E-Ticaret Sektöründe Kullanılan Yapay Zeka Uygulamaları Kapsamında Kişisel Verilerin Korunması – Avrupa Birliği ve Türk Hukuku Çerçevesinde

Av. Rümeysa Tekin

KISALTMALAR
GİRİŞ

BİRİNCİ BÖLÜM: GENEL YÖNLERİYLE YAPAY ZEKA VE VERİ
I. Genel Olarak Yapay Zeka
II. Kavramsal Çerçevede Yapay Zeka
III. Yapay Zekanın Tarihsel Yolculuğu
IV. Yapay Zeka Türleri
V. Yapay Zeka Teknikleri
 A. Makina Öğrenmesi (Machine Learning)
  1. Pekiştirmeli Öğrenme
  2. Yapay Sinir Ağı
 B. Derin Öğrenme (Deep Learning)
 C. Uzman Sistemler
 D. Doğal Dil İşleme (Natural Language Processing)
 E. Üretken AI (Gen AI)
 F. Robotik
VI. Yapay Zekanın Hukuki Statüsü
 A. Genel Olarak
 B. Yapay Zekanın Eşya Olduğu Yönündeki Görüş
 C. Yapay Zekanın Köle Olduğu Yönündeki Görüş
 D. Yapay Zekanın Kişiliği Olduğu Yönündeki Görüşler
  1. Tüzel Kişilik Görüşü
  2. Elektronik Kişilik Görüşü
VII. Yapay Zekaya İlişkin Hukuki Düzenlemeler
 A. Uluslararası Düzenlemeler
  1. 2024’e Kadar Avrupa’da Yapay Zeka Alanındaki Gelişmeler
  2. Avrupa Birliği Yapay Zeka Düzenlemesi: AI Act (2024)
  3. Avrupa Konseyi Çerçeve Sözleşmesi (2024)
 B. Ulusal Düzenlemeler
VIII. Veri
 A. Verilerin Sınıflandırılması
  1. Yapılandırılmış Veri
  2. Yapılandırılmamış Veri
  3. Yarı Yapılandırılmış Veri
 B. Genel Olarak Büyük Veri
  1. Büyük Verinin Özellikleri
  2. Yapay Zeka ve Büyük Veri İlişkisi
 C. Verinin Bir Alt Kümesi Olarak: Kişisel Veri

İKİNCİ BÖLÜM: GENEL OLARAK KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI
I. Kişisel Verilerin Korunması İhtiyacı
II. Kişisel Veri Kavramı Tanımı ve Unsurları
 A. Her Türlü Bilgi
 B. Kişi
  1. Tüzel Kişilere İlişkin Kişisel Veriler
  2. Cenine İlişkin Kişisel Veriler
  3. Ölüye İlişkin Kişisel Veriler
 C. Belirli veya Belirlenebilir Olma
 D. İlişkili Olma
III. Kişisel Verilerin Hukuki Niteliği
 A. Mülkiyet Hakkı Görüşü
 B. Fikri Mülkiyet Hakkı Görüşü
 C. Kişilik Hakkı Görüşü
 D. Günümüz “Bağımsız Hak” Yaklaşımı
IV. Kişisel Verilerin Korunmasının Hukuku
V. Genel Olarak Kişisel Veri Hukukunun Sujeleri
 A. İlgili Kişi (Kişisel Verileri İşlenen Kişi veya Veri Öznesi)
 B. Veri Sorumlusu
 C. Veri İşleyen
VI. Kişisel Verilerin İşlenmesi
VII. Kişisel Veri Türleri
 A. Özel Nitelikli Kişisel Veriler (Hassas Kişisel Veriler)
 B. Genel Nitelikli Kişisel Veriler (Hassas Olmayan Kişisel Veriler)
VIII. Kişisel Verilerin Korunmasına İlişkin Hukuki Düzenlemeler
 A. Uluslararası Düzenlemeler
  1. Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü (OECD)
  2. Birleşmiş Milletler
  3. Avrupa Konseyi
  4. Avrupa Birliği
 B. Ulusal Düzenlemeler

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: E-TİCARET SEKTÖRÜNDE KULLANILAN YAPAY ZEKA UYGULAMALARI KAPSAMINDA KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASINA İLİŞKİN ÖZEL BİR DEĞERLENDİRME
I. E-Ticaret, Yapay Zeka Entegrasyonu ve Kişisel Veriler
 A. Ticaretin Dijitalleşmesi: E-Ticaret
 B. E-Ticarette Yapay Zeka Teknolojilerinin Rolü
 C. E-Ticaret ve Yapay Zeka Açısından Kişisel Verilerin Önemi
II. E-Ticarette Kullanılan Yapay Zeka Uygulamaları ve Kişisel Veri İşleme Süreçleri
 A. Genel Olarak
 B. Yapay Zeka Tabanlı Sohbet Botları (Chatbot ve Sanal Asistanlar)
  1. Chatbotlar
  2. Sanal Asistanlar (Digital Assistant)
  3. Teknik Altyapı ve Kullanılan Yapay Zeka Tekniği
  4. Hukuki ve Etik Değerlendirme
 C. Öneri Sistemleri (Recommendation Engines/Recommender Systems)
  1. Tüketici Segmentasyonu ile Hedef Kitle Tespiti
  2. Kişiselleştirilmiş Müşteri Deneyimi
  3. Teknik Altyapı ve Kullanılan Yapay Zeka Tekniği
  4. Hukuki ve Etik Değerlendirme
 D. Akıllı Arama Sistemleri
  1. Yapay Zeka Tabanlı Akıllı Arama Sistemleri
  2. Teknik Altyapı ve Kullanılan Yapay Zeka Tekniği
  3. Hukuki ve Etik Değerlendirme
 E. Dinamik Fiyatlandırma ve Stok Yönetimi Algoritmaları
  1. Genel Olarak Dinamik Fiyatlandırma (Algorithmic Pricing)
  2. Kişiselleştirilmiş Dinamik Fiyatlandırma
  3. Stok Yönetimi
  4. Risk Bakımından Değerlendirme
 F. E-Ticarette Kullanılan Yapay Zeka Uygulamaları ve Kişisel Veri İşleme Süreçlerine İlişkin Genel Değerlendirme
III. E-Ticaret Sektöründe Kullanılan Yapay Zeka Uygulamaları ve Kişisel Verilerin Korunması Hukukuna Uyum
 A. Yapay Zeka Uygulamalarında Uyulması Gereken Kişisel Verilerin Korunması İlkeleri
  1. Hukuka Uygunluk, Adalet ve Şeffaflık İlkeleri
  2. Amaçla Sınırlılık İlkesi
  3. Veri Minimizasyonu İlkesi
  4. Verilerin Güncel ve Doğru Olması İlkesi
  5. Saklama Süreleri ile Sınırlılık İlkesi
 B. Yapay Zeka Uygulamalarında Kişisel Verilerin İşlenebilmesinin Hukuki Şartları
  1. İlgili Kişinin Açık Rızası
   a. Açık Rızanın Unsurları
    aa. Sınırlı ve Belirli Olma
    bb. Özgür İrade Şartı
    cc. Bilgilendirme Yükümlülüğü
   b. Rızanın Açık Olması ile Şekil Şartı
   c. Özel Nitelikli Kişisel Veriler Özelinde Değerlendirme
   d. E-Ticarette Kullanılan Yapay Zeka Uygulamalarında Açık Rıza
  2. Meşru Amaçlarla Kişisel Verilerin İşlenmesi
  3. Kişisel Verileri İşleme Yasakları
   a. Profilleme
   b. Otomatik Karar Verme Yasağı
 C. Yapay Zeka Uygulamalarında Kullanıcıların (İlgili Kişinin) Hakları
  1. Bilgi Edinme Hakkı
   a. Veri Sorumlusunun Aydınlatma Yükümlülüğü
   b. Veri Sorumlusuna Müracaat ile İlgili Kişinin Bilgi Edinmesi ve Erişim Hakkı
  2. Kişisel Verilerin Düzeltilmesini İsteme Hakkı
  3. Kişisel Verilerin Silinmesini ve Yok Edilmesini (Unutulma Hakkı) İsteme Hakkı
  4. Veri Taşınabilirliği Hakkı
  5. İtiraz Hakkı
  6. İşlemeyi Kısıtlama Hakkı
  7. Zararının Tazmin Edilmesini Talep Hakkı
 D. E-Ticaret İşletmesi Tarafından Alınacak İdari ve Teknik Tedbirler

SONUÇ
KAYNAKÇA