Adli Belge ve İmza İncelemesi _{Vaka Örnekleri ve Sahtecilik Tespit Yöntemleri}

Yakup Zorkun (Adli Belge İnceleme Uzmanı Bilirkişi)

Onur Düşgül ( Adli Belge İnceleme Uzmanı Bilirkişi)

İçindekiler

Önsöz 

5

BÖLÜM 1:

BELGE NEDİR? BELGE TÜRLERİ VE ÖZELLİKLERİ

1.1. BELGE NEDİR? 

13

1.1.1. Resmi Belgeler 

14

1.1.2. Özel Belgeler 

15

1.2. BELGEYİ OLUŞTURAN UNSURLAR 

17

1.2.1. Kağıt 

17

1.2.1.1. Kâğıt Türleri ve Özellikleri 

18

1.2.1.2. Kâğıdın Bileşimi ve Üretim Süreci 

18

1.2.1.2.1. Mekanik Hamur 

19

1.2.1.2.2. Kimyasal Hamur 

19

1.2.1.2.3. Selüloz Hamuru 

19

1.2.1.3. Kullanım Amaçlarına Göre Kâğıt Türleri ve Özellikleri 

19

1.2.2. Mürekkep 

20

1.2.1.1. Mürekkebin Bileşimi ve Türleri 

20

1.2.1.1.1. Boyar Madde 

20

1.2.1.1.2. Çözücüler 

20

1.2.1.1.3. Reçine (Bağlayıcı veya Film Oluşturucu) 

20

1.2.1.1.4. Katkı Maddesi ve Stabilizatör 

21

1.2.3. Yazım Araçları ve Özellikleri 

21

1.2.3.1. Tükenmez Kalem (Ballpoint Pen) 

21

1.2.3.2. Dolma Kalem (Fountain Pen) 

22

1.2.3.3. Pilot kalem 

23

1.2.3.4. Kurşun Kalem (Graphite Pencil) 

23

1.2.3.5. Keçeli Kalem ve Markerlar 

23

BÖLÜM 2:

ADLİ BELGE İNCELEMESİ

2.1. ADLİ BELGE İNCELEMESİ NEDİR? 

26

2.2. ADLİ BELGE İNCELEMESİNDE KULLANILAN TERİMLER 

27

2.2.1. Tersim 

27

2.2.2. İşleklik Derecesi 

29

2.2.3. İstif 

30

2.2.4. Alışkanlıklar 

31

2.2.5. Meyil (Eğim) 

32

2.2.6. Seyir (Doğrultu) 

33

2.2.7. Sürat (Hız) 

34

2.2.8. Baskı derecesi (Tazyik) 

35

2.3. ADLİ BELGE İNCELEMENİN TARİHÇESİ VE GELİŞİM SÜRECİ 

36

2.3.1. Dünyada Adli Belge İnceleme 

36

2.3.2. Türkiye'de Adli Belge İnceleme 

38

2.4. GRAFOLOJİ İLE ADLİ BELGE İNCELEMESİNİN FARKLARI 

39

2.5. ADLİ BELGE İNCELEMESİNİN HUKUKİ DAYANAKLARI 

42

2.6. ADLİ BELGE İNCELEMESİNDE ETİK İLKELER 

43

BÖLÜM 3:

İMZA İNCELEMELERİ

3.1. İMZANIN TANIMI 

47

3.2. İMZANIN HUKUKİ ÖNEMİ 

48

3.3. İMZALARDA YAPILAN SAHTECİLİK YÖNTEMLERİ 

50

3.3.1. Üstünden Kopya Usulü İle İmza Sahteciliği 

51

3.3.1.1. Işıklandırma / Tracing (Işık Masası) Yöntemi 

51

3.3.1.2. Karbon Kağıdı Yöntemi 

51

3.3.1.3. Vuruşla iz çıkarma (Blind Transfer) Yöntemi 

51

3.3.2. Bakarak Kopya Usulü İle İmza Sahteciliği 

52

3.3.2.1. Parça Parça Taklit 

52

3.3.2.2. Bir Seferde Atış 

52

3.3.3. Serbest Taklit Usulü İle İmza Sahteciliği 

53

3.3.4. İmzalı Pul Nakli İle Sahtecilik 

53

3.3.5. Bilgisayar Yardımıyla Oluşturulan Sahte İmzalar 

54

3.3.6. Uydurma İmzalar 

55

3.3.7. İnkar Kastıyla Atılmış Sahte İmzalar 

56

3.3.8. İmza Analizi Yöntemleri 

56

BÖLÜM 4:

BELGELER ÜZERİNDE YAPILAN SAHTECİLİKLER

4.1. KÜLLİ SAHTECİLİK 

60

4.2. KISMİ SAHTECİLİK 

60

4.2.1. Değer (Kıymet) Yönünden Kısmi Sahtecilik 

61

4.2.2. Zaman yönünden kısmi sahtecilik 

63

4.2.3. Mana (Anlam) Yönünden Kısmi Sahtecilik 

64

4.3. KISMİ SAHTECİLİĞİN YÖNTEMLERİ 

64

4.3.1. Ekleme Yöntemiyle Yapılan Sahtecilik 

65

4.3.2. Değiştirme (Sürşarj) Yöntemiyle Yapılan Sahtecilik 

65

4.3.3. Silme Yöntemiyle Yapılan Sahtecilikler 

66

4.3.4. Fotoğraf Değişikliği Yöntemiyle Yapılmış Sahtecilikler 

67

4.3.5. Karalama veya Kapatma ile Yapılan Sahtecilikler 

68

4.3.6. Lekeleme Yöntemiyle Yapılmış Sahtecilikler 

69

4.3.7. Yırtma – Yakma Yöntemiyle Yapılmış Sahtecilikler 

70

BÖLÜM 5:

BELGE VE İMZA İNCELEMESİNDE KULLANILAN

CİHAZLAR VE YÖNTEMLER

5.1. ÖN İNCELEME 

71

5.2. DETAYLI İNCELEME 

72

5.2.1. Belgelerin Tahrip Edici Olmayan Yöntemlerle İncelenmesi 

72

5.2.2. Belgelerin Tahrip Edici Yöntemlerle İncelenmesi 

73

5.3. MİKROSKOPLAR 

74

5.3.1. Stereo mikroskop 

75

5.3.2. Mukayese mikroskobu 

75

5.4. VİDEO SPECTRAL COMPARATOR (VSC) 

75

5.5. FORUIER TRANSFORM INFRARED SPEKTROSKOPI (FTIR) ATENUATED TOTAL REFLECTANCE 

76

5.6. ELECTROSTATIC DETECTION APPARATUS (ESDA) 

77

5.7. FORENSIC XP 4010 VE FORENSIC XP 4010 D 

78

5.8. IR VE UV IŞIK KAYNAKLARI 

79

BÖLÜM 6:

BİLİRKİŞİ VE BİLİRKİŞİLİK

6.1. BİLİRKİŞİLİK KAVRAMI VE TANIMI 

81

6.2. DÜNYADA BİLİRKİŞİLİĞİN TARİHSEL SÜRECİ 

82

6.3. ÜLKEMİZDE BİLİRKİŞİLİĞİN TARİHSEL SÜRECİ 

85

6.4. TÜRK HUKUK SİSTEMİNDE BİLİRKİŞİLİĞİN YASAL DAYANAKLARI 

86

6.5. BİLİRKİŞİ ATAMA USUL VE ESASLARI 

89

6.6. BİLİRKİŞİNİN HAKLARI 

90

6.6.1. Bilirkişinin Ücret Hakkı 

90

6.6.2. İnceleme İçin Gerekli Bilgilere Erişim Hakkı 

90

6.6.3. Bilirkişinin Görevi Reddetme Hakkı 

91

6.7. BİLİRKİŞİNİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 

91

6.7.1. Tarafsızlık ve Bağımsızlık Yükümlülüğü 

91

6.7.2. Dürüstlük, Saygınlık ve Güven Yükümlülüğü 

93

6.7.3. Görevi Kabul Yükümlülüğü 

94

6.7.4. Menfaat Elde Etme Yasağı 

95

6.7.5. Bildirim Yükümlülüğü 

96

6.7.6. Sır Saklama Yükümlülüğü 

97

6.7.7. Reklam Yasağı 

97

6.8. BİLİRKİŞİNİN CEZAİ SORUMLULUĞU 

98

6.9. BİLİRKİŞİNİN HUKUKİ SORUMLULUĞU 

99

6.10. UYGULAMADA KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ 

101

6.10.1. Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar 

101

6.10.2. Çözüm Önerileri 

104

BÖLÜM 7:

ADLİ BELGE İNCELEMESİNDE RAPOR YAZIMI VE

UYGULAMALI ÖRNEKLER

7.1. BİLİRKİŞİ İNCELEME SÜRECİ 

108

7.2. BİLİRKİŞİ RAPORUNUN YAPISI VE YAZIM KURALLARI 

109

7.3. ADLİ BELGE İNCELEMESİNDE UYGULAMALI ÖRNEKLER 

111

7.3.1. İmza İnceleme Örnekleri 

111

7.3.2. Yazı Sahteciliği Tespit Çalışmaları 

138

7.3.3. Belge Tahrifatı Tespit Örnekleri 

164

7.3.4. Dijital Sahtecilik Örnekleri 

186

7.3.5. Pencere Sistemi Sahteciliği Tespit Örnekleri 

191

7.3.6. Açığa İmza Sahteciliği Tespit Örnekleri 

212

BÖLÜM 8:

UZMAN GÖRÜŞÜ

8.1. UZMAN GÖRÜŞÜ NEDİR? 

235

8.2. UZMAN GÖRÜŞÜ’NÜN ETKİLERİ 

237

8.3. UZMAN GÖRÜŞÜ İLE BİLİRKİŞİ RAPORU ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR? 

238

8.4. UZMAN GÖRÜŞÜ İLE İLGİLİ VERİLMİŞ YARGITAY KARARLARI 

239

Kaynakça 

251