Anonim Şirketlerde Sermayenin İadesi Yasağı ve Bu Bağlamda Şirkete Borçlanma Yasağı

Dr. Öğr. Üyesi Munise Seray Göncü Döner

İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ .................................................................................................................VII
KISALTMALAR...............................................................................................XXV
GİRİŞ..........................................................................................................................1
BİRİNCİ BÖLÜM
SERMAYENİN İADESİ YASAĞI VE ŞİRKETE
BORÇLANMA YASAĞININ TEMELİ OLAN
ANONİM ŞİRKETLER HUKUKUNA HÂKİM
OLAN İLKELER
1.1. ÖN AÇIKLAMALAR...................................................................................5
1.2. MALVARLIĞININ KORUNMASI İLKESİ............................................7
1.2.1. Malvarlığının Korunması Kavramı..................................................7
1.2.2. Malvarlığının Korunması İlkesinin Kapsamı...............................14
1.2.2.1. İlkenin Korumayı Amaçladığı Taraflar
Bakımından Kapsamı ........................................................14
1.2.2.2. İlkenin Muhafaza Altına Aldığı Değerler
Bakımından Kapsamı ve Terminolojinin Tespiti.........21
1.2.2.2.1.Kanun Koyucu Tarafından Benimsenen
Terminoloji....................................................................22
1.2.2.2.2.Öğretide Yer Alan Görüşler........................................24
1.2.2.2.3.Tespiti Gereken Bazı Kavramlar ve
Görüşlerin Değerlendirilmesi....................................27
1.2.2.2.3.1. Anonim Şirketin Malvarlığı................................28
1.2.2.2.3.2. Anonim Şirketin Bağlı Malvarlığı......................30
1.2.2.2.3.2.1. Esas Sermaye ..................................................30
XII
1.2.2.2.3.2.1.1. Esas Sermaye Kavramı...........................30
1.2.2.2.3.2.1.2. Esas Sermayenin Özellikleri.................35
1.2.2.2.3.2.1.2.1. Önceden Belirlenmiş ve Sabit
Olması.................................................35
1.2.2.2.3.2.1.2.2. Paylara Bölünmüş Olması...............36
1.2.2.2.3.2.1.2.3. Asgari Miktarının Belirli Olması ...38
1.2.2.2.3.2.1.2.4. Tamamının Esas Sözleşmede
Taahhüt Edilmiş Olması..................39
1.2.2.2.3.2.1.2.5. Esas Sözleşmede Nakit Olarak
Gösterilmesi.......................................40
1.2.2.2.3.2.2. Yedek Akçeler.................................................40
1.2.2.2.3.2.2.1. Yedek Akçe Kavramı ..............................40
1.2.2.2.3.2.2.2. Yedek Akçe Türleri.................................43
1.2.2.2.3.2.2.2.1. Ayrılmalarını Öngören veya
Karara Bağlayan Kaynak
Açısından Yedek Akçeler.................43
1.2.2.2.3.2.2.2.1.1.Kanuni Yedek Akçeler................43
1.2.2.2.3.2.2.2.1.2.Esas Sözleşme Uyarınca
Ayrılan (İhtiyari) Yedek
Akçeler..........................................48
1.2.2.2.3.2.2.2.1.3.Genel Kurul Kararıyla
Ayrılan Yedek Akçeler
(Olağanüstü Yedek Akçeler).....50
1.2.2.2.3.2.2.2.2. Bilançoda Yer Alış Şekillerine
Göre Yedek Akçeler..........................52
1.2.2.2.3.2.2.2.2.1.Açık Yedek Akçeler.....................52
1.2.2.2.3.2.2.2.2.2.Gizli Yedek Akçeler.....................52
1.2.2.2.4.İlkenin Muhafaza Altına Aldığı Değerler
Bakımından Kapsamı Hakkında Görüşümüz.........55
1.2.2.3. İlkenin Zaman Bakımından Kapsamı ............................59
1.2.3. Malvarlığının Korunması İlkesine Yönelik Görüşler.................61
1.2.3.1. Malvarlığının Korunması İlkesine Yönelik
Görüşlerin Mukayeseli Hukuk Bakımından
İncelenmesi..........................................................................61
1.2.3.1.1.AB Hukukunda .............................................................62
XIII
1.2.3.1.2.Anglo-Sakson Hukukunda .........................................75
1.2.3.1.2.1. İngiliz Hukukunda ...............................................75
1.2.3.1.2.2. ABD Hukukunda..................................................77
1.2.3.1.2.2.1. Revised Model Business Corporation
Act ....................................................................78
1.2.3.1.2.2.2. California Corporations Code....................81
1.2.3.1.2.2.3. Delaware General Corporation Law .........83
1.2.3.1.2.2.4. The New York Business Corporation
Law...................................................................84
1.2.3.1.2.2.5. ABD Hukukundaki Düzenlemelere
Genel Bakış.....................................................85
1.2.3.2. Malvarlığının Korunması İlkesinin Aleyhine İleri
Sürülen Görüşler................................................................88
1.2.3.2.1.Asgari Sermayeye Yönelik Eleştiriler........................88
1.2.3.2.2.İlkenin Alacaklıların Korunması Amacına
Hizmet Etmediğine Yönelik Eleştiriler....................93
1.2.3.2.2.1. Genel Olarak .........................................................93
1.2.3.2.2.2. Alacaklıların Bireysel Sözleşmeler ile
Korunmasının Benimsenen Amaca Daha
Uygun Olduğuna Yönelik Eleştiriler................96
1.2.3.2.3. Esas Sermaye Sisteminin Maliyetli Olması
Bakımından Eleştiriler.............................................. 101
1.2.3.2.4. Dağıtım Kurallarına Yönelik Eleştiriler................. 106
1.2.3.2.5.IAS/IFRS Kurallarına Yönelik Eleştiriler............. 111
1.2.3.3. Malvarlığının Korunması İlkesinin Lehine İleri
Sürülen Görüşler............................................................. 116
1.2.3.3.1.Asgari Sermayeye İlişkin Eleştirilere Karşı
İleri Sürülen Görüşler............................................... 116
1.2.3.3.2.Alacaklıların Korunması Amacı Bakımından
İleri Sürülen Görüşler............................................... 118
1.2.3.3.3. Esas Sermaye Sisteminin Maliyetli Olmasına
Yönelik Eleştirilere Karşı İleri Sürülen Görüşler 122
XIV
1.2.3.3.4. Dağıtım Kurallarına Yönelik Eleştirilere Karşı
İleri Sürülen Görüşler............................................... 123
1.2.3.3.5.IAS/IFRS Kurallarına Yönelik Eleştirilere
Karşı İlgili Kurallar Lehine İleri Sürülen
Görüşler ...................................................................... 126
1.2.3.4. Malvarlığının Korunması İlkesine Yönelik
Görüşlerin Değerlendirilmesi....................................... 128
1.2.4. Malvarlığının Korunması İlkesinin Somutlaştığı TTK
Düzenlemeleri................................................................................. 144
1.2.4.1. Şirket Sermayesinin Eksiksiz Bir Şekilde
Oluşturulması Amacıyla Koruma Sağlayan
Hükümler.......................................................................... 144
1.2.4.2. Şirket Sermayesinin Ortaklık Sona Erinceye
Kadar Muhafazası Amacıyla Koruma Sağlayan
Hükümler.......................................................................... 151
1.2.4.3. Malvarlığını Ortaklık Sona Erinceye Kadar
Bağlayarak Koruma Sağlayan Hükümler.................... 158
1.2.5. Malvarlığının Korunması İlkesine Aykırılığın Hukuki
Sonuçları .......................................................................................... 161
1.2.5.1. Sermayenin Eksiksiz Bir Şekilde
Oluşturulmasına İlişkin Kurallara Aykırılığın
Hukuki Sonuçları ............................................................ 161
1.2.5.2. Malvarlığının Korunması İlkesine Aykırı
Yönetim Kurulu ve Genel Kurul Kararlarının
Hukuki Sonuçları ............................................................ 171
1.3. EŞİT İŞLEM İLKESİ................................................................................ 173
1.3.1. Genel Olarak ................................................................................... 173
1.3.2. Eşit İşlem İlkesinin Sermayenin İadesi Yasağı ile İlişkisi........ 176
1.3.3. Eşit İşlem İlkesinin Şirkete Borçlanma Yasağı ile İlişkisi........ 178
1.3.4. Eşit İşlem İlkesine Aykırılığın Hukuki Sonuçları..................... 179
1.4. KAMUYU AYDINLATMA İLKESİ..................................................... 180
1.5. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI YASAĞI............................. 182
XV
İKİNCİ BÖLÜM
SERMAYENİN İADESİ YASAĞI
2.1. ÖN AÇIKLAMALAR.............................................................................. 185
2.2. SERMAYENİN İADESİ YASAĞININ AMACI ................................ 187
2.3. SERMAYENİN İADESİ YASAĞININ KORUMA ALTINA
ALDIĞI DEĞERLER BAKIMINDAN KAPSAMI........................... 191
2.3.1. Mukayeseli Hukuktaki Durum.................................................... 191
2.3.1.1. Alman Hukuku Bakımından ......................................... 191
2.3.1.2. İsviçre Hukuku Bakımından ......................................... 198
2.3.1.3. Avusturya Hukuku Bakımından................................... 210
2.3.1.4. İngiliz Hukuku Bakımından.......................................... 211
2.3.2. Türk Hukukunda............................................................................ 215
2.3.2.1. Öğretide Yer Alan Görüşler........................................... 215
2.3.2.1.1. Yasağın Yalnızca Esas Sermaye ve Primi
(Agio) Kapsadığı Görüşü ........................................ 216
2.3.2.1.2. Yasağın Yalnızca Esas Sermayeyi Kapsadığı
Görüşü......................................................................... 217
2.3.2.1.3. Yasağın Yalnızca Bağlı Malvarlığını Kapsadığı
Görüşü......................................................................... 218
2.3.2.1.4. Yasağın Tüm Malvarlığını Kapsadığı Görüşü ...... 219
2.3.2.2. Türk Hukukunda Yer Alan Görüşlerin
Değerlendirilmesi ve Görüşümüz................................ 220
2.4. SERMAYENİN İADESİ YASAĞININ MUHATAPLARI .............. 228
2.4.1. İade Alan Taraf Bakımından......................................................... 228
2.4.1.1. Sermayenin İadesi Yasağına Tabi Olanlar................... 228
2.4.1.1.1. Pay Sahibi.................................................................... 228
2.4.1.1.2. Eski ve Müstakbel Pay Sahipleri ............................. 232
2.4.1.1.3. Pay Sahibi ile İlişkili Kişi.......................................... 235
2.4.1.1.4.İntifa Hakkı Sahibi .................................................... 244
2.4.1.1.5. Gizli Ortak .................................................................. 245
2.4.1.2. Sermayenin İadesi Yasağına Tabi Olmayanlar........... 246
XVI
2.4.1.2.1. Pay Sahibi Olmayan Yöneticiler............................. 246
2.4.1.2.2.Rehin Hakkı Sahibi ................................................... 246
2.4.2. İade Eden Taraf Bakımından........................................................ 247
2.5. SERMAYENİN İADESİ YASAĞININ UYGULANMA
ZAMANI..................................................................................................... 251
2.6. SERMAYENİN İADESİ YASAĞINA AYKIRILIK TEŞKİL
EDEBİLECEK DAĞITIMLARIN GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ........ 254
2.6.1. Sermayenin Açık Bir Şekilde İade Edilmesi.............................. 254
2.6.2. Sermayenin Örtülü Bir Şekilde İade Edilmesi.......................... 256
2.6.2.1. Örtülü İade Kavramı....................................................... 256
2.6.2.2. Sermayenin Örtülü Olarak İade Edilmesinin
Unsurları ........................................................................... 260
2.6.2.2.1.Objektif Unsur........................................................... 261
2.6.2.2.1.1. Piyasa Fiyatlarının Bulunduğu Durumlarda 267
2.6.2.2.1.2. Piyasa Fiyatının Bulunmadığı Durumlarda.. 271
2.6.2.2.1.3. Münferit Bazı Durumlar .................................. 274
2.6.2.2.1.4. İspat Yükü............................................................ 279
2.6.2.2.2. Subjektif Unsur.......................................................... 280
2.6.2.3. Sermayenin İadesi Yasağına Aykırı Örtülü İade
Yöntemleri ........................................................................ 284
2.6.2.3.1. Şirketin Pay Sahibi Lehine Bağışlamada
Bulunması ................................................................... 284
2.6.2.3.2. Pay Sahibi Tarafından Şirkete Ait Bir Aynın
Devri veya Kiralanması ............................................ 287
2.6.2.3.3. Dış Kaynaklardan Esas Sermayenin Artırılması.. 290
2.6.2.3.4. Pay Sahibi Tarafından Açılmış/Açılacak
Davanın Satın Alınması............................................ 292
2.6.2.3.5. Sermaye Taahhüdünden Doğan Borcun
Temerrüdü Durumunda İfa Yerine Geçen
Sözleşme Cezası Kararlaştırılması.......................... 294
2.6.2.3.6. Yönetim Kurulu Üyeleri ve Yöneticiler
Bakımından Rekabet Yasağının Kaldırılması....... 295
XVII
2.6.2.3.7. Pay Sahibi ile İlişkili Kişilere Ödeme Yapılması.. 298
2.6.2.3.8. Sermayenin Örtülü Bir Şekilde İadesine
Sebep Olabilecek Diğer Bazı Durumlar................ 299
2.7. SERMAYENİN İADESİ YASAĞININ BAZI HUKUKİ
DÜZENLEMELER İLE BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİ.... 301
2.7.1. Sermayenin İadesi Yasağının Anonim Şirketin Kendi
Paylarını İktisabı ile Birlikte Değerlendirilmesi ....................... 301
2.7.1.1. Anonim Şirketin Kendi Paylarını İktisap Etmesi...... 301
2.7.1.2. Anonim Şirketin Kendi Paylarını İktisabının
Sermayenin İadesi Yasağı Bakımından
Değerlendirilmesi............................................................ 304
2.7.2. Sermayenin İadesi Yasağının Finansal Yardım Sağlama
Yasağı (TTK m. 380/1) ile Birlikte Değerlendirilmesi .......... 316
2.7.3. Sermayenin İadesi Yasağının İrade Sakatlıklarına İlişkin
Hükümler ile Birlikte Değerlendirilmesi................................... 321
2.7.4. Sermayenin İadesi Yasağının Anonim Şirkette Pay
Sahiplerinin Çıkma Hakkının Bulunmaması Bakımından
Değerlendirilmesi........................................................................... 324
2.8. SERMAYENİN İADESİ YASAĞINA AYKIRI OLMAYAN
DAĞITIMLAR.......................................................................................... 327
2.8.1. Kâr Payı ............................................................................................ 328
2.8.1.1. Kâr Payı ve Kâr Payı Hakkı Kavramları ...................... 328
2.8.1.2. Kanun’a Uygun Kâr Payı Dağıtımları.......................... 330
2.8.1.3. TTK m. 512 Hükmünün Sermayenin
İadesi Yasağına İlişkin Hüküm Bakımından
Değerlendirilmesi............................................................ 338
2.8.2. Hazırlık Dönemi Faizi ................................................................... 346
2.8.3. Esas Sermayenin Azaltılması Sonucunda Gerçekleşen
İadeler............................................................................................... 351
2.8.4. Tasfiye Payı...................................................................................... 359
2.9. SERMAYENİN İADESİ YASAĞINA AYKIRILIĞIN
HUKUKİ SONUÇLARI VE BAŞVURULABİLECEK
HUKUKİ YOLLAR.................................................................................. 363
XVIII
2.9.1. Sermayenin İadesi Yasağına Aykırılığın Hukuki Sonuçları .... 363
2.9.1.1. Yasağa Aykırı İşlemin Kesin Hükümsüzlüğü ............. 363
2.9.1.2. Pay Sahibinin Yasağa Aykırı Olan Edinimlerinin
Ortaklığa Geri Verilmesi................................................ 365
2.9.1.2.1. Mukayeseli Hukukta ................................................. 365
2.9.1.2.1.1. Alman Hukukunda............................................ 365
2.9.1.2.1.2. İsviçre Hukukunda............................................ 368
2.9.1.2.1.3. Avusturya Hukukunda ..................................... 372
2.9.1.2.1.4. İngiliz Hukukunda ............................................ 374
2.9.1.2.2.Türk Hukuku Bakımından....................................... 375
2.9.2. Yasağa Aykırılık Durumunda Başvurulabilecek Hukuki
Yollar................................................................................................. 381
2.9.2.1. İstihkak Davası Açılması................................................ 381
2.9.2.1.1.İstihkak Davasının Açılamadığı Durumlarda
İade Talebinin Hangi Hukuki Sebepten
Doğduğu Konusundaki Görüşler........................... 383
2.9.2.1.2. Görüşümüz................................................................. 386
2.9.2.2. Butlanın Tespiti Davası Açılması ................................. 390
2.9.2.3. Sorumluluk Davası Açılması......................................... 394
2.9.2.3.1. Sorumluluk Sebepleri............................................... 394
2.9.2.3.2. Sorumluluğun Kapsamı ........................................... 399
2.9.2.3.3. Sorumluluk Davası Açma Hakkı ve Hakkın
Kullanılması................................................................ 400
2.9.2.3.4. Pay Sahipleri ve Alacaklıların Dava Hakları ......... 403
2.9.2.4. Tazminat Davası Açılması.............................................. 405
2.9.2.5. Pay Sahipleri Tarafından Genel Kurul
Kararlarının İptali Davası Açılması.............................. 406
XIX
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ŞİRKETE BORÇLANMA YASAĞI
3.1. ÖN AÇIKLAMALAR.............................................................................. 411
3.2. ŞİRKETE BORÇLANMA YASAĞININ TTK’DA
DÜZENLENİŞİ......................................................................................... 413
3.2.1. 6335 sayılı Kanun Öncesi Düzenleme....................................... 413
3.2.2. 6335 sayılı Kanun’la Yapılan Değişiklik Sonrası Düzenleme 417
3.3. ŞİRKETE BORÇLANMA YASAĞININ AMACI............................. 420
3.3.1. Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağına İlişkin
Düzenleme Bakımından ............................................................... 420
3.3.2. Pay Sahibi Olmayan Yönetim Kurulu Üyeleri ile
Yakınlarının Şirkete Borçlanma Yasağı Bakımından................ 423
3.4. ŞİRKETE BORÇLANMA YASAĞINA TABİ OLANLAR............. 425
3.4.1. Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağı Bakımından............. 425
3.4.1.1. Pay Sahibi.......................................................................... 425
3.4.1.2. Pay Sahibi ile İlişkili Kişi................................................ 428
3.4.1.3. İntifa Hakkı Sahibi .......................................................... 430
3.4.1.4. Gizli Ortak........................................................................ 432
3.4.2. Pay Sahibi Olmayan Yönetim Kurulu Üyeleri ile
Yakınlarının Şirkete Borçlanma Yasağı Bakımından................ 432
3.4.2.1. Pay Sahibi Olmayan Yönetim Kurulu Üyeleri........... 432
3.4.2.2. Yönetim Kurulu Üyelerinin Pay Sahibi Olmayan
Yakınları............................................................................. 436
3.4.2.2.1. Gerçek Kişi Yönetim Kurulu Üyeleri
Bakımından................................................................. 436
3.4.2.2.2.Tüzel Kişi Yönetim Kurulu Üyeleri Bakımından 439
3.5. ŞİRKETE BORÇLANMA YASAĞININ KONUSU........................ 443
3.5.1. Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağı Bakımından............. 443
3.5.1.1. Borçlanma Kavramı ........................................................ 443
3.5.1.2. Hükmün Kapsamında Yer Alan İşlemler.................... 445
3.5.1.2.1.Nakit Borçlanmaya İlişkin İşlemler........................ 445
XX
3.5.1.2.2.Kefalet, Garanti, Teminat Verilmesi ve
Borçların Üstlenilmesine İlişkin İşlemler............. 448
3.5.1.3. Hükmün Kapsamında Yer Almayan İşlemler ............ 452
3.5.2. Pay Sahibi Olmayan Yönetim Kurulu Üyeleri ile
Yakınlarının Şirkete Borçlanma Yasağı Bakımından................ 453
3.5.2.1. Nakit Borçlanmaya İlişkin İşlemler ............................. 454
3.5.2.2. Kefalet, Garanti, Teminat Verilmesi ve Borçların
Üstlenilmesine İlişkin İşlemler..................................... 457
3.6. ŞİRKETE BORÇLANMA YASAĞININ İSTİSNALARI................ 458
3.6.1. Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağı Bakımından............. 458
3.6.1.1. Sermaye Taahhüdünden Doğan Muaccel
Borçların Tamamen İfa Edilmiş Olması ..................... 459
3.6.1.1.1.TTK m. 358 anlamında Sermaye
Taahhüdünden Doğan Borcun Kapsamı.............. 461
3.6.1.1.1.1. Primli Paylar (Agiolu Paylar).......................... 462
3.6.1.1.1.2. Şirketin Kuruluşunda Halka Arz Edilmiş
Olan Pay Bedelleri............................................. 464
3.6.1.1.2. Sermaye Taahhüdünden Doğan Borcun
Muacceliyetinin Tespiti............................................ 465
3.6.1.1.2.1. Nakdi Sermaye Taahhüdünün Muacceliyeti 465
3.6.1.1.2.2. Ayni Sermaye Taahhüdünün Muacceliyeti .. 470
3.6.1.1.2.3. Alacak Niteliğindeki Sermaye
Taahhüdünün Muacceliyeti............................. 472
3.6.1.1.3. Sermaye Taahhüdünden Doğan Borcun
Ödenmesinde Temerrüt Durumunda
Borçlanma Yasağı Bakımından Borcun Kapsamı 473
3.6.1.1.4. Sermaye Taahhüdünden Doğan Muaccel
Borçların Tamamen İfa Edilmiş Olması
Bakımından TTK m. 550 Hükmü Uyarınca
Sermayeyi Taahhüt Edilmiş veya Ödenmiş
Gibi Gösterenler........................................................ 474
XXI
3.6.1.2. Şirketin Serbest Yedek Akçeler ile Birlikte
Kârının Geçmiş Yıl Zararlarını Karşılayacak
Düzeyde Olması.............................................................. 476
3.6.1.2.1.TTK’nın 358. Maddesi Anlamında Şirket
Kârı ve Geçmiş Yıl Zararı Kavramları ................... 477
3.6.1.2.2. Şirketin Serbest Yedek Akçeler ile Birlikte
Kârının Geçmiş Yıl Zararlarını Karşılayacak
Düzeyde Olduğunun Tespiti................................... 481
3.6.1.2.3. Şirketin Serbest Yedek Akçeler ile Birlikte
Kârının Geçmiş Yıl Zararlarını Karşılayacak
Düzeyde Olması Şartının Bulunması Gereken
Zaman.......................................................................... 483
3.6.1.2.4.Borçlanma Miktarı .................................................... 483
3.6.1.3. Şirket Yönetim Kurulu Kararı....................................... 485
3.6.2. Pay Sahibi Olmayan Yönetim Kurulu Üyeleri ile
Yakınlarının Şirkete Borçlanma Yasağı Bakımından................ 488
3.6.2.1. Şirketler Topluluğuna İlişkin İstisna............................ 488
3.6.2.2. Bankacılık Mevzuatına İlişkin İstisna.......................... 491
3.7. ŞİRKETE BORÇLANMA YASAĞINA AYKIRILIĞIN
HUKUKİ SONUÇLARI......................................................................... 493
3.7.1. Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağının İhlalinin
Hukuki Sonuçları ........................................................................... 493
3.7.1.1. Borçlanma Yasağını İhlal Eden İşlemin Hukuki
Sonucu............................................................................... 494
3.7.1.2. Pay Sahibinin Yasağa Aykırı Olan Edinimlerinin
Ortaklığa Geri Verilmesi................................................ 497
3.7.2. Pay Sahibi Olmayan Yönetim Kurulu Üyeleri ile
Yakınlarının Şirkete Borçlanma Yasağının İhlalinin
Hukuki Sonuçları ........................................................................... 499
3.7.2.1. Alacaklıların Takip Yetkisi ............................................. 500
3.7.2.2. Borçlanma Yasağını İhlal Eden İşlemin Hukuki
Sonucu............................................................................... 506
XXII
3.8. ŞİRKETE BORÇLANMA YASAĞINA AYKIRILIĞIN CEZAİ
SONUÇLARI ............................................................................................ 509
3.8.1. TTK m. 358 ve TTK m. 395/2 Hükümlerinin İhlali Suçu.... 510
3.8.2. Güveni Kötüye Kullanma Suçu................................................... 513
3.8.3. Hileli İflâs Suçu............................................................................... 516
3.9. ŞİRKETE BORÇLANMA YASAĞININ SERMAYENİN
İADESİ YASAĞI İLE İLİŞKİSİ.............................................................. 518
3.9.1. Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağının Kapsamında
Yer Alan İşlemlerin Sermayenin İadesi Yasağının
Kapsamı Bakımından Değerlendirilmesi .................................. 519
3.9.1.1. Öğretide Yer Alan Görüşler........................................... 519
3.9.1.2. Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağı
Bakımından İşlemin Emsalleriyle Aynı veya
Benzer Koşullarda Olmasının Gerekli Olup
Olmadığı ........................................................................... 520
3.9.1.3. Pay Sahiplerinin Şirkete Borçlanma Yasağı
Bakımından Verilen Ödünç Karşılığında Faiz
Talep Edilmesinin Gerekli Olup Olmadığı................ 523
3.9.1.4. Pay Sahibinin Şirkete Borçlanma Yasağının
Kapsamında Yer Alan İşlemler Bakımından
Sermayenin İadesi Yasağının Kapsamı Hakkında
Değerlendirmelerimiz.................................................... 525
3.9.1.4.1.Ödünç Sözleşmeleri Bakımından........................... 526
3.9.1.4.2.Konusu Teminat Olan Sözleşmeler Bakımından 533
3.9.2. TTK m. 358 ile TTK m. 480/3 Hükümlerinin Yarışması
Hakkında Değerlendirmeler........................................................ 541
3.9.3. Sermayenin İadesi Yasağının Varlığı Karşısında Pay
Sahiplerinin Şirkete Borçlanma Yasağına İlişkin
Düzenlemenin Gerekliliğinin Değerlendirilmesi ve De
Lege Ferenda Değişiklik Önerisi................................................. 544
3.9.3.1. Mukayeseli Hukukta “Hukukumuzda Yer Alan
Pay Sahiplerinin Şirkete Borçlanma Yasağı” ile
Sağlanmak İstenen Menfaatin Nasıl Sağlandığı ........ 544
XXIII
3.9.3.1.1.Alman Hukukunda.................................................... 544
3.9.3.1.1.1. November Kararı............................................... 545
3.9.3.1.1.2. MoMiG Düzenlemesi....................................... 548
3.9.3.1.2.İsviçre Hukukunda.................................................... 553
3.9.3.2. Şirkete Borçlanma Yasağına İlişkin
Düzenlemenin Gerekliliğinin Değerlendirilmesi ..... 555
3.9.3.3. TTK m. 480/3 ve TTK m. 358 hükümlerinin
Yeniden Kaleme Alınması Gerekliliği ve De Lege
Ferenda Değişiklik Önerisi ........................................... 563
3.9.3.3.1.Öğretide Yer Alan Öneriler ..................................... 563
3.9.3.3.2. De Lege Ferenda Değişiklik Önerisi ..................... 565
3.9.3.3.2.1. TTK m. 480/3 Hükmü Bakımından
Sunulan De Lege Ferenda Değişiklik
Önerisi................................................................. 565
3.9.3.3.2.2. TTK m. 358 Hükmü Bakımından
Sunulan De Lege Ferenda Değişiklik
Önerisi................................................................. 567
SONUÇ................................................................................................................ 571
KAYNAKÇA........................................................................................................ 581