Havacılık Endüstrisinde Sanal, Arttırılmış Ve Karma Gerçeklik Teknolojisinin Kullanımı Ve Tarihsel Aşamaları

Dr. Tüzün Tolga İNAN

İÇİNDEKİLER

TEŞEKKÜR VE İTHAF  3

ÖN SÖZ  5

ÖZET . 7

KISALTMALAR  9

İÇİNDEKİLER . 11

GİRİŞ . 15

BÖLÜM 1

HAVACILIKTA ARTTIRILMIŞ VE

SANAL GERÇEKLİK KAVRAMLARI

1. Artırılmış ve Sanal Gerçeklİk Tanımları . 17

1.1. Eğİtİmde AR/VR Ergonomİsİ ve Uygulama Alanları . 18

1.2. Uçuş Ekİbİ Planlamasında AR/VR Uygulamaları  21

1.3. Havacılıkta Yapay Zekânın Kullanım Alanları . 22

1.4. Havacılıkta Artırılmış Gerçeklİğİn Tarİhsel Gelİşİmİ . 24

1.5. Havacılıkta Seyrüsefer ve Yönlendİrme Uygulamaları  25

1.5.1. İnsanlı Hava Araçlarında Kullanım . 26

1.5.2. Pİlot Performansı ve AR'nİn Rolü . 27

1.6. HUD ve HMD Sİstemlerİnİn Evrİmİ . 28

1.7. Artırılmış Gerçekliğin (AR) Helikopterlerde Kullanımı

ve Degrade Görsel Ortamlar (DVE) Seyrüsefer . 28

1.7.1. Yatay Durum Ekranı (Horizontal Situation Display

- HSD)  29

1.7.2. Dikey Durum Ekranı (Vertical Situation Display -

VSD)  29

1.8. HUD ve HMD Sistemlerinin Sınırlılıkları  29

İçindekiler

12

1.9. Yeni AR Gelişmeleri ve 3D Semboloji . 30

1.9.1. Gökyüzünde Tünel (Tunnel-in-the-Sky) . 31

1.9.2. Hafif Giyilebilir Cihazlar ve Akıllı Gözlükler  31

1.9.3. Aero Glass Uygulaması . 31

1.9.4. Bell Helicopters Girişimi . 31

1.9.5. BAE Systems Projesi . 32

1.9.6. İnsansız Hava Araçlarında (İHA) Kullanımı . 32

BÖLÜM 2

GELECEĞİN TİCARİ HAVACILIK SEKTÖRÜ İÇİN

ARTIRILMIŞ GERÇEKLİĞİN TASARLANMASI

2.1. Ticari Havacılık Pilotlarıyla Kullanıcı Gereksinimlerinin

Analizi  33

2.2. Ticari Uçuş Güvertesi Tasarımında AR’nin Tarihi  34

2.3. Kullanıcı Merkezli Tasarımda Gereksinim Belirleme . 37

2.4. Durumsal Farkındalık için Tasarım ve Havacılıkta

Artırılmış Gerçeklik Uygulamaları  37

2.5. Sonuç  38

BÖLÜM 3

AKILLI HAVACILIK ENDÜSTRİSİ İÇİN KARMA

GERÇEKLİĞİN UYGULAMALARI: FIRSATLAR VE

ZORLUKLAR

3. Karma Gerçekliğin Akıllı Havacılık Endüstrisine Katkısı:

Uygulamalar, Fırsatlar ve Zorluklar . 41

3.1. Akıllı Uzay-Havacılık Mühendisliği İçin Karma

Gerçeklik Uygulamaları  42

3.2. Sonuç ve Geleceğe Yönelik Yol Haritası  45

Tüzün Tolga        İNAN

13

BÖLÜM 4

YOLCULARIN SEYAHAT DENEYİMLERİNİ İYİLEŞTİRME

AÇISINDAN HAVACILIK SEKTÖRÜNDE AR/VR

TEKNOLOJİSİNİN KABULÜ

4.1. Giriş  47

4.2. Literatür Taraması  49

4.3. Havacılık İllüzyonları: Sanal Gerçeklik ile Eğitim ve

Emniyet Yaklaşımı. 54

4.4. Simülasyon Yoluyla Deneyimsel Eğitim: Genel Havacılık

ve Uçuş Eğitiminde Etkili Bir Yöntem  55

4.5. Eğitimde VR’ın Kullanılabilirliği  57

4.6. Sonuç  60

BÖLÜM 5

UÇUŞ SİMÜLATÖRLERİNDE GENİŞLETİLMİŞ

GERÇEKLİĞİN KULLANIMI: BİR LİTERATÜR

İNCELEMESİ

5.1. Giriş  61

5.2. Lİteratür Taraması  66

5.3. Sonuç  68

BÖLÜM 6

GELECEĞİN TİCARİ HAVACILIK SEKTÖRÜ İÇİN

ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK TASARIMI: TİCARİ

HAVACILIK PİLOTLARIYLA KULLANICI

GEREKSİNİMLERİ ANALİZİ

6.1. Gİrİş  71

6.2. Lİteratür Taraması  72

6.2.1. Tİcarİ Uçuş Kokpİtİ Tasarımında AR’nİn Tarİhçesİ  72

6.2.2. HMD (veya başa takılan ekran (HWD)) Teknolojİsİ . 73

6.2.2. Kullanıcı Merkezlİ Tasarımda Gereksİnİm Belİrleme . 75

İçindekiler

14

6.2.3. Durumsal Farkındalık İçİn Tasarım  76

GENEL SONUÇ  77

SON DEĞERLENDİRME . 79

KAYNAKLAR  81