Sendikalar Hukukuna Yön Veren İlkeler

Stok Kodu:
9786253778415
Boyut:
16x24
Sayfa Sayısı:
606
Basım Yeri:
Ankara
Baskı:
2
Basım Tarihi:
2026-05
Kapak Türü:
Cilt
Kağıt Türü:
1.Hamur
%5 indirimli
1.600,00TL
1.520,00TL
Taksitli fiyat: 1 x 1.520,00TL
Havale/EFT ile: 1.444,00TL
9786253778415
402030
Sendikalar Hukukuna Yön Veren İlkeler
Sendikalar Hukukuna Yön Veren İlkeler
1520

Dr.Öğretim Üyesi Serkan Taylan Karaç

 

 

İÇİNDEKİLER
 
 
TAKDİM (Prof. Dr. Süleyman Başterzi) 
 
7
GELEITWORT (Prof. Dr. Olaf Deinert) 
 
9
FOREWORD (Prof. Dr. Olaf Deinert) 
 
11
İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ (Dr. Serkan Taylan Karaç) 
 
13
ÖNSÖZ (Dr. Serkan Taylan Karaç) 
 
15
İÇİNDEKİLER 
 
17
KISALTMALAR 
 
31
GİRİŞ 
 
39
BİRİNCİ BÖLÜM
 
 
KURAMSAL VE TARİHSEL BOYUTUYLA SENDİKALAR – SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ
 
 
§ 1. KAVRAMSAL ÇERÇEVE 
 
45
I. GENEL OLARAK 
 
45
II. İLKELER VE KURALLAR 
 
46
III. SENDİKALİZM 
 
49
A. Sendikalizmin Doğuşu 
 
51
B. Sendikalizmin Genel Esasları 
 
54
§ 2. SENDİKA KAVRAMI VE SENDİKACILIĞIN TARİHÇESİ 
 
58
I. SENDİKA KAVRAMI 
 
58
II. SENDİKACILIĞIN TARİHÇESİ 
 
62
A. Genel Olarak 
 
62
B. İngiltere’de Sendikacılık 
 
64
C. Almanya’da Sendikacılık 
 
68
Ç. Fransa’da Sendikacılık 
 
74
D. Türkiye’de Sendikacılık 
 
78
1. Genel Olarak 
 
78
2. Osmanlı Döneminde Sendikal Hareketler 
 
78
3. Cumhuriyet Döneminde Sendikal Hareketler 
 
83
§ 3. SENDİKANIN TANIMI İLE SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ 
 
94
I. SENDİKANIN TANIMI 
 
94
A. Genel Olarak 
 
94
B. İşçi Sendikaları 
 
96
C. İşveren Sendikaları 
 
98
Ç. Konfederasyonlar ve Kuruluş Kavramı 
 
99
D. Alman Hukukunda Sendikal Örgütler 
 
101
1. Genel Olarak 
 
101
2. Sendikanın Unsurları 
 
103
a. Kuruluşa Dair Temel Unsurlar 
 
103
1) İşçi veya İşverenler Tarafından Oluşturulan Örgütsel
 
 
Yapı 
 
103
2) Özel Hukuk Hükümleri Çerçevesinde Serbest Olarak
 
 
Örgütlenmiş Olması 
 
104
b. Amaç Unsuru 
 
104
c. Bağımsızlık Unsuru 
 
105
1) Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı 
 
106
2) Üçüncü Taraflara Karşı Bağımsızlık 
 
107
ç. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti Bakımından Aranan İlave
 
 
Unsurlar 
 
108
1) Demokratik Örgütlenme 
 
109
2) Sosyal Baskı Gücü 
 
111
3) Toplu İş Sözleşmesi Yapma Amacının Güdülmesi ve
 
 
Sürece Katılım 
 
112
4) Zanaat Odaları/Esnaf Derneklerinin Toplu İş
 
 
Sözleşmesi Ehliyeti 
 
113
5) Üst Kuruluşların Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti 
 
113
3. İşçi Sendikaları 
 
114
4. İşveren Sendikaları 
 
116
II. SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ 
 
118
A. Genel Olarak 
 
118
B. Sendika Özgürlüğünün Niteliği 
 
119
1. Hak ve Özgürlük Kavramları 
 
119
2. Sendika Özgürlüğünün Niteliği 
 
121
a. İnsan Hakkı Niteliği ve Diğer Bazı İnsan Hakları ile İlişkisi 
 
121
1) Sendika Özgürlüğü ve İfade Özgürlüğü İlişkisi 
 
121
2) Sendika Özgürlüğü ve Örgütlenme Özgürlüğü İlişkisi 
 
122
b. Sosyal ve Ekonomik Hak – Klasik Temel Hak
 
 
Değerlendirmesi 
 
123
c. Çifte Temel Hak Niteliği 
 
125
C. Sendika Özgürlüğünün Kapsamı 
 
126
1. Bireysel Sendika Özgürlüğü 
 
126
a. Olumlu Sendika Özgürlüğü 
 
127
b. Olumsuz Sendika Özgürlüğü 
 
129
2. Kolektif Sendika Özgürlüğü 
 
130
Ç. Hakkın Sınırlandırılması ve Korunması 
 
133
1. Hakkın Sınırlandırılması 
 
133
2. Hakkın Korunması 
 
135
D. Sendika Özgürlüğü Bağlamında Kamu Görevlilerinin Durumunun
 
 
Değerlendirilmesi 
 
136
E. Alman Hukukunda Sendika Özgürlüğü 
 
138
1. Örgütlenme (Dernek Kurma) Özgürlüğü 
 
138
2. Sendika Özgürlüğü 
 
141
a. Bireysel Sendika Özgürlüğü 
 
143
1) Olumlu Sendika Özgürlüğü 
 
143
2) Olumsuz Sendika Özgürlüğü 
 
145
b. Kolektif Sendika Özgürlüğü 
 
148
1) Kolektif Sendika Özgürlüğü Çerçevesinde
 
 
Sendikaların Kuruluşuna (Varoluşuna) ve
 
 
Faaliyetlerine Dair Güvenceler 
 
150
2) Kolektif Sendika Özgürlüğü Çerçevesinde
 
 
Sendikaların Kullanabileceği Araçlara Dair
 
 
Güvenceler 
 
154
3) Güvencelerin Sınırı 
 
156
F. Bireysel ve Kolektif Sendika Özgürlüklerinin Çatışması 
 
157
1. Türk Hukukunda Sendikal Özgürlüklerin Çatışması 
 
157
2. Alman Hukukunda Sendikal Özgürlüklerin Çatışması 
 
159
III. ULUSLARARASI BELGELERDE SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ 
 
163
A. Birleşmiş Milletler Belgeleri 
 
163
1. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 
 
163
2. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası
 
 
Sözleşme 
 
164
3. Kişisel ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi 
 
165
B. Avrupa Konseyi Belgeleri 
 
166
1. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
 
166
2. Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı 
 
167
C. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Sözleşmeleri 
 
167
1. Genel Olarak 
 
167
2. 87 Numaralı Sendika Özgürlüğü ve Sendikalaşma Hakkının
 
 
Korunması Sözleşmesi 
 
168
3. 11 Numaralı Örgütlenme Özgürlüğü (Tarım) Sözleşmesi 
 
170
4. 98 Numaralı Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkı Sözleşmesi 
 
172
5. 151 Numaralı Çalışma İlişkileri (Kamu Hizmeti) Sözleşmesi 
 
173
6. Uluslararası Sözleşmelerin Ulusal Hukuka Etkisi 
 
175
a. Genel Olarak 
 
175
b. Kuramsal Yaklaşımlar 
 
176
c. Uluslararası Sözleşmelerinin Türk Hukukundaki Yeri 
 
177
ç. Doğrudan Uygulanabilirlik (Self–Executing) Sorunu 
 
180
İKİNCİ BÖLÜM
 
 
SENDİKALARIN KURULUŞUNA DAİR İLKELER
 
 
§ 4. SERBEST KURULUŞ İLKESİ ve SENDİKALARIN TÜZEL KİŞİLİĞİ 
 
183
I. SERBEST KURULUŞ İLKESİ 
 
183
A. Kuruluş Sistemleri 
 
183
1. İzin (Ruhsat/İmtiyaz) Sistemi 
 
184
2. Normatif Sistem 
 
185
3. Serbest Kuruluş Sistemi 
 
186
4. Karma Sistem 
 
188
B. Sendikalarda Serbest Kuruluş İlkesi 
 
188
1. Genel Olarak 
 
188
2. Kurucu Olabilme Koşulları 
 
191
a. İşçi Sendikası Kurucuları Bakımından 
 
191
1) İşçi Statüsü 
 
191
2) STİSK m. 6 Kapsamında Yer Alan Koşullar 
 
194
a) Fiil Ehliyetine Sahip Olma 
 
195
b) Fiilen Çalışma Koşulu 
 
196
c) Belirli Suçlar Dolayısıyla Mahkûmiyetin
 
 
Bulunmaması 
 
199
3) Mevcut Sendika Üyeliğinin Kuruculuğa Etkisi 
 
200
b. İşveren Sendikaları Kurucuları Bakımından 
 
204
c. Konfederasyonların Kuruluşu Bakımından 
 
206
3. Kurucu Sayısı 
 
206
4. Sendika ve Konfederasyonların Kuruluşunda Usul 
 
207
a. Sendika Tüzüğünün Hazırlanması ve Teslimi 
 
207
b. Tüzük ya da İlgili Belgelerde Hukuka Aykırılık Bulunması 
 
212
c. Tüzük Hükümlerinin Yargısal Denetimi 
 
214
5. Kuruluşlarda Birleşme ve Katılma 
 
215
6. Sendika Şubeleri ile Temsilcilikler 
 
216
7. Alman Hukukunda Sendikaların Serbest Kuruluşu 
 
219
a. Sendikaların Hukuki Statüleri 
 
219
b. Sendika/Dernek Kurma Hakkı ve Hak Sahipleri 
 
220
c. Sendikaların Kuruluşu ve Tüzüklerinin İçeriği 
 
221
1) Alman Medeni Kanunu (BGB) ve Temel Ayrımlar 
 
221
2) Alman Medeni Kanunu Çerçevesinde Tescilli
 
 
Derneklerin Kuruluşuna Dair Temel Hukuki
 
 
Düzenlemeler 
 
222
a) Üye Sayısı 
 
222
b) Dernek Tüzüğünün Temel İçeriği 
 
223
c) Derneğin Tescili 
 
227
ç) Tescilin Etkisi ve Şartlardaki Eksikliklerin Yasal
 
 
Sonuçları 
 
228
3) Sendikaların Kuruluşu ve Tüzükleri 
 
231
ç. Tüzük Değişiklikleri 
 
235
d. Sendikaların Birleşmesi veya Bölünmesi 
 
235
e. Sendikaların Sona Ermesi 
 
236
II. SENDİKALARIN TÜZEL KİŞİLİĞİ 
 
237
A. Tüzel Kişilik Kavramı 
 
237
1. Hukuki Düzlemde Kişilik Kavramı 
 
237
2. Tüzel Kişilik Türleri 
 
240
B. Sendikal Örgütlerde Tüzel Kişilik 
 
241
C. Tüzel Kişiliğin Kazanılması 
 
243
Ç. Tüzel Kişilik Kazanamayan Oluşumlar 
 
244
D. Alman Hukukunda Sendikaların Tüzel Kişilikleri 
 
246
1. Sendikaların (Derneklerin) Tüzel Kişilikleri 
 
246
a. Alman Medeni Kanunu Bağlamında Temel Ayrımlar 
 
246
1) Genel Olarak 
 
246
2) Ekonomik Amaç Güden ve İdeal Amaç Güden
 
 
Dernek Ayrımı 
 
246
3) Tüzel Kişiliği Olmayan Dernekler 
 
247
a) Genel Olarak 
 
247
b) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklere Tanınan Bazı
 
 
Temel Haklar ve Yükümlülükleri 
 
249
c) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklerin Temel
 
 
Örgütsel Yapısı 
 
252
i. Genel Kurul 
 
252
ii. Yönetim Kurulu 
 
253
iii. Diğer Organlar 
 
254
ç) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklere Üyelik ile
 
 
Üyelerin Hak ve Yükümlülükleri 
 
255
i. Üyelik ve Üyeliğin Sona Ermesi 
 
255
ii. Üyelerin Temel Hak ve Yükümlülükleri ile
 
 
Dernek Borçlarından Sorumluluk 
 
256
d) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklerin Sona
 
 
Ermesi ve Tasfiyesi 
 
257
4) Kamu Hukuku – Özel Hukuk Ayrımı 
 
258
b. Tüzel Kişiliğe Sahiplik Ayrımında Sendikaların Durumu 
 
259
2. Sendikaların Temsili ve Hukuki Sorumlulukları 
 
262
§ 5. İŞKOLU ESASINA GÖRE SENDİKALAŞMA İLKESİ 
 
264
I. GENEL OLARAK 
 
264
II. YASAL DÜZENLEMELER VE DEĞERLENDİRME 
 
267
A. Yasal Düzenlemeler 
 
267
B. Yasal Düzenlemelerin Değerlendirilmesi 
 
269
1. Yasal Düzenlemelerin Genel Değerlendirmesi 
 
269
a. İşkolu Esasına Göre Sendikalaşma Bağlamında
 
 
Değerlendirme 
 
269
b. Meslek Esasına Göre Sendikalaşma Bağlamında
 
 
Değerlendirme 
 
271
c. İşyeri Esasına Göre Sendikalaşma Bağlamında
 
 
Değerlendirme 
 
276
2. ILO Normları Bağlamında Değerlendirme 
 
280
3. Güçlü Sendikacılık Perspektifi Bağlamında Değerlendirme 
 
281
4. Sendika İçi Demokrasi Bağlamında Değerlendirme 
 
285
III. İŞKOLUNUN ÖNEMİ VE İŞKOLLARININ BELİRLENMESİ 
 
287
A. İşkolunun Önemi 
 
287
B. İşkollarının Belirlenmesi 
 
289
C. Genel İşler İşkolu ve Genel Sendikalar 
 
293
1. Genel İş Kavramı 
 
293
2. Genel Sendikalar 
 
294
3. Konunun Değerlendirilmesi 
 
294
Ç. NACE Kodlama Sistemi ve İşkolu Tespitinde Yarattığı Sorunlar 
 
296
IV. İŞKOLU TESPİTİ BAĞLAMINDA İŞYERİ KAVRAMI, SINIRLARIN TESPİTİ
 
 
VE ASIL İŞ – YARDIMCI İŞ AYRIMI 
 
298
A. Genel Olarak 
 
298
B. Bağımsız İşyeri – İşyerine Bağlı Yer Ayrımı ve İşletme Kavramı 
 
299
C. Asıl İş – Yardımcı İş Ayrımı 
 
303
Ç. Ağırlıklı İşin Belirlenmesi 
 
305
D. Alt İşveren İlişkileri 
 
306
V. İŞKOLU TESPİTİNDE USUL 
 
307
A. Bakanlık Tarafından İşkolu Tespitinin Yapılması 
 
307
B. Bakanlığın İşkolu Tespiti Yapmaktan Kaçınması 
 
309
C. İşkolu Tespitine İtiraz 
 
311
Ç. İşkolu Tespit Talebi ve Bunun Yetki Sürecine Etkisi 
 
314
VI. İŞKOLU ESASINA GÖRE SENDİKALAŞMA İLKESİNİN İSTİSNASI 
 
317
VII. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN ÖRGÜTLENMESİNDE
 
 
BENİMSENEN ESASLAR 
 
320
A. Örgütlenme Düzeyi ve Başlıca İşkolları 
 
320
1. Genel Olarak 
 
320
2. Alman Hukukunda İşkolu Esasına Göre Sendikalaşma İlkesi
 
 
(,,Industrieverbandsprinzip”) 
 
321
3. Çok Sektörlü/İşkollu İşçi Sendikaları
 
 
(,,Multibranchengewerkschaften”) 
 
325
4. Alman Hukukunda İşçi Sendikalarının Örgütlendiği Başlıca
 
 
İşkolları 
 
328
a. İşkollarının Belirlenmesi 
 
328
b. Alman Hukukunda Sendikal Örgütlenmeye Esas Başlıca
 
 
İşkolları 
 
329
B. Güçlü Sendikacılık Perspektifi ve Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti
 
 
(,,Tariffähigkeit”) 
 
332
1. Genel Olarak Alman Hukukunda Toplu İş Sözleşmeleri 
 
332
a. Toplu İş Sözleşmesinin Tanımı ve İşlevleri 
 
332
b. Toplu İş Sözleşmesi Türleri 
 
334
c. Toplu İş Sözleşmelerinin Tarafı Olarak İşverenler ve
 
 
İşveren Kuruluşları 
 
335
2. Güçlü Sendikacılık Perspektifi 
 
336
3. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti (,,Tariffähigkeit”) 
 
337
a. Genel Olarak 
 
337
b. Yasal Düzenlemeler ve Yargı Kararları Işığında Toplu İş
 
 
Sözleşmesi Ehliyeti 
 
339
1) Toplu İş Sözleşmesi Yapma Amacının Bulunması 
 
341
2) Alandaki Hukuki Düzenlemelere Bağlılık 
 
341
3) Sosyal Baskı Gücü (Baskı Uygulayabilme Kabiliyeti) 
 
342
4) Demokratik İlkelere Uygunluk 
 
344
c. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyetinin Başlangıcı ve Sona Ermesi 
 
344
§ 6. SENDİKA ÇOKLUĞU İLKESİ 
 
346
I. GENEL OLARAK 
 
346
II. YASAL DÜZENLEMELER VE KONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ 
 
348
A. Genel Olarak 
 
348
B. İşkolu Esasına Göre Sendikalaşma İlkesi ve Güçlü Sendikacılık
 
 
Bağlamında Değerlendirme 
 
349
C. Serbest Kuruluş ve Demokratik Esaslara Uygunluk (Sendika İçi
 
 
Demokrasi) İlkeleri Bağlamında Değerlendirme 
 
351
III. 87 NUMARALI ILO SÖZLEŞMESİNDE SENDİKA ÇOKLUĞU İLKESİ 
 
352
IV. SENDİKA TEKLİĞİ İLKESİ 
 
352
V. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN ÇOKLUĞU 
 
355
A. Genel Olarak 
 
355
B. Kavramsal Bir Tartışma Olarak Sendikal Çoğulculuk
 
 
(,,Gewerkschaftspluralismus”) – Sendikal Çoğulluk
 
 
(,,Gewerkschaftspluralität”) Ayrımı 
 
360
C. Alman Hukukunda Sendikal Çoğulluk 
 
361
1. Sendikal Çoğulluk ve Rekabet İlişkisi 
 
361
2. Yasal Düzlemde Sendikal Çoğulluk 
 
364
a. Özgür ve Toplumsal Bir Düzenin Tezahürü Olarak
 
 
Sendika Çoğulluğu 
 
364
b. Devletin Düzenleme Yetkisi 
 
365
3. Sendikal Çoğulluk Anlayışının Olumlu ve Olumsuz Yönleri 
 
368
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
 
 
SENDİKALARIN FAALİYETLERİNE VE İŞLEYİŞİNE DAİR İLKELER
 
 
§ 7. SENDİKALARIN BAĞIMSIZLIĞI VE SENDİKAL SAFLIK İLKESİ 
 
371
I. GENEL OLARAK 
 
371
II. SENDİKALARIN BAĞIMSIZLIĞI 
 
373
A. Devlete Karşı Bağımsızlık 
 
373
B. Siyasi Partilere Karşı Bağımsızlık 
 
375
1. Genel Olarak 
 
375
2. Sendika – Siyaset İlişkisi 
 
376
3. Siyasi Faaliyetlerin Sınırı 
 
378
a. Sendikaların Siyasi Faaliyetlerinin Sınırı 
 
378
b. Sendika Üyelerinin ve Yöneticilerinin Siyasi
 
 
Faaliyetlerinin Sınırı 
 
380
c. Siyasi Amaçlı Grevler 
 
381
4. ILO Sendika Özgürlüğü Komitesi İlke Kararları Bağlamında
 
 
Sendikaların Siyasi Faaliyetleri 
 
382
C. Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı ve Sendikal Saflık
 
 
İlkesi 
 
384
1. Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı 
 
384
2. Sendikal Saflık İlkesi 
 
386
3. Konunun Değerlendirilmesi 
 
387
III. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN BAĞIMSIZLIĞI VE SENDİKAL
 
 
SAFLIK 
 
389
A. Genel Olarak 
 
389
B. Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı 
 
389
1. Bağımsızlığın Anlamı, Kökeni ve Hukuki Boyutu 
 
389
2. Sendikaların Bağımsızlığı ve Sendikal Saflık 
 
391
3. Örgütsel Bağımsızlık 
 
393
4. Ekonomik Bağımsızlık 
 
395
5. İşyeri – İşletme Düzeyini Aşan Örgütlenme 
 
399
6. İşveren Vekillerinin ve Üst Düzey Yöneticilerin İşçi
 
 
Sendikasına Üyelikleri 
 
400
7. Sendika Çalışanlarının Sendikalaşması 
 
403
C. Üçüncü Taraflara Karşı Bağımsızlık 
 
404
1. Devlete Karşı Bağımsızlık 
 
404
2. Siyasi Partilere, Dini Organizasyonlara, Diğer Kurum ve
 
 
Kuruluşlara Karşı Bağımsızlık 
 
406
§ 8. SENDİKA ÜYELİĞİNDE TEKLİK İLKESİ 
 
408
I. GENEL OLARAK 
 
408
II. SENDİKA ÜYELİĞİNİN TANIMI VE HUKUKİ NİTELİĞİ 
 
409
III. İŞÇİ SENDİKA ÜYELİĞİNİN KAZANILMASI 
 
410
A. Genel Olarak 
 
410
B. Sendika Üyeliğinin Koşulları 
 
412
1. Yaş Şartı 
 
412
2. İşçi Niteliği 
 
413
3. Sendika Tüzüğünde Belirlenen Niteliklere Sahip Olma 
 
414
4. Sendikanın Kurulu Olduğu İşkolunda Çalışma 
 
415
C. Üyeliğin Kazanılmasına Dair İşlemler 
 
416
1. Sendika Üyeliği Tespitinin Önemi 
 
416
2. İşçinin Başvurusu 
 
417
3. Sendikanın Kararı 
 
418
4. Üyelik Talebinin Reddi Kararına Karşı İşçinin Dava Hakkı 
 
421
IV. İŞVEREN SENDİKASI ÜYELİĞİNİN KAZANILMASI 
 
422
A. Sendika Üyeliğinin Koşulları 
 
422
B. Üyeliğin Kazanılmasına Dair İşlemler 
 
424
V. ÜST KURULUŞ VE ULUSLARARASI KURULUŞ ÜYELİĞİ 
 
424
A. Sendika Üyeliğinin Üst Kuruluşlarla İlişkisi 
 
424
B. Üst Kuruluşlara Üyelik 
 
425
C. Uluslararası Kuruluşlara Üyelik 
 
427
VI. ÜYELERİN TEMEL HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
 
428
A. Genel Olarak 
 
428
B. Üyelerin Temel Hakları 
 
429
1. Sendikal Faaliyetlere ve Yönetime Katılma Hakkı 
 
429
2. Sendikanın Faaliyetlerinden ve Tesislerinden Yararlanma ile
 
 
Eşit İşlem Görme Hakkı 
 
430
3. Üyelerin Korunmasına İlişkin Haklar 
 
432
C. Üyelerin Temel Yükümlülükleri 
 
432
1. Sendika Düzenine Uyma Yükümlülüğü 
 
432
2. Aidat Ödeme Yükümlülüğü 
 
434
VII. SENDİKA ÜYELİĞİNİN SONA ERMESİ 
 
435
A. Kendiliğinden Sona Erme 
 
435
B. İstifa (Üyelikten Çekilme) 
 
437
C. İhraç (Üyelikten Çıkarma) 
 
438
1. Genel Olarak 
 
438
2. İhracın Koşulları ve Usulü 
 
440
a. İhraç Sebepleri ve Yasal Çıkarma Yetkisi 
 
440
b. Genel Kurul Kararı 
 
442
c. Genel Kurul Kararına İtiraz ve Üyeliğe Etkisi 
 
444
Ç. Üyeliği Etkilemeyen Durumlar ve Askı Hali 
 
445
VIII. SENDİKA ÜYELİĞİNDE TEKLİK İLKESİ 
 
447
A. Genel Olarak 
 
447
B. Sendika Üyeliğinde Teklik İlkesinin 87 numaralı ILO Sözleşmesi
 
 
Bakımından Değerlendirilmesi 
 
449
C. Sendika Üyeliğinde Teklik İlkesinin İstisnaları 
 
450
1. Farklı İşkollarında Kurulu Sendikalara Üyelik 
 
450
2. Aynı İşkolunda Kurulu Sendikalara Birden Fazla Üyelik 
 
451
3. Mevsimlik İş Sözleşmeleri ile Çalışanların Sendika Üyelikleri 
 
452
4. Farklı İşkollarına Tabi Çalışmanın Sendika Üyeliklerine Etkisi 
 
454
Ç. Sendika Üyeliğinde Teklik İlkesi ve Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi
 
 
İlişkisi 
 
455
1. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi 
 
455
a. Genel Olarak 
 
455
b. İşkolu Barajı ve Çoğunluk Şartı (İşyeri/İşletme Barajı) 
 
456
c. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisinin Tespiti 
 
458
2. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi ve Çoklu Sendika Üyeliğinin
 
 
Yetkiye Etkisi 
 
459
IX. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKA ÜYELİĞİ VE SENDİKA ÜYELİĞİNE
 
 
İLİŞKİN ESASLAR 
 
461
A. Alman Dernekler Hukuku Kapsamında Üyelik ile İlgili Temel
 
 
Hususlar 
 
461
1. Genel Olarak 
 
461
2. Dernek Üyeliğinin Hukuki Boyutu 
 
461
3. Üyelik Türleri 
 
462
4. Üyelerin Temel Hakları 
 
464
5. Üyelerin Temel Yükümlülükleri 
 
467
6. Üyeliğin Kazanılması ve Sona Ermesi 
 
469
a. Üyeliğin Kazanılması 
 
469
b. Üyeliğin Sona Ermesi 
 
471
1) Genel Olarak 
 
471
2) Üyelikten Çıkarma (,,Ausschluss”) 
 
471
B. Sendika Üyeliği Bakımından Hak Sahipleri 
 
473
1. Genel Olarak 
 
473
2. İşçi Sendikalarına Üyelik Hakkının Bazı İş İlişkileri
 
 
Bakımından Değerlendirilmesi 
 
476
a. İşçi Benzeri Statüde Bulunan Kimseler 
 
476
b. Yeni Bağımsız Çalışan Statüsü (,,Neue Selbstständige”) 
 
476
c. Freelancerlar 
 
477
ç. Üst Düzey Yöneticiler 
 
477
C. Sendika Üyeliği 
 
478
1. Genel Olarak 
 
478
2. Çifte ya da Çoklu Üyelik 
 
480
3. Toplu İş Sözleşmelerinden Bağımsız Üyelik (,,OT–
 
 
Mitgliedschaft”) 
 
482
a. İşveren Kuruluşları Bakımından 
 
482
b. İşçi Kuruluşları Bakımından 
 
485
Ç. Sendika Üyeliğinin Sona Ermesi 
 
487
§ 9. DEMOKRATİK ESASLARA UYGUNLUK (SENDİKA İÇİ DEMOKRASİ) İLKESİ 
 
489
I. GENEL OLARAK 
 
489
II. DEMOKRASİ KAVRAMI, ANAYASANIN DEMOKRATİK NİTELİĞİ VE
 
 
TEMEL DEMOKRASİ İLKELERİ 
 
491
A. Tanım 
 
491
B. Anayasanın Demokratik Niteliği 
 
492
C. Temel Demokrasi İlkeleri 
 
493
III. SENDİKA İÇİ DEMOKRASİ 
 
495
A. Kavramsal Açıdan Sendika İçi Demokrasi, Önemi ve Amacı 
 
495
B. Sendika İçi Demokrasi İlkesine İşlerlik Kazandıran Mekanizmalar 
 
498
1. Seçim ve Katılımcılık 
 
498
2. Çoğunluğun İktidarı ve Azınlığın Korunması 
 
499
3. Şeffaflık ve Denetim 
 
500
IV. SENDİKA İÇİ DEMOKRASİ İLKESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 
 
502
A. Genel Olarak 
 
502
B. Sendikaların Kuruluşu Bağlamında Değerlendirme 
 
503
C. Sendikaların Tüzükleri Bağlamında Değerlendirme 
 
505
Ç. Sendika Üyeliği Bağlamında Değerlendirme 
 
507
1. Sendika Üyeliği ve Sendika Üyeliğinden Çekilme 
 
507
2. Sendika Üyeliğinden Çıkarılma 
 
510
D. Sendikanın Faaliyetleri Bağlamında Değerlendirme 
 
513
E. Genel Kurul ve İşleyişi Bağlamında Değerlendirme 
 
514
1. Genel Olarak 
 
514
2. Doğal Delegelik ve Delege Seçimi 
 
516
3. Genel Kurul Toplantıları 
 
519
4. Genel Kurul Tarafından Alınacak Kararlar 
 
524
5. Seçimler 
 
526
F. Yönetim Kurulu ve İşleyişi Bağlamında Değerlendirme 
 
529
G. Sendika İçi Disiplinin Tesis Edilmesi Bağlamında Değerlendirme 
 
534
Ğ. Sendikanın Denetimi ve Denetim Kurulu Bağlamında
 
 
Değerlendirme 
 
536
H. Sendikanın Kapatılması Bağlamında Değerlendirme 
 
541
V. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN DEMOKRATİK ESASLARA
 
 
UYGUNLUĞU 
 
543
A. Genel Olarak 
 
543
B. İlkesel Katılım/Yönetime Katılım Güvencesi (,,Prinzipielle
 
 
Teilhabegewährleistung”) 
 
546
1. Demokratik Örgütlenme ve Etkin Yönetime Katılım Yoluyla
 
 
Temsil 
 
546
2. Üst Kuruluşlar Nezdinde Yönetime Katılma 
 
549
C. Demokratik Örgütlenme İlkesinin Dernekler Hukuku Bağlamında
 
 
Temel Gereksinimleri 
 
551
1. Genel Olarak 
 
551
2. Sendika Tüzüğünün Demokratik Esaslara Uygunluğu 
 
552
3. Genel Kurul Toplantıları 
 
553
4. Aktif Seçme Hakkının Tanınması 
 
554
5. Azınlığın Korunması 
 
554
6. Gizli Oy Prensibi, Çoğunlukla Karar Alma ve Eşit Oy Hakkının
 
 
Tanınması 
 
555
7. Delegelerin ve Kurul Üyelerinin Seçilmesi ile Doğal Delegelik
 
 
Statüsü 
 
557
8. Kadın Temsil Kotaları 
 
558
9. Öneri Hakkının Tanınması 
 
560
10. Üyelikten Ayrılma Hakkı 
 
561
Ç. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti Bağlamında Demokratik Örgütlenme
 
 
İlkesinin Değerlendirilmesi 
 
562
SONUÇ 
 
565
KAYNAKÇA 
 
577

Dr.Öğretim Üyesi Serkan Taylan Karaç

 

 

İÇİNDEKİLER
 
 
TAKDİM (Prof. Dr. Süleyman Başterzi) 
 
7
GELEITWORT (Prof. Dr. Olaf Deinert) 
 
9
FOREWORD (Prof. Dr. Olaf Deinert) 
 
11
İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ (Dr. Serkan Taylan Karaç) 
 
13
ÖNSÖZ (Dr. Serkan Taylan Karaç) 
 
15
İÇİNDEKİLER 
 
17
KISALTMALAR 
 
31
GİRİŞ 
 
39
BİRİNCİ BÖLÜM
 
 
KURAMSAL VE TARİHSEL BOYUTUYLA SENDİKALAR – SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ
 
 
§ 1. KAVRAMSAL ÇERÇEVE 
 
45
I. GENEL OLARAK 
 
45
II. İLKELER VE KURALLAR 
 
46
III. SENDİKALİZM 
 
49
A. Sendikalizmin Doğuşu 
 
51
B. Sendikalizmin Genel Esasları 
 
54
§ 2. SENDİKA KAVRAMI VE SENDİKACILIĞIN TARİHÇESİ 
 
58
I. SENDİKA KAVRAMI 
 
58
II. SENDİKACILIĞIN TARİHÇESİ 
 
62
A. Genel Olarak 
 
62
B. İngiltere’de Sendikacılık 
 
64
C. Almanya’da Sendikacılık 
 
68
Ç. Fransa’da Sendikacılık 
 
74
D. Türkiye’de Sendikacılık 
 
78
1. Genel Olarak 
 
78
2. Osmanlı Döneminde Sendikal Hareketler 
 
78
3. Cumhuriyet Döneminde Sendikal Hareketler 
 
83
§ 3. SENDİKANIN TANIMI İLE SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ 
 
94
I. SENDİKANIN TANIMI 
 
94
A. Genel Olarak 
 
94
B. İşçi Sendikaları 
 
96
C. İşveren Sendikaları 
 
98
Ç. Konfederasyonlar ve Kuruluş Kavramı 
 
99
D. Alman Hukukunda Sendikal Örgütler 
 
101
1. Genel Olarak 
 
101
2. Sendikanın Unsurları 
 
103
a. Kuruluşa Dair Temel Unsurlar 
 
103
1) İşçi veya İşverenler Tarafından Oluşturulan Örgütsel
 
 
Yapı 
 
103
2) Özel Hukuk Hükümleri Çerçevesinde Serbest Olarak
 
 
Örgütlenmiş Olması 
 
104
b. Amaç Unsuru 
 
104
c. Bağımsızlık Unsuru 
 
105
1) Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı 
 
106
2) Üçüncü Taraflara Karşı Bağımsızlık 
 
107
ç. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti Bakımından Aranan İlave
 
 
Unsurlar 
 
108
1) Demokratik Örgütlenme 
 
109
2) Sosyal Baskı Gücü 
 
111
3) Toplu İş Sözleşmesi Yapma Amacının Güdülmesi ve
 
 
Sürece Katılım 
 
112
4) Zanaat Odaları/Esnaf Derneklerinin Toplu İş
 
 
Sözleşmesi Ehliyeti 
 
113
5) Üst Kuruluşların Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti 
 
113
3. İşçi Sendikaları 
 
114
4. İşveren Sendikaları 
 
116
II. SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ 
 
118
A. Genel Olarak 
 
118
B. Sendika Özgürlüğünün Niteliği 
 
119
1. Hak ve Özgürlük Kavramları 
 
119
2. Sendika Özgürlüğünün Niteliği 
 
121
a. İnsan Hakkı Niteliği ve Diğer Bazı İnsan Hakları ile İlişkisi 
 
121
1) Sendika Özgürlüğü ve İfade Özgürlüğü İlişkisi 
 
121
2) Sendika Özgürlüğü ve Örgütlenme Özgürlüğü İlişkisi 
 
122
b. Sosyal ve Ekonomik Hak – Klasik Temel Hak
 
 
Değerlendirmesi 
 
123
c. Çifte Temel Hak Niteliği 
 
125
C. Sendika Özgürlüğünün Kapsamı 
 
126
1. Bireysel Sendika Özgürlüğü 
 
126
a. Olumlu Sendika Özgürlüğü 
 
127
b. Olumsuz Sendika Özgürlüğü 
 
129
2. Kolektif Sendika Özgürlüğü 
 
130
Ç. Hakkın Sınırlandırılması ve Korunması 
 
133
1. Hakkın Sınırlandırılması 
 
133
2. Hakkın Korunması 
 
135
D. Sendika Özgürlüğü Bağlamında Kamu Görevlilerinin Durumunun
 
 
Değerlendirilmesi 
 
136
E. Alman Hukukunda Sendika Özgürlüğü 
 
138
1. Örgütlenme (Dernek Kurma) Özgürlüğü 
 
138
2. Sendika Özgürlüğü 
 
141
a. Bireysel Sendika Özgürlüğü 
 
143
1) Olumlu Sendika Özgürlüğü 
 
143
2) Olumsuz Sendika Özgürlüğü 
 
145
b. Kolektif Sendika Özgürlüğü 
 
148
1) Kolektif Sendika Özgürlüğü Çerçevesinde
 
 
Sendikaların Kuruluşuna (Varoluşuna) ve
 
 
Faaliyetlerine Dair Güvenceler 
 
150
2) Kolektif Sendika Özgürlüğü Çerçevesinde
 
 
Sendikaların Kullanabileceği Araçlara Dair
 
 
Güvenceler 
 
154
3) Güvencelerin Sınırı 
 
156
F. Bireysel ve Kolektif Sendika Özgürlüklerinin Çatışması 
 
157
1. Türk Hukukunda Sendikal Özgürlüklerin Çatışması 
 
157
2. Alman Hukukunda Sendikal Özgürlüklerin Çatışması 
 
159
III. ULUSLARARASI BELGELERDE SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ 
 
163
A. Birleşmiş Milletler Belgeleri 
 
163
1. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 
 
163
2. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası
 
 
Sözleşme 
 
164
3. Kişisel ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi 
 
165
B. Avrupa Konseyi Belgeleri 
 
166
1. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
 
166
2. Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı 
 
167
C. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Sözleşmeleri 
 
167
1. Genel Olarak 
 
167
2. 87 Numaralı Sendika Özgürlüğü ve Sendikalaşma Hakkının
 
 
Korunması Sözleşmesi 
 
168
3. 11 Numaralı Örgütlenme Özgürlüğü (Tarım) Sözleşmesi 
 
170
4. 98 Numaralı Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkı Sözleşmesi 
 
172
5. 151 Numaralı Çalışma İlişkileri (Kamu Hizmeti) Sözleşmesi 
 
173
6. Uluslararası Sözleşmelerin Ulusal Hukuka Etkisi 
 
175
a. Genel Olarak 
 
175
b. Kuramsal Yaklaşımlar 
 
176
c. Uluslararası Sözleşmelerinin Türk Hukukundaki Yeri 
 
177
ç. Doğrudan Uygulanabilirlik (Self–Executing) Sorunu 
 
180
İKİNCİ BÖLÜM
 
 
SENDİKALARIN KURULUŞUNA DAİR İLKELER
 
 
§ 4. SERBEST KURULUŞ İLKESİ ve SENDİKALARIN TÜZEL KİŞİLİĞİ 
 
183
I. SERBEST KURULUŞ İLKESİ 
 
183
A. Kuruluş Sistemleri 
 
183
1. İzin (Ruhsat/İmtiyaz) Sistemi 
 
184
2. Normatif Sistem 
 
185
3. Serbest Kuruluş Sistemi 
 
186
4. Karma Sistem 
 
188
B. Sendikalarda Serbest Kuruluş İlkesi 
 
188
1. Genel Olarak 
 
188
2. Kurucu Olabilme Koşulları 
 
191
a. İşçi Sendikası Kurucuları Bakımından 
 
191
1) İşçi Statüsü 
 
191
2) STİSK m. 6 Kapsamında Yer Alan Koşullar 
 
194
a) Fiil Ehliyetine Sahip Olma 
 
195
b) Fiilen Çalışma Koşulu 
 
196
c) Belirli Suçlar Dolayısıyla Mahkûmiyetin
 
 
Bulunmaması 
 
199
3) Mevcut Sendika Üyeliğinin Kuruculuğa Etkisi 
 
200
b. İşveren Sendikaları Kurucuları Bakımından 
 
204
c. Konfederasyonların Kuruluşu Bakımından 
 
206
3. Kurucu Sayısı 
 
206
4. Sendika ve Konfederasyonların Kuruluşunda Usul 
 
207
a. Sendika Tüzüğünün Hazırlanması ve Teslimi 
 
207
b. Tüzük ya da İlgili Belgelerde Hukuka Aykırılık Bulunması 
 
212
c. Tüzük Hükümlerinin Yargısal Denetimi 
 
214
5. Kuruluşlarda Birleşme ve Katılma 
 
215
6. Sendika Şubeleri ile Temsilcilikler 
 
216
7. Alman Hukukunda Sendikaların Serbest Kuruluşu 
 
219
a. Sendikaların Hukuki Statüleri 
 
219
b. Sendika/Dernek Kurma Hakkı ve Hak Sahipleri 
 
220
c. Sendikaların Kuruluşu ve Tüzüklerinin İçeriği 
 
221
1) Alman Medeni Kanunu (BGB) ve Temel Ayrımlar 
 
221
2) Alman Medeni Kanunu Çerçevesinde Tescilli
 
 
Derneklerin Kuruluşuna Dair Temel Hukuki
 
 
Düzenlemeler 
 
222
a) Üye Sayısı 
 
222
b) Dernek Tüzüğünün Temel İçeriği 
 
223
c) Derneğin Tescili 
 
227
ç) Tescilin Etkisi ve Şartlardaki Eksikliklerin Yasal
 
 
Sonuçları 
 
228
3) Sendikaların Kuruluşu ve Tüzükleri 
 
231
ç. Tüzük Değişiklikleri 
 
235
d. Sendikaların Birleşmesi veya Bölünmesi 
 
235
e. Sendikaların Sona Ermesi 
 
236
II. SENDİKALARIN TÜZEL KİŞİLİĞİ 
 
237
A. Tüzel Kişilik Kavramı 
 
237
1. Hukuki Düzlemde Kişilik Kavramı 
 
237
2. Tüzel Kişilik Türleri 
 
240
B. Sendikal Örgütlerde Tüzel Kişilik 
 
241
C. Tüzel Kişiliğin Kazanılması 
 
243
Ç. Tüzel Kişilik Kazanamayan Oluşumlar 
 
244
D. Alman Hukukunda Sendikaların Tüzel Kişilikleri 
 
246
1. Sendikaların (Derneklerin) Tüzel Kişilikleri 
 
246
a. Alman Medeni Kanunu Bağlamında Temel Ayrımlar 
 
246
1) Genel Olarak 
 
246
2) Ekonomik Amaç Güden ve İdeal Amaç Güden
 
 
Dernek Ayrımı 
 
246
3) Tüzel Kişiliği Olmayan Dernekler 
 
247
a) Genel Olarak 
 
247
b) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklere Tanınan Bazı
 
 
Temel Haklar ve Yükümlülükleri 
 
249
c) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklerin Temel
 
 
Örgütsel Yapısı 
 
252
i. Genel Kurul 
 
252
ii. Yönetim Kurulu 
 
253
iii. Diğer Organlar 
 
254
ç) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklere Üyelik ile
 
 
Üyelerin Hak ve Yükümlülükleri 
 
255
i. Üyelik ve Üyeliğin Sona Ermesi 
 
255
ii. Üyelerin Temel Hak ve Yükümlülükleri ile
 
 
Dernek Borçlarından Sorumluluk 
 
256
d) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklerin Sona
 
 
Ermesi ve Tasfiyesi 
 
257
4) Kamu Hukuku – Özel Hukuk Ayrımı 
 
258
b. Tüzel Kişiliğe Sahiplik Ayrımında Sendikaların Durumu 
 
259
2. Sendikaların Temsili ve Hukuki Sorumlulukları 
 
262
§ 5. İŞKOLU ESASINA GÖRE SENDİKALAŞMA İLKESİ 
 
264
I. GENEL OLARAK 
 
264
II. YASAL DÜZENLEMELER VE DEĞERLENDİRME 
 
267
A. Yasal Düzenlemeler 
 
267
B. Yasal Düzenlemelerin Değerlendirilmesi 
 
269
1. Yasal Düzenlemelerin Genel Değerlendirmesi 
 
269
a. İşkolu Esasına Göre Sendikalaşma Bağlamında
 
 
Değerlendirme 
 
269
b. Meslek Esasına Göre Sendikalaşma Bağlamında
 
 
Değerlendirme 
 
271
c. İşyeri Esasına Göre Sendikalaşma Bağlamında
 
 
Değerlendirme 
 
276
2. ILO Normları Bağlamında Değerlendirme 
 
280
3. Güçlü Sendikacılık Perspektifi Bağlamında Değerlendirme 
 
281
4. Sendika İçi Demokrasi Bağlamında Değerlendirme 
 
285
III. İŞKOLUNUN ÖNEMİ VE İŞKOLLARININ BELİRLENMESİ 
 
287
A. İşkolunun Önemi 
 
287
B. İşkollarının Belirlenmesi 
 
289
C. Genel İşler İşkolu ve Genel Sendikalar 
 
293
1. Genel İş Kavramı 
 
293
2. Genel Sendikalar 
 
294
3. Konunun Değerlendirilmesi 
 
294
Ç. NACE Kodlama Sistemi ve İşkolu Tespitinde Yarattığı Sorunlar 
 
296
IV. İŞKOLU TESPİTİ BAĞLAMINDA İŞYERİ KAVRAMI, SINIRLARIN TESPİTİ
 
 
VE ASIL İŞ – YARDIMCI İŞ AYRIMI 
 
298
A. Genel Olarak 
 
298
B. Bağımsız İşyeri – İşyerine Bağlı Yer Ayrımı ve İşletme Kavramı 
 
299
C. Asıl İş – Yardımcı İş Ayrımı 
 
303
Ç. Ağırlıklı İşin Belirlenmesi 
 
305
D. Alt İşveren İlişkileri 
 
306
V. İŞKOLU TESPİTİNDE USUL 
 
307
A. Bakanlık Tarafından İşkolu Tespitinin Yapılması 
 
307
B. Bakanlığın İşkolu Tespiti Yapmaktan Kaçınması 
 
309
C. İşkolu Tespitine İtiraz 
 
311
Ç. İşkolu Tespit Talebi ve Bunun Yetki Sürecine Etkisi 
 
314
VI. İŞKOLU ESASINA GÖRE SENDİKALAŞMA İLKESİNİN İSTİSNASI 
 
317
VII. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN ÖRGÜTLENMESİNDE
 
 
BENİMSENEN ESASLAR 
 
320
A. Örgütlenme Düzeyi ve Başlıca İşkolları 
 
320
1. Genel Olarak 
 
320
2. Alman Hukukunda İşkolu Esasına Göre Sendikalaşma İlkesi
 
 
(,,Industrieverbandsprinzip”) 
 
321
3. Çok Sektörlü/İşkollu İşçi Sendikaları
 
 
(,,Multibranchengewerkschaften”) 
 
325
4. Alman Hukukunda İşçi Sendikalarının Örgütlendiği Başlıca
 
 
İşkolları 
 
328
a. İşkollarının Belirlenmesi 
 
328
b. Alman Hukukunda Sendikal Örgütlenmeye Esas Başlıca
 
 
İşkolları 
 
329
B. Güçlü Sendikacılık Perspektifi ve Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti
 
 
(,,Tariffähigkeit”) 
 
332
1. Genel Olarak Alman Hukukunda Toplu İş Sözleşmeleri 
 
332
a. Toplu İş Sözleşmesinin Tanımı ve İşlevleri 
 
332
b. Toplu İş Sözleşmesi Türleri 
 
334
c. Toplu İş Sözleşmelerinin Tarafı Olarak İşverenler ve
 
 
İşveren Kuruluşları 
 
335
2. Güçlü Sendikacılık Perspektifi 
 
336
3. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti (,,Tariffähigkeit”) 
 
337
a. Genel Olarak 
 
337
b. Yasal Düzenlemeler ve Yargı Kararları Işığında Toplu İş
 
 
Sözleşmesi Ehliyeti 
 
339
1) Toplu İş Sözleşmesi Yapma Amacının Bulunması 
 
341
2) Alandaki Hukuki Düzenlemelere Bağlılık 
 
341
3) Sosyal Baskı Gücü (Baskı Uygulayabilme Kabiliyeti) 
 
342
4) Demokratik İlkelere Uygunluk 
 
344
c. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyetinin Başlangıcı ve Sona Ermesi 
 
344
§ 6. SENDİKA ÇOKLUĞU İLKESİ 
 
346
I. GENEL OLARAK 
 
346
II. YASAL DÜZENLEMELER VE KONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ 
 
348
A. Genel Olarak 
 
348
B. İşkolu Esasına Göre Sendikalaşma İlkesi ve Güçlü Sendikacılık
 
 
Bağlamında Değerlendirme 
 
349
C. Serbest Kuruluş ve Demokratik Esaslara Uygunluk (Sendika İçi
 
 
Demokrasi) İlkeleri Bağlamında Değerlendirme 
 
351
III. 87 NUMARALI ILO SÖZLEŞMESİNDE SENDİKA ÇOKLUĞU İLKESİ 
 
352
IV. SENDİKA TEKLİĞİ İLKESİ 
 
352
V. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN ÇOKLUĞU 
 
355
A. Genel Olarak 
 
355
B. Kavramsal Bir Tartışma Olarak Sendikal Çoğulculuk
 
 
(,,Gewerkschaftspluralismus”) – Sendikal Çoğulluk
 
 
(,,Gewerkschaftspluralität”) Ayrımı 
 
360
C. Alman Hukukunda Sendikal Çoğulluk 
 
361
1. Sendikal Çoğulluk ve Rekabet İlişkisi 
 
361
2. Yasal Düzlemde Sendikal Çoğulluk 
 
364
a. Özgür ve Toplumsal Bir Düzenin Tezahürü Olarak
 
 
Sendika Çoğulluğu 
 
364
b. Devletin Düzenleme Yetkisi 
 
365
3. Sendikal Çoğulluk Anlayışının Olumlu ve Olumsuz Yönleri 
 
368
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
 
 
SENDİKALARIN FAALİYETLERİNE VE İŞLEYİŞİNE DAİR İLKELER
 
 
§ 7. SENDİKALARIN BAĞIMSIZLIĞI VE SENDİKAL SAFLIK İLKESİ 
 
371
I. GENEL OLARAK 
 
371
II. SENDİKALARIN BAĞIMSIZLIĞI 
 
373
A. Devlete Karşı Bağımsızlık 
 
373
B. Siyasi Partilere Karşı Bağımsızlık 
 
375
1. Genel Olarak 
 
375
2. Sendika – Siyaset İlişkisi 
 
376
3. Siyasi Faaliyetlerin Sınırı 
 
378
a. Sendikaların Siyasi Faaliyetlerinin Sınırı 
 
378
b. Sendika Üyelerinin ve Yöneticilerinin Siyasi
 
 
Faaliyetlerinin Sınırı 
 
380
c. Siyasi Amaçlı Grevler 
 
381
4. ILO Sendika Özgürlüğü Komitesi İlke Kararları Bağlamında
 
 
Sendikaların Siyasi Faaliyetleri 
 
382
C. Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı ve Sendikal Saflık
 
 
İlkesi 
 
384
1. Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı 
 
384
2. Sendikal Saflık İlkesi 
 
386
3. Konunun Değerlendirilmesi 
 
387
III. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN BAĞIMSIZLIĞI VE SENDİKAL
 
 
SAFLIK 
 
389
A. Genel Olarak 
 
389
B. Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı 
 
389
1. Bağımsızlığın Anlamı, Kökeni ve Hukuki Boyutu 
 
389
2. Sendikaların Bağımsızlığı ve Sendikal Saflık 
 
391
3. Örgütsel Bağımsızlık 
 
393
4. Ekonomik Bağımsızlık 
 
395
5. İşyeri – İşletme Düzeyini Aşan Örgütlenme 
 
399
6. İşveren Vekillerinin ve Üst Düzey Yöneticilerin İşçi
 
 
Sendikasına Üyelikleri 
 
400
7. Sendika Çalışanlarının Sendikalaşması 
 
403
C. Üçüncü Taraflara Karşı Bağımsızlık 
 
404
1. Devlete Karşı Bağımsızlık 
 
404
2. Siyasi Partilere, Dini Organizasyonlara, Diğer Kurum ve
 
 
Kuruluşlara Karşı Bağımsızlık 
 
406
§ 8. SENDİKA ÜYELİĞİNDE TEKLİK İLKESİ 
 
408
I. GENEL OLARAK 
 
408
II. SENDİKA ÜYELİĞİNİN TANIMI VE HUKUKİ NİTELİĞİ 
 
409
III. İŞÇİ SENDİKA ÜYELİĞİNİN KAZANILMASI 
 
410
A. Genel Olarak 
 
410
B. Sendika Üyeliğinin Koşulları 
 
412
1. Yaş Şartı 
 
412
2. İşçi Niteliği 
 
413
3. Sendika Tüzüğünde Belirlenen Niteliklere Sahip Olma 
 
414
4. Sendikanın Kurulu Olduğu İşkolunda Çalışma 
 
415
C. Üyeliğin Kazanılmasına Dair İşlemler 
 
416
1. Sendika Üyeliği Tespitinin Önemi 
 
416
2. İşçinin Başvurusu 
 
417
3. Sendikanın Kararı 
 
418
4. Üyelik Talebinin Reddi Kararına Karşı İşçinin Dava Hakkı 
 
421
IV. İŞVEREN SENDİKASI ÜYELİĞİNİN KAZANILMASI 
 
422
A. Sendika Üyeliğinin Koşulları 
 
422
B. Üyeliğin Kazanılmasına Dair İşlemler 
 
424
V. ÜST KURULUŞ VE ULUSLARARASI KURULUŞ ÜYELİĞİ 
 
424
A. Sendika Üyeliğinin Üst Kuruluşlarla İlişkisi 
 
424
B. Üst Kuruluşlara Üyelik 
 
425
C. Uluslararası Kuruluşlara Üyelik 
 
427
VI. ÜYELERİN TEMEL HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
 
428
A. Genel Olarak 
 
428
B. Üyelerin Temel Hakları 
 
429
1. Sendikal Faaliyetlere ve Yönetime Katılma Hakkı 
 
429
2. Sendikanın Faaliyetlerinden ve Tesislerinden Yararlanma ile
 
 
Eşit İşlem Görme Hakkı 
 
430
3. Üyelerin Korunmasına İlişkin Haklar 
 
432
C. Üyelerin Temel Yükümlülükleri 
 
432
1. Sendika Düzenine Uyma Yükümlülüğü 
 
432
2. Aidat Ödeme Yükümlülüğü 
 
434
VII. SENDİKA ÜYELİĞİNİN SONA ERMESİ 
 
435
A. Kendiliğinden Sona Erme 
 
435
B. İstifa (Üyelikten Çekilme) 
 
437
C. İhraç (Üyelikten Çıkarma) 
 
438
1. Genel Olarak 
 
438
2. İhracın Koşulları ve Usulü 
 
440
a. İhraç Sebepleri ve Yasal Çıkarma Yetkisi 
 
440
b. Genel Kurul Kararı 
 
442
c. Genel Kurul Kararına İtiraz ve Üyeliğe Etkisi 
 
444
Ç. Üyeliği Etkilemeyen Durumlar ve Askı Hali 
 
445
VIII. SENDİKA ÜYELİĞİNDE TEKLİK İLKESİ 
 
447
A. Genel Olarak 
 
447
B. Sendika Üyeliğinde Teklik İlkesinin 87 numaralı ILO Sözleşmesi
 
 
Bakımından Değerlendirilmesi 
 
449
C. Sendika Üyeliğinde Teklik İlkesinin İstisnaları 
 
450
1. Farklı İşkollarında Kurulu Sendikalara Üyelik 
 
450
2. Aynı İşkolunda Kurulu Sendikalara Birden Fazla Üyelik 
 
451
3. Mevsimlik İş Sözleşmeleri ile Çalışanların Sendika Üyelikleri 
 
452
4. Farklı İşkollarına Tabi Çalışmanın Sendika Üyeliklerine Etkisi 
 
454
Ç. Sendika Üyeliğinde Teklik İlkesi ve Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi
 
 
İlişkisi 
 
455
1. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi 
 
455
a. Genel Olarak 
 
455
b. İşkolu Barajı ve Çoğunluk Şartı (İşyeri/İşletme Barajı) 
 
456
c. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisinin Tespiti 
 
458
2. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi ve Çoklu Sendika Üyeliğinin
 
 
Yetkiye Etkisi 
 
459
IX. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKA ÜYELİĞİ VE SENDİKA ÜYELİĞİNE
 
 
İLİŞKİN ESASLAR 
 
461
A. Alman Dernekler Hukuku Kapsamında Üyelik ile İlgili Temel
 
 
Hususlar 
 
461
1. Genel Olarak 
 
461
2. Dernek Üyeliğinin Hukuki Boyutu 
 
461
3. Üyelik Türleri 
 
462
4. Üyelerin Temel Hakları 
 
464
5. Üyelerin Temel Yükümlülükleri 
 
467
6. Üyeliğin Kazanılması ve Sona Ermesi 
 
469
a. Üyeliğin Kazanılması 
 
469
b. Üyeliğin Sona Ermesi 
 
471
1) Genel Olarak 
 
471
2) Üyelikten Çıkarma (,,Ausschluss”) 
 
471
B. Sendika Üyeliği Bakımından Hak Sahipleri 
 
473
1. Genel Olarak 
 
473
2. İşçi Sendikalarına Üyelik Hakkının Bazı İş İlişkileri
 
 
Bakımından Değerlendirilmesi 
 
476
a. İşçi Benzeri Statüde Bulunan Kimseler 
 
476
b. Yeni Bağımsız Çalışan Statüsü (,,Neue Selbstständige”) 
 
476
c. Freelancerlar 
 
477
ç. Üst Düzey Yöneticiler 
 
477
C. Sendika Üyeliği 
 
478
1. Genel Olarak 
 
478
2. Çifte ya da Çoklu Üyelik 
 
480
3. Toplu İş Sözleşmelerinden Bağımsız Üyelik (,,OT–
 
 
Mitgliedschaft”) 
 
482
a. İşveren Kuruluşları Bakımından 
 
482
b. İşçi Kuruluşları Bakımından 
 
485
Ç. Sendika Üyeliğinin Sona Ermesi 
 
487
§ 9. DEMOKRATİK ESASLARA UYGUNLUK (SENDİKA İÇİ DEMOKRASİ) İLKESİ 
 
489
I. GENEL OLARAK 
 
489
II. DEMOKRASİ KAVRAMI, ANAYASANIN DEMOKRATİK NİTELİĞİ VE
 
 
TEMEL DEMOKRASİ İLKELERİ 
 
491
A. Tanım 
 
491
B. Anayasanın Demokratik Niteliği 
 
492
C. Temel Demokrasi İlkeleri 
 
493
III. SENDİKA İÇİ DEMOKRASİ 
 
495
A. Kavramsal Açıdan Sendika İçi Demokrasi, Önemi ve Amacı 
 
495
B. Sendika İçi Demokrasi İlkesine İşlerlik Kazandıran Mekanizmalar 
 
498
1. Seçim ve Katılımcılık 
 
498
2. Çoğunluğun İktidarı ve Azınlığın Korunması 
 
499
3. Şeffaflık ve Denetim 
 
500
IV. SENDİKA İÇİ DEMOKRASİ İLKESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 
 
502
A. Genel Olarak 
 
502
B. Sendikaların Kuruluşu Bağlamında Değerlendirme 
 
503
C. Sendikaların Tüzükleri Bağlamında Değerlendirme 
 
505
Ç. Sendika Üyeliği Bağlamında Değerlendirme 
 
507
1. Sendika Üyeliği ve Sendika Üyeliğinden Çekilme 
 
507
2. Sendika Üyeliğinden Çıkarılma 
 
510
D. Sendikanın Faaliyetleri Bağlamında Değerlendirme 
 
513
E. Genel Kurul ve İşleyişi Bağlamında Değerlendirme 
 
514
1. Genel Olarak 
 
514
2. Doğal Delegelik ve Delege Seçimi 
 
516
3. Genel Kurul Toplantıları 
 
519
4. Genel Kurul Tarafından Alınacak Kararlar 
 
524
5. Seçimler 
 
526
F. Yönetim Kurulu ve İşleyişi Bağlamında Değerlendirme 
 
529
G. Sendika İçi Disiplinin Tesis Edilmesi Bağlamında Değerlendirme 
 
534
Ğ. Sendikanın Denetimi ve Denetim Kurulu Bağlamında
 
 
Değerlendirme 
 
536
H. Sendikanın Kapatılması Bağlamında Değerlendirme 
 
541
V. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN DEMOKRATİK ESASLARA
 
 
UYGUNLUĞU 
 
543
A. Genel Olarak 
 
543
B. İlkesel Katılım/Yönetime Katılım Güvencesi (,,Prinzipielle
 
 
Teilhabegewährleistung”) 
 
546
1. Demokratik Örgütlenme ve Etkin Yönetime Katılım Yoluyla
 
 
Temsil 
 
546
2. Üst Kuruluşlar Nezdinde Yönetime Katılma 
 
549
C. Demokratik Örgütlenme İlkesinin Dernekler Hukuku Bağlamında
 
 
Temel Gereksinimleri 
 
551
1. Genel Olarak 
 
551
2. Sendika Tüzüğünün Demokratik Esaslara Uygunluğu 
 
552
3. Genel Kurul Toplantıları 
 
553
4. Aktif Seçme Hakkının Tanınması 
 
554
5. Azınlığın Korunması 
 
554
6. Gizli Oy Prensibi, Çoğunlukla Karar Alma ve Eşit Oy Hakkının
 
 
Tanınması 
 
555
7. Delegelerin ve Kurul Üyelerinin Seçilmesi ile Doğal Delegelik
 
 
Statüsü 
 
557
8. Kadın Temsil Kotaları 
 
558
9. Öneri Hakkının Tanınması 
 
560
10. Üyelikten Ayrılma Hakkı 
 
561
Ç. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti Bağlamında Demokratik Örgütlenme
 
 
İlkesinin Değerlendirilmesi 
 
562
SONUÇ 
 
565
KAYNAKÇA 
 
577
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.520,00    1.520,00   
Cardfinans ( Finansbank )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.520,00    1.520,00   
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.520,00    1.520,00   
Diğer Kartlar
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.520,00    1.520,00   
Kapat