 
 
66
1. Geleneksel Makine Öğrenmesi Yöntemleri 
 
67
a. Derin Öğrenme (Deep Learning) 
 
67
b. Pekiştirmeli Öğrenme (Reinforcement Learning) 
 
67
2. Yenilikçi Makine Öğrenmesi Yöntemleri 
 
68
I. Nöral Ağ (Neural Network) 
 
68
J. Nöromorfik Bilgisayar (Neuromorphic Computer) 
 
69
K. Otomasyon (Automation) ve Otomatik Sistem (Automated System) 
 
70
1. Heteronom (Heteronomous) 
 
70
2. Otonom (Autonomous) 
 
71
3. Otomasyon, Heteronomi ve Otonomi Arasındaki İlişkiye İlişkin Tablo 
 
71
L. Robot (Robot) 
 
72
M. Üretken Yapay Zekâ (Generative AI) 
 
72
N. Veri Bilimi (Data Science) 
 
73
O. Yapay Zekâ Ajanı (AI Agent) 
 
73
P. Yapay Zekâ Modeli (AI Model) 
 
74
R. Yapay Zekâ Sistemi (AI System) 
 
74
S. Yazılım (Software) 
 
75
1. Sistem Yazılımı (System Software) 
 
75
2. Uygulama Yazılımı (Application Software) 
 
76
T. Şekiller 
 
76
1. Yapay Zekâ Sistemi ve Bileşenleri 
 
76
2. Yapay Zekâ ve Öğrenme 
 
77
III. Türleri 
 
77
A. Kapasitelerine Göre Yapay Zekâ 
 
77
1. Kısıtlı Yapay Zekâ (Narrow AI) 
 
77
2. Kapsamlı Yapay Zekâ (Artificial General Intelligence) 
 
78
3. Üstün Yapay Zekâ (Artificial Superintelligence) 
 
78
B. İşlevlerine Göre Yapay Zekâ 
 
78
1. Tepkisel Yapay Zekâ (Reactive AI) 
 
78
2. Sınırlı Bellekli Yapay Zekâ (Limited Memory AI) 
 
79
3. Zihin Kuramına Sahip Yapay Zekâ (Theory of Mind AI) 
 
79
4. Kendilik Bilincine Sahip Yapay Zekâ (Self–Aware AI) 
 
80
C. Yapay Zekâ Türlerine İlişkin Tablo 
 
81
§4. HUKUKİ ANLAMDA YAPAY ZEK 
 
81
I. Uluslararası Hukuki Belgelerde Yapay Zekâ Kavramı 
 
81
A. OECD Yapay Zekâ Tavsiye Kararı 
 
83
B. UNESCO Yapay Zekâ Etiği Tavsiye Kararı 
 
84
C. ABD Belgeleri 
 
85
1. Biden Belgeleri 
 
85
a. Yapay Zekâ Haklar Bildirgesi Taslağı 
 
85
b. Biden Kararnamesi 
 
87
2. Trump Kararnameleri 
 
89
D. Avrupa Konseyi Uluslararası Yapay Zekâ Sözleşmesi 
 
90
E. AB Yapay Zekâ Tüzüğü 
 
92
1. Genel Olarak 
 
92
2. Yapay Zekânın Tanımı 
 
94
a. Yapay Zekâ Sistemi 
 
94
b. Genel Amaçlı Yapay Zekâ Sistemi (General–Purpose AI System) ve Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modeli (General–Purpose AI Model) 
 
96
3. Yapay Zekânın Sınıflandırılması 
 
97
a. Yapay Zekâ Sistemleri Açısından 
 
97
aa. Kabul Edilemez Derecede Riskli Yapay Zekâ Sistemleri 
 
97
bb. Yüksek Riskli Yapay Zekâ Sistemleri 
 
101
cc. Yüksek Riskli Sayılmayan Yapay Zekâ Sistemleri 
 
102
dd. Diğer Yapay Zekâ Sistemleri 
 
102
ee. Genel Kurallar 
 
103
ff. Yapay Zekâ Sistemlerine İlişkin Sınıflandırma ile Bu Sınıflandırmaya Bağlanan Sonuçlara İlişkin Tablo 
 
104
b. Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modelleri Açısından 
 
104
aa. Sistemik Risk Taşıyan Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modelleri 
 
104
bb. Sistemik Risk Taşımayan Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modelleri 
 
105
cc. Genel Kurallar 
 
105
dd. Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modellerine İlişkin Sınıflandırma ile Bu Sınıflandırmaya Bağlanan Sonuçlara İlişkin Tablo 
 
106
c. Yapay Zekâ Sistemleri ile Genel Amaçlı Yapay Zekâ Sistemleri ve Genel Amaçlı Yapay Zekâ Modelleri Arasındaki İlişki 
 
107
F. Kapsayıcı ve Sürdürülebilir Yapay Zekâ Beyanatı 
 
108
II. Türk Hukukunda Yapay Zekâ Kavramı 
 
109
A. Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 
 
110
B. Yapay Zekâ ile İlgili Meclis Araştırması Önergeleri 
 
113
C. Kanun Teklifleri 
 
114
1. Yapay Zeka Kanun Teklifi 
 
114
2. Torba Kanun Teklifi 
 
115
D. Yüksek Mahkeme Kararlarında Yapay Zekâ 
 
117
1. Anayasa Mahkemesi 
 
117
2. Yargıtay 
 
118
§5. DEĞERLENDİRME 
 
119
Üçüncü Bölüm
 
 
YAPAY ZEKÂ İLE BENZEŞEN CANLI VE NESNELER
 
 
§6. HAYVANLAR 
 
124
§7. OTOMOBİLLER 
 
129
§8. DEĞERLENDİRME 
 
131
Dördüncü Bölüm
 
 
YAPAY ZEKÂYA HUKUKİ KİŞİLİK TANINMASINA İLİŞKİN TARTIŞMALAR
 
 
§9. YAPAY ZEKÂYA HUKUKİ KİŞİLİK TANINMASINI REDDEDEN GÖRÜŞLER 
 
144
I. Ürün Görüşü 
 
144
II. Kölelik Görüşü 
 
146
§10. YAPAY ZEKÂYA HUKUKİ KİŞİLİK TANINMASINI KABUL EDEN GÖRÜŞLER 
 
147
I. Tüzel Kişi Görüşü 
 
149
II. Elektronik Kişi Görüşü 
 
152
§11. DEĞERLENDİRME 
 
157
Beşinci Bölüm
 
 
YAPAY ZEKÂYA ÖZGÜ BİR HUKUKİ KİŞİLİK ÖNERİSİ
 
 
§12. ÖNERİLEN HUKUKİ KİŞİ STATÜSÜNÜN ÇERÇEVESİ 
 
169
I. Genel Olarak 
 
169
II. Sosyal Kişi 
 
170
A. Tüzel Kişi 
 
170
B. Teknolojik Kişi 
 
170
1. Tanımı 
 
171
2. Kişiliğin Başlaması ve Sona Ermesi 
 
172
a. Kişilik Kazanma 
 
172
b. Sona Erme ve Tasfiye 
 
176
3. Kişinin Ehliyetleri 
 
177
a. Hak Ehliyeti 
 
177
b. Fiil Ehliyeti 
 
178
aa. Koşulları 
 
178
bb. Dereceleri 
 
179
4. Kişilik Hakkı 
 
181
§13. ÖNERİNİN HÜKÜM VE SONUÇLARI 
 
181
§14. ÖNERİNİN GERÇEKLEŞMESİ İÇİN YAPILMASI GEREKEBİLECEK TEMEL MEVZUAT DEĞİŞİKLİKLERİ 
 
186
I. T.C. Anayasası 
 
186
II. Türk Medenî Kanunu 
 
186
Sonuç 
 
189
Kaynakça 
 
197
Kavram Dizini 
 
233
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 627,00    627,00   
Cardfinans ( Finansbank )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 627,00    627,00   
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 627,00    627,00   
Worldcard ( YKB - Vakıfbank - Anadolubank - Albaraka )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 627,00    627,00   
Diğer Kartlar
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 627,00    627,00   
Kapat