Yasama Eksiklikleri

Dr.Öğr. Üyesi Yasin Aydoğdu

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ 

7

İÇİNDEKİLER 

11

KISALTMALAR 

15

GİRİŞ 

17

1. ÇALIŞMANIN KONUSU VE ÖZGÜN DEĞERİ 

18

1. ÇALIŞMANIN AMACI VE KAPSAMI 

20

III. ÇALIŞMADA BENİMSENECEK USUL VE YÖNTEM 

22

1. ÇALIŞMANIN PLANI 

24

BİRİNCİ BÖLÜM

TARİHİ VE HUKUKSAL PERSPEKTİFTEN YASAMA YETKİSİNİN KULLANIMI

1. YASAMA KAVRAMI 

27

1. YASAMA YETKİSİNİ İHTİVA EDEN GÜÇ OLARAK EGEMENLİK 

29

1. Hukuki ve Siyasal Anlamda Egemenlik 

30

1. Egemenliğin Kaynağı ve Kullanımına Yönelik Teoriler 

37

1. İlahi (Dini) Egemenlik Teorileri 

37

2. Beşerî (Dünyevi) Egemenlik Teorileri 

40

1. Değişen Egemenlik Anlayışının Yasama Yetkisinin Kullanımına Etkisi 

45

III. YASAMA YETKİSİNİN KULLANIMININ TARİHSEL GELİŞİMİ 

51

1. Modern Devlet Öncesi Dönemde Yasama Yetkisinin Sahipleri ve Bu Yetkiyi

Kullanım Şekilleri 

52

1. Modern Devlet Sonrası Yasama Yetkisinin Monarşiden Parlamentolara

Geçiş Süreci 

55

1. Parlamentonun Tarihsel Gelişimi, Parlamento Egemenliği Teorisi ve

Parlamentonun Diğer Organlar Üzerinde Hâkim Olduğu Süreç 

57

1. Parlamento Kavramı ve Parlamentoların Tarihsel Gelişimi 

58

2. Parlamentonun Egemenliği Teorisi 

61

3. Parlamentonun Mutlak Üstünlüğünün Yol Açabileceği Zararlar 

63

1. Parlamentonun Egemenliğinden Anayasanın ve Hukukun Üstünlüğü

Anlayışına Geçiş 

64

1. YASAMA FONKSİYONU VE TEMEL ÖZELLİKLERİ 

70

1. Yasama Fonksiyonunun Hukuki Niteliği 

70

1. Yasama Fonksiyonunun Temel Özellikleri 

75

1. Yasama Yetkisinin Asliliği 

76

2. Yasama Yetkisinin Devredilmezliği 

77

3. Yasama Yetkisinin Genelliği 

80

1. Yasamanın Genelliği İlkesi ile Anayasanın Üstünlüğü İlkesinin

Beraber Değerlendirilmesi 

81

1. Yasamanın Genelliği İlkesi Karşısında Yasama Eksiklikleri 

82

1. YASAMA İŞLEMLERİ VE YÜRÜTME ORGANININ KANUN GÜCÜNDE

DÜZENLEYİCİ İŞLEMLERİ 

84

1. Kanun (Yasa) 

84

1. Parlamento Kararı 

87

1. Yürütmenin Kanun Gücünde Düzenleyici İşlemleri 

88

1. Kanun Hükümde Kararname 

89

2. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 

90

İKİNCİ BÖLÜM

YASAMA EKSİKLİĞİ KAVRAMI VE YASAMA EKSİKLİKLERİNİN ORTAYA ÇIKTIĞI DURUMLAR

1. KAVRAMSAL ÇERÇEVE 

93

1. Yasama Organları Birer “Boyacı Küpü” Müdür? 

94

1. Belirli Yasama Eksiklikleri İçin Literatürde Kullanılan Diğer Kavramlar 

96

1. Yasama Kusuru 

96

2. Yasama İhmali 

99

1. “Yasama Eksikliği” Kavramı 

106

1. YASAMA EKSİKLİKLERİNİN ORTAYA ÇIKTIĞI DURUMLAR 

108

1. Anayasal Düzenlemelerin Gereğini Yerine Getirmemek 

109

1. Kanun Alanında Ortaya Çıkabilecek Eksiklikler 

110

1. Kanunla Düzenlenmesi Gereken Temel Alanlar 

110

1. Anayasal Kurum Niteliğini Haiz Belirli Organ, Kurum ve

Kurulların Teşkilatlanması, Görev ve Yetkilerine Dair Kanuni

Düzenlemeler 

112

1. Anayasal Hak Olarak Tanınan, Sınır ve Kapsamı ile Kullanımına

Dair Detayların Yasama Organı Tarafından Belirleneceği Hak

ve Özgürlüklere Dair Kanuni Düzenlemeler 

114

iii. Anayasal İlke ve Esasların Uygulanmasına Dair Düzenlemeler 

116

1. Kamusal Faaliyetlerin Devamı İçin Özel Kanunlar 

119

1. Anayasada Yer Alan ve Kanunla Düzenlenmesi Öngörülen

Diğer Konular 

121

1. Anayasanın Emredici Hükümlerine Rağmen Kanun Çıkarılmaması 

122

1. Anayasanın Emredici Hükümlerini Tam Karşılamayacak Şekilde

“Eksik” Kanun Çıkarılması 

127

1. Anayasal İlke ve Esasların Uygulanmasına Dair Kanunlarda

Eksiklikler 

129

2. Parlamento Kararı Alanında Ortaya Çıkabilecek Eksiklikler 

132

1. Uluslararası Hukuka Aykırı Hareket Etmek 

134

1. Uluslararası Hukuk Normlarında Düzenlenen Bir Konunun Kanunla

Düzenlenmemesi 

139

2. Uluslararası Hukuk Kuralları ile İç Hukukun Çatışması 

140

1. Uluslararası Antlaşmalarla Anayasanın Çatışması 

142

1. Uluslararası Antlaşmalarla Kanunların Çatışması 

143

1. Anayasa Mahkemesi ve İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararları

Sonrasında Ortaya Çıkan Yasama Eksiklikleri 

144

1. Anayasa Mahkemesi Kararları Sonrası Ortaya Çıkan Yasama Eksiklikleri 

145

1. İptal Kararları Sonrası Ortaya Çıkan Yasama Eksiklikleri 

146

1. Kısmi İptal Kararları Sonrası Ortaya Çıkan Yasama Eksiklikleri 

152

2. İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararlarının Gereğini Yapmamak 

155

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

YASAMA EKSİKLİKLERİNİN HUKUKİ GÖRÜNÜMÜ VE TESPİT ARAÇLARI

1. YASAMA EKSİKLİKLERİNİN NORMUN İÇERİĞİNDE GÖRÜNÜMÜ 

162

1. Konu Bakımından Eksiklikler 

163

1. Kanun Boşlukları 

164

2. Esaslılık Teorisi 

166

1. Kişi Bakımından Eksiklikler 

173

1. Normun Yazımına Dair Eksiklikler 

180

1. YASAMA EKSİKLİKLERİNİN TESPİTİ 

183

1. Yasama Organı Tarafından Tespit Edilmesi 

183

1. Yargı Mercileri Tarafından Tespit Edilmesi 

187

1. Anayasa Mahkemesi Tarafından Tespit Edilmesi 

188

1. Norm Denetimi Yoluyla Tespit Edilmesi 

188

1. İptal ve Kısmi İptal Kararları ile Tespit Edilmesi 

193

1. Yorumlu Ret Kararları ile Tespit Edilmesi 

196

1. Bireysel Başvuru Yoluyla Tespit Edilmesi 

199

1. Çağrı Kararları 

202

1. Pilot Kararlar 

208

2. İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Tarafından Tespit Edilmesi 

213

1. Uluslararası Örgütlerin Denetim Mercileri Tarafından Tespit Edilmesi 

217

1. Birleşmiş Milletler Yetkili Mercileri Tarafından Tespit Edilmesi 

218

2. Avrupa Birliği Yetkili Mercileri Tarafından Tespit Edilmesi 

220

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

YASAMA EKSİKLİKLERİNDEN KAYNAKLANAN SORUNLAR, ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRK HUKUKUNA YÖNELİK YAPISAL ÖNERİLER

1. YASAMA EKSİKLİKLERİNDEN KAYNAKLANAN SORUNLAR 

224

1. Anayasal Düzeninin Sağlanmasına Dair Sorunlar 

224

1. Hak ve Özgürlüklere Dair Sorunlar 

228

1. Uluslararası İlişkilere Dair Sorunlar 

231

1. YASAMA EKSİKLİKLERİNDEN KAYNAKLANAN ZARARLARIN TAZMİN YOLLARI 

235

III. TÜRK HUKUKUNA YÖNELİK ÇÖZÜM ÖNERİLERİ 

241

1. Siyasal Bir Çözüm Önerisi Olarak “TBMM’de Öncelikli Gündeme Alma ve

Genel Kurulda Görüşme Zorunluluğu” 

242

1. Yasamanın Kurumsal Sorumluluğuna Dair Tartışmalar ve Öneriler 

246

SONUÇ 

253

KAYNAKÇA 

257

MAHKEME KARARLARI DİZİNİ 

278

KAVRAM VE İSİMLER DİZİNİ 

285