İnsan Hakları Hukuku

Dr. Öğr. Üyesi Tuğba Bayraktar

Dr. Öğr. Üyesi Ufuk Ramazan Çakmak

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ ..........................................................................................................................5
İÇİNDEKİLER.................................................................................................................. 7

BİRİNCİ KISIM
KAVRAMSAL ÇERÇEVE

Dr. Rabia TEPEKAYA
I. İNSAN HAKLARI HUKUKUNDA TEMEL KAVRAMLAR........................................17
A. Özgürlük Kavramı.......................................................................................... 17
B. Hak ve Ödev Kavramları................................................................................ 20
C. İnsan Onuru Kavramı .................................................................................... 22
II. İNSAN HAKLARININ TANIMI VE KAPSAMI ......................................................24
A. Kamu Özgürlükleri......................................................................................... 26
B. Temel Hak ve Özgürlükler ............................................................................. 26
III. İNSAN HAKLARININ TARİHİ VE DÜŞÜNSEL GELİŞİMİ .......................................28
A. Eski Çağ’da İnsan Hakları............................................................................... 29
B. Orta Çağ’da İnsan Hakları.............................................................................. 30
C. Yeni Çağ’da İnsan Hakları.............................................................................. 32
IV. İNSAN HAKLARININ POZİTİF HUKUKA GEÇİŞİ .................................................36
A. İngiliz ve Amerikan Belgeleri......................................................................... 37
B. Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi........................................................ 39
C. Uluslararası Alana Geçişi............................................................................... 40
D. Türkiye’de Pozitif Hukuka Geçişi................................................................... 43
V. İNSAN HAKLARININ SINIFLANDIRILMASI ........................................................46
A. Birinci, İkinci, Üçüncü Kuşak Haklar Ayrımı ................................................... 47
B. Negatif, Pozitif, Aktif Statü Hakları Ayrımı .................................................... 49
C. Kişisel, Siyasal, Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Ayrımı ......................... 50
VI. İNSAN HAKLARI VE DEVLET............................................................................51
A. Devletin Yükümlülükleri................................................................................ 51
B. Yatay Etki-Dikey Etki...................................................................................... 53

8 İçindekiler

İKİNCİ KISIM

HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN DÜZENLENMESİ VE SINIRLANMASI

Dr. Öğr. Üyesi Cansu Büşra ÖLMEZ
I. HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN DÜZENLENMESİ......................................................61
A. Genel Olarak Düzenleme Kavramı .................................................................61
B. Hak ve Özgürlüklerin Düzenlenmesi Sistemleri .............................................61
1. Serbestlik Sistemi....................................................................................62
2. İzin Sistemi ..............................................................................................63
3. Bildirim Sistemi .......................................................................................65
II. HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN SINIRLANMASI........................................................67
A. Sınırlama Kavramı ..........................................................................................67
B. Sınırlamanın Gerekliliği ..................................................................................68
III. OLAĞAN DÖNEMLERDE HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN SINIRLANMASI
SİSTEMİ .........................................................................................................70
A. Genel İlkeler...................................................................................................70
1. Kanunilik İlkesi ........................................................................................70
a. Şekli Kanun – Maddi Kanun..............................................................72
b. Kanunun Ulaşılabilir, Açık ve Kesin Olması.......................................73
2. Sebebe Bağlılık İlkesi ...............................................................................75
a. Genel Sınırlama-Özel Sınırlama Sebepleri ........................................76
b. Amaç Saptırma Yasağı: Yetkinin Kötüye Kullanılması.......................79
3. Ölçülülük İlkesi ........................................................................................81
4. Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk İlkesi ..................83
5. Öze Dokunma Yasağı...............................................................................87
B. Türk Anayasa Hukukunda Sınırlamanın Sınırını Oluşturan Ölçütler...............88
1. 2001 Anayasa Değişikliğinden Önce .......................................................88
2. 2001 Anayasa Değişikliğinden Sonra.......................................................89
a. Sınırlama Kanunla Yapılmalı .............................................................90
b. Sınırlama Anayasada Belirtilen Sebeplere Dayanmalı......................90
c. Sınırlama Anayasanın Sözüne ve Ruhuna Uygun Olmalı ..................92
d. Sınırlama Ölçülülük İlkesine Aykırı Olmamalı ...................................93
e. Sınırlama Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygun Olmalı.......95
f. Sınırlama Hakkın Özüne Dokunmamalı ............................................99
g. Sınırlama Laik Cumhuriyetin Gereklerine Aykırı Olmamalı ............100
IV. OLAĞANÜSTÜ DÖNEMLERDE HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN SINIRLANMASI
SİSTEMİ .......................................................................................................101
A. Genel İlkeler.................................................................................................101
1. Savaş veya Olağanüstü Bir Durumun Varlığı .........................................104

İçindekiler 9
2. Ölçülülük İlkesi ..................................................................................... 106
3. Uluslararası Hukuktan Doğan Yükümlülüklere Aykırı Olmama İlkesi ........ 107
4. Dokunulmaz Haklar .............................................................................. 108
B. Türk Hukukunda Olağanüstü Dönemlerde Hak ve Özgürlükleri
Sınırlama Rejimi .......................................................................................... 110
C. Yabancıların Hak ve Özgürlüklerinin Sınırlanması....................................... 113
V. HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KÖTÜYE KULLANILMASI YASAĞI ........................... 115
A. Hakkın Kötüye Kullanılması Kavramı........................................................... 115
B. Ulusal ve Uluslararası Belgelerde Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı ........ 117
C. Hakkın Kötüye Kullanılmasının Sonuçları .................................................... 118

ÜÇÜNCÜ KISIM
İNSAN HAKLARININ KORUNMASI
BİRİNCİ BÖLÜM

İNSAN HAKLARININ ULUSAL HUKUK DÜZENİNDE KORUNMASI
Dr. Öğr Üyesi Murat AÇIL
I. SİYASİ KORUMA .......................................................................................... 126
II. İDARİ KORUMA ........................................................................................... 128
III. ÖZERK KURULUŞLAR ELİYLE KORUMA.......................................................... 130
A. Kamu Denetçiliği Kurumu’na Başvuru......................................................... 130
B. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’na Başvuru ................................... 132
C. Kişisel Verileri Koruma Kurumu .................................................................. 135
IV. YARGISAL KORUMA..................................................................................... 137
A. Adli Yargıya Başvuru.................................................................................... 137
B. İdari Yargıya Başvuru................................................................................... 138
C. Anayasa Yargısına Başvuru.......................................................................... 138
ANAYASA MAHKEMESİ’NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU

I. TANIMI VE İŞLEVLERİ ................................................................................... 141
II. BİREYSEL BAŞVURU USULÜ VE BAŞVURULARIN İNCELENMESİ...................... 142
A. Bireysel Başvuru Usulü................................................................................ 142
B. Bireysel Başvuruların İncelenmesi .............................................................. 144
1. Ön İnceleme Aşaması ........................................................................... 144
2. Kabul Edilebilirlik İncelemesi Aşaması.................................................. 145
3. Esas İncelemesi Aşaması ...................................................................... 146
III. KABUL EDİLEBİLİRLİK KRİTERLERİ ................................................................. 146
A. Mahkeme’nin Yetkisine İlişkin Kabul Edilebilirlik Kriterleri......................... 146
1. Kişi Bakımından Yetki ........................................................................... 146

10 İçindekiler
a. Bireysel Başvuru Hakkının Özneleri................................................146
aa. Gerçek Kişiler ..........................................................................147
bb. Özel Hukuk Tüzel Kişileri .........................................................149
cc. Kamu Tüzel Kişilerinin Bireysel Başvuru Ehliyeti Meselesi......151
b. Mağdurluk Statüsü .........................................................................153
aa. Kişisellik Ölçütü .......................................................................153
bb. Güncellik Ölçütü......................................................................154
cc. Doğrudanlık Ölçütü .................................................................154
2. Konu Bakımından Yetki .........................................................................156
a. Bireysel Başvuru Hakkının Muhatapları .........................................156
b. Bireysel Başvuruya Konu Edilebilecek Hak ve Özgürlükler.............157
3. Yer Bakımından Yetki ............................................................................158
4. Zaman Bakımından Yetki.......................................................................159
B. Usule İlişkin Kabul Edilebilirlik Kriterleri ......................................................160
1. Olağan Kanun Yollarının Tüketilmesi ....................................................160
2. Başvurunun Süresi İçinde Yapılması......................................................163
C. Esasa İlişkin Kabul Edilebilirlik Kriterleri.......................................................165
1. Başvurunun Açıkça Dayanaktan Yoksun Olmaması ..............................165
a. Temellendirilmemiş Şikâyetler.......................................................166
b. Kanun Yolu Şikâyetleri....................................................................166
c. Karmaşık veya Zorlama Şikâyetler..................................................167
d. Bir İhlalin Bulunmadığı Açık Olan Şikâyetler...................................167
2. Anayasal veya Kişisel Önem Taşıma......................................................168
a. Anayasal Önem ..............................................................................168
b. Kişisel Önem...................................................................................169

IV. BİREYSEL BAŞVURULARIN İNCELENMESİ SONUCUNDA VERİLEN
KARARLAR...................................................................................................170
A. Başvurunun Kabul Edilebilirliğine İlişkin Kararlar ........................................170
B. Başvurunun Esası Hakkında Verilen Kararlar ...............................................170
1. Yeniden Yargılama Yapılmasına İlişkin Karar.........................................170
2. Tazminata İlişkin Karar ..........................................................................171
3. Dava Açılması Yolunu Gösterme Kararı.................................................171
C. Bireysel Başvuru Hakkının Kötüye Kullanılması ve Disiplin Para Cezası
Kararı ...........................................................................................................172
D. Pilot Karar ....................................................................................................174
E. Tedbir Kararı ................................................................................................175
F. Düşme Kararı ...............................................................................................176

İçindekiler 11

İKİNCİ BÖLÜM

İNSAN HAKLARININ ULUSLARARASI HUKUK DÜZENİNDE KORUNMASI
Dr. Öğr. Üyesi Tuğba BAYRAKTAR
I. EVRENSEL İNSAN HAKLARI HUKUKU ............................................................ 184
II. BÖLGESEL İNSAN HAKLARI HUKUKU ............................................................ 189
A. Avrupa İnsan Hakları Hukuku...................................................................... 190
1. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi.......................................................... 191
2. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi......................................................... 201
a. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Oluşumu ............................ 202
b. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne Başvuru Çeşitleri ................. 206
aa. Devletlerarası Başvuru ........................................................... 206
bb. Bireysel Başvuru..................................................................... 208
aaa. Mahkeme’nin Kişi Bakımından Yetkisi ......................... 209
bbb. Mahkeme’nin Konu Bakımından Yetkisi....................... 214
ccc. Mahkeme’nin Yer Bakımından Yetkisi.......................... 215
ddd. Mahkeme’nin Zaman Bakımından Yetkisi.................... 216
c. Bireysel Başvurunun Kabul Edilebilirlik Şartları ............................. 217
aa. İç Hukuk Yollarının Tüketilmesi .............................................. 217
bb. Başvurunun Dört Aylık Süre İçinde Yapılması......................... 221
cc. Başvurunun İsimsiz (Anonim) Olmaması................................ 223
dd. Başvurunun Daha Önce İncelenmemiş Olması ya da
Uluslararası Diğer Bir Soruşturma veya Çözüm Merciine
Daha Önceden Sunulmuş Bir Başvuruyla Aynı Olmaması ...... 224
ee. Başvurunun Konu Bakımından Sözleşme veya
Protokollerinin Hükümleriyle Bağdaşması, Dayanaktan
Açıkça Yoksun veya Bireysel Başvuru Hakkının Kötüye
Kullanılması Niteliğinde Olmaması......................................... 226
ff. Başvuranın Önemli Bir Zarar Görmemiş Olması..................... 231
d. Bireysel Başvuru Usulü .................................................................. 233
aa. Bireysel Başvuruların İncelenmesi Usulü ............................... 236
bb. Mahkeme Kararlarının Bağlayıcılığı, Yerine Getirilmesi ve
Denetlenmesi ......................................................................... 238
cc. Mahkeme’nin Verebileceği Diğer Kararlar ............................. 242
aaa. Geçici (İhtiyati) Tedbir Kararı ....................................... 242
bbb. Pilot Karar Usulü .......................................................... 245
ccc. Kayıttan Düşürme Kararı .............................................. 246
ddd. Mahkeme Tarafından Verilmiş Bir Hükmün
Yorumlanması Kararı.................................................... 247

12 İçindekiler
eee. Bir Hükmün Yeniden Görüşülmesi Talebi Üzerine
Verilen Kararlar.............................................................248
e. Mahkeme’nin Özgün Yorum Yöntemleri........................................249
aa. Otonom Kavramlar Doktrini (Özerk Yorum İlkesi) ..................249
bb. Dinamik Yorum İlkesi (Evrimsel Yorum İlkesi).........................250
cc. Takdir Marjı Doktrini (Takdir alanı ya da payı)........................251
dd. Ölçülülük İlkesi ........................................................................252
B. Amerikan İnsan Hakları Hukuku...................................................................254
C. Afrika İnsan Hakları Hukuku.........................................................................255

DÖRDÜNCÜ KISIM

AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ’NDE
YER ALAN HAKLAR VE ÖZGÜRLÜKLER
BİRİNCİ BÖLÜM

AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ’NİN 2-7. MADDELERİNDE DÜZENLENEN

HAKLAR VE ÖZGÜRLÜKLER

Dr. Aydın Furkan KAYNAK

YAŞAM HAKKI

I. HAKKIN KAPSAMI ........................................................................................264
II. DEVLETE GETİRİLEN YÜKÜMLÜLÜKLER .........................................................266
A. Negatif Yükümlülükler .................................................................................266
B. Pozitif Yükümlülükler...................................................................................267
1. Yaşam Hakkını Etkin Bir Şekilde Koruyan Yasal Rejim Oluşturmak...........268
2. Koruyucu Tedbirler Almak ....................................................................270
3. Yeterli ve Etkin Soruşturma Yapmak.....................................................271
III. SÖZLEŞME KAPSAMINDA İHLAL OLUŞTURMAYAN DURUMLAR.....................273
A. Ölüm Cezası .................................................................................................275
B. Yasadışı Şiddete Karşı Koruma.....................................................................275
C. Yakalama ve Kişinin Kaçmasını Önleme.......................................................276
D. Ayaklanma veya İsyanın Bastırılması ...........................................................276
IV. 1982 ANAYASASI’NDA YAŞAM HAKKI...........................................................277

İŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE YASAĞI

I. HAKKIN KAPSAMI ........................................................................................281
II. DEVLETE GETİRİLEN YÜKÜMLÜLÜKLER .........................................................283
A. Negatif Yükümlülükler .................................................................................283
B. Pozitif Yükümlülükler...................................................................................284
1. Koruma Yükümlülükleri.........................................................................285
2. Gerçekleştirme Yükümlülükleri.............................................................286

İçindekiler 13
C. Usuli Yükümlülükler .................................................................................... 287
III. 1982 ANAYASASI’NDA İŞKENCE YASAĞI ....................................................... 288

KÖLELİK, KULLUK VE ZORLA ÇALIŞTIRMA YASAĞI

I. HAKKIN KAPSAMI........................................................................................ 292
A. Kölelik ve Kulluk Kavramları........................................................................ 292
B. Zorla Çalıştırma ve Zorunlu Çalışma Kavramları.......................................... 293
II. DEVLETE GETİRİLEN YÜKÜMLÜLÜKLER......................................................... 294
III. SÖZLEŞME KAPSAMINDA İHLAL OLUŞTURMAYAN DURUMLAR .................... 295
A. Tutulma Süresince Çalışma ......................................................................... 295
B. Askeri Hizmet veya Yerine Gördürülebilecek Sivil Hizmet .......................... 296
C. Acil Durumlarda Toplum Hizmeti................................................................ 296
D. Olağan Yurttaşlık Yükümlülükleri ................................................................ 297
IV. 1982 ANAYASASI’NDA KÖLELİK VE ZORLA ÇALIŞTIRMA YASAĞI.................... 297

ÖZGÜRLÜK VE GÜVENLİK HAKKI

I. HAKKIN KAPSAMI........................................................................................ 302
II. DEVLETE GETİRİLEN YÜKÜMLÜLÜKLER......................................................... 305
A. Negatif Yükümlülükler ................................................................................ 305
B. Pozitif Yükümlülükler .................................................................................. 307
III. SÖZLEŞME KAPSAMINDA İHLAL OLUŞTURMAYAN DURUMLAR .................... 308
A. Yetkili Bir Mahkemenin Verdiği Mahkumiyet Kararı Sonrasında
Tutulma....................................................................................................... 308
B. Mahkeme Kararına Uymama Sebebiyle veya Yükümlülüğün Yerine
Getirilmesini Sağlamak Amacıyla Yakalama veya Tutma ............................ 309
C. Yetkili Adli Merci Önüne Çıkarılmak Amacıyla Yakalama veya Tutma ........ 310
D. Küçüklerin Tutulması................................................................................... 312
E. Bulaşıcı Hastalığı Olanların, Akıl Hastalarının, Alkoliklerin, Uyuşturucu
Bağımlılarının ve Serserilerin Yasal Olarak Tutulması ................................. 312
F. Ülkeye Girişin Önlenmesi veya Sınır Dışı ve Geri Verme Amacıyla
Yakalama ya da Tutma ................................................................................ 314
IV. ÖZGÜRLÜĞÜNDEN YOKSUN BIRAKILAN KİŞİLERİN HAKLARI ......................... 314
A. Anladığı Dilde Derhal Bilgilendirilme Hakkı................................................. 315
B. Derhal Bir Yargıç Önüne Çıkarılma Hakkı .................................................... 316
C. Makul Sürede Yargılanma veya Yargılama Sırasında Salıverilme Hakkı ...... 317
D. Özgürlüğünden Yoksun Bırakılanın Mahkemeye Başvurma Hakkı.............. 318
E. Tazminat Hakkı............................................................................................ 319
F. Yakınlarına Haber Verme Hakkı .................................................................. 319

14 İçindekiler
V. 1982 ANAYASASI’NDA ÖZGÜRLÜK VE GÜVENLİK HAKKI ...............................319
A. İstisnalar ......................................................................................................321
B. Özgürlüğünden Yoksun Bırakılan Kişilerin Hakları .......................................324

ADİL YARGILANMA HAKKI

I. HAKKIN KAPSAMI ........................................................................................328
II. DEVLETE GETİRİLEN YÜKÜMLÜLÜKLER .........................................................330
A. Negatif Yükümlülükler .................................................................................330
B. Pozitif Yükümlülükler...................................................................................331
III. ADİL YARGILANMA HAKKININ UNSURLARI ...................................................332
A. Mahkemeye Erişim Hakkı ............................................................................332
B. Yasal, Bağımsız ve Tarafsız Bir Mahkemede Yargılanma Hakkı....................334
C. Makul Sürede Yargılanma Hakkı ..................................................................335
D. Yargılamanın Hakkaniyete Uygun Olması....................................................337
E. Aleni ve Duruşmalı Yargılama Hakkı ............................................................338
F. Masumiyet Karinesinden Yararlanma Hakkı................................................339
IV. CEZA YARGILAMASINDA SANIĞA SAĞLANAN GÜVENCELER..........................340
A. Suçlamadan Haberdar Edilme Hakkı............................................................340
B. Savunmasını Hazırlamak İçin Gerekli Zaman ve Kolaylıklara Sahip
Olmak...........................................................................................................341
C. Avukat ve Adli Yardımdan Yararlanma Hakkı...............................................342
D. Lehe Delil Öne Sürme ve Tanığı Sorguya Çekme Hakkı................................342
E. Ücretsiz Tercümandan Yararlanma Hakkı....................................................343
V. 1982 ANAYASASI’NDA ADİL YARGILANMA HAKKI.........................................343
A. Anayasa’da Tanınan Unsurlar ......................................................................344
B. Sanığa Sağlanan Güvenceler........................................................................346
C. AYM Kararlarından Örnekler........................................................................346

SUÇ VE CEZALARIN KANUNİLİĞİ İLKESİ

I. HAKKIN KAPSAMI, YÜKÜMLÜLÜKLER VE İSTİSNALAR ...................................349

İKİNCİ BÖLÜM

AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ’NİN 8-14. MADDELERİNDE DÜZENLENEN

HAKLAR VE ÖZGÜRLÜKLER

Dr. Öğr. Üyesi Ufuk Ramazan ÇAKMAK
I. ÖZEL HAYATA VE AİLE HAYATINA SAYGI HAKKI ............................................353
A. Giriş..............................................................................................................353
B. Özel Hayatın Korunması ..............................................................................355
1. Kişisel Kimlik..........................................................................................356

İçindekiler 15
2. Fiziksel ve Ruhsal Bütünlük Hakkı......................................................... 358
3. Mahremiyet Hakkı................................................................................ 359
C. Aile Hayatına Saygı Hakkı ............................................................................ 361
D. Evlenme ve Aile Kurma Hakkı ..................................................................... 364
E. Konuta Saygı Hakkı...................................................................................... 365
F. Haberleşmeye Saygı Hakkı .......................................................................... 367
G. Sözleşme’nin 8-11. Maddelerinin Sınırlanma Rejimi .................................. 367
1. Hukukilik............................................................................................... 368
2. Meşru Amaç ......................................................................................... 369
3. Demokratik Toplumda Gereklilik.......................................................... 369
II. DÜŞÜNCE, VİCDAN VE DİN ÖZGÜRLÜĞÜ...................................................... 373
A. Giriş ............................................................................................................. 373
B. Düşünce, Vicdan ve Din Kavramları ............................................................ 374
C. Özgürlüğün Kapsamı ................................................................................... 376
1. Kişinin İç Dünyası.................................................................................. 376
2. Dinin veya İnancın Açığa Vurulması ..................................................... 377
D. Hakkın Özneleri........................................................................................... 380
1. Gerçek Kişiler........................................................................................ 380
2. Tüzel Kişiler .......................................................................................... 380
3. Birey Grupları ....................................................................................... 382
E. Sınırlama Rejimi .......................................................................................... 382
III. İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ ..................................................................................... 385
A. Giriş ............................................................................................................. 385
B. İfade Özgürlüğünün Kapsamı ...................................................................... 387
1. Genel Bilgiler ........................................................................................ 387
2. İfade Kategorileri.................................................................................. 388
a. Siyasi İfadeler................................................................................. 388
b. Sanatsal İfadeler ............................................................................ 390
c. Ticari İfadeler................................................................................. 390
d. Akademik İfadeler.......................................................................... 391
3. Basın Özgürlüğü.................................................................................... 391
C. 10. Madde Kapsamında Korunmayan İfadeler............................................ 394
D. İfade Özgürlüğünün Sınırlanması ................................................................ 396
IV. TOPLANMA VE ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ................................................. 399
A. Giriş ............................................................................................................. 399
B. Toplanma Özgürlüğü................................................................................... 400

16 İçindekiler
C. Örgütlenme Özgürlüğü ................................................................................402
1. Dernek Kurma Özgürlüğü......................................................................403
2. Sendika Kurma Özgürlüğü.....................................................................404
3. Siyasi Parti Özgürlüğü............................................................................405
D. Toplanma Ve Örgütlenme Özgürlüğünün Sınırlanması ...............................405
V. ETKİLİ BAŞVURU HAKKI................................................................................409
A. Genel Olarak ................................................................................................409
B. Etkili Başvuru Hakkının Unsurları.................................................................410
1. Savunulabilir Bir Şikâyet........................................................................410
2. Ulusal Bir Makamın Varlığı....................................................................411
3. Etkili Başvuru Yolu.................................................................................412
C. Etkili Başvuru Hakkının Diğer Usuli Haklarla İlişkisi......................................413
VI. AYRIMCILIK YASAĞI .....................................................................................416
A. Genel Olarak ................................................................................................416
B. Ayrımcılık Yasağının Kapsamı.......................................................................419
C. Ayrımcılık Türleri..........................................................................................420
1. Doğrudan Ayrımcılık..............................................................................421
2. Dolaylı Ayrımcılık...................................................................................421
D. Ayrımcılığın İspatı.........................................................................................422