Yeni
9786253817671
401545
https://www.legalkitabevi.com/omer-gunay/enerji-hukuku-.htm
Enerji Hukuku
855
Ömer GÜNAY
İçindekiler
Önsöz
5
Birinci Kısım
TEMEL KAVRAMLAR VE KURUMSAL ÇERÇEVE
Birinci Bölüm
ENERJİ KAVRAMI, TÜRLERİ VE ENERJİ HAMMADDELERİ
I. ENERJİ KAVRAMI VE TEMEL ÖZELLİKLERİ
23
II. ENERJİ TÜRLERİNİN SINIFLANDIRILMASI
24
A. Birincil Enerji – İkincil Enerji Ayrımı
24
B. Yenilenebilir enerji kaynakları
24
C. Fosil – Nükleer – Yenilenebilir Enerji Ayrımı
26
III. Enerji Hammaddeleri
27
A. Fosil Enerji Hammaddeleri
27
B. Nükleer Enerji Hammaddeleri
28
C. Yenilenebilir Doğal Enerji Kaynakları
28
D. Kritik Mineraller
29
IV. Enerji Kaynaklarının Hukuki Niteliği
30
V. Enerji–Çevre–Ekonomi İlişkisi
30
İkinci Bölüm
ELEKTRİK ENERJİSİNİN TEKNİK VE HUKUKİ TEMELLERİ
I. ELEKTRİK ENERJİSİNİN FİZİKSEL VE TEKNİK ÖZELLİKLERİ
33
II. ELEKTRİK SİSTEMİNİN YAPISI: ÜRETİM – İLETİM – DAĞITIM – TEDARİK – PİYASA
34
A. Üretim
34
B. İletim
35
C. Dağıtım
35
D. Tedarik
36
E. Piyasa İşletimi
36
III. ULUSAL İLETİM SİSTEMİNİN MERKEZİ ROLÜ
37
IV. ELEKTRİK ENERJİSİNİN DEVLET TARAFINDAN DÜZENLENME ZORUNLULUĞU
39
A. Elektrik sektörü doğal tekel içeren bir yapıya sahiptir.
39
B. Elektrik kesintisi toplumsal hayatı doğrudan etkileyen kritik bir risktir.
39
C. Elektrik fiyatları piyasa başarısızlığı riski taşır.
40
D. Elektrik üretimi ve iletimi çevresel etkileri yüksek faaliyetlerdir.
40
V. ELEKTRİK VE ÇEVRE HUKUKU İLİŞKİSİ
40
A. Elektrik Projelerinde ÇED Sürecinin Hukuki Niteliği
41
B. ÇED Kararı Bir İdari İşlemdir
41
C. ÇED Süreci Önleyici Çevre Hukuku Mekanizmasıdır
41
D. ÇED Süreci Toplumsal Katılımın En Güçlü Mekanizmasıdır
42
E. Yargısal Denetim: Danıştay’ın ÇED Yaklaşımı
44
Üçüncü Bölüm
ENERJİ PİYASASI KAVRAMI VE HUKUKİ DAYANAKLAR
I. ENERJİ PİYASASI KAVRAMI
49
A. Enerji Piyasasının Ekonomik Anlamı
49
B. Enerji Piyasasının Teknik Anlamı
50
C. Enerji Piyasasının Hukuki Anlamı
50
D. Enerji Piyasalarının Türleri
50
II. ENERJİ PİYASASININ HUKUKİ NİTELİĞİ
51
A. Enerji Piyasasının Kamu Hizmeti ile İlişkisi
52
B. Düzenlemeye Tabi Piyasa (Regulated Market) Niteliği
52
C. Enerji Piyasasının Stratejik Sektör Niteliği
53
D. Enerji Piyasalarında Serbestleşme ve Rekabet
53
E. Enerji Piyasalarında Devlet Müdahalesi
54
Dördüncü Bölüm
ENERJİ ALANINDA YETKİLİ KURUMLAR
I. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI (ETKB)
57
A. Bakanlığın Genel Yetki Alanı
57
B. Enerji Politikalarının Belirlenmesi
58
C. Stratejik Planlama ve Ulusal Enerji Stratejileri
58
D. Yatırım İzinleri, Ruhsatlar ve Çevresel Süreçlerin Koordinasyonu
58
E. Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Politikaları
59
II. ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU (EPDK)
59
A. EPDK’nın Kuruluş Amacı ve Hukuki Statüsü
60
B. Düzenleme Yetkisi (Lisans, Tarifeler ve Yönetmelikler)
60
C. Denetim Yetkisi (Piyasa Gözetimi ve Manipülasyonla Mücadele)
61
D. Tüketici Haklarının Korunması
61
E. İdari Yaptırımlar ve Lisans İptalleri
62
F. Kurul Yapısı ve Karar Alma Mekanizması
62
III. TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. (TEİAŞ)
62
A. TEİAŞ’ın Hukuki Statüsü
63
B. İletim Sistemi Operatörü (TSO) Olarak Rolü
63
C. Sistem Güvenliği, Dengeleme ve Arz Sürekliliği
63
D. Yatırım Planlaması ve Kapasite Tahsisi
64
E. Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Şebekeye Entegrasyonu
64
IV. BORU HATLARI İLE PETROL TAŞIMA A.Ş. (BOTAŞ)
65
A. Doğal Gaz Piyasasındaki Konumu
66
B. İletim Altyapısının İşletilmesi
66
C. LNG Terminalleri, Depolama Tesisleri ve Arz Güvenliği
66
D. Tarifeler, Şebekeye Erişim ve Kapasite Tahsisi
67
E. Piyasada Rekabet ve BOTAŞ’ın Hâkim Konumu
68
V. TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ (TKİ) VE TÜRKİYE TAŞKÖMÜRÜ KURUMU (TTK)
68
A. TKİ – Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu
69
B. TTK – Türkiye Taşkömürü Kurumu
69
C. TKİ ve TTK’nın Enerji Arz Güvenliğindeki Rolü
70
D. Güncel Yapısal Dönüşüm ve Yeniden Yapılanma Çabaları
71
VI. ELEKTRİK PİYASASI İŞLETİM A.Ş. (EPİAŞ)
71
A. EPİAŞ’ın Kuruluş Amacı
71
B. Gün Öncesi, Gün İçi ve Dengeleme Piyasalarının İşletimi
72
C. Şeffaflık Platformu ve Veri Yönetimi
72
D. Piyasa Bütünlüğü ve Güvenilirlik
73
E. Piyasa Katılımcılarının Kayıt ve Uzlaştırma İşlemleri
73
F. EPİAŞ’ın Piyasa Dışı Fonksiyonları
74
VII. TÜRKİYE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ (EÜAŞ)
74
A. Görev ve Yetkiler
74
B. Organizasyon Yapısı
75
C. Elektrik Piyasasındaki Rolü
75
VIII. DAĞITIM ŞİRKETLERİ VE OSB DAĞITIM ŞİRKETLERİ
75
A. Dağıtım Bölgeleri ve Görevli Tedarik Şirketleri
76
B. Dağıtım Tarifeleri ve Yatırım Planlaması
76
C. Hizmet Kalitesi Yükümlülükleri
77
D. OSB Dağıtım Lisansları
77
IX. BELEDİYE İŞTİRAKLERİ VE YEREL ENERJİ KURULUŞLARI
78
A. Yerel Isıtma, Aydınlatma ve Doğal Gaz Dağıtımı
78
B. Belediyelerin Elektrik Üretim Yatırımları
79
C. Yerel Yönetimlerin İklim ve Enerji Stratejileri
80
X. ULUSAL ENERJİ YATIRIMLARINDA KURUMLAR ARASI KOORDİNASYON
80
A. ETKB – EPDK Koordinasyonu
80
B. TEİAŞ – EPİAŞ Veri ve Piyasa İşletimi Koordinasyonu
81
C. BOTAŞ – EPDK İlişkisi (Doğal Gaz Piyasası)
81
D. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İşbirliği
82
E. Orman Genel Müdürlüğü, DSİ ve Diğer Kamu Kurumları
82
F. Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi’nin Kolaylaştırıcı Rolü
82
XI – TÜRKİYE ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ (TEDAŞ)
83
A. Kuruluş ve Hukuki Statü
83
B. Görev ve Faaliyet Alanları
83
C. Elektrik Dağıtım Piyasasındaki Rolü
84
XII – TÜRKİYE PETROLLERİ ANONİM ORTAKLIĞI (TPAO)
85
A. Kuruluş ve Hukuki Statü
85
B. Görev ve Faaliyet Alanları
85
C. Ulusal Enerji Politikalarındaki Rolü
86
XIII – ETİ MADEN İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
87
A. Kuruluş ve Hukuki Statü
87
B. Görev ve Faaliyet Alanları
87
C. Türkiye Madencilik Sektöründeki Rolü
88
D. 2840 Sayılı Kanun ve Bor Madenlerinde Devlet Tekeli
89
E. Maden Kanunu (3213) ve 2840 Sayılı Kanun Arasındaki İlişki
90
XIV – TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ (TEMSAN)
90
A. Kuruluş ve Hukuki Statü
90
B. Görev ve Faaliyet Alanları
91
C. Enerji Sektöründeki Rolü
92
XV– TÜRKİYE ENERJİ, NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA KURUMU (TENMAK)
92
A. Kuruluş ve Hukuki Statü
92
B. Görev ve Faaliyet Alanları
93
C. Türkiye Enerji ve Maden Politikalarındaki Rolü
93
İkinci Kısım
SEKTÖREL ENERJİ HUKUKU
Beşinci Bölüm
ELEKTRİK PİYASASI HUKUKU (6446)
I. ELEKTRİK PİYASASI HUKUKUNA GİRİŞ
97
A. Elektrik Enerjisinin Hukuki Niteliği
97
B. Elektrik Piyasasında Serbestleşme Süreci
99
C. Piyasa Faaliyetleri ve Lisans Rejimi
102
II. ELEKTRİK PİYASASI FAALİYET TÜRLERİ
106
A. Üretim Faaliyeti (Rekabete Açık Faaliyet)
106
B. İletim Faaliyeti (Doğal Tekel)
107
C. Dağıtım Faaliyeti (Regüle Edilen Bölgesel Tekel)
108
D. Tedarik Faaliyetleri (Toptan ve Perakende Satış)
109
E. Piyasa İşletim Faaliyeti ve EPİAŞ
113
G. İthalat ve İhracat Faaliyetleri
113
H. Şarj Hizmeti Faaliyeti (Yeni Düzenleme)
113
İ. Yargı Yolu Kısıtlaması:
116
III. TARİFELER, TÜKETİCİ DESTEKLERİ
117
A. Tarife Türleri ve Hukuki Dayanakları
117
B. Tarifelerin Belirlenme Mekanizması
118
C Tüketici Destekleri ve Sosyal Boyut
118
D. Yargısal Denetim ve Sınırları
119
IV. KAMULAŞTIRMA SÜREÇLERİ
130
A. Kamulaştırmanın Hukuki Dayanağı ve Kamu Yararı
135
B. Kamulaştırma Yetkisinin Kullanımı ve Yetkili Kurumlar
136
C. İrtifak Hakkı ve Enerji Nakil Hatları
137
D. Acele Kamulaştırma Rejimi (Kamulaştırma K. m. 27)
138
E. Kamulaştırma Uyuşmazlıkları ve Yargısal Denetim
141
F. Kamulaştırma Giderlerinin Karşılanması
142
V. ARZ GÜVENLİĞİ VE YÜK TEVZİ
146
A. Arz Güvenliğinin Hukuki ve Teknik Boyutları
146
B. Yük Tevzi Kavramı ve TEİAŞ'ın Tekel Rolü
146
C. Dengeleme ve Yan Hizmet Mekanizmaları
147
D. Arz Güvenliği Riskleri ve Kapasite Mekanizması
148
VI EPDK KARARLARI VE YAPTIRIMLAR
150
A. Düzenleme, Karar ve İkincil Mevzuat Yetkisi
150
B. Denetim, Gözetim ve Yaptırım Yetkileri
150
C. Yaptırım Kararlarına Karşı Yargı Yolu
151
Altıncı Bölüm
YENİLENEBİLİR ENERJİ HUKUKU (5346)
I. YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI (YEK)
157
II. YEKA MODELİ VE TAHSİS USULLERİ
157
III. YEKA Modeli: İhale Süreçlerinin Hukuki Aşamaları
161
A. İhale Öncesi Hukuki Hazırlıklar
161
B. İhale Aşaması ve Hukuki Teklif Usulü
162
C. İhale Sonrası Hukuki Yükümlülükler
162
D. YEKA Modeli ve Hukuki İhtilaflar
163
IV. YEKDEM Sistemi
163
A. Hukuki Niteliği ve Kapsamı
164
B. YEKDEM'in İşleyiş Mekanizması
166
C. Teşvik Etkisi ve Piyasa Üzerindeki Rolü
167
D. Yerli Aksam / Teknoloji Teşvikleri
168
E. YEKA Modeli ile Entegrasyonu
169
V. ARAZİ KULLANIMI – ÇED – ORMAN – MERA – ZEYTİNLİK İZİNLERİ
169
A. Kritik Arazi Türlerinde Hukuki Rejim
170
B. Su Kullanım Hakkı ve HES Projeleri
171
VI. DEPOLAMA TESİSLERİ VE HİBRİT ENERJİ
172
A. Depolama Tesisleri:
172
B. Hibrit Enerji:
173
VII. YENİLENEBİLİR ENERJİ UYUŞMAZLIKLARI
175
A. İdari İşlemlere Karşı İptal Davaları
175
B. Yasal Düzenlemelerin Anayasa Mahkemesi'nde Denetimi
176
C. İdari Yaptırım ve Sözleşmesel İhtilaflar
176
D Yargısal Denetimde Telafisi Güç Zarar İlkesi
177
Yedinci Bölüm
DOĞAL GAZ PİYASASI HUKUKU (4646)
I. DOĞAL GAZ PİYASASININ OLUŞUMU VE YASAL ÇERÇEVESİ
179
II. FAALİYET TÜRLERİ (İLETİM, DEPOLAMA, DAĞITIM VE DİĞERLERİ)
179
III. BOTAŞ’IN KONUMU VE HUKUKİ İKİLEMİ
180
IV. REKABETİN GELİŞTİRİLMESİ VE PİYASA MEKANİZMALARI
181
V. ARZ GÜVENLİĞİ VE MÜDAHALE YETKİSİ
181
VI. İDARİ YAPTIRIMLAR (LİSANS İPTALİ VE PARA CEZALARI)
182
VII. KAMULAŞTIRMA (BORU HATLARI VE ALTYAPI İHTİYACI)
182
VIII. DAĞITIM BÖLGELERİ VE ŞEHİR İÇİ DAĞITIM
183
Sekizinci Bölüm
PETROL PİYASASI HUKUKU (5015)
I. PETROL PİYASASININ GELİŞİMİ
185
II. RAFİNAJ – DEPOLAMA – DAĞITIM – BAYİLİK FAALİYETLERİ
185
III. ULUSAL MARKER SİSTEMİ VE KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE
186
VI. DENETİM – SORUŞTURMA – İDARİ YAPTIRIMLAR
187
V. KAMULAŞTIRMA VE KRİTİK ALTYAPI GÜVENLİĞİ
187
Dokuzuncu Bölüm
LPG PİYASASI HUKUKU (5307)
I. LPG'NİN ÖZELLİĞİ VE HUKUKİ STATÜSÜ
189
II. FAALİYET TÜRLERİ
189
III. DOLUM VE DEPOLAMA TESİSLERİ
190
IV. SORUŞTURMA VE YAPTIRIMLAR
190
V. TÜPGAZ DAĞITIMI VE GÜVENLİK STANDARTLARI
191
Onuncu Bölüm
NÜKLEER ENERJİ HUKUKU (7381 – NDK)
I. NÜKLEER ENERJİNİN TEKNİK VE HUKUKİ ÇERÇEVESİ
193
II. AKKUYU MODELİ VE “BUİLD–OWN–OPERATE” (YAP–İŞLET–SAHİP OL)
193
III. NÜKLEER DÜZENLEME KANUNU (7381 SAYILI KANUN)
194
IV. İŞLETENİN HUKUKİ SORUMLULUĞU VE NÜKLEER ZARAR REJİMİ
194
On Birinci Bölüm
MADEN HUKUKU, KÖMÜR, PETROL VE İTHAL KÖMÜR
I. ENERJİ HUKUKU VE MADEN HUKUKU İLİŞKİSİ
197
A. Maden Hukuku'nun Temel İlkeleri ve Ruhsatlandırma
197
B. Maden Ruhsat Tipleri (3213 Sayılı Maden Kanunu)
197
C. Enerji ve Maden Hukukunun Kesişim Noktaları (EPK ile Bağlantı)
198
D. Hukuki Uyuşmazlıklar ve Çıkar Çatışmaları
199
II. İTHAL KÖMÜR HUKUKUNUN KAPSAMI VE HUKUKİ TEMELLERİ
200
A. Çevresel Uyum Zorunluluğu ve Emisyon Standartları
200
B. Arz Güvenliği ve Stratejik Stok Yükümlülüğü
201
C. İthalat Rejimi ve Gümrük İşlemleri
201
D. Hukuki Yaptırımlar ve Çevre Odaklı Denetim
201
E. Uluslararası Perspektif: Almanya’nın Kömürden Çıkış Yasası (Kohleausstiegsgesetz) ve Türkiye’nin Mevcut Durumu
202
III. HİDROKARBON ARAMA VE ÜRETİM İMTİYAZLARI (PETROL KANUNU)
203
On İkinci Bölüm
ENERJİ DEPOLAMA HUKUKU
I. ENERJİ DEPOLAMA KAVRAMI VE HUKUKİ STATÜSÜ
205
II. ENERJİ DEPOLAMA SİSTEMLERİNİN SINIFLANDIRILMASI VE HUKUKİ FARKLARI
205
A. Üretim Tesisine Bütünleşik Elektrik Depolama Üniteleri
206
B. Tüketim Tesisine Bütünleşik Elektrik Depolama Tesisleri
207
C. Müstakil Elektrik Depolama Tesisleri
207
D. Şebeke İşletmecileri Tarafından Kurulacak Depolama Tesisleri
207
III. DEPOLAMA TEKNOLOJİLERİNİN HUKUKİ REJİMİ
207
IV. YEŞİL HİDROJEN HUKUKU VE DEPOLAMA
208
V. DEPOLAMANIN PİYASA İŞLETİMİ VE UZLAŞTIRMA BOYUTU
209
On Üçüncü Bölüm
ENERJİ VERİMLİLİĞİ HUKUKU (5627)
I. ENERJİ VERİMLİLİĞİ KAVRAMI VE HUKUKİ TEMELLERİ
211
II. SEKTÖREL ENERJİ YÖNETİMİ VE HUKUKİ YÜKÜMLÜLÜKLER
211
III ENERJİ YÖNETİCİSİ – ETÜT – DANIŞMANLIK
212
VI. TEŞVİKLER VE DESTEKLER
213
V. DENETİM VE YAPTIRIMLAR
213
Üçüncü Kısım
KESİŞİMSEL HUKUK KONULARI
On Dördüncü Bölüm
ENERJİ HUKUKUNDA REKABET VE REGÜLASYON SİNERJİSİ
I. ENERJİ SEKTÖRÜNDE REKABET HUKUKUNUN TEMEL ZORLUKLARI
217
A. Sektörel Serbestleşme ve Düzenlenmiş Rekabet Kavramı
217
B. Dikey Bütünleşik Yapının Yarattığı Çatışma (Ayrıştırma Sorunu)
217
C. Çapraz Sübvansiyon Riski (Cross–Subsidy)
219
D. Yüksek Giriş Engelleri ve Lisanslama Rejimi
219
E. EPDK ve Rekabet Kurumu Arasındaki Yetki İlişkisi
220
II. DOĞAL TEKEL FAALİYETLERİNDE HAKİM DURUMUN KÖTÜYE KULLANILMASI
220
A. Doğal Tekel Kavramının Tanımı ve Hukuki Statüsü
220
B. Hakim Durumun Tespiti ve Kötüye Kullanma Sınırı
221
C. Doğal Tekelde En Sık Görülen Kötüye Kullanma Halleri (Örneklerle)
222
14.2.4. Denetim ve Yaptırımlar
224
III. REGÜLASYON VE REKABETİN KESİŞİM ALANLARI (SUİİSTİMALLER)
224
A. Çapraz Sübvansiyon (Cross–Subsidy) Yasağı ve Hukuki Denetimi
225
B. Dikey Bütünleşik Yapıların Rekabeti Kısıtlayıcı Etkisi
225
C. Piyasa Manipülasyonu ve Bilgi Açıklama Yükümlülüğü
226
D. Regülasyon Hükümlerinin Dolaylı Kısıtlayıcı Etkisi
226
E. EPDK ve Rekabet Kurumu Arasındaki İlişki ve Yetki Çatışması
227
IV. EPDK VE REKABET KURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ VE YETKİ ÇATIŞMASI
227
A. Kurumların Görev ve Yetki Alanları
227
B. Yetki Paylaşım Modelleri ve Türkiye'deki Durum
227
C. Yetki Çatışması ve Koordinasyon Sorunları
228
D. EPDK Kararlarına Karşı Yargı Yolu Kısıtlaması ve Rekabet Hukuku
229
E. İşlem ve Yapılanma Denetimi
230
V. İŞLEM VE YAPILANMA DENETİMİ
230
A. Enerji Sektöründeki Birleşme ve Devralmaların Denetimi
230
B. Ortak Girişimler (Joint Ventures) ve Konsorsiyumlar
231
C. Enerji Piyasası Düzenlemelerinin Yapısal Etkisi
232
D. Özelleştirme İşlemlerinde Yapılanma Denetimi
232
On Beşinci Bölüm
ENERJİ YATIRIM SÖZLEŞMELERİ HUKUKU
I. ENERJİ PROJELERİ VE SÖZLEŞMELERİN HUKUKİ NİTELİĞİ: KARMA SÖZLEŞMELER VE HUKUKİ REJİM
233
II. POWER PURCHASE AGREEMENTS (PPA'LAR) – ELEKTRİK SATIN ALMA ANLAŞMALARI
235
III. TAKE–OR–PAY (AL YA DA ÖDE) YÜKÜMLÜLÜKLERİ
238
IV. HASILAT PAYLAŞIM MODELLERİ (REVENUE SHARİNG)
239
On Altıncı Bölüm
ULUSLARARASI TAHKİM VE ENERJİ UYUŞMAZLIKLARI
I. ULUSLARARASI TAHKİMİN ENERJİ PROJELERİ AÇISINDAN ÖNEMİ
241
II. YATIRIM UYUŞMAZLIKLARININ HUKUKİ KAYNAKLARI
241
III. BAŞLICA TAHKİM KURUMLARI VE UYGULAMA USULLERİ
242
IV. POLİTİK RİSKLER, DEVLET GARANTİLERİ VE YİD/BOT PROJELERİ
242
V. TAHKİM KARARLARININ İPTALİ VE İCRASI
243
On Yedinci Bölüm
UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YOLLARI SİSTEMİ
I. EPDK KARARLARINA KARŞI İDARİ DAVA YOLU (İDARİ YARGI)
245
A. Yetkili Mahkeme ve Yargı Yolu Kısıtlamaları
245
B. Dava Açma Süreleri ve Yürütmenin Durdurulması
246
II. TÜKETİCİ UYUŞMAZLIKLARI (TÜKETİCİ HAKEM HEYETLERİ VE TÜKETİCİ MAHKEMELERİ)
246
A. Tüketici Hakem Heyetlerinin Yetkisi
246
B. Tüketici Mahkemelerinin Yetkisi
247
III. GENEL MAHKEMELERİN (ASLİYE HUKUK VE TİCARET) YETKİ SINIRLARI
247
IV. YARGI YOLLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ (GÖREV ÇATIŞMASI)
247
On Sekizinci Bölüm
TÜRKİYE’DE ENERJİ SEKTÖRÜNDE ÖZELLEŞTİRME
SÜRECİ VE ETKİLERİ
I. ÖZELLEŞTİRMENİN HUKUKİ DAYANAKLARI VE TARİHSEL GELİŞİMİ
249
II. ELEKTRİK SEKTÖRÜNDE ÖZELLEŞTİRME: ÜRETİM VE DAĞITIM
250
III. DOĞAL GAZ SEKTÖRÜNDE ÖZELLEŞTİRME: DAĞITIM VE İLETİM AYRIŞTIRMASI
250
IV. ÖZELLEŞTİRMENİN HUKUKİ VE EKONOMİK DEĞERLENDİRMESİ
251
KISIM IV
KÜRESEL DÖNÜŞÜM VE GELECEK PERSPEKTİF
On Dokuzuncu Bölüm
KARŞILAŞTIRMALI ENERJİ HUKUKU: ULUSLARARASI ÜLKE MODELLERİ
I. KARŞILAŞTIRMALI ENERJİ HUKUKUNUN STRATEJİK ÖNEMİ
257
II. AVRUPA BİRLİĞİ MODELİ (ENTEGRE PİYASA VE SKDM)
257
III. ABD MODELİ (FEDERALİZM VE PİYASA ÖRGÜTLENMESİ)
258
IV. İSKANDİNAVYA MODELİ: İSVEÇ (NORD POOL VE HİDRO–NÜKLEER DENGE)
258
V. GELECEĞİN ENERJİ HUKUKÇUSUNUN MİSYONU
258
Yirminci Bölüm
ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ VE AVRUPA YEŞİL MUTABAKATI’NIN ULUSAL ENERJİ HUKUKUNA ETKİLERİ
I. KÜRESEL ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ VE TÜRKİYE PERSPEKTİFİ
271
A. Paris Anlaşması, 2053 Net Sıfır Hedefi ve İdarenin Dönüşen Rolü
272
B. Yeşil Mutabakat’ın Hukuki Bağlayıcılığı ve Ulusal Mevzuata Etkisi
274
C. Enerji Dönüşümünün Teknik, Ekonomik ve Hukuki Boyutları
275
D. Türkiye'nin Enerji Arz Güvenliği–Dönüşüm Dengesi
277
II. SINIRDA KARBON DÜZENLEMESİ (CBAM) VE ENERJİ SEKTÖRÜ
278
A. CBAM'ın Hukuki Dayanakları ve Uygulama Kapsamı
279
B. Enerji Yoğun Sektörlerde Karbon Kaçak Riskleri
280
C. Karbon Fiyatlama ve Emisyon Ticaret Sistemine Geçiş
282
D. Türk Enerji Şirketlerinin CBAM'a Uyum Stratejileri
284
E. Karbon Sızıntısı ve Rekabet Eşitsizliği Riskleri
285
III. ENERJİ DEMOKRASİSİ, ENERJİ YOKSULLUĞU VE ENERJİ KOOPERATİFLERİ: SOSYAL VE HUKUKİ BOYUTLAR
287
A. Enerji Demokrasisi ve Halkın Katılımı
287
B. Enerji Kooperatifleri ve Üretici–Tüketici (Prosumer) Hukuku
288
C. Enerji Yoksulluğu ve Sosyal Tarifeler
288
D. Paydaş Katılımı ve Sosyal Lisans Süreçleri
289
Yirmi Birinci Bölüm
YEŞİL FİNANSMAN ARAÇLARI VE KURUMLARI
I YEŞİL FİNANSMAN ARAÇLARI
293
II. AKILLI ŞEBEKELER VE DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜN HUKUKİ BOYUTU
294
A. Akıllı Şebeke ve Dağıtık Üretimin Hukuki Uyum Zorlukları
294
B. Dijital Şebeke ve Siber Güvenlik Hukuku
295
III. YENİ TEKNOLOJİLERİN HUKUKİ ÇERÇEVESİ
296
IV. ESG (ÇEVRESEL, SOSYAL, YÖNETİŞİM) KRİTERLERİ
296
V. ENERJİ ŞİRKETLERİNDE ESG RAPORLAMA ZORUNLULUKLARI
298
VI. DİJİTAL ŞEBEKE VE SİBER GÜVENLİK HUKUKU: KRİTİK ALTYAPILARDA DEVLET EGEMENLİĞİ
300
VII. ENERJİ YATIRIMLARINDA İKLİM RİSKLERİ VE UYUM STRATEJİLERİ
303
VIII. KARBON KREDİSİ TİCARETİ VE GÖNÜLLÜ KARBON PİYASALARI
307
IX. TEMİZ ENERJİ TEŞVİKLERİ VE DEVLET YARDIMLARI HUKUKU
309
X. DÖNGÜSEL EKONOMİ VE ENERJİ SEKTÖRÜ
311
Yirmi İkinci Bölüm
KÖMÜRDEN ÇIKIŞ, BİYOENERJİ, ATIKTAN ENERJİ VE
HİDROJEN ENERJİSİ
I. KÖMÜRDEN ÇIKIŞ STRATEJİSİ VE HUKUKİ SONUÇLARI: TERMİK SANTRALLERİN GELECEĞİ
315
II. ADİL DÖNÜŞÜM VE SOSYAL ADALET
316
III. ENERJİ EKİPMANLARI GERİ DÖNÜŞÜM ZORUNLULUKLARI
329
IV. ATIKTAN ENERJİ ÜRETİMİNİN HUKUKİ ÇERÇEVESİ
331
V. BİYOENERJİ VE BİYOYAKIT MEVZUATI
332
VI. YENİLENEBİLİR ENERJİ VE HİDROJEN EKONOMİSİNE GEÇİŞ
334
VII. HİDROJEN EKONOMİSİNİN HUKUKİ VE FİNANSAL ZORLUKLARI
334
VIII. MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGELER VE DENİZ ÜSTÜ (OFFSHORE) RÜZGAR ENERJİSİ
335
A. Deniz Hukuku ve Enerji Egemenliği
335
B. Türkiye’nin Offshore Stratejisi ve Hukuki Zorluklar
336
C. YEKA ve Deniz Üstü Yatırım Modeli
336
IX. HİDROJEN EKONOMİSİNİN ROLÜ VE TÜRLERİ
337
X TÜRKİYE'NİN ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ YOL HARİTASI
338
XI. ULUSLARARASI BOYUT VE İKLİM DİPLOMASİSİ
339
XII. UYUŞMAZLIKLAR VE YARGISAL DENETİM
342
EK: 1 Mevzuat Kısa Bilgiler
355
Kaynakça
353
Kavram Dizini
357
Ömer GÜNAY
İçindekiler
Önsöz
5
Birinci Kısım
TEMEL KAVRAMLAR VE KURUMSAL ÇERÇEVE
Birinci Bölüm
ENERJİ KAVRAMI, TÜRLERİ VE ENERJİ HAMMADDELERİ
I. ENERJİ KAVRAMI VE TEMEL ÖZELLİKLERİ
23
II. ENERJİ TÜRLERİNİN SINIFLANDIRILMASI
24
A. Birincil Enerji – İkincil Enerji Ayrımı
24
B. Yenilenebilir enerji kaynakları
24
C. Fosil – Nükleer – Yenilenebilir Enerji Ayrımı
26
III. Enerji Hammaddeleri
27
A. Fosil Enerji Hammaddeleri
27
B. Nükleer Enerji Hammaddeleri
28
C. Yenilenebilir Doğal Enerji Kaynakları
28
D. Kritik Mineraller
29
IV. Enerji Kaynaklarının Hukuki Niteliği
30
V. Enerji–Çevre–Ekonomi İlişkisi
30
İkinci Bölüm
ELEKTRİK ENERJİSİNİN TEKNİK VE HUKUKİ TEMELLERİ
I. ELEKTRİK ENERJİSİNİN FİZİKSEL VE TEKNİK ÖZELLİKLERİ
33
II. ELEKTRİK SİSTEMİNİN YAPISI: ÜRETİM – İLETİM – DAĞITIM – TEDARİK – PİYASA
34
A. Üretim
34
B. İletim
35
C. Dağıtım
35
D. Tedarik
36
E. Piyasa İşletimi
36
III. ULUSAL İLETİM SİSTEMİNİN MERKEZİ ROLÜ
37
IV. ELEKTRİK ENERJİSİNİN DEVLET TARAFINDAN DÜZENLENME ZORUNLULUĞU
39
A. Elektrik sektörü doğal tekel içeren bir yapıya sahiptir.
39
B. Elektrik kesintisi toplumsal hayatı doğrudan etkileyen kritik bir risktir.
39
C. Elektrik fiyatları piyasa başarısızlığı riski taşır.
40
D. Elektrik üretimi ve iletimi çevresel etkileri yüksek faaliyetlerdir.
40
V. ELEKTRİK VE ÇEVRE HUKUKU İLİŞKİSİ
40
A. Elektrik Projelerinde ÇED Sürecinin Hukuki Niteliği
41
B. ÇED Kararı Bir İdari İşlemdir
41
C. ÇED Süreci Önleyici Çevre Hukuku Mekanizmasıdır
41
D. ÇED Süreci Toplumsal Katılımın En Güçlü Mekanizmasıdır
42
E. Yargısal Denetim: Danıştay’ın ÇED Yaklaşımı
44
Üçüncü Bölüm
ENERJİ PİYASASI KAVRAMI VE HUKUKİ DAYANAKLAR
I. ENERJİ PİYASASI KAVRAMI
49
A. Enerji Piyasasının Ekonomik Anlamı
49
B. Enerji Piyasasının Teknik Anlamı
50
C. Enerji Piyasasının Hukuki Anlamı
50
D. Enerji Piyasalarının Türleri
50
II. ENERJİ PİYASASININ HUKUKİ NİTELİĞİ
51
A. Enerji Piyasasının Kamu Hizmeti ile İlişkisi
52
B. Düzenlemeye Tabi Piyasa (Regulated Market) Niteliği
52
C. Enerji Piyasasının Stratejik Sektör Niteliği
53
D. Enerji Piyasalarında Serbestleşme ve Rekabet
53
E. Enerji Piyasalarında Devlet Müdahalesi
54
Dördüncü Bölüm
ENERJİ ALANINDA YETKİLİ KURUMLAR
I. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI (ETKB)
57
A. Bakanlığın Genel Yetki Alanı
57
B. Enerji Politikalarının Belirlenmesi
58
C. Stratejik Planlama ve Ulusal Enerji Stratejileri
58
D. Yatırım İzinleri, Ruhsatlar ve Çevresel Süreçlerin Koordinasyonu
58
E. Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Politikaları
59
II. ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU (EPDK)
59
A. EPDK’nın Kuruluş Amacı ve Hukuki Statüsü
60
B. Düzenleme Yetkisi (Lisans, Tarifeler ve Yönetmelikler)
60
C. Denetim Yetkisi (Piyasa Gözetimi ve Manipülasyonla Mücadele)
61
D. Tüketici Haklarının Korunması
61
E. İdari Yaptırımlar ve Lisans İptalleri
62
F. Kurul Yapısı ve Karar Alma Mekanizması
62
III. TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. (TEİAŞ)
62
A. TEİAŞ’ın Hukuki Statüsü
63
B. İletim Sistemi Operatörü (TSO) Olarak Rolü
63
C. Sistem Güvenliği, Dengeleme ve Arz Sürekliliği
63
D. Yatırım Planlaması ve Kapasite Tahsisi
64
E. Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Şebekeye Entegrasyonu
64
IV. BORU HATLARI İLE PETROL TAŞIMA A.Ş. (BOTAŞ)
65
A. Doğal Gaz Piyasasındaki Konumu
66
B. İletim Altyapısının İşletilmesi
66
C. LNG Terminalleri, Depolama Tesisleri ve Arz Güvenliği
66
D. Tarifeler, Şebekeye Erişim ve Kapasite Tahsisi
67
E. Piyasada Rekabet ve BOTAŞ’ın Hâkim Konumu
68
V. TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ (TKİ) VE TÜRKİYE TAŞKÖMÜRÜ KURUMU (TTK)
68
A. TKİ – Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu
69
B. TTK – Türkiye Taşkömürü Kurumu
69
C. TKİ ve TTK’nın Enerji Arz Güvenliğindeki Rolü
70
D. Güncel Yapısal Dönüşüm ve Yeniden Yapılanma Çabaları
71
VI. ELEKTRİK PİYASASI İŞLETİM A.Ş. (EPİAŞ)
71
A. EPİAŞ’ın Kuruluş Amacı
71
B. Gün Öncesi, Gün İçi ve Dengeleme Piyasalarının İşletimi
72
C. Şeffaflık Platformu ve Veri Yönetimi
72
D. Piyasa Bütünlüğü ve Güvenilirlik
73
E. Piyasa Katılımcılarının Kayıt ve Uzlaştırma İşlemleri
73
F. EPİAŞ’ın Piyasa Dışı Fonksiyonları
74
VII. TÜRKİYE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ (EÜAŞ)
74
A. Görev ve Yetkiler
74
B. Organizasyon Yapısı
75
C. Elektrik Piyasasındaki Rolü
75
VIII. DAĞITIM ŞİRKETLERİ VE OSB DAĞITIM ŞİRKETLERİ
75
A. Dağıtım Bölgeleri ve Görevli Tedarik Şirketleri
76
B. Dağıtım Tarifeleri ve Yatırım Planlaması
76
C. Hizmet Kalitesi Yükümlülükleri
77
D. OSB Dağıtım Lisansları
77
IX. BELEDİYE İŞTİRAKLERİ VE YEREL ENERJİ KURULUŞLARI
78
A. Yerel Isıtma, Aydınlatma ve Doğal Gaz Dağıtımı
78
B. Belediyelerin Elektrik Üretim Yatırımları
79
C. Yerel Yönetimlerin İklim ve Enerji Stratejileri
80
X. ULUSAL ENERJİ YATIRIMLARINDA KURUMLAR ARASI KOORDİNASYON
80
A. ETKB – EPDK Koordinasyonu
80
B. TEİAŞ – EPİAŞ Veri ve Piyasa İşletimi Koordinasyonu
81
C. BOTAŞ – EPDK İlişkisi (Doğal Gaz Piyasası)
81
D. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İşbirliği
82
E. Orman Genel Müdürlüğü, DSİ ve Diğer Kamu Kurumları
82
F. Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi’nin Kolaylaştırıcı Rolü
82
XI – TÜRKİYE ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ (TEDAŞ)
83
A. Kuruluş ve Hukuki Statü
83
B. Görev ve Faaliyet Alanları
83
C. Elektrik Dağıtım Piyasasındaki Rolü
84
XII – TÜRKİYE PETROLLERİ ANONİM ORTAKLIĞI (TPAO)
85
A. Kuruluş ve Hukuki Statü
85
B. Görev ve Faaliyet Alanları
85
C. Ulusal Enerji Politikalarındaki Rolü
86
XIII – ETİ MADEN İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
87
A. Kuruluş ve Hukuki Statü
87
B. Görev ve Faaliyet Alanları
87
C. Türkiye Madencilik Sektöründeki Rolü
88
D. 2840 Sayılı Kanun ve Bor Madenlerinde Devlet Tekeli
89
E. Maden Kanunu (3213) ve 2840 Sayılı Kanun Arasındaki İlişki
90
XIV – TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ (TEMSAN)
90
A. Kuruluş ve Hukuki Statü
90
B. Görev ve Faaliyet Alanları
91
C. Enerji Sektöründeki Rolü
92
XV– TÜRKİYE ENERJİ, NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA KURUMU (TENMAK)
92
A. Kuruluş ve Hukuki Statü
92
B. Görev ve Faaliyet Alanları
93
C. Türkiye Enerji ve Maden Politikalarındaki Rolü
93
İkinci Kısım
SEKTÖREL ENERJİ HUKUKU
Beşinci Bölüm
ELEKTRİK PİYASASI HUKUKU (6446)
I. ELEKTRİK PİYASASI HUKUKUNA GİRİŞ
97
A. Elektrik Enerjisinin Hukuki Niteliği
97
B. Elektrik Piyasasında Serbestleşme Süreci
99
C. Piyasa Faaliyetleri ve Lisans Rejimi
102
II. ELEKTRİK PİYASASI FAALİYET TÜRLERİ
106
A. Üretim Faaliyeti (Rekabete Açık Faaliyet)
106
B. İletim Faaliyeti (Doğal Tekel)
107
C. Dağıtım Faaliyeti (Regüle Edilen Bölgesel Tekel)
108
D. Tedarik Faaliyetleri (Toptan ve Perakende Satış)
109
E. Piyasa İşletim Faaliyeti ve EPİAŞ
113
G. İthalat ve İhracat Faaliyetleri
113
H. Şarj Hizmeti Faaliyeti (Yeni Düzenleme)
113
İ. Yargı Yolu Kısıtlaması:
116
III. TARİFELER, TÜKETİCİ DESTEKLERİ
117
A. Tarife Türleri ve Hukuki Dayanakları
117
B. Tarifelerin Belirlenme Mekanizması
118
C Tüketici Destekleri ve Sosyal Boyut
118
D. Yargısal Denetim ve Sınırları
119
IV. KAMULAŞTIRMA SÜREÇLERİ
130
A. Kamulaştırmanın Hukuki Dayanağı ve Kamu Yararı
135
B. Kamulaştırma Yetkisinin Kullanımı ve Yetkili Kurumlar
136
C. İrtifak Hakkı ve Enerji Nakil Hatları
137
D. Acele Kamulaştırma Rejimi (Kamulaştırma K. m. 27)
138
E. Kamulaştırma Uyuşmazlıkları ve Yargısal Denetim
141
F. Kamulaştırma Giderlerinin Karşılanması
142
V. ARZ GÜVENLİĞİ VE YÜK TEVZİ
146
A. Arz Güvenliğinin Hukuki ve Teknik Boyutları
146
B. Yük Tevzi Kavramı ve TEİAŞ'ın Tekel Rolü
146
C. Dengeleme ve Yan Hizmet Mekanizmaları
147
D. Arz Güvenliği Riskleri ve Kapasite Mekanizması
148
VI EPDK KARARLARI VE YAPTIRIMLAR
150
A. Düzenleme, Karar ve İkincil Mevzuat Yetkisi
150
B. Denetim, Gözetim ve Yaptırım Yetkileri
150
C. Yaptırım Kararlarına Karşı Yargı Yolu
151
Altıncı Bölüm
YENİLENEBİLİR ENERJİ HUKUKU (5346)
I. YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI (YEK)
157
II. YEKA MODELİ VE TAHSİS USULLERİ
157
III. YEKA Modeli: İhale Süreçlerinin Hukuki Aşamaları
161
A. İhale Öncesi Hukuki Hazırlıklar
161
B. İhale Aşaması ve Hukuki Teklif Usulü
162
C. İhale Sonrası Hukuki Yükümlülükler
162
D. YEKA Modeli ve Hukuki İhtilaflar
163
IV. YEKDEM Sistemi
163
A. Hukuki Niteliği ve Kapsamı
164
B. YEKDEM'in İşleyiş Mekanizması
166
C. Teşvik Etkisi ve Piyasa Üzerindeki Rolü
167
D. Yerli Aksam / Teknoloji Teşvikleri
168
E. YEKA Modeli ile Entegrasyonu
169
V. ARAZİ KULLANIMI – ÇED – ORMAN – MERA – ZEYTİNLİK İZİNLERİ
169
A. Kritik Arazi Türlerinde Hukuki Rejim
170
B. Su Kullanım Hakkı ve HES Projeleri
171
VI. DEPOLAMA TESİSLERİ VE HİBRİT ENERJİ
172
A. Depolama Tesisleri:
172
B. Hibrit Enerji:
173
VII. YENİLENEBİLİR ENERJİ UYUŞMAZLIKLARI
175
A. İdari İşlemlere Karşı İptal Davaları
175
B. Yasal Düzenlemelerin Anayasa Mahkemesi'nde Denetimi
176
C. İdari Yaptırım ve Sözleşmesel İhtilaflar
176
D Yargısal Denetimde Telafisi Güç Zarar İlkesi
177
Yedinci Bölüm
DOĞAL GAZ PİYASASI HUKUKU (4646)
I. DOĞAL GAZ PİYASASININ OLUŞUMU VE YASAL ÇERÇEVESİ
179
II. FAALİYET TÜRLERİ (İLETİM, DEPOLAMA, DAĞITIM VE DİĞERLERİ)
179
III. BOTAŞ’IN KONUMU VE HUKUKİ İKİLEMİ
180
IV. REKABETİN GELİŞTİRİLMESİ VE PİYASA MEKANİZMALARI
181
V. ARZ GÜVENLİĞİ VE MÜDAHALE YETKİSİ
181
VI. İDARİ YAPTIRIMLAR (LİSANS İPTALİ VE PARA CEZALARI)
182
VII. KAMULAŞTIRMA (BORU HATLARI VE ALTYAPI İHTİYACI)
182
VIII. DAĞITIM BÖLGELERİ VE ŞEHİR İÇİ DAĞITIM
183
Sekizinci Bölüm
PETROL PİYASASI HUKUKU (5015)
I. PETROL PİYASASININ GELİŞİMİ
185
II. RAFİNAJ – DEPOLAMA – DAĞITIM – BAYİLİK FAALİYETLERİ
185
III. ULUSAL MARKER SİSTEMİ VE KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE
186
VI. DENETİM – SORUŞTURMA – İDARİ YAPTIRIMLAR
187
V. KAMULAŞTIRMA VE KRİTİK ALTYAPI GÜVENLİĞİ
187
Dokuzuncu Bölüm
LPG PİYASASI HUKUKU (5307)
I. LPG'NİN ÖZELLİĞİ VE HUKUKİ STATÜSÜ
189
II. FAALİYET TÜRLERİ
189
III. DOLUM VE DEPOLAMA TESİSLERİ
190
IV. SORUŞTURMA VE YAPTIRIMLAR
190
V. TÜPGAZ DAĞITIMI VE GÜVENLİK STANDARTLARI
191
Onuncu Bölüm
NÜKLEER ENERJİ HUKUKU (7381 – NDK)
I. NÜKLEER ENERJİNİN TEKNİK VE HUKUKİ ÇERÇEVESİ
193
II. AKKUYU MODELİ VE “BUİLD–OWN–OPERATE” (YAP–İŞLET–SAHİP OL)
193
III. NÜKLEER DÜZENLEME KANUNU (7381 SAYILI KANUN)
194
IV. İŞLETENİN HUKUKİ SORUMLULUĞU VE NÜKLEER ZARAR REJİMİ
194
On Birinci Bölüm
MADEN HUKUKU, KÖMÜR, PETROL VE İTHAL KÖMÜR
I. ENERJİ HUKUKU VE MADEN HUKUKU İLİŞKİSİ
197
A. Maden Hukuku'nun Temel İlkeleri ve Ruhsatlandırma
197
B. Maden Ruhsat Tipleri (3213 Sayılı Maden Kanunu)
197
C. Enerji ve Maden Hukukunun Kesişim Noktaları (EPK ile Bağlantı)
198
D. Hukuki Uyuşmazlıklar ve Çıkar Çatışmaları
199
II. İTHAL KÖMÜR HUKUKUNUN KAPSAMI VE HUKUKİ TEMELLERİ
200
A. Çevresel Uyum Zorunluluğu ve Emisyon Standartları
200
B. Arz Güvenliği ve Stratejik Stok Yükümlülüğü
201
C. İthalat Rejimi ve Gümrük İşlemleri
201
D. Hukuki Yaptırımlar ve Çevre Odaklı Denetim
201
E. Uluslararası Perspektif: Almanya’nın Kömürden Çıkış Yasası (Kohleausstiegsgesetz) ve Türkiye’nin Mevcut Durumu
202
III. HİDROKARBON ARAMA VE ÜRETİM İMTİYAZLARI (PETROL KANUNU)
203
On İkinci Bölüm
ENERJİ DEPOLAMA HUKUKU
I. ENERJİ DEPOLAMA KAVRAMI VE HUKUKİ STATÜSÜ
205
II. ENERJİ DEPOLAMA SİSTEMLERİNİN SINIFLANDIRILMASI VE HUKUKİ FARKLARI
205
A. Üretim Tesisine Bütünleşik Elektrik Depolama Üniteleri
206
B. Tüketim Tesisine Bütünleşik Elektrik Depolama Tesisleri
207
C. Müstakil Elektrik Depolama Tesisleri
207
D. Şebeke İşletmecileri Tarafından Kurulacak Depolama Tesisleri
207
III. DEPOLAMA TEKNOLOJİLERİNİN HUKUKİ REJİMİ
207
IV. YEŞİL HİDROJEN HUKUKU VE DEPOLAMA
208
V. DEPOLAMANIN PİYASA İŞLETİMİ VE UZLAŞTIRMA BOYUTU
209
On Üçüncü Bölüm
ENERJİ VERİMLİLİĞİ HUKUKU (5627)
I. ENERJİ VERİMLİLİĞİ KAVRAMI VE HUKUKİ TEMELLERİ
211
II. SEKTÖREL ENERJİ YÖNETİMİ VE HUKUKİ YÜKÜMLÜLÜKLER
211
III ENERJİ YÖNETİCİSİ – ETÜT – DANIŞMANLIK
212
VI. TEŞVİKLER VE DESTEKLER
213
V. DENETİM VE YAPTIRIMLAR
213
Üçüncü Kısım
KESİŞİMSEL HUKUK KONULARI
On Dördüncü Bölüm
ENERJİ HUKUKUNDA REKABET VE REGÜLASYON SİNERJİSİ
I. ENERJİ SEKTÖRÜNDE REKABET HUKUKUNUN TEMEL ZORLUKLARI
217
A. Sektörel Serbestleşme ve Düzenlenmiş Rekabet Kavramı
217
B. Dikey Bütünleşik Yapının Yarattığı Çatışma (Ayrıştırma Sorunu)
217
C. Çapraz Sübvansiyon Riski (Cross–Subsidy)
219
D. Yüksek Giriş Engelleri ve Lisanslama Rejimi
219
E. EPDK ve Rekabet Kurumu Arasındaki Yetki İlişkisi
220
II. DOĞAL TEKEL FAALİYETLERİNDE HAKİM DURUMUN KÖTÜYE KULLANILMASI
220
A. Doğal Tekel Kavramının Tanımı ve Hukuki Statüsü
220
B. Hakim Durumun Tespiti ve Kötüye Kullanma Sınırı
221
C. Doğal Tekelde En Sık Görülen Kötüye Kullanma Halleri (Örneklerle)
222
14.2.4. Denetim ve Yaptırımlar
224
III. REGÜLASYON VE REKABETİN KESİŞİM ALANLARI (SUİİSTİMALLER)
224
A. Çapraz Sübvansiyon (Cross–Subsidy) Yasağı ve Hukuki Denetimi
225
B. Dikey Bütünleşik Yapıların Rekabeti Kısıtlayıcı Etkisi
225
C. Piyasa Manipülasyonu ve Bilgi Açıklama Yükümlülüğü
226
D. Regülasyon Hükümlerinin Dolaylı Kısıtlayıcı Etkisi
226
E. EPDK ve Rekabet Kurumu Arasındaki İlişki ve Yetki Çatışması
227
IV. EPDK VE REKABET KURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ VE YETKİ ÇATIŞMASI
227
A. Kurumların Görev ve Yetki Alanları
227
B. Yetki Paylaşım Modelleri ve Türkiye'deki Durum
227
C. Yetki Çatışması ve Koordinasyon Sorunları
228
D. EPDK Kararlarına Karşı Yargı Yolu Kısıtlaması ve Rekabet Hukuku
229
E. İşlem ve Yapılanma Denetimi
230
V. İŞLEM VE YAPILANMA DENETİMİ
230
A. Enerji Sektöründeki Birleşme ve Devralmaların Denetimi
230
B. Ortak Girişimler (Joint Ventures) ve Konsorsiyumlar
231
C. Enerji Piyasası Düzenlemelerinin Yapısal Etkisi
232
D. Özelleştirme İşlemlerinde Yapılanma Denetimi
232
On Beşinci Bölüm
ENERJİ YATIRIM SÖZLEŞMELERİ HUKUKU
I. ENERJİ PROJELERİ VE SÖZLEŞMELERİN HUKUKİ NİTELİĞİ: KARMA SÖZLEŞMELER VE HUKUKİ REJİM
233
II. POWER PURCHASE AGREEMENTS (PPA'LAR) – ELEKTRİK SATIN ALMA ANLAŞMALARI
235
III. TAKE–OR–PAY (AL YA DA ÖDE) YÜKÜMLÜLÜKLERİ
238
IV. HASILAT PAYLAŞIM MODELLERİ (REVENUE SHARİNG)
239
On Altıncı Bölüm
ULUSLARARASI TAHKİM VE ENERJİ UYUŞMAZLIKLARI
I. ULUSLARARASI TAHKİMİN ENERJİ PROJELERİ AÇISINDAN ÖNEMİ
241
II. YATIRIM UYUŞMAZLIKLARININ HUKUKİ KAYNAKLARI
241
III. BAŞLICA TAHKİM KURUMLARI VE UYGULAMA USULLERİ
242
IV. POLİTİK RİSKLER, DEVLET GARANTİLERİ VE YİD/BOT PROJELERİ
242
V. TAHKİM KARARLARININ İPTALİ VE İCRASI
243
On Yedinci Bölüm
UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YOLLARI SİSTEMİ
I. EPDK KARARLARINA KARŞI İDARİ DAVA YOLU (İDARİ YARGI)
245
A. Yetkili Mahkeme ve Yargı Yolu Kısıtlamaları
245
B. Dava Açma Süreleri ve Yürütmenin Durdurulması
246
II. TÜKETİCİ UYUŞMAZLIKLARI (TÜKETİCİ HAKEM HEYETLERİ VE TÜKETİCİ MAHKEMELERİ)
246
A. Tüketici Hakem Heyetlerinin Yetkisi
246
B. Tüketici Mahkemelerinin Yetkisi
247
III. GENEL MAHKEMELERİN (ASLİYE HUKUK VE TİCARET) YETKİ SINIRLARI
247
IV. YARGI YOLLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ (GÖREV ÇATIŞMASI)
247
On Sekizinci Bölüm
TÜRKİYE’DE ENERJİ SEKTÖRÜNDE ÖZELLEŞTİRME
SÜRECİ VE ETKİLERİ
I. ÖZELLEŞTİRMENİN HUKUKİ DAYANAKLARI VE TARİHSEL GELİŞİMİ
249
II. ELEKTRİK SEKTÖRÜNDE ÖZELLEŞTİRME: ÜRETİM VE DAĞITIM
250
III. DOĞAL GAZ SEKTÖRÜNDE ÖZELLEŞTİRME: DAĞITIM VE İLETİM AYRIŞTIRMASI
250
IV. ÖZELLEŞTİRMENİN HUKUKİ VE EKONOMİK DEĞERLENDİRMESİ
251
KISIM IV
KÜRESEL DÖNÜŞÜM VE GELECEK PERSPEKTİF
On Dokuzuncu Bölüm
KARŞILAŞTIRMALI ENERJİ HUKUKU: ULUSLARARASI ÜLKE MODELLERİ
I. KARŞILAŞTIRMALI ENERJİ HUKUKUNUN STRATEJİK ÖNEMİ
257
II. AVRUPA BİRLİĞİ MODELİ (ENTEGRE PİYASA VE SKDM)
257
III. ABD MODELİ (FEDERALİZM VE PİYASA ÖRGÜTLENMESİ)
258
IV. İSKANDİNAVYA MODELİ: İSVEÇ (NORD POOL VE HİDRO–NÜKLEER DENGE)
258
V. GELECEĞİN ENERJİ HUKUKÇUSUNUN MİSYONU
258
Yirminci Bölüm
ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ VE AVRUPA YEŞİL MUTABAKATI’NIN ULUSAL ENERJİ HUKUKUNA ETKİLERİ
I. KÜRESEL ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ VE TÜRKİYE PERSPEKTİFİ
271
A. Paris Anlaşması, 2053 Net Sıfır Hedefi ve İdarenin Dönüşen Rolü
272
B. Yeşil Mutabakat’ın Hukuki Bağlayıcılığı ve Ulusal Mevzuata Etkisi
274
C. Enerji Dönüşümünün Teknik, Ekonomik ve Hukuki Boyutları
275
D. Türkiye'nin Enerji Arz Güvenliği–Dönüşüm Dengesi
277
II. SINIRDA KARBON DÜZENLEMESİ (CBAM) VE ENERJİ SEKTÖRÜ
278
A. CBAM'ın Hukuki Dayanakları ve Uygulama Kapsamı
279
B. Enerji Yoğun Sektörlerde Karbon Kaçak Riskleri
280
C. Karbon Fiyatlama ve Emisyon Ticaret Sistemine Geçiş
282
D. Türk Enerji Şirketlerinin CBAM'a Uyum Stratejileri
284
E. Karbon Sızıntısı ve Rekabet Eşitsizliği Riskleri
285
III. ENERJİ DEMOKRASİSİ, ENERJİ YOKSULLUĞU VE ENERJİ KOOPERATİFLERİ: SOSYAL VE HUKUKİ BOYUTLAR
287
A. Enerji Demokrasisi ve Halkın Katılımı
287
B. Enerji Kooperatifleri ve Üretici–Tüketici (Prosumer) Hukuku
288
C. Enerji Yoksulluğu ve Sosyal Tarifeler
288
D. Paydaş Katılımı ve Sosyal Lisans Süreçleri
289
Yirmi Birinci Bölüm
YEŞİL FİNANSMAN ARAÇLARI VE KURUMLARI
I YEŞİL FİNANSMAN ARAÇLARI
293
II. AKILLI ŞEBEKELER VE DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜN HUKUKİ BOYUTU
294
A. Akıllı Şebeke ve Dağıtık Üretimin Hukuki Uyum Zorlukları
294
B. Dijital Şebeke ve Siber Güvenlik Hukuku
295
III. YENİ TEKNOLOJİLERİN HUKUKİ ÇERÇEVESİ
296
IV. ESG (ÇEVRESEL, SOSYAL, YÖNETİŞİM) KRİTERLERİ
296
V. ENERJİ ŞİRKETLERİNDE ESG RAPORLAMA ZORUNLULUKLARI
298
VI. DİJİTAL ŞEBEKE VE SİBER GÜVENLİK HUKUKU: KRİTİK ALTYAPILARDA DEVLET EGEMENLİĞİ
300
VII. ENERJİ YATIRIMLARINDA İKLİM RİSKLERİ VE UYUM STRATEJİLERİ
303
VIII. KARBON KREDİSİ TİCARETİ VE GÖNÜLLÜ KARBON PİYASALARI
307
IX. TEMİZ ENERJİ TEŞVİKLERİ VE DEVLET YARDIMLARI HUKUKU
309
X. DÖNGÜSEL EKONOMİ VE ENERJİ SEKTÖRÜ
311
Yirmi İkinci Bölüm
KÖMÜRDEN ÇIKIŞ, BİYOENERJİ, ATIKTAN ENERJİ VE
HİDROJEN ENERJİSİ
I. KÖMÜRDEN ÇIKIŞ STRATEJİSİ VE HUKUKİ SONUÇLARI: TERMİK SANTRALLERİN GELECEĞİ
315
II. ADİL DÖNÜŞÜM VE SOSYAL ADALET
316
III. ENERJİ EKİPMANLARI GERİ DÖNÜŞÜM ZORUNLULUKLARI
329
IV. ATIKTAN ENERJİ ÜRETİMİNİN HUKUKİ ÇERÇEVESİ
331
V. BİYOENERJİ VE BİYOYAKIT MEVZUATI
332
VI. YENİLENEBİLİR ENERJİ VE HİDROJEN EKONOMİSİNE GEÇİŞ
334
VII. HİDROJEN EKONOMİSİNİN HUKUKİ VE FİNANSAL ZORLUKLARI
334
VIII. MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGELER VE DENİZ ÜSTÜ (OFFSHORE) RÜZGAR ENERJİSİ
335
A. Deniz Hukuku ve Enerji Egemenliği
335
B. Türkiye’nin Offshore Stratejisi ve Hukuki Zorluklar
336
C. YEKA ve Deniz Üstü Yatırım Modeli
336
IX. HİDROJEN EKONOMİSİNİN ROLÜ VE TÜRLERİ
337
X TÜRKİYE'NİN ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ YOL HARİTASI
338
XI. ULUSLARARASI BOYUT VE İKLİM DİPLOMASİSİ
339
XII. UYUŞMAZLIKLAR VE YARGISAL DENETİM
342
EK: 1 Mevzuat Kısa Bilgiler
355
Kaynakça
353
Kavram Dizini
357
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 855,00 | 855,00 |
Cardfinans ( Finansbank )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 855,00 | 855,00 |
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 855,00 | 855,00 |
Worldcard ( YKB - Vakıfbank - Anadolubank - Albaraka )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 855,00 | 855,00 |
Diğer Kartlar
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 855,00 | 855,00 |
-
-
-
Yeni
Satışta değil
