Enerji Hukukunda Güç Alım Sözleşmeleri (PPA) ve İkili Anlaşmalar

Av. Ömer Faruk Demir

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ
TABLOLAR LİSTESİ
ŞEKİLLER LİSTESİ
KISALTMALAR LİSTESİ
GİRİŞ

§. Konunun Takdimi ve Önemi
§. Konunun Sınırlandırılması

BİRİNCİ BÖLÜM: GENEL OLARAK GÜÇ ALIM SÖZLEŞMESİ (PPA)
I. Güç Alım Sözleşmelerinin Genel Tanımı
II. Güç Alım Sözleşmelerinin Tarihsel Gelişimi
III. Güç Alım Sözleşmelerinin Güncel Gelişimi
IV. Güç Alım Sözleşmeleri ve Uluslararası Anlaşmalar
V. Güç Alım Sözleşmeleri ve AB Düzenlemeleri
 A. Genel Olarak
  1. AB Yeşil Anlaşması
  2. AB Net Sıfır Yasası
  3. AB Temiz Sanayi Anlaşması
  4. AB 2020-2030-2050 Enerji Stratejisi
  5. AB’nin COVID-19 ve Rusya-Ukrayna Savaşı Sonrası Piyasa Müdahaleleri
 B. AB Enerji Reformu
  1. AB Elektrik Piyasası Tasarımının İyileştirilmesi Direktifi (EMD)
  2. AB Elektrik Piyasası Tasarımının İyileştirilmesi Tüzüğü (EMD)
  3. ACER Güç Alım Sözleşmesi (PPA Taslağı) Geliştirme Görevi Değerlendirme Raporu
VI. Ulusal Mevzuatlarda Güç Alım Sözleşmeleri
 A. Almanya Mevzuatında PPA
 B. İngiltere Mevzuatında PPA
 C. Fransa Mevzuatında PPA
 D. ABD Mevzuatında PPA
  1. Federal Düzenlemeler
   a. Yatırım Vergi Kredisi (ITC)
   b. Üretim Vergi Kredisi (PTC)
   c. Enflasyon Azaltma Yasası (IRA)
  2. Eyalet Düzeyindeki Düzenlemeler
  3. Başkanlık Kararnameleri
 E. Asya Ülkeleri Mevzuatında PPA
VII. Güç Alım Sözleşmesi Modelleri
 A. Sözleşme Taraflarına Göre PPA
  1. Kamusal (Government / Utility) PPA
  2. Kurumsal (Corporate) PPA
  3. Topluluk (Community / Aggregation) PPA
 B. Fiziksel Teslimata Göre Güç Alım Anlaşması Türleri
  1. Fiziksel (Physical) PPA
  2. Finansal / Sanal (Financial / Virtual) PPA
  3. Üretim Lokasyonuna Göre PPA Türleri
 C. Taraf Sayısına Göre PPA Türleri
  1. İkili (Bilateral) PPA
  2. Çok Taraflı (Multi-buyer / Aggregated or Multi-seller) PPA
 D. Fiyatlandırma Mekanizmasına Göre PPA Türleri
  1. Sabit Fiyatlı PPA (Fixed Price PPA)
  2. Değişken Fiyatlı (Floating Price) PPA
  3. Alım Garantili (Feed-in Tariff - FiT) PPA
 E. Yeşil Enerji Sertifikaları
  1. Menşe Garantisi (GO)
  2. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sertifikası (I-REC)
VIII. Uluslararası Güç Alım Sözleşmesi Taslakları
 A. EFET ve RE-Source PPA Taslağı
 B. German Energy Agency (DENA) PPA Taslağı
IX. Güç Alım Sözleşmeleri ve İkili Anlaşmaların Genel Farkları

İKİNCİ BÖLÜM: TÜRK ELEKTRİK PİYASASI VE ELEKTRİK SAĞLAMA AMAÇLI SÖZLEŞMELER
I. Türkiye’nin Enerji Tüketimi ve Yenilenebilir Enerji Potansiyeli
 A. Türkiye’de Enerji Tüketimi
 B. Türkiye’nin Yenilenebilir Enerji Potansiyeli
 C. İkili Anlaşmalar ve Özel Sektör Yatırımı
II. Türk Elektrik Piyasasında Temel Faaliyetler
 A. Üretim Faaliyeti
  1. Lisanslı Elektrik Üretimi
  2. Lisanssız Elektrik Üretimi
  3. Yenilenebilir Enerji Toplulukları
 B. İletim Faaliyeti
 C. Dağıtım Faaliyeti
 D. Perakende Satış Faaliyeti
 E. Toptan Satış Faaliyeti
 F. Yenilenebilir Enerji Piyasasında Devlet Desteği
  1. YEKDEM
  2. YEKA
  3. Yeşil Tarife
III. Türk Elektrik Ticareti ve Türev Piyasaları
 A. Fiziksel Elektrik Ticareti
  1. İkili Anlaşmalar Piyasası
   a. Toptan Satış Piyasası
   b. Tezgah Üstü Piyasalar (OTC)
  2. Spot Piyasalar
   a. Gün Öncesi Piyasası (GÖP)
   b. Gün İçi Piyasası (GİP)
  3. Gerçek Zamanlı Piyasalar
 B. Fiziksel Olmayan, Mali Elektrik Ticareti
  1. Elektrik Vadeli İşlem Piyasası (VİOP) Sözleşmeleri
  2. Organize YEK-G Piyasası
IV. Türk Hukukunda Elektrik Tedarik Sözleşmeleri
 A. Kullanma ve Yararlanma Amaçlı Sözleşmeler
  1. Bağlantı Anlaşmaları
  2. Sistem Kullanım Anlaşmaları
 B. Elektrik Sağlama Amaçlı Sözleşmeler
  1. Perakende Satış Sözleşmeleri
  2. İkili Anlaşmalar
 C. Dengeleme ve Uzlaşma Mekanizması Kapsamında Sözleşmeler
  1. Piyasa Katılım Anlaşması
  2. Yan Hizmet Anlaşmaları
  3. Son Kaynak Tedariki Anlaşmaları

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: TÜRK HUKUKUNDA GÜÇ ALIM SÖZLEŞMESİ (İKİLİ ANLAŞMALAR)
I. İkili Anlaşmaların Tanımı
II. İkili Anlaşmaların Tarafları
 A. Üretici
 B. Tedarikçi
 C. Tüketici
  1. Serbest Olmayan Tüketici (Genel Tüketici)
  2. Serbest Tüketici
   a. Yıllık Tüketimi 100.000 kWh altında olan Serbest Tüketiciler
   b. Tacir Olmayan Serbest Tüketiciler
   c. Yıllık Tüketimi 100.000 kWh üzerinde olan Serbest Tüketiciler
   d. İletim Sistemine Doğrudan Bağlantısı Olan Serbest Tüketiciler
   e. OSB Tüzel Kişiliğine Sahip Serbest Tüketiciler
  3. Serbest Tüketici Tedarikçi Seçme Projesi (ETSP)
III. İkili Anlaşmaların Türleri
 A. Kapsamına Göre İkili Anlaşmalar
  1. Toptan Satış Sözleşmesi İkili Anlaşmalar
  2. Tacirler Arası İkili Anlaşmalar
  3. Tacir Olmayan Serbest Tüketiciler ile İkili Anlaşmalar
  4. Yenilenebilir Enerji Üreticileri ile Yapılan İkili Anlaşmalar (YETA)
  5. YEK-G İkili Anlaşmalar
 B. Süresine Göre İkili Anlaşmalar
  1. Belirli Süreli
  2. Belirsiz Süreli
IV. İkili Anlaşmaların Unsurları
 A. Tarafların Anlaşması
 B. Elektrik Enerjisi Tedariki
 C. Bedel Ödenmesi
 D. İkili Anlaşma Bildirimi Mecburiyeti
V. İkili Anlaşmaların Sözleşmesel Niteliği
 A. Elektriğin Hukuki Niteliği
 B. Satım Sözleşmesi Görüşü
 C. İsimsiz Sözleşme Görüşü
VI. İkili Anlaşmaların Genel Özellikleri
 A. Sürekli Borç İlişkisi Doğuran Sözleşme Olması
  1. Art Arda Teslimli Sözleşme Görüşü
  2. Dönemsel Edimli Sözleşme Görüşü
 B. Tam İki Tarafa Borç Yükleyen Sözleşme Olması
 C. Rızai Sözleşme Olması
 D. Özel Hukuk Hükümlerine Tabi Olması
  1. Ticari Satış Hükümleri Uygulanabilecektir
  2. CISG Uygulanmaz
  3. Tüketicinin Korunması Hükümleri Uygulanabilir
 E. Genel İşlem Koşullarına Tabi Olması
VII. Tarafların Yükümlülükleri
 A. Tedarikçinin Asli ve Yan Edim Yükümlülüğü
  1. Elektrik Sağlama Yükümlülüğü
  2. Lisans Sahibi Olma Yükümlülüğü
  3. İkili Anlaşma Bildirim Yükümlülüğü
  4. Elektrik Naklindeki Maliyetlere Katlanma Yükümlülüğü
  5. Teminat Yatırma veya Tamamlama Yükümlülüğü
  6. Sona Erme Bildirimi Yapma Yükümlülüğü
  7. Ayrıntılı Fatura Düzenleme Yükümlülüğü
  8. Bilgilendirme Yükümlülüğü
 B. Tüketicinin Asli ve Yan Edim Yükümlülüğü
  1. Bedel Ödeme Yükümlülüğü
   a. Döviz Endeksli Sözleşme Yapılması
   b. Bedelin Kapsamı
  2. Teminat / Güvence Bedeli Verme Yükümlülüğü
  3. Çok Zamanlı Sayaç Bulundurma Yükümlülüğü
  4. Elektriği Bir Başkasına Satmama Yükümlülüğü

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: İKİLİ ANLAŞMALARDA SÖZLEŞMEDEN DOĞAN SORUMLULUK VE SÖZLEŞMENİN SONA ERMESİ
I. Borcun İfa Edilmemesi Halleri (İfa Engelleri)
 A. Ayıplı İfa ve Ayıba Karşı Tekeffül Hükümleri
 B. Sözleşme Görüşmeleri Sırasında Kusurlu Davranış Sorumluluğu (Culpa in Contrahendo)
 C. Alacaklının Temerrüdü
 D. Borçlunun Temerrüdü
  1. Seçimlik Haklar İçin Ek Süre Verme Yükümlülüğü
  2. Düşük Tüketimli Serbest Tüketicilerde Temerrüt
  3. Lisans Sahipleri ve Yüksek Tüketimli Serbest Tüketicilerde Temerrüt
 E. İfa İmkansızlığı
  1. İkili Anlaşmalar Yönüyle
  2. Mücbir Sebepler
 F. Aşırı İfa Güçlüğü Halleri
  1. Genel Olarak
  2. İkili Anlaşmalarda Uyarlama
   a. Kaynak Bazında Destekleme Uygulaması
   b. ISTAC Tahkim Kararı
   c. Alman Yüksek Mahkemesi Kararı
II. İkili Anlaşmalarda Borcun İfa Edilmemesinin Sonuçları
 A. İfa Davası ve Cebri İcra
 B. Tazminat Davası
 C. Sözleşmenin Feshi
  1. Cezai Şartlar
  2. Sorumsuzluk Anlaşmaları
 D. İkili Anlaşmalarda Uyuşmazlık Çözüm Yolu Olarak Tahkim
  1. Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları
   a. Tahkim Öncesi Aşamanın Tüketilmemesi Hali
   b. Hakem Bilirkişi (Expert Determination)
  2. Tahkim Öncesi Klozlar Düzenlenirken Dikkat Edilmesi Gerekli Usuller
III. İkili Anlaşmaların Sona Ermesi
 A. İkili Anlaşmanın Kendiliğinden Sona Ermesi
  1. Sözleşme Süresinin Sona Ermesi
  2. Piyasa Faaliyet Lisansının, Tüzel Kişiliğin veya Serbest Tüketici Statüsünün Kaybı
  3. İmkansızlık
 B. Hukuki İşlem ile Sona Ermesi
  1. Tarafların Karşılıklı Anlaşması
  2. Cayma Hakkı
  3. Fesih
   a. Olağan Fesih
   b. Olağanüstü Fesih
   c. Haklı Fesih Sebepleri
IV. İkili Anlaşmaların Sona Ermesinin Hüküm ve Sonuçları
V. İkili Anlaşmalarda Yasal Engeller ve Tavsiyeler