Yeni
9786253611927
403185
https://www.legalkitabevi.com/omer-gunay/rodovans-sozlesmeleri-ve-maden-haklarinin-ticarilesmesi-.htm
Rödovans Sözleşmeleri ve Maden Haklarının Ticarileşmesi
598.5
Av. Ömer Günay (Maden Mühendisi)
İçindekiler
Teşekkür
5
Önsöz
7
Bölüm I
RÖDÖVANS SÖZLEŞMESİNİN TANIMI, KAVRAMSAL TEMELLERİ VE ATİPİK NİTELİĞİ
I. RÖDÖVANS KAVRAMININ ETİMOLOJİK VE EKONOMİK KÖKENİ
19
A. Etimolojik Köken: Bir Hak Karşılığı Geri Verme
19
B. Ekonomik Köken: Rant Ekonomisi ve "Tribute" Kavramı
20
C. Tarihsel Gereklilik mi, Yapısal Kusur mu?
21
II. MADEN HUKUKUNDA RÖDÖVANSIN HUKUKİ TANIMI VE UNSURLARI
21
A. Tanımsal Çerçeve ve Hukuki Nitelik
21
B. Sözleşmenin Kurucu Unsurları ve Karşılıklı Edimler
22
C. Hasılat Kirasından Ayrılan Teknik Yönler
22
III. RÖDÖVANSIN ATİPİK/İSİMSİZ KARAKTERİ VE KANUNİLİK İLKESİ SORUNU
24
A. Borçlar Hukuku Bakımından "Atipik/İsimsiz" Niteliği
24
B. Kanunilik İlkesi ve Tanımın Yönetmeliğe Terki Sorunu
25
C. Hukuki Belirlilik ve "Gri Alan" Riski
25
IV. SÖZLEŞMENİN İVAZLI VE RIZAİ NİTELİĞİ
25
A. Sözleşmenin İvazlı ve Rızai Karakteri
25
B. "Hasılat Kirası" Nitelemesinin Doktriner Dayanağı
26
C. "Özün Tüketilmesi" Sorunu
26
D. Statü ve Ehliyet Engeli
26
V. SALT SAHA KİRASI MI, KURULU TİCARİ İŞLETME KİRASI MI?
27
A. Maddi ve Maddi Olmayan Unsurların Bütünlüğü
27
B. Türk Borçlar Kanunu m. 202/2 ve Sorumluluk Rejimi
27
C. Tescil Sorunsalı: Ticaret Sicili vs. Maden Sicili
28
D. Sonuç: Karma Niteleme ve Hukuki Belirsizlik
28
Bölüm II
RÖDÖVANSIN HUKUKUMUZA GİRİŞ SÜRECİ VE
TARİHSEL DÖNÜŞÜM
I. 1985 ÖNCESİ DÖNEM VE 6309 SAYILI MADEN KANUNU SÜRECİ
29
A. Mevzuattaki Terim Boşluğu ve "Fiili Durum" Karakteri
29
B. Kamu Kurumlarının İşletme Modelleri
29
C. İdari Pratiğin Doktriner Altyapıdan Yoksunluğu
30
II. KAMU KURUMLARININ HİZMET ALIMI VE İŞLETME HAKKI DEVİRLERİ
30
A. İdari Zorunluluklar ve "Fiili Durum" Rejimi
30
B. "Hizmet Alımı" Maskesi Altında İşletme Hakkı Devri
31
C. Kamu Tekeli ve Özel Sektörün Sisteme Sızması
31
III. MADEN KANUNU’NUN İLK HALİ VE NEOLİBERAL DÖNÜŞÜMÜN ETKİLERİ
31
A. 1985 Kanunu’nda Tanım Eksikliği ve Kavramsal Boşluk
32
B. Neoliberal Politikalar ve Madenlerin "Piyasalaştırılması"
32
C. "Rasyonel Madencilik" Argümanı ve Yapısal Eleştiri
32
IV. 2004 DEĞİŞİKLİĞİ: RÖDÖVANSIN "MEŞRULAŞMA" EŞİĞİ
33
A. Mevzuat Metnine Giriş ve "Meşrulaşma"
33
B. Ruhsat Devri ve Alt İşletmeciliğin Kolaylaştırılması
33
C. Hukuki Güvenlik mi, Denetim Zafiyeti mi?
33
V. SOMA FACİASI SONRASI REAKSİYONER DEĞİŞİKLİK
34
A. Ek Madde 7: Denetimin "İzin" Mekanizmasına Tahvili
34
B. "Kanunilik İlkesi" Çatlağı: Tanımın Yönetmeliğe Terki
34
C. Yeraltı Kömür İşletmelerinde Kamu İmtiyazı
35
Bölüm III
DOKTRİNDE ÜÇLÜ TASNİF VE
YARGITAY İÇTİHATLARININ ELEŞTİREL ANALİZİ
I. PROF. TOPALOĞLU’NUN RÖDÖVANS TASNİFİ VE KAVRAMSAL EVRİM
37
A. 2001 Bildirisi: Kavramsal Dönüşümün Miladı
37
B. Üçlü Tasnif: Kiralama ile Satım Arasındaki "Gri Bölge"
37
C. Bölünmezlik İlkesi ile Çatışma
38
D. Yargıtay’ın Yaklaşımı ve Ayırt Edici Kriter
38
II. KLASİK RÖDÖVANS SÖZLEŞMESİ VE YARGITAY’IN YAKLAŞIMI
38
A. Klasik Tipin Tanımı ve Yargısal Tescili
39
B. Hasılat Kirası Nitelemesinin Pratik Sonuçları
39
C. Teknik Sınırlar: "Özün Tüketilmesi" Paradoksu
39
D. Hukuki Tercüme Yoluyla Normalleştirme
39
III. RUHSAT DEVRİ NİTELİĞİNDEKİ RÖDÖVANS SÖZLEŞMESİ
40
A. Şekli Devir ve Ekonomik Süreklilik
40
B. Temellük Kastının Yokluğu ve Hukuki Niteleme
40
C. Yargıtay’ın "İade Kaydı" Kriteri
41
IV. "DEVİR İÇEREN RÖDÖVANS" KAVRAMI
41
A. Sözleşmenin Mahiyeti ve Bedel Yapısı
41
B. Ayırt Edici Kriter: "İade Kaydı" Yoksunluğu
41
C. Hukuki Sakatlıklar ve Eleştirel Perspektif
42
V. YARGITAY’IN KRİTERİ: "İADE KAYDI" VE YARGISAL EHLİLEŞTİRME
48
A. "İade Kaydı" Kriteri ve Hukuki Niteleme
48
B. Yargısal Ehlileştirme ve Normalleştirme Eleştirisi
48
Bölüm IV
ANAYASA M. 168 VE MÜLKİYETİN AİDİYETİ EKSENİNDE
RÖDÖVANSIN KESİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ
I. MADENLERİN KAMU MALI STATÜSÜ VE DEVLETİN HÜKÜM/TASARRUF YETKİSİ
51
A. Madenin Statüsü: "Res Publicae" Niteliği
51
B. Anayasa m. 168 ve Devletin Egemenlik Tasarrufu
51
C. Ruhsat Sahibinin Hukuki Konumu: Malik Değil, Yetki Sahibi
51
II. MÜLKİYETİN GAYRİLİĞİ İLKESİ: İDARİ RUHSAT SAHİBİ OLMA STATÜSÜ
52
A. Malik Değil, İdari Muhatap Statüsü
52
B. Ruhsatın "Şart–İşlem" ve Statü İşlemi Niteliği
52
C. İdari İzin Sahibi Olmanın Tasarruf Sınırları
53
III. HAKKI OLUNMAYAN CEVHER ÜZERİNDE TASARRUF YETKİSİ YOKSUNLUĞU
53
A. Yetki Gaspı ve Tasarruf Yetkisinin Sınırları
53
B. Borçlar Hukuku Bakımından Hukuki İmkânsızlık
54
C. Statünün Nesneleştirilmesi Eleştirisi
54
IV. TÜRK BORÇLAR KANUNU M. 27 KAPSAMINDA RÖDÖVANSIN HUKUKİ İMKÂNSIZLIĞI VE KAMU DÜZENİNE AYKIRILIĞI
54
A. Konu Bakımından Hukuki İmkânsızlık
55
B. Kamu Düzenine ve Emredici Normlara Aykırılık
55
V. "RUHSAT SPEKÜLATÖRLÜĞÜ" VE TEMBEL RANTİYE SINIFININ DOĞUŞU
56
A. Ruhsat Pazarlama ve Spekülatif Rant
56
B. "Tembel Rantiye" Modeli ve Emek–Sermaye Çelişkisi
57
C. "Tribute" (Haraç) Sistemi Olarak Rödövans
57
Bölüm V
İDARE HUKUKU EKSENİNDE RUHSATIN ŞAHSİLİĞİ VE
İDARİ RUHSATLARIN DEVREDİLEMEZLİĞİ TEORİSİ
I. "BİREL VE ŞART–İŞLEM" OLARAK MADEN RUHSATININ DOĞASI
59
A. Şart–İşlem (Statü İşlemi) Niteliği
59
B. Statünün Devredilemezliği ve "Nesneleştirme" Sorunu
61
C. Memuriyet Statüsü ile Analoji
61
II. RUHSATIN ŞAHSİLİĞİ VE İDARENİN LİYAKAT DENETİMİNDEN KAÇINMASI
61
A. Liyakat Denetimi: Teknik ve Mali Yeterliliğin Bireyselliği
62
B. Rödövans Yoluyla Denetimin Sönümlenmesi
62
C. Kamu Yararı ve Güvenlik Zafiyeti
62
III. MADEN HAKLARININ BÖLÜNMEZLİĞİ İLKESİ VE İŞLETME YASAKLARI
63
A. Hukuki ve Teknik Zorunluluk: Bütünlük İlkesi
63
B. Jeolojik Bütünlük ve Rasyonel İşletmecilik Paradoksu
64
C. Rödövansın "Hukuki Hile" Niteliği
65
IV. TEKEL HAKKININ KÖTÜYE KULLANIMI VE YETKİ DEVRİ YASAĞI
66
A. Sınırlı Tekel Hakkının Sosyal İşlevi ve Kötüye Kullanımı
66
B. Kamu Hukukunda Yetki Devri Yasağı
66
C. Yetki Aşımı ve Butlan İlişkisi
67
V. ENERJİ LİSANSLARI İLE MADEN RUHSATLARININ KIYASLANMASI
67
A. Anayasal Dayanak: İdarenin Bütünlüğü ve Denetim Birliği
67
B. Enerji Lisansları: Sıkı Denetim ve Lisansın Şahsiliği
68
C. Maden Ruhsatları ve Rödövans: Rejim Çelişkisi
68
D. Kıyas Yoluyla Butlan Analizi
69
Bölüm VI
MADEN HUKUKU EKSENİNDE HAKLARIN BÖLÜNMEZLİĞİ İLKESİ VE RÖDÖVANS PARADOKSU
I. BÖLÜNEMEZLİK İLKESİNİN TEKNİK, JEOLOJİK VE HUKUKİ TEMELLERİ
71
A. İlkenin Jeolojik Temelleri: Rezerv Sürekliliği ve Bütünlüğü
71
B. Rasyonel İşletmecilik ve Maden Emniyeti
72
C. İlkenin Hukuki Temelleri: Sicil Tekliği ve Kamu Yararı
72
D. Anayasa Mahkemesi’nin E. 2019/47, K. 2021/16 Sayılı Kararı ve Dava Konusu Düzenleme
73
II. RÖDÖVANS SÖZLEŞMELERİ YOLUYLA GÖLGE İŞLETMECİLİK
77
A. Kanuni Yasağın Sözleşme Serbestisi Perdesiyle Aşılması
77
B. Sahanın Geometrik ve İşlevsel Bölünmesi
77
C. Gölge İşletmecilik ve Asimetrik Sorumluluk Maskesi
78
D. Doktriner Açıdan Hüküm: Kanuna Karşı Hile
78
III. SORUMLULUK VE YETKİ MAKASI
79
A. Ruhsat Ehliyeti Şartlarının Kamusal Niteliği
79
B. Rödövansın Hülle İşlevi: Ehliyetsiz Süjelerin Sahaya Sızması
79
C. Sorumluluk ve Yetki Makası
80
IV. TEKNİK NEZARET ORGANİZASYONU, İŞLETME PROJELERİNİN BÜTÜNLÜĞÜ VE YÖNETİM KARMAŞASI
80
A. Teknik Nezaretçinin Kamusal Niteliği ve Bağımsızlık
81
B. Onaylı İşletme Projelerinin Bütünlüğü İlkesinin Felç Olması
81
C. Üçlü Yapı ve Ölümcül Komuta Karmaşası
82
D. Cezai ve İdari Sorumlulukta Kaos Teorisi
82
BÖLÜM VII
KARŞILAŞTIRMALI HUKUK PERSPEKTİFİNDEN
MADEN HAKLARININ DEVRİ VE
RÖDÖVANSIN ULUSLARARASI KODLARI
I. FRANSIZ MADEN HUKUKU VE İMTİYAZIN BÜTÜNLÜĞÜ
85
A. Tarihsel Temel: Kamusal Mülkiyet ve İmtiyaz Sistemi
85
B. Fransız Hukukunda Rödövansın Karşılığı: "Amodiation"
86
C. İmtiyazın Bütünlüğü ve Sıkı İdari İzin Rejimi
86
D. Türk Hukuku Bakımından Çıkarımlar ve Eleştiri
87
II. BATI AVUSTRALYA HUKUKUNDA "ALT KİRALAMA" VE ONAY KRİTERLERİ
87
A. Avustralya Modelinin Niteliği
88
B. "Section 82" ve Mutlak Bakanlık Onayı Bariyeri
88
C. Sıkı Onay Kriterleri ve Liyakat Denetiminin Sürekliliği
88
D. Türk Hukuku Bakımından Çıkarımlar ve Eleştiri
89
III. AVUSTRALYA SİSTEMİNDE YATIRIM ZORUNLULUĞU VE ASLİ SORUMLULUĞUN SÜREKLİLİĞİ
90
A. "Use itLose it" İlkesi ve Asgari Harcama Taahhüdü
90
B. Ruhsat Pazarlama ve Spekülasyona Karşı Kamusal Bariyer
90
C. Asli Sorumluluğun Sürekliliği ve Bölünmezliği
91
D. Türk Maden Hukuku Açısından Yapısal Çıkarımlar
91
IV. (ŞİLİ/PERU) HUKUKUNDA AMPARO SİSTEMİ VE MÜTESELSİL SORUMLULUK REJİMİ
92
A. "Amparo Minero" Kavramı ve Sosyal İşlev Teorisi
92
B. Peru ve Şili Modellerinde "Amparo" Mekanizmaları
92
C. Sözleşmesel İlişkilerde Müteselsil Sorumluluk ve Risk Yönetimi
93
D. Türk Rödövans Pratiği Karşısında Latin Amerika Dersleri ve Butlan Tezi
94
V. GANA HUKUKUNDA GALAMSEY İLE MÜCADELE VE SPEKÜLASYON YASAĞI
95
A. Gana Maden Hukukunun "Vesting" (Millete Özgüleme) İlkesi
95
B. "Galamsey" Olgusu: Kayıt Dışı Rödövans Sözleşmelerinin Yarattığı Kamu Düzeni Krizi
95
C. Spekülasyon Yasağı ve Ağırlaştırılmış Cezai Müeyyideler
96
D. Gana Modelinin Doktriner Teşmili ve Butlan Tezi
97
VI. KAMU HUKUKUNDA "SPEKÜLASYON YASAĞI" İLKESİ
98
A. Maden Hukukunda Spekülasyon ve Kamu Yararı Çelişkisi
98
B. Anayasa m. 168 Işığında Spekülasyon Yasağının Temelleri
98
C. Rödövansın Spekülasyon Yasağını Delme Fonksiyonu
99
D. TBK m. 27 Kapsamında Kesin Hükümsüzlük
99
Bölüm VIII
TÜRK YARGI İÇTİHATLARINDA
VE DOKTRİNİNDE RÖDÖVANSIN GEÇERSİZLİĞİ:
PRAGMATİST SAVUNULARIN ELEŞTİRİSİ
I. RÖDÖVANS SÖZLEŞMELERİNİN GEÇERSİZLİĞİ SORUNU
101
A. Çitil Tezi’nin Pragmatist Temelleri ve İktisadi Rasyonalizasyon Çabası
101
B. "Tecrübesizlik" Argümanının İdare Hukuku Bakımından Çürütülmesi
102
C. "Atıl Alanların Değerlendirilmesi" nin Reddi
102
D. Kamu Düzeninin Pragmatizme Feda Edilemeyeceği İlkesi
103
II. SEÇİCİ MADENCİLİK OLGUSUNUN REZERV BÜTÜNLÜĞÜNE ETKİSİ
103
A. İktisadi Zaman Sınırı ve Rödövansçının Motivasyon Asimetrisi
103
B. Seçici Madencilik ve Tenör Körleşmesi
104
C. Anayasa m. 168 ve "Rasyonel İşletme" İlkesinin Açık İhlali
104
III. KAZANILABİLİR DÜŞÜK TENÖRLÜ CEVHERİN TERKİ VE MİLLİ SERVET KAYBI
105
A. Sterilizasyonun Mühendislik Anatomisi: Harmanlama İlkesinin Tasfiyesi
105
B. Geri Dönülemez Fiziki ve İktisadi İmkânsızlık Sarmalı
106
C. Anayasa m. 168 Karşısında Rezerv Sterilizasyonunun Hukuki Niteliği
106
IV. RÖDÖVANS BEDELİNİN İNGİLİZ LİTERATÜRÜNDEKİ TRİBUTE (HARAÇ/PAY) KAVRAMI İLE İŞLEVSEL BENZERLİĞİ VE MÜLKİYET TEMELİ EKSİKLİĞİ
107
A. Tarihsel Arka Plan: İngiliz Maden Hukukunda "Tribute" Sistemi
107
B. Riskin Tamamen Devri ve Tembel Rantiyeliğin Evrensel Formülü
108
C. Yapısal Ayrım ve Mülkiyet Temeli Eksikliği
108
Bölüm IX
SOMA VE ERMENEK FACİALARI IŞIĞINDA
RÖDÖVANSIN KANLI BİLANÇOSU VE YAPISAL KUSUR TEORİSİ
I. SOMA VE ERMENEK FACİALARI SONRASI YAYIMLANAN KURUM RAPORLARININ ANALİZİ
111
A. TMMOB Raporu: Teknik Nezaretin İptali ve "Üretim Zorlaması"
111
B. Türkiye Barolar Birliği (TBB) Raporu: Yetki–Sorumluluk Makası ve "Hukuki Perdeleme"
112
C. TBMM Meclis Araştırma Komisyonu Raporu: Devletin Denetim Gücünün Sönümlenmesi
113
D. IndustriALL Global Union Raporu: Prekarizasyon ve Küresel Sömürü Kodları
113
E. Kurum Raporlarının Sentezi ve Butlan Tezine Ampirik Dayanak
114
II. ORTAK NEDEN YAPISAL OLARAK RÖDÖVANS VE ÜRETİM/MALİYET BASKISI
114
A. İktisadi İndirgemeciliğin İptali: Kazaların Yapısal Nedensellik Teorisi
115
B. Üretim Zorlaması: Karşılanamaz Rödövans Paylarının Baskısı
115
C. Maliyet Zorlaması ve İş Güvenliğinin Önemsizleştirilmesi
115
D. Kamu Düzenini Tehdit Eden "Ölümcül Düzeneğin" Hukuken Himaye Edilemeyeceği
116
III. TABELA ŞİRKETLERİ ÜZERİNDEN İŞÇİLİK ALACAKLARININ VE TAZMİNATLARIN TAHSİL EDİLEMEZLİĞİ
117
A. Sorumluluktan Kaçış Enstrümanı Olarak "Sermaye Yetersizliği" ve Tabela Şirketleri
117
B. "Pirus Zaferi" Olarak Tazminat Davaları ve Tahsil Edilemezlik Krizi
117
C. Yargıtay’ın Müteselsil Sorumluluk Arayışı ve Muvazaa Teşhisi
118
D. Tazminatların Tahsil Edilemezliği ve "Kof Hüküm" İllüzyonu
118
IV. İSG MEVZUATI IŞIĞINDA ASIL İŞVEREN–ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN PERDELENMESİ VE MUVAZAA KARİNESİ
120
A. 6331 Sayılı İSG Kanunu Ekseninde Sorumluluğun Parçalanamazlığı ve Kamu Düzeni
120
B. Rödövans Sözleşmesi ile İlişkinin Perdelenmesi (Veiling of Employment Relationship)
120
C. İş Kanunu m. 2/6–7 Çerçevesinde Yapısal Muvazaa Karinesi
121
V. ANAYASA M. 17 (YAŞAM HAKKI) VE M. 56 (SAĞLIKLI ÇEVRE) EKSENİNDE DEVLETİN POZİTİF KORUMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ
122
A. Devletin Pozitif Koruma Yükümlülüğü ve "Tehlikeli Faaliyetler" Doktrini
122
B. Rödövansın Devletin Denetim Gücü Üzerinde Yarattığı "Kamusal Körlük"
123
C. Anayasa m. 56 Ekseninde Rezerv Tahribatı ve Ekolojik Yıkım İlliyeti
123
Bölüm X
YASAL REFORMLAR VE DÖNÜŞÜM:
EK MADDE 7 ÇERÇEVESİNDE PARADİGMA DEĞİŞİMİ
I. MADEN KANUNU EK MADDE 7’NİN DEĞİŞİK ÜÇÜNCÜ FIKRASININ (7164 S.K.) ANALİZİ: RÖDÖVANSÇININ DOĞRUDAN RUHSATLANDIRILMASI
125
A. Normun Tarihsel–Siyasal Arka Planı ve "Sorumluluktan Kaçış" Krizinin Sonu
125
B. "Doğrudan Ruhsatlandırma" Mekanizmasının Normatif Analizi
126
C. Yasama Organının Zımni İtirafı (Confessio Legislatoris): Rödövansın Yapısal Sakatlığı
126
D. Doktriner Hüküm: Normun Geçmişe Etkisi ve Butlan Teziyle İlliyet
127
II. GENEL MÜDÜRLÜĞÜN SÖZLEŞME DIŞINA İTİLMESİ: ANAYASA M. 168’İN KANUN YOLUYLA İLGASI VE ŞERH KURUMUNUN ALDATICI İŞLEVİ
127
A. Regülatif Otoritenin Pasifleştirilmesi: Genel Müdürlüğün Sözleşme Dışına İtilmesi
128
B. Anayasa m. 168’in Kanun ve Alt Mevzuat Yoluyla İlgası Paradoksu
128
C. Maden Siciline Şerh Kurumunun Aldatıcı (İllüzyonist) İşlevi
129
D. Sonuç ve Butlan Teşhisi: Sicil Perdesinin Arkasındaki Kesin Hükümsüzlük
130
III. 7257 SAYILI KANUN İLAVELERİ: MUAFİYETLERİN VE ÇED İZİNLERİNİN KAPASİTE TAAHHÜDÜYLE "OTOMATİK DEVRİ" RİSKİ
130
A. Normun İşlevsel Anatomisi: "Kapasite Taahhüdü" Karşılığında Kamusal İzinlerin Miras Bırakılması
131
B. İdare ve Çevre Hukuku Açısından Risk Analizi: Liyakat ve ÇED Denetiminin İşlevsizleştirilmesi
131
C. Rödövans İlişkisiyle Eklemlenme: Hülle Yoluyla "İzin Kaçakçılığı"
132
IV. SORUMLULUĞUN TEK TARAFLI DEVRİ VE CUİUS COMMODA, EİUS INCOMMODA (NİMET–KÜLFET DENGESİ) İLKESİNİN TERSİNE ÇEVRİLMESİ
132
A. Evrensel Hukuk İlkesi: Cuius Commoda, Eius Incommoda ve Sorumluluk Symmetrisi
133
B. Rödövans İlişkisinde Nimet–Külfet Symmetrisinin Yapısal Kırılması
133
C. Sorumluluğun Özel Hukuk Sözleşmesiyle Tek Taraflı Devri Teşebbüsünün Hukuki İmkânsızlığı
134
D. Kamusal Ruhsat Pazarlama ve Hakların Finansallaşmasının Somut Vesikası: Türk Altın İşletmeleri A.Ş. İlanı Analizi
134
Bölüm XI
DİYALEKTİK VE TARİHSEL PERSPEKTİF:
RÖDÖVANSIN SOSYO–EKONOMİK TARİHSEL GELİŞİMİ VE
SINIFSAL KARAKTERİ
I. RÖDÖVANSIN ÜÇ EVRELİ EVRİMİNİN SINIFSAL VE HUKUKİ BOYUTU
137
A. Birinci Evre: Teknik İşbirliği ve İkincil Hizmet Alımı Dönemi (Klasik Devletçi Dönem)
137
B. İkinci Evre: Neoliberal Serbestleşme, Özelleştirme ve Taşeronlaşma Dönemi (Geçiş Evresi)
138
C. Üçüncü Evre: Hakların Finansallaşması, Tabela Şirketleşmesi ve Regülatif Çöküş Dönemi (Günümüz Rantiye Rejimi)
138
II. DOKTRİNER KÖRLÜK: AKADEMİK İLGİSİZLİĞİN SİSTEMİN DEVAMLILIĞINDAKİ ROLÜ
139
A. Özel Hukuk İndirgemeciliği ve Kamu Hukuku Dogmatiğinden Kopuş
139
B. Sözleşme Serbestisi Fetişizmi ve TBK m. 27’nin Pasifleştirilmesi
140
C. Mühendislik ve Fiziki Gerçeklikten Kopuk "Sırf Hukukî" Yaklaşım
140
D. Facialardan Sonra Bile Statükoyu Koruma Refleksi: Tazminat Hukukuna Sıkışma
141
E. Netice: Akademik Sorumluluk ve Yeni Paradigmanın İnşası
142
III. ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: RÖDÖVANSIN TOPYEKÛN YASAKLANMASI VE ALTERNATİF İŞLETME MODELLERİ
142
A. Rödövans Sözleşmelerinin Kanun Yoluyla Topyekûn Yasaklanması
143
B. Alternatif Model I: Risk ve Hasılat Paylaşımı İçermeyen "Saf Hizmet Alımı" Rejimi
143
C. Alternatif Model II: Sicile Tescilli Ortak Girişim (Joint Venture) ve Konsorsiyum Yapıları
144
D. Alternatif Model III: Ruhsat Bütünlüğünün Korunarak Tam Devri ve Kamu Eliyle İşletme
144
E. Paradigma Değişim Süreci: Mevcut Durum ile Olması Gereken Hukuk Mukayesesi
145
F. Sonuç: Yeni Paradigmanın Hukuki Kaçınılmazlığı
145
IV. SENTEZ: MUTLAK BUTLAN HÜKMÜNÜN BÜTÜNSEL GEREKÇELERİ
145
Sonuç
149
Son Söz
151
Kaynakça
153
Kavram Dizini
157
Av. Ömer Günay (Maden Mühendisi)
İçindekiler
Teşekkür
5
Önsöz
7
Bölüm I
RÖDÖVANS SÖZLEŞMESİNİN TANIMI, KAVRAMSAL TEMELLERİ VE ATİPİK NİTELİĞİ
I. RÖDÖVANS KAVRAMININ ETİMOLOJİK VE EKONOMİK KÖKENİ
19
A. Etimolojik Köken: Bir Hak Karşılığı Geri Verme
19
B. Ekonomik Köken: Rant Ekonomisi ve "Tribute" Kavramı
20
C. Tarihsel Gereklilik mi, Yapısal Kusur mu?
21
II. MADEN HUKUKUNDA RÖDÖVANSIN HUKUKİ TANIMI VE UNSURLARI
21
A. Tanımsal Çerçeve ve Hukuki Nitelik
21
B. Sözleşmenin Kurucu Unsurları ve Karşılıklı Edimler
22
C. Hasılat Kirasından Ayrılan Teknik Yönler
22
III. RÖDÖVANSIN ATİPİK/İSİMSİZ KARAKTERİ VE KANUNİLİK İLKESİ SORUNU
24
A. Borçlar Hukuku Bakımından "Atipik/İsimsiz" Niteliği
24
B. Kanunilik İlkesi ve Tanımın Yönetmeliğe Terki Sorunu
25
C. Hukuki Belirlilik ve "Gri Alan" Riski
25
IV. SÖZLEŞMENİN İVAZLI VE RIZAİ NİTELİĞİ
25
A. Sözleşmenin İvazlı ve Rızai Karakteri
25
B. "Hasılat Kirası" Nitelemesinin Doktriner Dayanağı
26
C. "Özün Tüketilmesi" Sorunu
26
D. Statü ve Ehliyet Engeli
26
V. SALT SAHA KİRASI MI, KURULU TİCARİ İŞLETME KİRASI MI?
27
A. Maddi ve Maddi Olmayan Unsurların Bütünlüğü
27
B. Türk Borçlar Kanunu m. 202/2 ve Sorumluluk Rejimi
27
C. Tescil Sorunsalı: Ticaret Sicili vs. Maden Sicili
28
D. Sonuç: Karma Niteleme ve Hukuki Belirsizlik
28
Bölüm II
RÖDÖVANSIN HUKUKUMUZA GİRİŞ SÜRECİ VE
TARİHSEL DÖNÜŞÜM
I. 1985 ÖNCESİ DÖNEM VE 6309 SAYILI MADEN KANUNU SÜRECİ
29
A. Mevzuattaki Terim Boşluğu ve "Fiili Durum" Karakteri
29
B. Kamu Kurumlarının İşletme Modelleri
29
C. İdari Pratiğin Doktriner Altyapıdan Yoksunluğu
30
II. KAMU KURUMLARININ HİZMET ALIMI VE İŞLETME HAKKI DEVİRLERİ
30
A. İdari Zorunluluklar ve "Fiili Durum" Rejimi
30
B. "Hizmet Alımı" Maskesi Altında İşletme Hakkı Devri
31
C. Kamu Tekeli ve Özel Sektörün Sisteme Sızması
31
III. MADEN KANUNU’NUN İLK HALİ VE NEOLİBERAL DÖNÜŞÜMÜN ETKİLERİ
31
A. 1985 Kanunu’nda Tanım Eksikliği ve Kavramsal Boşluk
32
B. Neoliberal Politikalar ve Madenlerin "Piyasalaştırılması"
32
C. "Rasyonel Madencilik" Argümanı ve Yapısal Eleştiri
32
IV. 2004 DEĞİŞİKLİĞİ: RÖDÖVANSIN "MEŞRULAŞMA" EŞİĞİ
33
A. Mevzuat Metnine Giriş ve "Meşrulaşma"
33
B. Ruhsat Devri ve Alt İşletmeciliğin Kolaylaştırılması
33
C. Hukuki Güvenlik mi, Denetim Zafiyeti mi?
33
V. SOMA FACİASI SONRASI REAKSİYONER DEĞİŞİKLİK
34
A. Ek Madde 7: Denetimin "İzin" Mekanizmasına Tahvili
34
B. "Kanunilik İlkesi" Çatlağı: Tanımın Yönetmeliğe Terki
34
C. Yeraltı Kömür İşletmelerinde Kamu İmtiyazı
35
Bölüm III
DOKTRİNDE ÜÇLÜ TASNİF VE
YARGITAY İÇTİHATLARININ ELEŞTİREL ANALİZİ
I. PROF. TOPALOĞLU’NUN RÖDÖVANS TASNİFİ VE KAVRAMSAL EVRİM
37
A. 2001 Bildirisi: Kavramsal Dönüşümün Miladı
37
B. Üçlü Tasnif: Kiralama ile Satım Arasındaki "Gri Bölge"
37
C. Bölünmezlik İlkesi ile Çatışma
38
D. Yargıtay’ın Yaklaşımı ve Ayırt Edici Kriter
38
II. KLASİK RÖDÖVANS SÖZLEŞMESİ VE YARGITAY’IN YAKLAŞIMI
38
A. Klasik Tipin Tanımı ve Yargısal Tescili
39
B. Hasılat Kirası Nitelemesinin Pratik Sonuçları
39
C. Teknik Sınırlar: "Özün Tüketilmesi" Paradoksu
39
D. Hukuki Tercüme Yoluyla Normalleştirme
39
III. RUHSAT DEVRİ NİTELİĞİNDEKİ RÖDÖVANS SÖZLEŞMESİ
40
A. Şekli Devir ve Ekonomik Süreklilik
40
B. Temellük Kastının Yokluğu ve Hukuki Niteleme
40
C. Yargıtay’ın "İade Kaydı" Kriteri
41
IV. "DEVİR İÇEREN RÖDÖVANS" KAVRAMI
41
A. Sözleşmenin Mahiyeti ve Bedel Yapısı
41
B. Ayırt Edici Kriter: "İade Kaydı" Yoksunluğu
41
C. Hukuki Sakatlıklar ve Eleştirel Perspektif
42
V. YARGITAY’IN KRİTERİ: "İADE KAYDI" VE YARGISAL EHLİLEŞTİRME
48
A. "İade Kaydı" Kriteri ve Hukuki Niteleme
48
B. Yargısal Ehlileştirme ve Normalleştirme Eleştirisi
48
Bölüm IV
ANAYASA M. 168 VE MÜLKİYETİN AİDİYETİ EKSENİNDE
RÖDÖVANSIN KESİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ
I. MADENLERİN KAMU MALI STATÜSÜ VE DEVLETİN HÜKÜM/TASARRUF YETKİSİ
51
A. Madenin Statüsü: "Res Publicae" Niteliği
51
B. Anayasa m. 168 ve Devletin Egemenlik Tasarrufu
51
C. Ruhsat Sahibinin Hukuki Konumu: Malik Değil, Yetki Sahibi
51
II. MÜLKİYETİN GAYRİLİĞİ İLKESİ: İDARİ RUHSAT SAHİBİ OLMA STATÜSÜ
52
A. Malik Değil, İdari Muhatap Statüsü
52
B. Ruhsatın "Şart–İşlem" ve Statü İşlemi Niteliği
52
C. İdari İzin Sahibi Olmanın Tasarruf Sınırları
53
III. HAKKI OLUNMAYAN CEVHER ÜZERİNDE TASARRUF YETKİSİ YOKSUNLUĞU
53
A. Yetki Gaspı ve Tasarruf Yetkisinin Sınırları
53
B. Borçlar Hukuku Bakımından Hukuki İmkânsızlık
54
C. Statünün Nesneleştirilmesi Eleştirisi
54
IV. TÜRK BORÇLAR KANUNU M. 27 KAPSAMINDA RÖDÖVANSIN HUKUKİ İMKÂNSIZLIĞI VE KAMU DÜZENİNE AYKIRILIĞI
54
A. Konu Bakımından Hukuki İmkânsızlık
55
B. Kamu Düzenine ve Emredici Normlara Aykırılık
55
V. "RUHSAT SPEKÜLATÖRLÜĞÜ" VE TEMBEL RANTİYE SINIFININ DOĞUŞU
56
A. Ruhsat Pazarlama ve Spekülatif Rant
56
B. "Tembel Rantiye" Modeli ve Emek–Sermaye Çelişkisi
57
C. "Tribute" (Haraç) Sistemi Olarak Rödövans
57
Bölüm V
İDARE HUKUKU EKSENİNDE RUHSATIN ŞAHSİLİĞİ VE
İDARİ RUHSATLARIN DEVREDİLEMEZLİĞİ TEORİSİ
I. "BİREL VE ŞART–İŞLEM" OLARAK MADEN RUHSATININ DOĞASI
59
A. Şart–İşlem (Statü İşlemi) Niteliği
59
B. Statünün Devredilemezliği ve "Nesneleştirme" Sorunu
61
C. Memuriyet Statüsü ile Analoji
61
II. RUHSATIN ŞAHSİLİĞİ VE İDARENİN LİYAKAT DENETİMİNDEN KAÇINMASI
61
A. Liyakat Denetimi: Teknik ve Mali Yeterliliğin Bireyselliği
62
B. Rödövans Yoluyla Denetimin Sönümlenmesi
62
C. Kamu Yararı ve Güvenlik Zafiyeti
62
III. MADEN HAKLARININ BÖLÜNMEZLİĞİ İLKESİ VE İŞLETME YASAKLARI
63
A. Hukuki ve Teknik Zorunluluk: Bütünlük İlkesi
63
B. Jeolojik Bütünlük ve Rasyonel İşletmecilik Paradoksu
64
C. Rödövansın "Hukuki Hile" Niteliği
65
IV. TEKEL HAKKININ KÖTÜYE KULLANIMI VE YETKİ DEVRİ YASAĞI
66
A. Sınırlı Tekel Hakkının Sosyal İşlevi ve Kötüye Kullanımı
66
B. Kamu Hukukunda Yetki Devri Yasağı
66
C. Yetki Aşımı ve Butlan İlişkisi
67
V. ENERJİ LİSANSLARI İLE MADEN RUHSATLARININ KIYASLANMASI
67
A. Anayasal Dayanak: İdarenin Bütünlüğü ve Denetim Birliği
67
B. Enerji Lisansları: Sıkı Denetim ve Lisansın Şahsiliği
68
C. Maden Ruhsatları ve Rödövans: Rejim Çelişkisi
68
D. Kıyas Yoluyla Butlan Analizi
69
Bölüm VI
MADEN HUKUKU EKSENİNDE HAKLARIN BÖLÜNMEZLİĞİ İLKESİ VE RÖDÖVANS PARADOKSU
I. BÖLÜNEMEZLİK İLKESİNİN TEKNİK, JEOLOJİK VE HUKUKİ TEMELLERİ
71
A. İlkenin Jeolojik Temelleri: Rezerv Sürekliliği ve Bütünlüğü
71
B. Rasyonel İşletmecilik ve Maden Emniyeti
72
C. İlkenin Hukuki Temelleri: Sicil Tekliği ve Kamu Yararı
72
D. Anayasa Mahkemesi’nin E. 2019/47, K. 2021/16 Sayılı Kararı ve Dava Konusu Düzenleme
73
II. RÖDÖVANS SÖZLEŞMELERİ YOLUYLA GÖLGE İŞLETMECİLİK
77
A. Kanuni Yasağın Sözleşme Serbestisi Perdesiyle Aşılması
77
B. Sahanın Geometrik ve İşlevsel Bölünmesi
77
C. Gölge İşletmecilik ve Asimetrik Sorumluluk Maskesi
78
D. Doktriner Açıdan Hüküm: Kanuna Karşı Hile
78
III. SORUMLULUK VE YETKİ MAKASI
79
A. Ruhsat Ehliyeti Şartlarının Kamusal Niteliği
79
B. Rödövansın Hülle İşlevi: Ehliyetsiz Süjelerin Sahaya Sızması
79
C. Sorumluluk ve Yetki Makası
80
IV. TEKNİK NEZARET ORGANİZASYONU, İŞLETME PROJELERİNİN BÜTÜNLÜĞÜ VE YÖNETİM KARMAŞASI
80
A. Teknik Nezaretçinin Kamusal Niteliği ve Bağımsızlık
81
B. Onaylı İşletme Projelerinin Bütünlüğü İlkesinin Felç Olması
81
C. Üçlü Yapı ve Ölümcül Komuta Karmaşası
82
D. Cezai ve İdari Sorumlulukta Kaos Teorisi
82
BÖLÜM VII
KARŞILAŞTIRMALI HUKUK PERSPEKTİFİNDEN
MADEN HAKLARININ DEVRİ VE
RÖDÖVANSIN ULUSLARARASI KODLARI
I. FRANSIZ MADEN HUKUKU VE İMTİYAZIN BÜTÜNLÜĞÜ
85
A. Tarihsel Temel: Kamusal Mülkiyet ve İmtiyaz Sistemi
85
B. Fransız Hukukunda Rödövansın Karşılığı: "Amodiation"
86
C. İmtiyazın Bütünlüğü ve Sıkı İdari İzin Rejimi
86
D. Türk Hukuku Bakımından Çıkarımlar ve Eleştiri
87
II. BATI AVUSTRALYA HUKUKUNDA "ALT KİRALAMA" VE ONAY KRİTERLERİ
87
A. Avustralya Modelinin Niteliği
88
B. "Section 82" ve Mutlak Bakanlık Onayı Bariyeri
88
C. Sıkı Onay Kriterleri ve Liyakat Denetiminin Sürekliliği
88
D. Türk Hukuku Bakımından Çıkarımlar ve Eleştiri
89
III. AVUSTRALYA SİSTEMİNDE YATIRIM ZORUNLULUĞU VE ASLİ SORUMLULUĞUN SÜREKLİLİĞİ
90
A. "Use itLose it" İlkesi ve Asgari Harcama Taahhüdü
90
B. Ruhsat Pazarlama ve Spekülasyona Karşı Kamusal Bariyer
90
C. Asli Sorumluluğun Sürekliliği ve Bölünmezliği
91
D. Türk Maden Hukuku Açısından Yapısal Çıkarımlar
91
IV. (ŞİLİ/PERU) HUKUKUNDA AMPARO SİSTEMİ VE MÜTESELSİL SORUMLULUK REJİMİ
92
A. "Amparo Minero" Kavramı ve Sosyal İşlev Teorisi
92
B. Peru ve Şili Modellerinde "Amparo" Mekanizmaları
92
C. Sözleşmesel İlişkilerde Müteselsil Sorumluluk ve Risk Yönetimi
93
D. Türk Rödövans Pratiği Karşısında Latin Amerika Dersleri ve Butlan Tezi
94
V. GANA HUKUKUNDA GALAMSEY İLE MÜCADELE VE SPEKÜLASYON YASAĞI
95
A. Gana Maden Hukukunun "Vesting" (Millete Özgüleme) İlkesi
95
B. "Galamsey" Olgusu: Kayıt Dışı Rödövans Sözleşmelerinin Yarattığı Kamu Düzeni Krizi
95
C. Spekülasyon Yasağı ve Ağırlaştırılmış Cezai Müeyyideler
96
D. Gana Modelinin Doktriner Teşmili ve Butlan Tezi
97
VI. KAMU HUKUKUNDA "SPEKÜLASYON YASAĞI" İLKESİ
98
A. Maden Hukukunda Spekülasyon ve Kamu Yararı Çelişkisi
98
B. Anayasa m. 168 Işığında Spekülasyon Yasağının Temelleri
98
C. Rödövansın Spekülasyon Yasağını Delme Fonksiyonu
99
D. TBK m. 27 Kapsamında Kesin Hükümsüzlük
99
Bölüm VIII
TÜRK YARGI İÇTİHATLARINDA
VE DOKTRİNİNDE RÖDÖVANSIN GEÇERSİZLİĞİ:
PRAGMATİST SAVUNULARIN ELEŞTİRİSİ
I. RÖDÖVANS SÖZLEŞMELERİNİN GEÇERSİZLİĞİ SORUNU
101
A. Çitil Tezi’nin Pragmatist Temelleri ve İktisadi Rasyonalizasyon Çabası
101
B. "Tecrübesizlik" Argümanının İdare Hukuku Bakımından Çürütülmesi
102
C. "Atıl Alanların Değerlendirilmesi" nin Reddi
102
D. Kamu Düzeninin Pragmatizme Feda Edilemeyeceği İlkesi
103
II. SEÇİCİ MADENCİLİK OLGUSUNUN REZERV BÜTÜNLÜĞÜNE ETKİSİ
103
A. İktisadi Zaman Sınırı ve Rödövansçının Motivasyon Asimetrisi
103
B. Seçici Madencilik ve Tenör Körleşmesi
104
C. Anayasa m. 168 ve "Rasyonel İşletme" İlkesinin Açık İhlali
104
III. KAZANILABİLİR DÜŞÜK TENÖRLÜ CEVHERİN TERKİ VE MİLLİ SERVET KAYBI
105
A. Sterilizasyonun Mühendislik Anatomisi: Harmanlama İlkesinin Tasfiyesi
105
B. Geri Dönülemez Fiziki ve İktisadi İmkânsızlık Sarmalı
106
C. Anayasa m. 168 Karşısında Rezerv Sterilizasyonunun Hukuki Niteliği
106
IV. RÖDÖVANS BEDELİNİN İNGİLİZ LİTERATÜRÜNDEKİ TRİBUTE (HARAÇ/PAY) KAVRAMI İLE İŞLEVSEL BENZERLİĞİ VE MÜLKİYET TEMELİ EKSİKLİĞİ
107
A. Tarihsel Arka Plan: İngiliz Maden Hukukunda "Tribute" Sistemi
107
B. Riskin Tamamen Devri ve Tembel Rantiyeliğin Evrensel Formülü
108
C. Yapısal Ayrım ve Mülkiyet Temeli Eksikliği
108
Bölüm IX
SOMA VE ERMENEK FACİALARI IŞIĞINDA
RÖDÖVANSIN KANLI BİLANÇOSU VE YAPISAL KUSUR TEORİSİ
I. SOMA VE ERMENEK FACİALARI SONRASI YAYIMLANAN KURUM RAPORLARININ ANALİZİ
111
A. TMMOB Raporu: Teknik Nezaretin İptali ve "Üretim Zorlaması"
111
B. Türkiye Barolar Birliği (TBB) Raporu: Yetki–Sorumluluk Makası ve "Hukuki Perdeleme"
112
C. TBMM Meclis Araştırma Komisyonu Raporu: Devletin Denetim Gücünün Sönümlenmesi
113
D. IndustriALL Global Union Raporu: Prekarizasyon ve Küresel Sömürü Kodları
113
E. Kurum Raporlarının Sentezi ve Butlan Tezine Ampirik Dayanak
114
II. ORTAK NEDEN YAPISAL OLARAK RÖDÖVANS VE ÜRETİM/MALİYET BASKISI
114
A. İktisadi İndirgemeciliğin İptali: Kazaların Yapısal Nedensellik Teorisi
115
B. Üretim Zorlaması: Karşılanamaz Rödövans Paylarının Baskısı
115
C. Maliyet Zorlaması ve İş Güvenliğinin Önemsizleştirilmesi
115
D. Kamu Düzenini Tehdit Eden "Ölümcül Düzeneğin" Hukuken Himaye Edilemeyeceği
116
III. TABELA ŞİRKETLERİ ÜZERİNDEN İŞÇİLİK ALACAKLARININ VE TAZMİNATLARIN TAHSİL EDİLEMEZLİĞİ
117
A. Sorumluluktan Kaçış Enstrümanı Olarak "Sermaye Yetersizliği" ve Tabela Şirketleri
117
B. "Pirus Zaferi" Olarak Tazminat Davaları ve Tahsil Edilemezlik Krizi
117
C. Yargıtay’ın Müteselsil Sorumluluk Arayışı ve Muvazaa Teşhisi
118
D. Tazminatların Tahsil Edilemezliği ve "Kof Hüküm" İllüzyonu
118
IV. İSG MEVZUATI IŞIĞINDA ASIL İŞVEREN–ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN PERDELENMESİ VE MUVAZAA KARİNESİ
120
A. 6331 Sayılı İSG Kanunu Ekseninde Sorumluluğun Parçalanamazlığı ve Kamu Düzeni
120
B. Rödövans Sözleşmesi ile İlişkinin Perdelenmesi (Veiling of Employment Relationship)
120
C. İş Kanunu m. 2/6–7 Çerçevesinde Yapısal Muvazaa Karinesi
121
V. ANAYASA M. 17 (YAŞAM HAKKI) VE M. 56 (SAĞLIKLI ÇEVRE) EKSENİNDE DEVLETİN POZİTİF KORUMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ
122
A. Devletin Pozitif Koruma Yükümlülüğü ve "Tehlikeli Faaliyetler" Doktrini
122
B. Rödövansın Devletin Denetim Gücü Üzerinde Yarattığı "Kamusal Körlük"
123
C. Anayasa m. 56 Ekseninde Rezerv Tahribatı ve Ekolojik Yıkım İlliyeti
123
Bölüm X
YASAL REFORMLAR VE DÖNÜŞÜM:
EK MADDE 7 ÇERÇEVESİNDE PARADİGMA DEĞİŞİMİ
I. MADEN KANUNU EK MADDE 7’NİN DEĞİŞİK ÜÇÜNCÜ FIKRASININ (7164 S.K.) ANALİZİ: RÖDÖVANSÇININ DOĞRUDAN RUHSATLANDIRILMASI
125
A. Normun Tarihsel–Siyasal Arka Planı ve "Sorumluluktan Kaçış" Krizinin Sonu
125
B. "Doğrudan Ruhsatlandırma" Mekanizmasının Normatif Analizi
126
C. Yasama Organının Zımni İtirafı (Confessio Legislatoris): Rödövansın Yapısal Sakatlığı
126
D. Doktriner Hüküm: Normun Geçmişe Etkisi ve Butlan Teziyle İlliyet
127
II. GENEL MÜDÜRLÜĞÜN SÖZLEŞME DIŞINA İTİLMESİ: ANAYASA M. 168’İN KANUN YOLUYLA İLGASI VE ŞERH KURUMUNUN ALDATICI İŞLEVİ
127
A. Regülatif Otoritenin Pasifleştirilmesi: Genel Müdürlüğün Sözleşme Dışına İtilmesi
128
B. Anayasa m. 168’in Kanun ve Alt Mevzuat Yoluyla İlgası Paradoksu
128
C. Maden Siciline Şerh Kurumunun Aldatıcı (İllüzyonist) İşlevi
129
D. Sonuç ve Butlan Teşhisi: Sicil Perdesinin Arkasındaki Kesin Hükümsüzlük
130
III. 7257 SAYILI KANUN İLAVELERİ: MUAFİYETLERİN VE ÇED İZİNLERİNİN KAPASİTE TAAHHÜDÜYLE "OTOMATİK DEVRİ" RİSKİ
130
A. Normun İşlevsel Anatomisi: "Kapasite Taahhüdü" Karşılığında Kamusal İzinlerin Miras Bırakılması
131
B. İdare ve Çevre Hukuku Açısından Risk Analizi: Liyakat ve ÇED Denetiminin İşlevsizleştirilmesi
131
C. Rödövans İlişkisiyle Eklemlenme: Hülle Yoluyla "İzin Kaçakçılığı"
132
IV. SORUMLULUĞUN TEK TARAFLI DEVRİ VE CUİUS COMMODA, EİUS INCOMMODA (NİMET–KÜLFET DENGESİ) İLKESİNİN TERSİNE ÇEVRİLMESİ
132
A. Evrensel Hukuk İlkesi: Cuius Commoda, Eius Incommoda ve Sorumluluk Symmetrisi
133
B. Rödövans İlişkisinde Nimet–Külfet Symmetrisinin Yapısal Kırılması
133
C. Sorumluluğun Özel Hukuk Sözleşmesiyle Tek Taraflı Devri Teşebbüsünün Hukuki İmkânsızlığı
134
D. Kamusal Ruhsat Pazarlama ve Hakların Finansallaşmasının Somut Vesikası: Türk Altın İşletmeleri A.Ş. İlanı Analizi
134
Bölüm XI
DİYALEKTİK VE TARİHSEL PERSPEKTİF:
RÖDÖVANSIN SOSYO–EKONOMİK TARİHSEL GELİŞİMİ VE
SINIFSAL KARAKTERİ
I. RÖDÖVANSIN ÜÇ EVRELİ EVRİMİNİN SINIFSAL VE HUKUKİ BOYUTU
137
A. Birinci Evre: Teknik İşbirliği ve İkincil Hizmet Alımı Dönemi (Klasik Devletçi Dönem)
137
B. İkinci Evre: Neoliberal Serbestleşme, Özelleştirme ve Taşeronlaşma Dönemi (Geçiş Evresi)
138
C. Üçüncü Evre: Hakların Finansallaşması, Tabela Şirketleşmesi ve Regülatif Çöküş Dönemi (Günümüz Rantiye Rejimi)
138
II. DOKTRİNER KÖRLÜK: AKADEMİK İLGİSİZLİĞİN SİSTEMİN DEVAMLILIĞINDAKİ ROLÜ
139
A. Özel Hukuk İndirgemeciliği ve Kamu Hukuku Dogmatiğinden Kopuş
139
B. Sözleşme Serbestisi Fetişizmi ve TBK m. 27’nin Pasifleştirilmesi
140
C. Mühendislik ve Fiziki Gerçeklikten Kopuk "Sırf Hukukî" Yaklaşım
140
D. Facialardan Sonra Bile Statükoyu Koruma Refleksi: Tazminat Hukukuna Sıkışma
141
E. Netice: Akademik Sorumluluk ve Yeni Paradigmanın İnşası
142
III. ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: RÖDÖVANSIN TOPYEKÛN YASAKLANMASI VE ALTERNATİF İŞLETME MODELLERİ
142
A. Rödövans Sözleşmelerinin Kanun Yoluyla Topyekûn Yasaklanması
143
B. Alternatif Model I: Risk ve Hasılat Paylaşımı İçermeyen "Saf Hizmet Alımı" Rejimi
143
C. Alternatif Model II: Sicile Tescilli Ortak Girişim (Joint Venture) ve Konsorsiyum Yapıları
144
D. Alternatif Model III: Ruhsat Bütünlüğünün Korunarak Tam Devri ve Kamu Eliyle İşletme
144
E. Paradigma Değişim Süreci: Mevcut Durum ile Olması Gereken Hukuk Mukayesesi
145
F. Sonuç: Yeni Paradigmanın Hukuki Kaçınılmazlığı
145
IV. SENTEZ: MUTLAK BUTLAN HÜKMÜNÜN BÜTÜNSEL GEREKÇELERİ
145
Sonuç
149
Son Söz
151
Kaynakça
153
Kavram Dizini
157
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 598,50 | 598,50 |
Worldcard ( YKB - Vakıfbank - Anadolubank - Albaraka )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 598,50 | 598,50 |
Diğer Kartlar
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 598,50 | 598,50 |
-
-
-
-
-
Yeni
Satışta değil
