Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu _{AİHM Kararları Işığında Bir İnceleme}

Dr. Sami Akpirinç

KISALTMALAR
GİRİŞ

BİRİNCİ BÖLÜM
1. HAKARET SUÇU
1.1. Korunan Hukuki Değer
1.2. Suçun Unsurları
 1.2.1. Suçun Maddi Unsurları
  1.2.1.1. Fail
  1.2.1.2. Mağdur
  1.2.1.3. Suçun Konusu
  1.2.1.4. Fiil
 1.2.2. Suçun Manevi Unsurları
 1.2.3. Hukuka Aykırılık Unsurları
  1.2.3.1. Hakkın Kullanılması
  1.2.3.2. Görevin Yerine Getirilmesi
1.3. Suçun Nitelikli Halleri
 1.3.1. Kamu Görevlisine Karşı Görevinden Dolayı İşlenme
 1.3.2. Hakaretin, Kanaat ve Din Özgürlüğünün Kullanılması Dolayısıyla İşlenmesi
 1.3.3. Kişinin Mensup Bulunduğu Dine Göre Kutsal Sayılan Değerlerden Bahisle İşlenmesi
 1.3.4. Suçun Alenen İşlenmesi
 1.3.5. Suçun Sağlık Çalışanlarına Yönelik İşlenmesi
1.4. Şahsi Cezasızlık Nedenleri
 1.4.1. Haksız Bir Fiile Tepki Olarak İşlenmesi
 1.4.2. Kasten Yaralama Suçuna Tepki Olarak İşlenmesi
 1.4.3. Karşılıklı Hakaret
 1.4.4. İspat Hakkı (L’exceptio Veritatis)
1.5. Suçun Özel Görünüş Şekilleri
 1.5.1. Teşebbüs
 1.5.2. İştirak
 1.5.3. İçtima
1.6. Muhakeme ve Yaptırım

İKİNCİ BÖLÜM
2. CUMHURBAŞKANINA HAKARET SUÇU
2.1. Korunan Hukuki Değer
2.2. Suçun Unsurları
 2.2.1. Suçun Maddi Unsurları
  2.2.1.1. Fail
  2.2.1.2. Mağdur
  2.2.1.3. Fiil
 2.2.2. Suçun Manevi Unsuru
 2.2.3. Hukuka Aykırılık Unsuru
2.3. Suçun Alenen İşlenmesi
2.4. Suçun Özel Görünüş Şekilleri
 2.4.1. Suçun Tamamlanması
 2.4.2. Teşebbüs
 2.4.3. İçtima
 2.4.4. İştirak
2.5. Muhakeme ve Yaptırım
 2.5.1. Soruşturma ve Kovuşturma
 2.5.2. Yargılama ve Yaptırım
2.6. Benzer Suçlarla Karşılaştırma
 2.6.1. Cumhurbaşkanına Hakaret ve Hakaret
 2.6.2. Cumhurbaşkanına Hakaret ve Devletin Egemenlik Alametlerini Aşağılama
 2.6.3. Cumhurbaşkanına Hakaret ve Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Devletin Kurum ve Organlarını Aşağılama
2.7. Sayılarla Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu
2.8. Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu ve Eleştiri Hakkı

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
3. AİHM’NİN CUMHURBAŞKANINA HAKARET SUÇUNA YAKLAŞIMI
3.1. AİHM’nin İfade Özgürlüğü Kapsamında Değerlendirmesi
 3.1.1. İfade Özgürlüğünün Genel Tanımı
 3.1.2. Uluslararası Belgelerde İfade Özgürlüğü
 3.1.3. AİHS’de İfade Özgürlüğünün Sınırlandırılması
  3.1.3.1. Ulusal Güvenlik, Toprak Bütünlüğü ve Kamu Güvenliğinin Sağlanması
  3.1.3.2. Kamu Düzeninin Sağlanması ve Suç İşlenmesinin Önlenmesi
  3.1.3.3. Ahlakın ve Sağlığın Korunması
  3.1.3.4. Başkalarının Şöhreti ve Haklarının Korunması
  3.1.3.5. Yargı Erkinin Otorite ve Tarafsızlığının Korunması
  3.1.3.6. Gizli Bilgilerin Açığa Vurulmasının Önlenmesi
 3.1.4. AİHM’nin Cumhurbaşkanına Hakaret Suçuna İfade Özgürlüğü Bağlamında Yaklaşımı
  3.1.4.1. Devlet Başkanlarına Yönelik Özel Koruma
  3.1.4.2. TCK m. 299’un Uygulanma Zorunluluğu
  3.1.4.3. Caydırıcı Etki (Chilling Effect)
  3.1.4.4. Değer Yargısı ve Maddi Olgu Ayrımı
  3.1.4.5. Orantılılık İlkesi ve Cezaların Değerlendirilmesi
  3.1.4.6. Siyasi Eleştiri ile Hakaret Arasındaki Ayrım
  3.1.4.7. Takdir Marjı
3.2. AİHM’nin Özel ve Aile Hayatına Saygı Hakkı Kapsamında Değerlendirmesi

SONUÇ VE ÖNERİLER
KAYNAKÇA