Yeni
9786253816889
401206
https://www.legalkitabevi.com/yusuf-ustun/kooperatifler-hukuku--2.htm
Kooperatifler Hukuku
1710.00
Yusuf Üstün
Muhittin Aydın
İçindekiler
Dördüncü Baskıya Önsöz
v
Kısaltmalar
xxxv
Birinci Kısım
AÇIKLAMALAR
Birinci Bölüm
KOOPERATİFİN TARİFİ
1. Kooperatifin Tarifi ve Özellikleri
1
2. Kooperatifin Tanımı
4
3. Kooperatifçilik İlke ve Değerleri
14
4. Kooperatifin Hukuksal Niteliği
17
5. Kooperatif Davalarının Niteliği
20
6. Kooperatiflerin Diğer Tüzel Kişilere Göre Fonksiyonel Farkları
22
6.1. Kooperatifler Dernek Değildir
24
6.2. Kooperatiflerin Sermaye Şirketlerinden Farkı
26
6.3. Kooperatiflerin KOBİ Özelliği
27
6.4. Kooperatiflerin Diğer Ticaret Şirketlerine Göre Avantajları
29
6.5. Kooperatifler Sürdürülebilir Kalkınma İçin İyi Bir Modeldir
30
7. Kooperatiflerin Faaliyet Alanları ve Sınıflandırılması
31
İkinci Bölüm
ÜLKEMİZ VE DÜNYA KOOPERATİFÇİLİĞİNE İLİŞKİN
GENEL BİLGİLER
1. Kooperatifçilik Sektörünün Dünyadaki Durumu
33
1.1. Kooperatiflerin Ekonomiye Olan Katkıları ve Ekonomik Sektörlerde Kooperatiflerin Rolü
34
1.2. Dünyada Ekonomik ve Sosyal Politikalar Açısından Kooperatifçilik Sektörü
36
1.3. İslam Hukuku Açısından Kooperatifçilik
39
1.3.1. Sigortacılığın Kumar Boyutu ve Tekâfül
41
2. Kooperatifçilik Tarihi
44
2.1. Modern Kooperatifçilik Hareketinin Başlaması ve Öncesi Görünüm
45
2.2. İlk Modern Kooperatifçilik Uygulamaları
47
2.3. Almanya’da Kooperatifçilik
48
2.4. Osmanlı Döneminde Kooperatifçilik
49
2.4.1. Mithat Paşa ve Memleket Sandıkları
49
2.4.2. İkinci Meşrutiyet Döneminde Kooperatifçilik Çalışmaları
51
2.5. Milli Mücadele ve Cumhuriyet Dönemi Kooperatifçilik Faaliyetleri
53
3. Kooperatifçiliğin İlkeleri
56
3.1. Gönüllü ve Serbest Giriş İlkesi
57
3.2. Ortağın Demokratik Yönetimi İlkesi
58
3.3. Ortağın Ekonomik Katılımı İlkesi
58
3.4. Özerklik ve Bağımsızlık İlkesi
58
3.5. Eğitim, Öğretim ve Bilgilendirme İlkesi
59
3.6. Kooperatifler Arası İşbirliği İlkesi
59
3.7. Toplumsal Sorumluluk İlkesi
60
4. Ülkemizde Kooperatifçilik Sektörü
60
4.1. Hukuki Altyapı
63
4.1.1. 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu
63
4.1.2. 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu
63
4.1.3. 4572 Sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanun
64
4.2. Kooperatiflerden Sorumlu Bakanlıklar
64
4.3. Kooperatif Türlerine İlişkin Bilgiler
67
4.3.1. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Görev ve Sorumluluk Alanında Bulunan Kooperatifler
67
4.3.1.1. Tarımsal Amaçlı Kooperatifler
67
4.3.1.2. Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri
68
4.3.1.3. Sulama Kooperatifleri
69
4.3.1.4. Su Ürünleri Kooperatifleri
69
4.3.1.5. Pancar Ekicileri Kooperatifleri
69
4.3.1.6. Tarım Kredi Kooperatifleri
70
4.3.2. Ticaret Bakanlığı’nın Görev ve Sorumluluk Alanında Bulunan Kooperatifler
70
4.3.2.1. Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri
70
4.3.2.2. Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri
71
4.3.2.3. Tüketim Kooperatifleri
71
4.3.2.4. Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifleri
72
4.3.2.5. Turizm Geliştirme Kooperatifleri
73
4.3.2.6. Kadın Kooperatifleri
73
4.3.2.7. Temin ve Tevzi Kooperatifleri
74
4.3.2.8. Üretim ve Pazarlama Kooperatifleri
74
4.3.2.9. Küçük Sanat Kooperatifleri
75
4.3.2.10. Sigorta Kooperatifleri
75
4.3.2.11. Enerji Kooperatifleri
78
4.3.2.12. Gayrimenkul İşletme Kooperatifleri
79
4.3.3. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Görev ve Sorumluluk Alanında Bulunan Kooperatif Türleri
81
4.3.3.1. Konut Yapı Kooperatifleri
81
4.3.3.2. Sanayi Siteleri İşyeri Yapı Kooperatifleri
82
4.3.3.3. Toplu İşyeri Yapı Kooperatifleri
83
4.4. Kooperatiflerin Toplum Kalkınmasındaki Rolleri
83
4.5. Kooperatif Modeli İçin İlgi Çekici Örnekler
86
4.6. Ülkemizdeki Kooperatiflerin Vergisel Uygulamalar Karşısındaki Mağduriyetleri
95
Üçüncü Bölüm
KOOPERATİF KURULUŞ İŞLEMLERİ VE ANASÖZLEŞME
1. Kooperatiflerin Kuruluşu
103
2. Taşınmaz Mal Temliki
105
3. Sermaye Miktarı Sınırlandırılarak Kooperatif Kurulamayacağı
106
4. Kooperatif Unvanının Kullanılması
107
4.1. Ticaret Unvanının Kullanılması
107
5. Kuruluş İzni
109
6. Tescil ve İlan
110
6.1. Tescil ve İlân Edilecek Hususlar
111
6.1.1. Anasözleşme Tarihi
111
6.1.2. Kooperatifin Amacı, Konusu ve Varsa Süresi
111
6.1.3. Kooperatifin Unvanı ve Merkezi
112
6.1.4. Kooperatifin Sermayesi ve Bunun Nakdî Kısmına Karşılık Olarak Ödenen En Az Miktar ve Her Ortaklık Payının Değeri
113
6.1.5. Ortaklık Payı Belgelerinin Ada Yazılı Olduğu
113
6.1.6. Ayni Sermaye ve Devralınan Akçalı Kıymetlerle İşletmelerin Neden İbaret Oldukları ve Bunlara Biçilen Değerler
114
6.1.7. Kooperatifin Ne Suretle Temsil Olunacağı ve Denetleneceği
114
6.1.8. Yönetim Kurulu Üyeleriyle Kooperatifi Temsile Yetkili Kimselerin Ad ve Soyadları
114
6.1.9. Kooperatifin Yapacağı İlânların Şekli ve Anasözleşmede de Bu Hususta Bir Hüküm Varsa Yönetim Kurulu Kararlarının Pay Sahiplerine Ne Suretle Bildirileceği
114
6.1.10. Kooperatifin Şubeleri
115
6.2. Tescil ve İlânın Hukukî Sonuçları
115
7. Anasözleşme Değişiklikleri
116
8. Anasözleşmeye Konulacak Hükümler
118
8.1. Emredici Hükümler
119
8.1.1. Kooperatifin Adı ve Merkezi
120
8.1.2. Kooperatifin Amacı ve Çalışma Konuları
121
8.1.3. Ortaklık Sıfatını Kazandıran ve Kaybettiren Hal ve Şartlar
121
8.1.4. Ortakların Pay Tutarı ve Kooperatif Sermayesinin Ödenme Şekli, Nakdî Sermayenin En Az ¼’ünün Peşin Ödenmesi
122
8.1.5. Ortakların Aynî Sermaye Koyup Koyamayacakları
122
8.1.6. Kooperatifin Yükümlerinden Dolayı Ortakların Sorumluluk Durumu ve Derecesi
123
8.1.7. Kooperatif Yönetim ve Denetim Organlarının Görev ve Yetkileri ile Sorumluluk ve Seçim Tarzları
123
8.1.8. Kooperatifin Temsiline Ait Hükümler
124
8.1.9. Yıllık gelir ve Gider Farklarının Hesaplama ve Kullanma Şekilleri
126
8.1.10. Kurucuların Adı, Soyadı, İş ve Konut Adresleri
126
8.2. Kanunun Diğer Maddeleriyle Anasözleşmeye Konulması Zorunlu Tutulan Hükümler
126
8.3. Anasözleşmeye Konulacak İhtiyari Hükümler
127
8.3.1. Genel Kurul Toplantısına İlişkin Hükümler
127
8.3.2. Genel Kurul Toplantısında Alınacak Kararlara İlişkin Hükümler
128
8.3.3. Genel Kurul Toplantısında Oyların Kullanılması Hakkında Hükümler
128
8.3.4. Kooperatifin Çalışma Şekline Dair Esaslar
129
8.3.5. Kooperatifin Birliklerle Olan İlişkileri
129
8.3.6. Kooperatifin Diğer Bir Kooperatifle Birleşmesi
129
8.3.7. Kooperatifin Süresi
129
8.3.8. Diğer İhtiyari Hususlar
130
8.4. Anasözleşmeye Konulacak Yorumlayıcı Hükümler
131
8.4.1. Kooperatifin Çalışma Konusu ve Ultra Vires Kavramı
131
9. Tüzel Kişiliğin Kazanılması ve Sorumluluk
135
10. Kooperatifin Butlanına ve Yokluğuna Karar Verilemeyeceği
137
Dördüncü Bölüm
ORTAKLIK İŞLEMLERİ
1. Ortaklık Sıfatının Kazanılması
139
2. Kooperatife Ortak Olma Yöntemleri
139
2.1. Kurucu Ortak Olma
140
2.2. Kurulmuş Olan Kooperatife Sonradan Ortak Olma
140
2.2.1. Gerçek Kişilerin Ortaklığı
140
2.2.2. Tüzel Kişilerin Ortaklığı
144
2.2.3. Kamu Kurum, Kuruluşları ve Belediyeler Kooperatif kurabilir mi? Kurulmuş kooperatiflere ortak olabilir mi?
145
2.2.3.1. Kamu Kurum ve Kuruluşları
146
2.3. Hisse Devralmak Suretiyle Ortak Olma
149
2.3.1. Ortaklığın Devri, Şekli ve Şartı
149
2.3.2. Devir Sırasında Bağışın Zorunlu Olup Olmadığı
151
2.4. Miras Yoluyla Ortak Olma
151
2.5. Görev veya Hizmet ya da Taşınmaz Mal veya İşletme Karşılığı Ortaklık
152
2.6. Zımni Ortaklık
152
3. Yedek Ortaklık
153
4. Yabancı Uyruklu Kişilerin Ortak Olmaları
153
5. Yapı Kooperatiflerinde Konut, Ortak Sayısının Genel Kurulca Belirlenmesi Zorunluluğu
154
6. Kooperatife Sonradan Ortak Olanlardan Fark Alınıp Alınmayacağı
154
7. Yapı Kooperatiflerine Ortak Olurken Dikkat Edilmesinde Fayda Görülen Hususlar
155
8. Ortaklık Sıfatının Kaybedilmesi, Ortaklıktan Çıkarılma Esasları ve İtiraz
156
8.1. Ortaklıktan Çıkma Hakkı
157
8.2. Zımnen Çıkış ve Çıkmış Sayılma
159
8.2. Ortağın Ölümü Halinde Yapılacak İşlemler
161
8.3. Ortaklığın Devri
162
8.4. Görev veya Hizmetin Bitmesi Halinde Ortaklık
162
9. Ortaklıktan Çıkarılma (İhraç) ve İtiraz
163
9.1. Parasal Yükümlülüklerini Yerine Getirmeyenlerin Ortaklığının Kendiliğinden Düşmesi
167
9.1.1. Ortak Parasal Yükümlülüklerini Belirli Bir Süre Geciktirmiş, Ödememiş Olmalıdır
167
9.1.2. İlk İstem ve Münasip Bir Süre
168
9.1.3. İkinci İstem ve 1 Aylık Süre
168
9.1.4. İkinci İhtarın Tebliğinden İtibaren 1 Aylık Süre İçinde Borç Ödenmemiş Olmalıdır
168
9.1.5. Çıkarma Kararı Alınmalıdır
169
9.1.6. Çıkarma Kararı Ortağa Tebliğ Edilmelidir
169
9.2. Çıkan veya Çıkarılan Ortaklarla Hesaplaşma (Mahsuplaşma) Süresi
170
9.3. İadesi Talep Edilebilecek Haklar
171
9.4. İade Edilecek Hakların Hesabı
174
9.5. Ödeme Zamanı ve Zamanaşımı
177
9.6. Ortaklar Hakkında İcra Takibi Yapılıp Yapılamayacağı
180
9.7. Fazla Ortak Kaydı Nedeniyle Mahsuplaşma Örneği
181
Beşinci Bölüm
KOOPERATİF BİLGİ SİSTEMİ
1. KOOPBİS Düzenlemesinin Mahiyeti
185
2. KOOPBİS Yetkilisinin Görev ve Sorumlulukları
187
3. Ortakların KOOPBİS’e Erişim Hakları
189
4. Vatandaşların KOOPBİS Verilerinden Yararlanması
189
5. KOOPBİS Üzerinden Yapılacak İşlemler
189
Altıncı Bölüm
ORTAKLARIN HAKLARI
1. Ortakların Bireysel Hakları
196
1.1. Ortaklıktan Çıkma Hakkı
196
1.2. Ortağın Sorumluluğunun Arttırılması Durumunda Çıkma Hakkı
197
1.3. Ortaklığın Devredilmesi Hakkı
197
1.4. Çıkarılma Kararına Karşı İtiraz veya Dava Açma Hakkı
198
1.5. Bilgi Edinme ve Örnek İsteme Hakkı
200
1.6. Ticari Defterleri ve Belgeleri İnceleme Hakkı
201
1.7. Genel Kurula Katılma, Seçme ve Seçilme Hakkı
201
1.8. Olumlu Gelir Gider Farkından Pay Alma Hakkı
203
1.9. Oy Hakkı
204
1.10. Genel Kurulda Temsil Hakkı
205
1.11. Kurul Kararları Aleyhine Dava Açma Hakkı
207
1.12. Denetçilerin Dikkatini Çekme ve Açıklama Yapılmasını İsteme Hakkı
209
1.13. Tasfiye Artığından Pay Alma Hakkı
210
1.14. Hak Arama ve Dilekçe Hakkı
210
2. Toplu Kullanılabilen Haklar
210
2.1. Genel Kurulu Toplantıya Çağırma Hakkı
210
2.2. Gündeme Madde İlavesini İsteme Hakkı
211
Yedinci Bölüm
ORTAKLARIN YÜKÜMLÜLÜK VE SORUMLULUKLARI
1. Sermaye Koyma Borcu ve Aidat Ödeme Yükümü
213
2. Kooperatifin Borçlarından Dolayı Ortağın Sorumluluğu
214
3. Ek Ödeme Yükümü
217
4. Sorumluluğun Bazı Ortak Gruplarına Yüklenemeyeceği
218
5. Kooperatifin İflası Halinde Ortakların Sorumlulukları
218
6. Ortakların Sorumluluk Hükümlerinin Değiştirilmesi
218
7. Kooperatife Yeni Giren Ortağın Sorumlulukları
219
8. Ortakların Ayrılmasından veya Kooperatifin Dağılmasından Sonra Sorumlulukları
219
9. Ortağın Şahsi Alacaklıları
220
10. Sorumlulukta Zamanaşımı
221
11. Sır Saklama Yükümlülüğü ve Ceza
221
12. Kooperatif Hakkında Yanlış Bilgi Verme Suçu
221
Sekizinci Bölüm
KOOPERATİFİN ORGANLARI
1. Kooperatifler Kanununa Göre Kooperatifin Organları
223
2. Genel Kurul
224
3. Yönetim Kurulu
229
4. Denetim Kurulu
231
4.1. Kooperatiflerde Denetimin Amacı ve Önemi
231
4.2. Kooperatiflerde Denetçi Olabilmek İçin Aranan Şartlar
233
4.3. Denetçilerde Bağdaşmayan Görevler
234
4.4. Denetim Kuruluna Üye Seçimi
235
4.5. Denetim Kurulunun Görevleri
235
4.6. Denetim Kurulunun Yükümlülükleri
236
4.7. Denetim Kurulu Üyelerinin Hukuki ve Cezai Sorumluluk Halleri
237
Dokuzuncu Bölüm
GENEL KURUL
1. Genel Olarak
239
2. Genel Kurulun Devir ve Terk Edemeyeceği Yetkiler
241
2.1. Anasözleşmeyi Değiştirmek
241
2.2. Yönetim Kurulu ve Denetçiler Kurulu Üyeleriyle Gerektiğinde Tasfiye Kurulunu Seçmek
241
2.3. İşletme Hesabıyla Bilânço ve Gerektiğinde Gelir–Gider Farkının Bölüşülmesi Hakkında Karar Vermek
242
2.4. Yönetim ve Denetim Kurullarını İbra Etmek
243
2.5. Kanun ve Anasözleşme ile Kendisine Tanınmış Olan Konular Hakkında Karar Vermek
244
2.6. Gayrimenkul Alımında ve Satımında Takip Edilecek Usul ile Alınacak Gayrimenkulün Niteliğini, Yerini ve Azami Fiyatını, Satılacak Gayrimenkulün Asgari Fiyatını Belirlemek
248
2.7. İmalat ve İnşaat İşlerinin Yaptırılma Yöntemini Belirlemek
250
2.8. Yapı Kooperatiflerinde, Kooperatifin Ortak Sayısı ile Yapılacak Konut veya İşyeri Sayısını Tespit Etmek
250
2.9. Yapı Kooperatiflerinde Kur’a Çekimi ve Şerefiye
251
2.9.1. Şerefiye Paylarının Belirlenmesi
252
3. Genel Kurul Çağrısı
254
3.1. Genel Kurulun Yönetim Kurulunca Çağrılması
256
3.2. Genel Kurulun ‘Gerektiğinde’ Denetim Kurulunca Çağrılması
259
3.3. Genel Kurulun Anasözleşme ile Bu Hususta Yetkili Kılınan Diğer Bir Organ Tarafından Çağrılması
260
3.4. Genel Kurulun Ortağı Olduğu Üst Birlik Tarafından Çağrılması
261
3.5. Genel Kurulun Tasfiye Memurları Tarafından Çağrılması
261
3.6. Genel Kurulun Doğrudan Doğruya İlgili Bakanlık Tarafından Çağrılması
263
3.7. Genel Kurulun Dört Ortaktan Az Olmamak Kaydıyla Ortak Sayısının En Az Onda Birinin İsteği Üzerine Yönetim Kurulu Tarafından Çağrılması
264
3.8. Genel Kurulun Denetim Kurulunca Çağrılması
266
3.9. Genel Kurulun İlgili Bakanlık Tarafından Çağrılması
267
3.10. Genel Kurulun 4’ten Az Olmamak Kaydıyla Azlık Tarafından Çağrılması
267
4. Genel Kurul Çağrı Şekli
271
4.1. Toplantı Türleri ve Süresi
271
4.2. Tasfiye Sürecindeki Kooperatiflerde Olağan Genel Kurul Toplantısı
273
4.3. Çağrının Şekli
274
5. Genel Kurul Toplantılarının Birleştirilmesi
276
5.1. Genel Kurul Toplantılarını Birleştirmede Usul ve Esaslar
277
5.1.1. Üst Birliğe Ortak Olma Zorunluluğu
278
5.1.2. Gündemde Olağan Genel Kurul Toplantılarının Birleştirilerek Yapılmasına Dair Bir Maddenin Yer Alması ve Bu Gündem Maddesinin İlgili Genel Kurul Toplantısında Görüşülerek Kabul Edilmesi
278
5.1.3. Birleştirilen Olağan Genel Kurul Toplantılarının İki Hesap Dönemini ve Her Hâlükârda Yönetim Kurulu ve Denetçilerin Geriye Kalan Görev Sürelerini Geçemeyeceği
280
5.1.4. Kanunun 56’ncı Maddesinin Birinci Fıkrasının Üçüncü Bendinde Sayılan Suçlarla İlgili Olarak Yönetim Kurulu Üyeleri Hakkında Kamu Davası Açılmaması
280
5.1.5. Kooperatifler ve Üst Kuruluşlarına Getirilen Yükümlülükler
281
5.1.6. Birleştirme Şartının Kaybedilmesi
281
5.1.7. Birleştirme Süresi İçinde Ortakla Hesaplaşma ve Yönetim Kurulu Üyelerinin İbrası
282
6. Genel Kurul Toplantı Nisabı
282
6.1. Özel Toplantı Nisapları
286
6.2. Tasfiye Halindeki Kooperatiflerde Toplantı ve Karar Nisabı
287
7. Genel Kurul Toplantı Yeri
287
8. Genel Kurul Toplantı Yerinin Değiştirilmesi
289
9. Genel Kurulun Ertelenmesi
290
10. Genel Kurul Başkanlık Divanı
292
11. Genel Kurul Toplantı Gündemi
294
12. Gündeme Madde İlavesinde Usul
294
12.1. Genel Kuruldan Önce Gündeme Madde İlavesi
294
12.2. Genel Kurul Toplantısı Sırasında Gündeme Madde İlavesi
296
13. Tüm Ortakların Hazır Bulunması Halinde Genel Kurul
297
14. Genel Kurul Toplantılarında Oy Hakkı
299
14.1. Oy Vermenin Şekil Şartları
300
14.2. Genel Kurul Toplantısında Ortağın Temsili
301
14.3. Ortak Sayısı 1000’den Fazla Olan Kooperatiflerde Genel Kurul Toplantısında Temsil
302
14.4. Genel Kurul Toplantısında Oya Katılamayacaklar
304
15. Genel Kurul Kararları İçin Karar Nisabı
306
15.1. Nitelikli Karar Nisapları
308
16. Genel Kurul Kararlarının Bozulması ve Şartları
309
16.1. Kanuna Aykırılık
311
16.2. Anasözleşmeye Aykırılık
312
16.3. İyiniyet Esaslarına Aykırılık
312
16.4. Bozma Davası Açmaya Yetkisi Bulunanlar
313
16.5. Davanın Açılma Süreci ve Sonuçlanması
314
17. Genel Kurul Toplantılarında Mektupla Oy Verme
316
18. Temsilciler Topluluğu
316
Onuncu Bölüm
YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI
1. Kooperatifin Temsil ve İcra Organı
319
2. Yönetim Kurulunun Organizasyonu ve Çalışması
320
3. Yönetim Kurulunun Kurul Halinde Yapacakları Görevler
320
4. Yönetim Kurulu Üyelerinin Bireysel Olarak Yapacakları Görevler
322
5. Yönetim Kurulunun Anasözleşmelerle Verilen Görev ve Yetkiler
323
5.1. Kooperatifi Temsil ve İlzam Edici İşlemlerde Ticaret Unvanının Kullanılması
324
5.2. Taşınmaz Alımı ile Satımında Dikkat Edecekleri Hususlar
324
5.3. Ortaklık Kaydına İlişkin Olarak Yapılacak İlân ve Reklâmlarda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
325
5.4. Yapı Kooperatiflerinde Yönetim Kurulunun Sabit veya Peşin Bedelle Ortaklık Kaydı Yapamayacağı
325
5.5. Kendi Aidat Ödemelerini Yerine Getirmeleri Esnasında Yönetim Kurulunca Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
326
5.6. Yönetim Kurulu Üyelerinin Kooperatif ile Ticari Muamele Yapamayacakları
326
5.7. Yönetim Kurulunun Kooperatifin Aczi Halinde Yapması Gereken İşlemler
327
5.8. Kooperatifte İstihdam Edilecek Personelin İşe Alımı ve Özlük Hakları
328
6. Yönetim Kurulu Üyeleri Tarafından Ortaklarla İlgili Olarak Gerçekleştirilecek İşlemler
328
6.1. Kooperatiflere Ortak Olabilecek Kişilerle İlgili İşlemler
328
6.1.1. Kooperatife Alınacak Ortaklarda Aranacak Şartlar
329
6.1.2. Yabancı Uyruklu Kişilerin Kooperatife Ortaklığı
330
6.1.3. Kooperatife Girmek İsteyenlerin Taleplerinin Değerlendirilmesi
330
6.1.4. Kooperatiflerde Yedek Ortaklık
331
6.1.5. Kooperatife Sonradan Gireceklerden Alınacak Fark
332
6.1.6. Kooperatifteki Payını Devir Eden Ortaktan Devir İşlemi Nedeniyle Herhangi Bir Bedel Alınamaz
332
6.2. Ortaklıktan Çıkmak İsteyenler Hakkında Yapılacak İşlemler
332
6.2.1. Ortağın Ölümü Halinde Yönetim Kurulunca İzlenecek Prosedür
332
6.2.2. İhraç Kararı Alınacak Durumlar
333
6.2.3. İhraç Edilecek Ortaklar Hakkında İzlenecek Prosedür
333
6.2.4. Kooperatiften Çıkan veya Çıkarılan Ortaklara Yapılacak İade ve Ödemeler ile Bu Ödentilerin Yapılacağı Süre
334
6.2.5. Yabancı Ülkelerde İkamet Eden Ortaklara Tebligat
335
7. Yönetim Kurulunun Genel Kurul Toplantıları ile İlgili Görev ve Sorumlulukları
335
7.1. Genel Kurul Toplantı Çağrısı
335
7.2. Genel Kurul Toplantısından Önce Yönetim Kurulu Üyelerince Yapılması Gereken İşlemler
338
7.3. Genel Kurul Toplantısına Bakanlık Temsilcisinin Katılmaması Halinde Yapılması Gereken İşlemler
339
7.4. Genel Kurul Toplantısından Sonra İlgili Bakanlığa ve Ticaret Sicili Müdürlüğü’ne Verilecek Belgeler
340
8. Yönetim Kurulu Üyelerince Genel Kurul Kararları Aleyhine Dava Açılması
340
9. Yönetim Kurulu Üyelerinde Aranacak Şartlar, Yönetim Kurulu Toplantıları, Yönetim Kurulu Üyelerinin Görev ve Yükümlülükleri
340
9.1. Yönetim Kurulu Üyelerinde Aranacak Şartlar
340
9.2. Bağdaşmayan Görev
343
9.2.1. Yönetim Kurulu Üyeleri ve Denetçilerin Bağdaşmayan Görevleri
343
9.2.2. Yönetim Kurulu Üyeliğine veya Denetçiliğe Seçilmeden Önce, Seçilmeleri Sırasında Bağdaşmayan Görev Yapanlar ve Seçildikten Sonra Bağdaşmayan Görev Edinenler
344
9.2.3. Yönetim Kurulu Üyeleri ve Denetçilerin Eş ve Hısımlarının Bağdaşmayan Görevleri
344
9.3. Yönetim Kurulu Üyelerinin En Az Kaç Kişiden Oluşacağı ve Görev Süreleri
345
9.4. Yönetim Kurulu Üyelerinin Yeniden Seçilmeleri
345
9.5. Yönetim Kurulu Üyelerinin Aynı Zamanda Müdürlük Görevine Seçilebilmesi
346
9.6. Kooperatifler Kanununda Belirtilen Şartları Taşımayan veya Kaybeden Yöneticiler Hakkında Yapılacak İşlemler
346
9.7. Yönetim Kurulu Görev Bölüşümü
346
9.8. Yönetim Kurulunca Temsil ve İmza Yetkisinin Kullanılması
346
9.9. Yönetim Kurulu Toplantılarının Yapılış Şekli
347
9.10. Yönetim Kurulu Toplantı Nisabının Kaybolması Halinde Yapılacak İşlemler
348
10. Yönetim Kurulunca Kullanılamayacak Yetkiler
348
11. Yönetim Kurulu Üyelerine Ödenecek Yasal Ödentiler
349
12. Emanet Usulü ile İnşaat Yapımında Yönetim Kurulu Üyelerinin Yükümlülükleri
353
12.1. İmalat ve İnşaat Yapım Yönteminin Yönetim Kurulunca Belirlenemeyeceği
353
12.2. Yönetim Kurulu Üyelerinin Emanet Komisyonuna Seçilmesi
353
12.3. Emanet Komisyonuna Seçilmiş Yönetim Kurulu Üyelerine Ödeme Yapılamayacağı
354
12.4. Emanet Komisyonuna Seçilmiş Yönetim Kurulunun Çalışma Biçimi
354
12.5. Yönetim Kurulunca Konut Bedellerinin Tespiti ile İlgili Olarak Yapılacak İşlemler
355
12.6. Konutların Ortaklara Dağıtımında Yönetim Kurulunca Yapılması Gereken İşlemler
355
13. Yönetim Kurulu Üyelerinin Tasfiye ile İlgili Görev ve Yükümlülükleri
356
13.1. Tasfiye Kurulu Üye Seçimi
356
13.2. Tasfiyenin Yönetim Kurulunun Görev ve Yetkisi Üzerindeki Etkisi
356
13.3. Aynı Zamanda Tasfiye Kurulu Olarak Görevlendirilen Yönetim Kurulu Üyelerinin Tasfiye ile İlgili Olarak Yapacakları İşlemler
356
14. Yönetim Kurulu Üyelerinin Diğer Görev ve Yükümlülükleri
357
14.1. Yönetim Kurulu Üyelerinin Mal Bildiriminde Bulunmaları
357
14.2. Görevi Sona Eren Yönetim Kurulunun Yapması Gereken Devir Teslim İşlemleri
357
14.3. Kooperatiflerin Avukat Tutma Yükümlülükleri
358
14.4. Muhasebe Defterlerinin Kaybolması (Zayii) Halinde Yönetim Kurulunca Yapılması Gereken İşlemler
359
15. Yönetim Kurulu Üyelerinin Denetim ile İlgili Görev ve Yükümlülükleri
359
15.1. Yönetim Kurulu Üyelerinin İlgili Bakanlıklarca Yürütülen Denetimler ile İlgili Ödev ve Sorumlulukları
359
15.2. Denetçilerin İnceleme Görevlerini Yerine Getirmeleri Esnasında Yönetim Kurulu Üyelerine Düşen Ödevler
359
15.3. Yönetim Kurulu Toplantılarına Denetçilerin İştiraki
360
16. Yönetim Kurulu Üyelerinin ve Yönetimle Görevlendirilenlerin Özen ve Bağlılık Yükümlülüğü
360
17. Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumlulukları
361
18. Yönetim Kurulu Üyelerinin Hukukî Sorumluluk Halleri
362
18.1. Yönetime veya Temsile Yetkili Olanların Haksız Fiillerinden Doğan Sorumluluğu
367
18.2. Ödemelerin Doğru Olmamasından Doğan Sorumluluk
369
18.3. Dağıtılan ve Ödenen Gelir Gider Farkının Gerçek Olmamasından Doğan Sorumluluk
369
18.4. Kanunen Tutulması Gereken Defterlerin Mevcut Olmaması veya Düzensiz Bir Şekilde Tutulmasından Doğan Sorumluluk
369
18.5. Genel Kurul Kararlarının Sebepsiz Olarak Yerine Getirilmemesinden Doğan Sorumluluk
369
18.6. Müdürlerin Sebebiyet Verdikleri Zararlardan Sorumluluk
370
18.7. Genel Kurul Kararı Aleyhine Suiniyetle İptal Davası Açılmasından Doğan Sorumluluk
370
18.8. Kooperatifin İflasından Doğan Sorumluluk
370
18.9. Sair Görevlerin Yapılmamasından Doğan Sorumluluk
370
18.10. Özel Kanunlarla Konulan Yükümlülüklere Uymamanın Sorumluluğu
371
18.11. Temsil ve İlzam ile Görevlendirilen Üyenin Sorumluluğu
371
18.12. Yönetim Kurulu Üyelerinin Şahsi Menfaatlerine veya Yakınlarının Menfaatlerine Taâlluk Eden Hususların Görüşülmesine Katılmalarından Doğan Sorumluluk
372
18.13. Rekabet Yasağına Aykırılıktan Doğan Sorumluluk
373
18.14. Yanlış ve Yanıltıcı Beyanlardan Doğan Sorumluluk
373
18.15. Sır Saklama Yükümlülüğüne Uyulmamanın Sorumluluğu
374
19. İbra
374
19.1. Yönetim Kurulu Üyeleri Hakkında Hukuki Sorumluluk Davası Açılması
377
19.2. İbra Edilmeyen Yönetim Kurulu Üyelerinin Görevlerine Devamı
378
20. Yönetim Kurulu Üyelerinin Cezai Sorumlulukları
379
20.1. 1163 Sayılı Kanunda Yönetim Kurulu Üyeleri İçin Yer Alan Ceza Maddeleri
380
20.1.1. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunundaki Ceza Hükümlerinin Genel Değerlendirmesi
384
20.2. Türk Ticaret Kanununda Yer Alan Ceza Maddeleri
389
20.2.1. Defter Tutma Yükümlülüğü
390
20.2.2. Defter ve Belgeleri Saklama Yükümlülüğü
391
20.2.3. Defterlere Gerekli Onayları (Tasdikleri) Yaptırma Yükümlülüğü ve İşletmeye İlişkin Gelişmelerin Defterlerden İzlenebilmesi
391
20.2.4. Defterleri Uygun Tutma Yükümlülüğü
392
20.2.5. Envanter Çıkarma Yükümlülüğü
392
20.2.6. Görüntü ve Veri Taşıyıcılara Aktarılmış Belgeleri İbraz Etme Yükümlülüğü
392
20.2.7. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Tarafından Belirlenen İlke ve Yayımlanan Yorumlara Uyma ve Bunları Uygulama Yükümlülüğü
392
20.2.8. Kooperatifin Hâkim Şirket Olması Halinde, Hâkim ve Bağlı Şirketlerle İlişkileri Hakkında Rapor Düzenleme Yükümlülüğü
392
20.2.9. Defter, Kayıt ve Belgeleri ile Bunlara İlişkin Bilgileri Ticaret Bakanlığı Müfettişlerine Verme Yükümlülüğü
392
20.2.10. Sermaye (Ortaklık Payı) Borcunu İfa Etmeyen Ortaklara Borç Verme Yasağı
393
20.2.11. Kooperatifle İşlem Yapma, Kooperatife Borçlanma Yasağı
393
20.2.12. Ticari Defterlerin Mevcut Olmaması veya Hiçbir Kayıt İçermemesi Yahut TTK’ya Uygun Saklanmaması Hâllerinde Sorumluluk
393
20.2.13. Denetime Yetkili Olanların Sır Saklama Yükümü
393
20.2.14. Belgelerin ve Beyanların Kanuna Aykırı Olması Halinde Cezai Sorumluluk
394
20.2.15. Sermaye Hakkında Yanlış Beyanlar ve Ödeme Yetersizliğinin Bilinmesi Halinde Cezai Sorumluluk
394
20.2.16. Değer Biçilmesinde Yolsuzluk Yapanların Cezai Sorumluluğu
394
20.2.17. Tescili Zorunlu Hususların Tescilinin Yapılmaması Halinde Cezai Sorumluluk
394
20.2.18. Tescil ve Kayıt İçin Gerçeğe Aykırı Beyanda Bulunanların Cezai Sorumluluğu
394
20.2.19. Ticaret Unvanına İlişkin Hükümlere Aykırı Hareket Edenlerin Cezai Sorumluluğu
395
20.2.20. Haksız Rekabet Halinde Cezai Sorumluluk
395
20.3. Türk Ceza Kanununa Göre Ceza Maddeleri
395
20.3.1. Malvarlığına karşı suçlar
396
20.3.1.1. Güveni Kötüye Kullanma
396
20.3.1.2. Bedelsiz Senedi Kullanma
396
20.3.1.3. Dolandırıcılık
396
20.3.1.4. Nitelikli Dolandırıcılık
397
20.3.2. Kamu Güvenine Karşı Suçlar (Sahtecilik)
397
20.3.2.1. Parada Sahtecilik
397
20.3.2.2. Kıymetli Damgada Sahtecilik
397
20.3.2.3. Mühür Bozma
397
20.3.2.4. Resmî Belgede Sahtecilik
398
20.3.2.5. Resmî Belgeyi Bozmak, Yok Etmek veya Gizlemek
398
20.3.2.6. Resmî Belgenin Düzenlenmesinde Yalan Beyan
398
20.3.2.7. Özel Belgede Sahtecilik
398
20.3.2.8. Özel Belgeyi Bozmak, Yok Etmek veya Gizlemek
399
20.3.3. Açığa İmzanın Kötüye Kullanılması
399
20.3.4. Kamu İdaresinin Güvenilirliğine ve İşleyişine Karşı Suçlar
399
20.3.4.1. Zimmet
399
20.3.4.2. İrtikâp
400
20.3.4.3. Rüşvet
400
20.3.4.4. Görevi Kötüye Kullanma ve Görevi İhmal
401
Onbirinci Bölüm
KOOPERATİFLERDE DENETİM
1. Kooperatiflerde Denetim
403
1.1. Kooperatiflerde Denetim Türleri
404
1.2. Kooperatiflerde Denetim Organı Oluşumu, Yapısı ve Görevleri
407
1.2.1. Kooperatiflerde Denetçi Seçimi
407
1.2.2. Denetçilerin Sayısı
407
1.2.3. Denetçilerin Görev Süresi
408
1.2.4. Denetçi Olabilmenin Şartları
408
1.2.5. Denetçilik Görevinin Sona Ermesi
411
1.2.6. Denetim Kurulu Üyeliği Boşaldığında Yapılacak İşlemler
412
1.2.7. Denetçilerin Mali Hakları
412
1.2.8. Kooperatif Denetçilerinin Görevleri
413
1.2.8.1. Bilançonun Defterlere Uygunluk Halinde Bulunup Bulunmadığının İncelenmesi
415
1.2.8.2. Defterlerin Düzenli Bir Şekilde Tutulup Tutulmadığının İncelenmesi
416
1.2.8.3. İşletmenin Neticeleriyle Mameleki Hakkında Uyulması Gerekli Hükümlere Göre İşlem Yapılıp Yapılamadığının İncelenmesi
416
1.2.8.4. Ortaklar Listesinin Usulüne Uygun Olarak Tutulup Tutulmadığının İncelenmesi
416
1.2.8.5. Yönetim Kurulu Üyelerinin Üyelik Şartlarını Taşıyıp Taşımadıklarının Araştırılması
417
1.2.8.6. Yönetim Kurulunun Toplantı Nisabını Kaybetmesi Halinde, Boşalan Yönetim Kurulu Üyeliğine Yedek Üye Çağrılması
417
1.2.8.7. Genel Kurul Kararlarına Karşı İptal Davası Açılması
418
1.2.8.8. Genel Kurulun Toplantıya Çağrılması
418
1.2.8.9. Yönetim Kurulu Üyelerinin Kanun ve Anasözleşme Hükümleri ile İyiniyet Esaslarına Uygun Davranmalarına Nezaret Etmek
418
1.2.8.10. Kooperatif Ortaklarının Şikâyetlerini İncelemek ve İnceleme Sonucunu Yıllık Raporunda Açıklamak
418
1.2.8.11. Uygun Gördükleri Teklifleri Yönetim Kurulu Toplantıları Gündemlerine Koydurmak
419
1.2.8.12. Defter ve Belgelerin İnceleme Yeri ve Usulü
419
1.2.9. Kooperatif Denetçilerinin Yükümlülükleri
420
1.2.9.1. Yıllık Rapor Düzenleme
420
1.2.9.2. Denetim Kurulu Yıllık Raporlarında Bulunması Gerekli Hususlar
420
1.2.9.3. Noksanlıkları ve Mevzuata Aykırılıkları Haber Verme
426
1.2.9.4. Ortaklara Açıklama Yapma
426
1.2.9.5. Toplantılara Katılma
427
1.2.9.6. Sır Saklama
427
1.2.9.7. Özen Gösterme
427
1.2.9.8. Kooperatifle Ticari Muamele Yapma Yasağı
427
1.2.10. Kooperatif Denetçilerinin Hukukî Sorumlulukları
428
1.2.10.1. Kuruluştan Doğan Sorumluluk
429
1.2.10.2. Sırların Açıklanması
430
1.2.10.3. Kötü Niyetli Olarak İptal Davası Açmaları
430
1.2.11. Kooperatif Denetçilerinin Cezaî Sorumlulukları
430
1.2.11.1. Kooperatifler Kanununa Göre Cezai Sorumlulukları
430
1.2.11.2. Türk Ceza Kanununa Göre Cezai Sorumlulukları
432
1.3. Kooperatiflerde Dış Denetim
433
1.3.1. Dış Denetimin Konu ve Kapsamı
435
1.3.2. Dış Denetim Yapabilecek Olanlar ve Dış Denetçinin Nitelikleri
437
1.3.3. Dış Denetçinin Seçimi, Tescili ve İlanı ile Görevden Alınması
441
1.3.4. Dış Denetçinin Görev ve Yetkileri
442
1.3.5. Dış Denetçinin Yükümlülükleri, Uyacağı Etik İlkeler ve Kurallar
444
1.3.6. Dış Denetçinin Çalışma Yöntemi ve Dış Denetim Teknikleri
447
1.3.7. Dış Denetime Tabi Kooperatifler ve Dış Denetim Yaptırmamanın Sonuçları
451
1.3.8. Dış Denetim İle Yetkili Birlikler ve Merkez Birlikleri
452
1.3.9. Birlik ve Merkez Birliğinde İstihdam Edilecek Dış Denetimle Görevli Personelin Nitelikleri
453
1.3.10. Dış Denetim Raporlarına İlişkin Hususlar
454
1.4. Tarım Satış Kooperatifleri ve Birliklerinde Denetim
455
1.4.1. Bağımsız Denetime Tabi Tarım Satış Kooperatifi Birlikleri
455
1.4.2. Bağımsız Denetime Tabi Olmayan Birlik ve Kooperatifler
458
1.4.3. Denetimin Sonuçları
460
Onikinci Bölüm
KOOPERATİF BİRLİKLERİ, KOOPERATİFLER MERKEZ BİRLİKLERİ, TÜRKİYE MİLLÎ KOOPERATİFLER BİRLİĞİ VE DANIŞMA KURULU
1. Kooperatiflerin Üst Kuruluşları
462
2. Üst Kuruluşların Görevleri
465
3. Üst Kuruluşların Yönetim Kurulu Üyeleri ile Memurlarının Sorumluluğu
466
4. Birliklere Katılan Kooperatifin Ortaklarının Yükümlülükleri
466
5. Kooperatif Birlikleri
467
5.1. Kooperatif Birliklerinin Genel Kurulu
468
5.2. Kooperatif Birliklerinin Yönetim Kurulu
468
5.3. Denetim ve Eğitim
469
6. Kooperatifler Merkez Birlikleri
470
7. Türkiye Milli Kooperatifler Birliği
470
7.1. Üst Birlik Temsilcilerinin Belirtilmesi
473
7.2. Anasözleşme Hazırlanması
474
8. Danışma Kurulu
474
Onüçüncü Bölüm
BİRLEŞME, BÖLÜNME VE TÜR DEĞİŞTİRME
1. Birleşme
477
1.1. Birleşme Şekilleri, Şirket Türleri ve Durumları İtibariyle Geçerli Birleşmeler
477
1.2. Geçerli Birleşmeler
478
1.2.1. Tasfiye Halindeki Şirketin/Kooperatifin Devrolunarak Birleşebilmesi
479
1.2.2. Sermayesini Belli Bir Oranda Yitirmiş veya Borca Batık Bir Şirketin/Kooperatifin Birleşmesi
479
1.3. Ortaklık Payları ve Hakları
480
1.4. Sermaye Artırımı, Yeni Kuruluş ve Ara Bilanço
480
1.5. Birleşme Sözleşmesi
481
1.6. Birleşme Raporu
482
1.7. İnceleme Hakkı ve Malvarlığında Değişiklikler
482
1.8. Birleşme Kararı
483
1.9. Birleşmenin Kesinleşmesi
483
1.9.1. Ticaret Siciline Tescil
483
1.9.2. İlân
484
1.10. Birleşmede Alacaklıların ve Çalışanların Korunması
484
1.10.1. Alacakların Teminat Altına Alınması
484
1.10.2. Ortakların Kişisel Sorumlulukları ve İş İlişkilerinin Geçmesi
484
1.11. İki Kooperatifin Birleşme Kararı Alması Halinde Yönetim Kurulunca Yapılacak İşlemler
485
2. Bölünme
486
2.1. Tam veya Kısmi Bölünme
487
2.2. Geçerli Bölünmeler
488
2.3. Şirket Paylarının ve Haklarının Korunması
488
2.4. Bölünmenin Uygulanmasına İlişkin Hükümler
489
2.4.1. Sermaye Azaltılması
489
2.4.2. Sermaye Artırımı
489
2.4.3. Bölünme Belgelerini Denetleme ve İnceleme Hakkı
490
2.4.3.1. Bölünme Sözleşmesi ve Bölünme Planı
490
2.4.3.2. Bölünmenin Dışında Kalan Malvarlığı
490
2.4.3.3. Bölünme Raporu
491
2.4.3.4. Bölünme Kararı
491
2.4.3.5. Alacaklıların Korunması
492
2.4.4. Tescil ve Geçerlilik
492
3. Tür Değiştirme
493
3.1. Genel Hükümler
493
3.1.1. Şirket Payının ve Haklarının Korunması
494
3.1.2. Kuruluş ve Ara Bilanço
494
3.1.3. Tür Değiştirme Planı ve Raporu
494
3.1.4. İnceleme Hakkı
494
3.1.5. Tür Değiştirme Kararı ve Tescil
494
3.2. Birleşme, Bölünme ve Tür Değiştirmeye İlişkin Ortak Hükümler
495
Ondördüncü Bölüm
KOOPERATİFLERİN DAĞILMASI VE TASFİYE
1. Dağılma Sebepleri
497
1.1. Anasözleşme Gereğince Dağılma
497
1.2. Genel Kurul Kararı ile Dağılma
498
1.3. İflâsın Açılmasıyla Dağılma
498
1.4. Kanunlarda Öngörülen Diğer Hallerde, İlgili Bakanlığın Mahkemeden Alacağı Karar Üzerine Dağılma
498
1.5. Diğer Bir Kooperatifle Birleşmesi Ya Da Devralınması Suretiyle Dağılma
499
1.6. Üç Yıl Olağan Genel Kurul Toplantısını Yapmaması Hâlinde Dağılma
500
1.7. Amacına Ulaşma Olanağının Bulunmadığının İlgili Bakanlıkça Saptanması Hâlinde Mahkemeden Alacağı Kararla Dağılma
501
1.8. Birleşme Suretiyle Dağılma
501
1.9. Bir Kamu Tüzel Kişiliği Tarafından Devralınmak Suretiyle Dağılma
503
1.10. Amacına Ulaşan Konut Yapı Kooperatiflerine İlişkin Özel Hüküm
504
1.11. Ferdi Mülkiyete Geçilmiş Yapı Kooperatiflerinde Site Yönetimi Oluşturulması
507
2. Tasfiye İşlemleri
509
2.1. İcra İflâs Kanunu Hükümlerine Göre Tasfiye
509
2.2. Kooperatifler Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu Hükümlerine Göre Tasfiye
509
3. Tasfiye Memurunun Atanması, Ücreti, Görev ve Sorumlulukları
510
4. Tasfiyenin Temsile, Unvana ve Kooperatif Organlarına Etkisi
512
5. Tasfiye İşlemlerinin Yürütülmesi ve Sonuçlandırılması
514
6. Tasfiye Artığının Paylaştırılması
516
7. Kooperatif Unvanının Sicilden Silinmesi
517
8. Ek Tasfiye
518
9. Tasfiyeden Dönülmesi
518
10. Kooperatiflerin Acz Hali
520
10.1. Ödemeden Aciz Hâli ve Borca Batıklık
521
10.2. Kayıtlı Varlıkların Yarısının Karşılıksız Kalması
522
10.3. Acz Halinde İlgili Bakanlıkların Görevleri
523
Onbeşinci Bölüm
İLGİLİ BAKANLIKLARIN GÖREV VE YETKİLERİ
1. İlgili Bakanlıklar
525
2. İlgili Bakanlıkların Görev ve Yetkileri
527
2.1. Kooperatiflerin Kuruluş ve Organizasyonlarında Yol Göstermek ve Çalışmalarında Yardımcı Olmak
527
2.2. Kooperatif ve Üst Kuruluşlarını Teftiş Etmek, Denetlemek veya Denetlettirmek
528
2.3. Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Dağılmasını Gerektiren Sebepleri Mahkemeye Bildirmek
528
2.4. İlgili Kurum ve Kuruluşlar Nezdinde Teşebbüslerde Bulunmak ve Koordinatör Olarak Görev Yapmak
528
2.5. Düzenleyici Tasarruflarda Bulunmak
529
2.6. Örnek Anasözleşme Hazırlanması
529
3. Türk Ticaret Kanunu ve Ticaret Bakanlığına Kooperatifçilik Konusunda Verilen Yetkiler
530
Onaltıncı Bölüm
BAKANLIK TEMSİLCİLERİ
1. Bakanlık Temsilcisi
533
2. Temsilci Talebi
533
3. Bakanlık Temsilcisinin Görevlendirilmesi
534
4. Bakanlık Temsilcilerinin Genel Kurul Toplantılarında Usulen Dikkat Etmesi Gereken Hususlar
536
4.1. Bakanlık Temsilcilerinin Toplantıdan Önce Yapması Gereken İşlemler
539
4.2. Bakanlık Temsilcilerinin Toplantı Sırasında Dikkat Etmesi Gereken İşlemler
541
4.3. Tarım Satış Kooperatifleri ve Birliklerinin Genel Kurullarında Görevlendirilen Bakanlık Temsilcisi
544
5. Bakanlık Temsilcisi Talebinde Başvuru Süresi ve Gerekli Belgeler
545
Onyedinci Bölüm
KOOPERATİFİN HESAPLARI
1. Kooperatifler İçin Kâr ve Zarar Kavramları
547
2. Ortaklık İçi ve Ortaklık Dışı İşlem Farkı
548
3. Sermaye Paylarına Faiz Verilmesi
551
4. Ortak Dışı İşlemlerden Elde Edilen Hasılanın Dağıtımı
551
5. Menfi Neticelerin Ortadan Kaldırılması
552
6. Yedek Akçe Ayrımı
552
7. Ortaklar ve Personel İçin Yardım Fonları
553
8. Gelir Gider Farkından İlk Ayrılacak Fonlar
553
Onsekizinci Bölüm
KOOPERATİFLERDE KULLANILACAK TİCARİ DEFTERLER
1. Muhasebe Usulü ve Defterler
555
2. Kooperatiflerde Tutulacak Defterler
556
2.1. Kooperatiflerdeki Belge Düzeni ile Tutulacak Muhasebe Defterlerinde Kayıt Düzeni
559
2.2. Kooperatifte Tutulan Defterlerin Muhafazası
560
2.3. Ticari Defterlerin Kaybolması (Zayii)
560
3. Defter Tutma Yükümlülüğü
560
4. Saklama Yükümlülüğü
561
5. Tutulacak Defterler ve Usul
561
6. Defterlerin Tutulması
563
7. Envanter Çıkarılması
563
8. Ticari Defterlerin ve Finansal Tabloların Düzenlenmesine İlişkin İlkeler
564
8.1. Açılış Bilançosu, Yılsonu Finansal Tabloları
564
8.2. Düzenlemeye İlişkin İlkeler
565
8.3. Dil ve Para Birimi
565
8.4. İmza
565
9. Bilançonun İçeriği
565
10. Saklama ve İbraz
566
10.1. Hukuki Uyuşmazlıklarda İbraz
566
10.2. Uyuşmazlıklarda Suret Alınması
567
11. Ticari Defterlerin İspat Gücü
568
11.1. Ticari Defterlerin Sahibi Lehine Delil Olması
569
11.2. Ticari Defterlerin Sahibi Aleyhine Delil Olması
571
Ondokuzuncu Bölüm
KOOPERATİFLERDE VERGİ UYGULAMASI
1. Kooperatiflerle İlgili Vergisel Kavramlar
573
1.1. Vergi Mükellefi
574
1.2. Verginin Konusu
574
1.3. Vergiyi Doğuran Olay
575
1.4. Verginin Sorumlusu
576
1.5. Vergi Muafiyeti
576
1.6. Vergi İstisnası
577
2. Kooperatifler Kanununda Kooperatiflere Tanınan Vergi Muafiyetleri
577
2.1. Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi Muafiyeti
577
2.2. Her Nevi Defterler ile Anasözleşmelerin Tasdikinde Harç ve Damga Vergisi Muafiyeti
578
2.3. Sahip Olunan Taşınmaz Mallardan Alınacak Vergilerdeki Muafiyet
579
2.4. Ortakların Temlik Edecekleri Taşınmazların Vergi ve Harç Muafiyeti
580
2.5. Çıkma İsteğinin Reddi Halinde, Noter Aracılığıyla Yapılacak Bildirimle İlgili Damga Vergisi, Harç ve Resim İstisnası
581
2.6. Taşınmaz Malların İrtifak Haklarının ve Taşınmaz Mükellefiyetinin Kooperatiflere Sermaye Olarak Konulması Halinde Vergilendirme
581
3. Kooperatiflerin Kurumlar Vergisinden Muaf Tutulması
582
3.1. Sermaye Üzerinden Kazanç Dağıtılmaması
585
3.2. Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerine Kazanç Üzerinden Hisse Verilmemesi
585
3.3. Yedek Akçelerin Ortaklara Dağıtılmaması
586
3.4. Sadece Ortaklarla İş Görülmesi
586
3.4.1. Üretim Kooperatiflerinde Ortak Dışı İşlemler
588
3.4.2. Kredi Kooperatiflerinde Ortak Dışı İşlemler
589
3.4.3. Yapı Kooperatiflerinde Ortak Dışı İşlemler
589
3.5. Yapı Kooperatiflerinin Kurumlar Vergisi Muafiyetinde Özel Şartlar
590
3.6. Kurumlar Vergisinden Muaf Olan Kooperatiflerde Ortak Dışı İşlemlerin Vergilendirilmesi
591
3.7. Kurumlar Vergisinden Muaf Kooperatiflerin Ayrı İktisadi İşletme Kurmaları ve Bunların Ayrı Defter Tutup Tutmayacakları
593
3.8. Kooperatiflerin Şarta Bağlı Muafiyetlerinin Kaybedilmesi veya Kazanılması
595
4. Kooperatiflerde Vergi İstisnası
595
4.1. Risturn İstisnası
597
4.1.1. Tüketim Kooperatiflerinde Risturn İstisnası
598
4.1.2. Risturn İstisnasından Faydalanabilmenin Şartları
599
4.1.3. Risturnun Hesaplanması
599
4.1.4. Kooperatiflerin Taşınmaz Mal Satışlarına İlişkin İstisna
600
4.2. Gider Vergileri Kanununda Tanınan İstisnalar
601
4.3. Damga Vergisi Kanununda Tanınan İstisnalar
601
4.4. Kooperatiflere Belediye Gelirleri Kanununda Tanınan İstisnalar
601
4.5. Kooperatiflere Emlak Vergisi Kanununda Tanınan İstisnalar
602
4.6. 2982 sayılı Konut İnşaatında ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde Yapılacak Yatırımlarda Vergi, Resim ve Harç İstisna ve Muaflıkları Tanınması Hakkında Kanunda Yer Alan İstisnalar
602
5. Kooperatiflerin Gelir Vergisi Karşısındaki Durumu
603
5.1. Gelir Vergisi Kesintisi
603
5.2. Kurumlar Vergisi Kesintisi
605
5.3. Gayrimenkul Kira Geliri Elde Eden Kooperatiflerin Vergi Tevkifatı Karşısındaki Durumları
606
5.4. Mevduat Faizi Elde Eden Kooperatiflerin Vergi Tevkifatı Karşısındaki Durumları
607
6. Kooperatiflerin Katma Değer Vergisinden İstisna Tutulması
608
7. Kooperatiflerde Vergi Levhası
610
8. Kooperatiflerin Vergi Numarası Alması ve Kullanması
610
9. Kooperatifler Kanununa Göre Kooperatiflerin Vergilendirilmesi
610
9.1. Kârdan (Olumlu Gelir–Gider Farkından) Yapılacak Zorunlu Kesintiler
611
9.1.1. Yedek Akçeler
611
9.1.2. Üst Birlik (Kuruluş) Fonu
611
9.2. Kârdan Yapılacak İsteğe Bağlı Kesintiler
611
9.2.1. Risturn
612
9.2.2. Ortak ve Personele Yardım Fonu
612
9.2.3. Yatırım ve Geliştirme Fonu
612
10. Tasfiye Döneminde Vergilendirme
613
10.1. Tasfiye Memurlarının Vergisel Sorumlulukları
614
11. Kooperatiflerin Birleşmesi ve Tasfiyesiz İnfisahında Vergilendirme
615
12. Kooperatiflerin Vergi Kanunları ve Uygulamaları Karşısındaki Mağduriyetleri
616
Yirminci Bölüm
TEFTİŞ VE DENETLEME
1. Kooperatiflerin Teftiş ve Denetimi
621
2. Kooperatifler Kanunu Kapsamında Yapılan Denetim
621
2.1. Talimatlara Uyma Zorunluluğu
623
2.2. İlgili Bakanlıkça Yönetim Kurulu Üyelerinin Görevlerine Tedbiren Son Verilebilmesi
623
2.3. Kredi Veren Kurum ve Kuruluşların Denetimi
626
2.4. Denetim Elemanlarına Yardım Yükümlülüğü
627
3. Teftiş ve Denetleme ile Görevlendirme
627
4. Türk Ticaret Kanunu Kapsamında Kooperatiflerin Denetimi
627
5. Ticaret Şirketlerinin Ticaret Bakanlığınca Denetimi
628
İkinci Kısım
İLGİLİ MEVZUAT
Birinci Bölüm
KANUNLAR
1. Kooperatifler Kanunu
635
2. Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu
635
3. Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanun
635
İkinci Bölüm
GEREKÇELER
1. Kooperatifler Kanunu Tasarısı Gerekçesi
639
1.1. Millet Meclisi Geçici Komisyon Raporu
644
1.2. Değiştirilen Maddelerin Gerekçeleri
645
1.3. 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Ek ve Geçici Maddeler Eklenmesine Dair Kanun Tasarısı Genel Gerekçesi ve Madde Gerekçeleri
663
2. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 1 ve 9’uncu Maddelerini Değiştiren 5146 sayılı Kanunun Gerekçesi
669
3. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 48, 81, 90 ve Ek Maddelerini Değiştiren ve Bu Kanuna Geçici Madde Eklenmesi Hakkında 5983 sayılı Kanunun Gerekçesi
670
4. 5146 Sayılı Kanunun Geneli Hakkında Bilgiler
672
5. 5983 Sayılı Kanun (13/06/2010)
677
6. 6525 Sayılı Kanunun Geneli Hakkında Bilgiler (27/02/2014)
679
7. 7101 Sayılı Kanunun Geneli Hakkında Bilgiler
680
8. 7333 Sayılı Kanunun Geneli Hakkında Bilgiler (28/07/2021)
682
9. Çevre Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Kanun No. 7410 Kabul Tarihi: 10/6/2022)
683
Üçüncü Bölüm
YÖNETMELİKLER
1. Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulundurulacak Bakanlık Temsilcisinin Nitelik ve Görevleri Hakkında Yönetmelik
687
2. Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Denetimine Dair Yönetmelik
687
3. Kooperatiflerde Elektronik Ortamda Yapılacak Genel Kurullara İlişkin Yönetmelik
687
4. Kooperatifçilik Eğitimi Yönetmeliği
687
5. Kooperatif Bilgi Sistemi Yönetmeliği
688
6. Kooperatifçilik Proje Destek Yönetmeliği
688
Dördüncü Bölüm
TEBLİĞLER
1. Kooperatiflerin Kuruluş ve Anasözleşme Değişiklik İşlemleri İle Kurucu Ortak Sayıları ve Çalışma Bölgelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğ
691
2. Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Olağan Genel Kurul Toplantılarının Birleştirilerek Yapılması Hakkında Tebliğ
691
3. Bağımsız Denetime Tabi Olacak Tarım Satış Kooperatif Birliklerinin Belirlenmesine Dair Tebliğ
691
4. 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanununun Kooperatiflerde Uygulanmasına Dair Tebliğ
691
5. Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ
692
6. Münfesih Olmasına veya Sayılmasına Rağmen Tasfiye Edilmemiş Anonim ve Limited Şirketler İle Kooperatiflerin Tasfiyelerine ve Ticaret Sicili Kayıtlarının Silinmesine İlişkin Tebliğ
692
7. Kooperatifler ve Üst Kuruluşları Yönetim Kurulu Üyelerinin Genel Kurul Toplantılarına Sunacakları Yönetim Kurulu Yıllık Çalışma Raporunun Usul ve Esaslarına İlişkin Tebliğ
692
8. Kooperatifler ve Üst Kuruluşlarının Yönetim Kurulu Üyeleri ve Denetçileri İle Bunların Eş ve Hısımlarının Bağdaşmayan Görevlerine İlişkin Tebliğ
692
Beşinci Bölüm
DİĞER MEVZUAT
1. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu Uyarınca Ticari Defterlere İlişkin Suç ve Kabahatler
695
2. Tapu Sicili Uygulamaları
706
3. Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Genel Kurul Toplantılarında Uygulanacak Elektronik Genel Kurul Sistemi Hakkında Usul ve Esaslar
707
4. Kooperatif ve Üst Kuruluşlarında Dış Denetim Yapacakların Eğitimine İlişkin Usul ve Esaslar
710
5. Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Dış Denetiminde Sınırlı Bağımsız Denetim Standardının (2400) Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
715
6. Kooperatif Birlik ve Merkez Birliklerinde Dış Denetimle Görevlendirilecek Personelin Sınavına İlişkin Usul ve Esaslar
717
7. Genel Kurullarını Birleştiren veya Özel Hesap Dönemi Kullanan Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Dış Denetimine İlişkin Usul ve Esaslar
720
8. Kooperatif Bilgi Sisteminin Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar
722
Altıncı Bölüm
ÖRNEK ANASÖZLEŞMELER
1. Konut Yapı Kooperatifi Örnek Anasözleşmesi
731
2. Karayolu Yük Taşıma Kooperatifi Anasözleşmesi
731
3. Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi Örnek Anasözleşmesi
731
4. Gayrimenkul İşletme Kooperatifi Örnek Anasözleşmesi
732
5. Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Örnek Anasözleşmesi
732
Üçüncü Kısım
YAZIŞMA ÖRNEKLERİ
1. Genel Kurul Toplantısı İçin Alınacak Yönetim Kurulu Kararı
735
2. Ortaklar Cetveli Örneği
736
3. Bakanlık Temsilcisinin Katılması Halinde Örnek Genel Kurul Toplantı Tutanağı Örneği
737
4. Bakanlık Temsilcisinin Katılmaması Halinde Genel Kurul Toplantı Tutanağı Örneği
738
5. Çağrıya İlişkin Usullerin Uygulanmadığı Ancak Kooperatifler Kanununun 47. Maddesine Uygun Olarak Yapılan Genel Kurul Toplantı Tutanağı Örneği
739
6. Kooperatiflerin Bakanlık Temsilcisi Taleplerine İlişkin İl Müdürlüklerine Vermeleri Gereken Yazı Örneği
740
7. Kooperatif Ortaklığı Başvurusu Dilekçesi (Örnek 1)
741
8. Kooperatif Ortaklığı Başvurusu Dilekçesi (Örnek 2)
742
9. Kooperatif Anasözleşme Değişiklik Formu
743
10. Kooperatifler Kanununun 84. Maddesine Göre İki Kooperatif Arasında Düzenlenecek Olan Birleşme Sözleşmesi Örneği
744
11. Kooperatifin Kuruluşunda Tescil ve İlan Edilecek Hususlara İlişkin Ticaret Sicili Müdürlüğüne Verilecek Beyanname Örneği
746
12. Anasözleşme Değişikliği İçin Alınacak Gerekçeli Yönetim Kurulu Kararı Örneği
747
13. Anasözleşme Değişikliği İçin Hazırlanacak Tasarı Örneği
748
14. Kooperatif Kuruluşu ve Anasözleşme Değişikliği Sırasında Gerekli Belgeler
749
15. Ortaklığa Kabule İlişkin Yönetim Kurulu Kararı Örneği
750
16. Ortaklığa Kabul Edilenlere Gönderilecek Yazı Örneği
751
17. Ortaklıktan Çıkma (İstifa) Dilekçesi Örneği
752
18. Çıkma İsteğinin Kabulden Kaçınılması Halinde Noter Aracılığıyla Gönderilecek Çıkma İsteğine İlişkin İhtarname Örneği
753
19. Ölen Ortağın Mirasçılarının Kooperatifte Ortak Olarak Kalmak İstemeleri Halinde Verilecek Dilekçe Örneği
754
20. Ortaklığın Devredilmesine İlişkin Bireysel Dilekçe Örneği
755
21. Ortaklığın Devralınmasına İlişkin Bireysel Dilekçe Örneği
756
22. Ortaklığın Devrine İlişkin Müşterek Dilekçe Örneği
757
23. Parasal Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesinden Dolayı Ortaklıktan Çıkarmaya İlişkin Yönetim Kurulunca Alınacak Birinci İhtarname Öncesi Karar Örneği
758
24. Parasal Yükümlüklerin Yerine Getirilmemesinden Dolayı Ortaklıktan Çıkarılmaya İlişkin Yönetim Kurulunca Gönderilecek Birinci İhtarname Örneği
759
25. Parasal Yükümlüklerin Yerine Getirilmemesinden Dolayı Ortaklıktan Çıkarılmaya İlişkin Yönetim Kurulunca Gönderilecek İkinci İhtarname Örneği
760
26. Ortaklıktan Çıkarılma İhbarnamesine İlişkin Yönetim Kurulu Kararı Örneği
761
27. Çıkarılma Kararının Ortağa Tebliğine İlişkin Yazı Örneği
762
28. Ortaklıktan Çıkarılma Kararına Karşı Genel Kurula İtiraz Dilekçesi Örneği
763
29. Ortaklıktan Çıkarılma Kararına Karşı Dava Dilekçesi Örneği
764
30. Çıkan ve Çıkarılan Ortaklardan Alınacak İbraname Örneği
765
31. Genel Kurulun Toplantıya Çağrılması İçin Yönetim Kuruluna Verilecek Dilekçe Örneği (KK m.44)
766
32. Genel Kurulun Toplantıya Çağrılması İçin Bakanlığa Verilecek Dilekçe Örneği (KK m.44)
767
33. Genel Kurulun Toplantıya Çağrılması İçin Mahkemeye Verilecek Dilekçe Örneği (KK m.44)
768
34. Genel Kurul Toplantısına Çağrı ve Gündem Örneği
769
35. Kooperatif Genel Kurullarına Katılacak Temsilci Belgesi Örneği
770
36. Yapılacak Genel Kurul Toplantıları İçin İl Müdürlüklerine Verilecek Dilekçe Örneği
771
37. Hazirun (Toplantıya Katılanlar) Cetveli Örneği
772
38. Taahhütlü Mektup Listesi Örneği
773
39. Tahmini Bütçe Örneği
774
40. Genel Kurulda Alınan Kararların İptal Edilmesi Talebini İçeren Dava Dilekçesi Örneği
775
41. Gündem Maddelerinin Görüşülmesine Geçilmeden Önce Ortakların En Az Onda Birinin Talebi Üzerine Gündeme Eklenmesi İstenilen Hususlara İlişkin Önerge Örneği
776
42. Ortakların Genel Kurul Toplantısından En Az 20 Gün Önce Gündeme Konulmasını İstedikleri Hususlara İlişkin Tebligat Örneği
777
43. Bakanlık Temsilcisi Ücreti İadesi Yazısı Örneği
778
44. Görev Bölüşümü ve Kooperatifin Temsil ve İlzamı İçin Alınacak Yönetim Kurulu Kararı Örneği
779
45. Düzenleme Şeklinde Satış Vaadi Sözleşmesi Örneği
780
46. Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesi Örneği
781
47. Unvanın Silinmesi İçin Ticaret Siciline Verilecek Dilekçe Örneği
783
48. Tasfiye Artığının Dağıtım İlanı Örneği
784
49. Tasfiye Halindeki Kooperatifin Yapacağı Son Genel Kurul Toplantısına İlişkin Tutanak Örneği
785
50. Dağılmaya Mahkemece Karar Verilmesi Halinde Ticaret Sicili Müdürlüğüne Verilecek Dilekçe Örneği
787
51. Gerçek Kişiler İçin Elektronik Tebligat Talep Bildirimi Örnek Formu
788
52. Tüzel Kişiler İçin Elektronik Tebligat Talep Bildirimi Örnek Formu
789
53. Bakanlık Temsilcisi Talep Yazısı
791
54. Bakanlığın Temsilci Görevlendirme Yazısı
792
55. Kooperatif Genel Kurullarına Bakanlık Temsilcisi Görevlendirilmesi
793
56. Kooperatif Genel Kurullarına Bakanlık Temsilcisi Görevlendirilmesi
795
57. Bakanlık Temsilcisi Raporu
796
58. Defter Tespit Tutanağı
797
59. Hısımlar Tablosu
798
Yararlanılan Kaynaklar
799
Kavram İndeksi
803
Yazarlar Hakkında
819
Yusuf Üstün
Muhittin Aydın
İçindekiler
Dördüncü Baskıya Önsöz
v
Kısaltmalar
xxxv
Birinci Kısım
AÇIKLAMALAR
Birinci Bölüm
KOOPERATİFİN TARİFİ
1. Kooperatifin Tarifi ve Özellikleri
1
2. Kooperatifin Tanımı
4
3. Kooperatifçilik İlke ve Değerleri
14
4. Kooperatifin Hukuksal Niteliği
17
5. Kooperatif Davalarının Niteliği
20
6. Kooperatiflerin Diğer Tüzel Kişilere Göre Fonksiyonel Farkları
22
6.1. Kooperatifler Dernek Değildir
24
6.2. Kooperatiflerin Sermaye Şirketlerinden Farkı
26
6.3. Kooperatiflerin KOBİ Özelliği
27
6.4. Kooperatiflerin Diğer Ticaret Şirketlerine Göre Avantajları
29
6.5. Kooperatifler Sürdürülebilir Kalkınma İçin İyi Bir Modeldir
30
7. Kooperatiflerin Faaliyet Alanları ve Sınıflandırılması
31
İkinci Bölüm
ÜLKEMİZ VE DÜNYA KOOPERATİFÇİLİĞİNE İLİŞKİN
GENEL BİLGİLER
1. Kooperatifçilik Sektörünün Dünyadaki Durumu
33
1.1. Kooperatiflerin Ekonomiye Olan Katkıları ve Ekonomik Sektörlerde Kooperatiflerin Rolü
34
1.2. Dünyada Ekonomik ve Sosyal Politikalar Açısından Kooperatifçilik Sektörü
36
1.3. İslam Hukuku Açısından Kooperatifçilik
39
1.3.1. Sigortacılığın Kumar Boyutu ve Tekâfül
41
2. Kooperatifçilik Tarihi
44
2.1. Modern Kooperatifçilik Hareketinin Başlaması ve Öncesi Görünüm
45
2.2. İlk Modern Kooperatifçilik Uygulamaları
47
2.3. Almanya’da Kooperatifçilik
48
2.4. Osmanlı Döneminde Kooperatifçilik
49
2.4.1. Mithat Paşa ve Memleket Sandıkları
49
2.4.2. İkinci Meşrutiyet Döneminde Kooperatifçilik Çalışmaları
51
2.5. Milli Mücadele ve Cumhuriyet Dönemi Kooperatifçilik Faaliyetleri
53
3. Kooperatifçiliğin İlkeleri
56
3.1. Gönüllü ve Serbest Giriş İlkesi
57
3.2. Ortağın Demokratik Yönetimi İlkesi
58
3.3. Ortağın Ekonomik Katılımı İlkesi
58
3.4. Özerklik ve Bağımsızlık İlkesi
58
3.5. Eğitim, Öğretim ve Bilgilendirme İlkesi
59
3.6. Kooperatifler Arası İşbirliği İlkesi
59
3.7. Toplumsal Sorumluluk İlkesi
60
4. Ülkemizde Kooperatifçilik Sektörü
60
4.1. Hukuki Altyapı
63
4.1.1. 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu
63
4.1.2. 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu
63
4.1.3. 4572 Sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanun
64
4.2. Kooperatiflerden Sorumlu Bakanlıklar
64
4.3. Kooperatif Türlerine İlişkin Bilgiler
67
4.3.1. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Görev ve Sorumluluk Alanında Bulunan Kooperatifler
67
4.3.1.1. Tarımsal Amaçlı Kooperatifler
67
4.3.1.2. Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri
68
4.3.1.3. Sulama Kooperatifleri
69
4.3.1.4. Su Ürünleri Kooperatifleri
69
4.3.1.5. Pancar Ekicileri Kooperatifleri
69
4.3.1.6. Tarım Kredi Kooperatifleri
70
4.3.2. Ticaret Bakanlığı’nın Görev ve Sorumluluk Alanında Bulunan Kooperatifler
70
4.3.2.1. Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri
70
4.3.2.2. Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri
71
4.3.2.3. Tüketim Kooperatifleri
71
4.3.2.4. Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifleri
72
4.3.2.5. Turizm Geliştirme Kooperatifleri
73
4.3.2.6. Kadın Kooperatifleri
73
4.3.2.7. Temin ve Tevzi Kooperatifleri
74
4.3.2.8. Üretim ve Pazarlama Kooperatifleri
74
4.3.2.9. Küçük Sanat Kooperatifleri
75
4.3.2.10. Sigorta Kooperatifleri
75
4.3.2.11. Enerji Kooperatifleri
78
4.3.2.12. Gayrimenkul İşletme Kooperatifleri
79
4.3.3. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Görev ve Sorumluluk Alanında Bulunan Kooperatif Türleri
81
4.3.3.1. Konut Yapı Kooperatifleri
81
4.3.3.2. Sanayi Siteleri İşyeri Yapı Kooperatifleri
82
4.3.3.3. Toplu İşyeri Yapı Kooperatifleri
83
4.4. Kooperatiflerin Toplum Kalkınmasındaki Rolleri
83
4.5. Kooperatif Modeli İçin İlgi Çekici Örnekler
86
4.6. Ülkemizdeki Kooperatiflerin Vergisel Uygulamalar Karşısındaki Mağduriyetleri
95
Üçüncü Bölüm
KOOPERATİF KURULUŞ İŞLEMLERİ VE ANASÖZLEŞME
1. Kooperatiflerin Kuruluşu
103
2. Taşınmaz Mal Temliki
105
3. Sermaye Miktarı Sınırlandırılarak Kooperatif Kurulamayacağı
106
4. Kooperatif Unvanının Kullanılması
107
4.1. Ticaret Unvanının Kullanılması
107
5. Kuruluş İzni
109
6. Tescil ve İlan
110
6.1. Tescil ve İlân Edilecek Hususlar
111
6.1.1. Anasözleşme Tarihi
111
6.1.2. Kooperatifin Amacı, Konusu ve Varsa Süresi
111
6.1.3. Kooperatifin Unvanı ve Merkezi
112
6.1.4. Kooperatifin Sermayesi ve Bunun Nakdî Kısmına Karşılık Olarak Ödenen En Az Miktar ve Her Ortaklık Payının Değeri
113
6.1.5. Ortaklık Payı Belgelerinin Ada Yazılı Olduğu
113
6.1.6. Ayni Sermaye ve Devralınan Akçalı Kıymetlerle İşletmelerin Neden İbaret Oldukları ve Bunlara Biçilen Değerler
114
6.1.7. Kooperatifin Ne Suretle Temsil Olunacağı ve Denetleneceği
114
6.1.8. Yönetim Kurulu Üyeleriyle Kooperatifi Temsile Yetkili Kimselerin Ad ve Soyadları
114
6.1.9. Kooperatifin Yapacağı İlânların Şekli ve Anasözleşmede de Bu Hususta Bir Hüküm Varsa Yönetim Kurulu Kararlarının Pay Sahiplerine Ne Suretle Bildirileceği
114
6.1.10. Kooperatifin Şubeleri
115
6.2. Tescil ve İlânın Hukukî Sonuçları
115
7. Anasözleşme Değişiklikleri
116
8. Anasözleşmeye Konulacak Hükümler
118
8.1. Emredici Hükümler
119
8.1.1. Kooperatifin Adı ve Merkezi
120
8.1.2. Kooperatifin Amacı ve Çalışma Konuları
121
8.1.3. Ortaklık Sıfatını Kazandıran ve Kaybettiren Hal ve Şartlar
121
8.1.4. Ortakların Pay Tutarı ve Kooperatif Sermayesinin Ödenme Şekli, Nakdî Sermayenin En Az ¼’ünün Peşin Ödenmesi
122
8.1.5. Ortakların Aynî Sermaye Koyup Koyamayacakları
122
8.1.6. Kooperatifin Yükümlerinden Dolayı Ortakların Sorumluluk Durumu ve Derecesi
123
8.1.7. Kooperatif Yönetim ve Denetim Organlarının Görev ve Yetkileri ile Sorumluluk ve Seçim Tarzları
123
8.1.8. Kooperatifin Temsiline Ait Hükümler
124
8.1.9. Yıllık gelir ve Gider Farklarının Hesaplama ve Kullanma Şekilleri
126
8.1.10. Kurucuların Adı, Soyadı, İş ve Konut Adresleri
126
8.2. Kanunun Diğer Maddeleriyle Anasözleşmeye Konulması Zorunlu Tutulan Hükümler
126
8.3. Anasözleşmeye Konulacak İhtiyari Hükümler
127
8.3.1. Genel Kurul Toplantısına İlişkin Hükümler
127
8.3.2. Genel Kurul Toplantısında Alınacak Kararlara İlişkin Hükümler
128
8.3.3. Genel Kurul Toplantısında Oyların Kullanılması Hakkında Hükümler
128
8.3.4. Kooperatifin Çalışma Şekline Dair Esaslar
129
8.3.5. Kooperatifin Birliklerle Olan İlişkileri
129
8.3.6. Kooperatifin Diğer Bir Kooperatifle Birleşmesi
129
8.3.7. Kooperatifin Süresi
129
8.3.8. Diğer İhtiyari Hususlar
130
8.4. Anasözleşmeye Konulacak Yorumlayıcı Hükümler
131
8.4.1. Kooperatifin Çalışma Konusu ve Ultra Vires Kavramı
131
9. Tüzel Kişiliğin Kazanılması ve Sorumluluk
135
10. Kooperatifin Butlanına ve Yokluğuna Karar Verilemeyeceği
137
Dördüncü Bölüm
ORTAKLIK İŞLEMLERİ
1. Ortaklık Sıfatının Kazanılması
139
2. Kooperatife Ortak Olma Yöntemleri
139
2.1. Kurucu Ortak Olma
140
2.2. Kurulmuş Olan Kooperatife Sonradan Ortak Olma
140
2.2.1. Gerçek Kişilerin Ortaklığı
140
2.2.2. Tüzel Kişilerin Ortaklığı
144
2.2.3. Kamu Kurum, Kuruluşları ve Belediyeler Kooperatif kurabilir mi? Kurulmuş kooperatiflere ortak olabilir mi?
145
2.2.3.1. Kamu Kurum ve Kuruluşları
146
2.3. Hisse Devralmak Suretiyle Ortak Olma
149
2.3.1. Ortaklığın Devri, Şekli ve Şartı
149
2.3.2. Devir Sırasında Bağışın Zorunlu Olup Olmadığı
151
2.4. Miras Yoluyla Ortak Olma
151
2.5. Görev veya Hizmet ya da Taşınmaz Mal veya İşletme Karşılığı Ortaklık
152
2.6. Zımni Ortaklık
152
3. Yedek Ortaklık
153
4. Yabancı Uyruklu Kişilerin Ortak Olmaları
153
5. Yapı Kooperatiflerinde Konut, Ortak Sayısının Genel Kurulca Belirlenmesi Zorunluluğu
154
6. Kooperatife Sonradan Ortak Olanlardan Fark Alınıp Alınmayacağı
154
7. Yapı Kooperatiflerine Ortak Olurken Dikkat Edilmesinde Fayda Görülen Hususlar
155
8. Ortaklık Sıfatının Kaybedilmesi, Ortaklıktan Çıkarılma Esasları ve İtiraz
156
8.1. Ortaklıktan Çıkma Hakkı
157
8.2. Zımnen Çıkış ve Çıkmış Sayılma
159
8.2. Ortağın Ölümü Halinde Yapılacak İşlemler
161
8.3. Ortaklığın Devri
162
8.4. Görev veya Hizmetin Bitmesi Halinde Ortaklık
162
9. Ortaklıktan Çıkarılma (İhraç) ve İtiraz
163
9.1. Parasal Yükümlülüklerini Yerine Getirmeyenlerin Ortaklığının Kendiliğinden Düşmesi
167
9.1.1. Ortak Parasal Yükümlülüklerini Belirli Bir Süre Geciktirmiş, Ödememiş Olmalıdır
167
9.1.2. İlk İstem ve Münasip Bir Süre
168
9.1.3. İkinci İstem ve 1 Aylık Süre
168
9.1.4. İkinci İhtarın Tebliğinden İtibaren 1 Aylık Süre İçinde Borç Ödenmemiş Olmalıdır
168
9.1.5. Çıkarma Kararı Alınmalıdır
169
9.1.6. Çıkarma Kararı Ortağa Tebliğ Edilmelidir
169
9.2. Çıkan veya Çıkarılan Ortaklarla Hesaplaşma (Mahsuplaşma) Süresi
170
9.3. İadesi Talep Edilebilecek Haklar
171
9.4. İade Edilecek Hakların Hesabı
174
9.5. Ödeme Zamanı ve Zamanaşımı
177
9.6. Ortaklar Hakkında İcra Takibi Yapılıp Yapılamayacağı
180
9.7. Fazla Ortak Kaydı Nedeniyle Mahsuplaşma Örneği
181
Beşinci Bölüm
KOOPERATİF BİLGİ SİSTEMİ
1. KOOPBİS Düzenlemesinin Mahiyeti
185
2. KOOPBİS Yetkilisinin Görev ve Sorumlulukları
187
3. Ortakların KOOPBİS’e Erişim Hakları
189
4. Vatandaşların KOOPBİS Verilerinden Yararlanması
189
5. KOOPBİS Üzerinden Yapılacak İşlemler
189
Altıncı Bölüm
ORTAKLARIN HAKLARI
1. Ortakların Bireysel Hakları
196
1.1. Ortaklıktan Çıkma Hakkı
196
1.2. Ortağın Sorumluluğunun Arttırılması Durumunda Çıkma Hakkı
197
1.3. Ortaklığın Devredilmesi Hakkı
197
1.4. Çıkarılma Kararına Karşı İtiraz veya Dava Açma Hakkı
198
1.5. Bilgi Edinme ve Örnek İsteme Hakkı
200
1.6. Ticari Defterleri ve Belgeleri İnceleme Hakkı
201
1.7. Genel Kurula Katılma, Seçme ve Seçilme Hakkı
201
1.8. Olumlu Gelir Gider Farkından Pay Alma Hakkı
203
1.9. Oy Hakkı
204
1.10. Genel Kurulda Temsil Hakkı
205
1.11. Kurul Kararları Aleyhine Dava Açma Hakkı
207
1.12. Denetçilerin Dikkatini Çekme ve Açıklama Yapılmasını İsteme Hakkı
209
1.13. Tasfiye Artığından Pay Alma Hakkı
210
1.14. Hak Arama ve Dilekçe Hakkı
210
2. Toplu Kullanılabilen Haklar
210
2.1. Genel Kurulu Toplantıya Çağırma Hakkı
210
2.2. Gündeme Madde İlavesini İsteme Hakkı
211
Yedinci Bölüm
ORTAKLARIN YÜKÜMLÜLÜK VE SORUMLULUKLARI
1. Sermaye Koyma Borcu ve Aidat Ödeme Yükümü
213
2. Kooperatifin Borçlarından Dolayı Ortağın Sorumluluğu
214
3. Ek Ödeme Yükümü
217
4. Sorumluluğun Bazı Ortak Gruplarına Yüklenemeyeceği
218
5. Kooperatifin İflası Halinde Ortakların Sorumlulukları
218
6. Ortakların Sorumluluk Hükümlerinin Değiştirilmesi
218
7. Kooperatife Yeni Giren Ortağın Sorumlulukları
219
8. Ortakların Ayrılmasından veya Kooperatifin Dağılmasından Sonra Sorumlulukları
219
9. Ortağın Şahsi Alacaklıları
220
10. Sorumlulukta Zamanaşımı
221
11. Sır Saklama Yükümlülüğü ve Ceza
221
12. Kooperatif Hakkında Yanlış Bilgi Verme Suçu
221
Sekizinci Bölüm
KOOPERATİFİN ORGANLARI
1. Kooperatifler Kanununa Göre Kooperatifin Organları
223
2. Genel Kurul
224
3. Yönetim Kurulu
229
4. Denetim Kurulu
231
4.1. Kooperatiflerde Denetimin Amacı ve Önemi
231
4.2. Kooperatiflerde Denetçi Olabilmek İçin Aranan Şartlar
233
4.3. Denetçilerde Bağdaşmayan Görevler
234
4.4. Denetim Kuruluna Üye Seçimi
235
4.5. Denetim Kurulunun Görevleri
235
4.6. Denetim Kurulunun Yükümlülükleri
236
4.7. Denetim Kurulu Üyelerinin Hukuki ve Cezai Sorumluluk Halleri
237
Dokuzuncu Bölüm
GENEL KURUL
1. Genel Olarak
239
2. Genel Kurulun Devir ve Terk Edemeyeceği Yetkiler
241
2.1. Anasözleşmeyi Değiştirmek
241
2.2. Yönetim Kurulu ve Denetçiler Kurulu Üyeleriyle Gerektiğinde Tasfiye Kurulunu Seçmek
241
2.3. İşletme Hesabıyla Bilânço ve Gerektiğinde Gelir–Gider Farkının Bölüşülmesi Hakkında Karar Vermek
242
2.4. Yönetim ve Denetim Kurullarını İbra Etmek
243
2.5. Kanun ve Anasözleşme ile Kendisine Tanınmış Olan Konular Hakkında Karar Vermek
244
2.6. Gayrimenkul Alımında ve Satımında Takip Edilecek Usul ile Alınacak Gayrimenkulün Niteliğini, Yerini ve Azami Fiyatını, Satılacak Gayrimenkulün Asgari Fiyatını Belirlemek
248
2.7. İmalat ve İnşaat İşlerinin Yaptırılma Yöntemini Belirlemek
250
2.8. Yapı Kooperatiflerinde, Kooperatifin Ortak Sayısı ile Yapılacak Konut veya İşyeri Sayısını Tespit Etmek
250
2.9. Yapı Kooperatiflerinde Kur’a Çekimi ve Şerefiye
251
2.9.1. Şerefiye Paylarının Belirlenmesi
252
3. Genel Kurul Çağrısı
254
3.1. Genel Kurulun Yönetim Kurulunca Çağrılması
256
3.2. Genel Kurulun ‘Gerektiğinde’ Denetim Kurulunca Çağrılması
259
3.3. Genel Kurulun Anasözleşme ile Bu Hususta Yetkili Kılınan Diğer Bir Organ Tarafından Çağrılması
260
3.4. Genel Kurulun Ortağı Olduğu Üst Birlik Tarafından Çağrılması
261
3.5. Genel Kurulun Tasfiye Memurları Tarafından Çağrılması
261
3.6. Genel Kurulun Doğrudan Doğruya İlgili Bakanlık Tarafından Çağrılması
263
3.7. Genel Kurulun Dört Ortaktan Az Olmamak Kaydıyla Ortak Sayısının En Az Onda Birinin İsteği Üzerine Yönetim Kurulu Tarafından Çağrılması
264
3.8. Genel Kurulun Denetim Kurulunca Çağrılması
266
3.9. Genel Kurulun İlgili Bakanlık Tarafından Çağrılması
267
3.10. Genel Kurulun 4’ten Az Olmamak Kaydıyla Azlık Tarafından Çağrılması
267
4. Genel Kurul Çağrı Şekli
271
4.1. Toplantı Türleri ve Süresi
271
4.2. Tasfiye Sürecindeki Kooperatiflerde Olağan Genel Kurul Toplantısı
273
4.3. Çağrının Şekli
274
5. Genel Kurul Toplantılarının Birleştirilmesi
276
5.1. Genel Kurul Toplantılarını Birleştirmede Usul ve Esaslar
277
5.1.1. Üst Birliğe Ortak Olma Zorunluluğu
278
5.1.2. Gündemde Olağan Genel Kurul Toplantılarının Birleştirilerek Yapılmasına Dair Bir Maddenin Yer Alması ve Bu Gündem Maddesinin İlgili Genel Kurul Toplantısında Görüşülerek Kabul Edilmesi
278
5.1.3. Birleştirilen Olağan Genel Kurul Toplantılarının İki Hesap Dönemini ve Her Hâlükârda Yönetim Kurulu ve Denetçilerin Geriye Kalan Görev Sürelerini Geçemeyeceği
280
5.1.4. Kanunun 56’ncı Maddesinin Birinci Fıkrasının Üçüncü Bendinde Sayılan Suçlarla İlgili Olarak Yönetim Kurulu Üyeleri Hakkında Kamu Davası Açılmaması
280
5.1.5. Kooperatifler ve Üst Kuruluşlarına Getirilen Yükümlülükler
281
5.1.6. Birleştirme Şartının Kaybedilmesi
281
5.1.7. Birleştirme Süresi İçinde Ortakla Hesaplaşma ve Yönetim Kurulu Üyelerinin İbrası
282
6. Genel Kurul Toplantı Nisabı
282
6.1. Özel Toplantı Nisapları
286
6.2. Tasfiye Halindeki Kooperatiflerde Toplantı ve Karar Nisabı
287
7. Genel Kurul Toplantı Yeri
287
8. Genel Kurul Toplantı Yerinin Değiştirilmesi
289
9. Genel Kurulun Ertelenmesi
290
10. Genel Kurul Başkanlık Divanı
292
11. Genel Kurul Toplantı Gündemi
294
12. Gündeme Madde İlavesinde Usul
294
12.1. Genel Kuruldan Önce Gündeme Madde İlavesi
294
12.2. Genel Kurul Toplantısı Sırasında Gündeme Madde İlavesi
296
13. Tüm Ortakların Hazır Bulunması Halinde Genel Kurul
297
14. Genel Kurul Toplantılarında Oy Hakkı
299
14.1. Oy Vermenin Şekil Şartları
300
14.2. Genel Kurul Toplantısında Ortağın Temsili
301
14.3. Ortak Sayısı 1000’den Fazla Olan Kooperatiflerde Genel Kurul Toplantısında Temsil
302
14.4. Genel Kurul Toplantısında Oya Katılamayacaklar
304
15. Genel Kurul Kararları İçin Karar Nisabı
306
15.1. Nitelikli Karar Nisapları
308
16. Genel Kurul Kararlarının Bozulması ve Şartları
309
16.1. Kanuna Aykırılık
311
16.2. Anasözleşmeye Aykırılık
312
16.3. İyiniyet Esaslarına Aykırılık
312
16.4. Bozma Davası Açmaya Yetkisi Bulunanlar
313
16.5. Davanın Açılma Süreci ve Sonuçlanması
314
17. Genel Kurul Toplantılarında Mektupla Oy Verme
316
18. Temsilciler Topluluğu
316
Onuncu Bölüm
YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI
1. Kooperatifin Temsil ve İcra Organı
319
2. Yönetim Kurulunun Organizasyonu ve Çalışması
320
3. Yönetim Kurulunun Kurul Halinde Yapacakları Görevler
320
4. Yönetim Kurulu Üyelerinin Bireysel Olarak Yapacakları Görevler
322
5. Yönetim Kurulunun Anasözleşmelerle Verilen Görev ve Yetkiler
323
5.1. Kooperatifi Temsil ve İlzam Edici İşlemlerde Ticaret Unvanının Kullanılması
324
5.2. Taşınmaz Alımı ile Satımında Dikkat Edecekleri Hususlar
324
5.3. Ortaklık Kaydına İlişkin Olarak Yapılacak İlân ve Reklâmlarda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
325
5.4. Yapı Kooperatiflerinde Yönetim Kurulunun Sabit veya Peşin Bedelle Ortaklık Kaydı Yapamayacağı
325
5.5. Kendi Aidat Ödemelerini Yerine Getirmeleri Esnasında Yönetim Kurulunca Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
326
5.6. Yönetim Kurulu Üyelerinin Kooperatif ile Ticari Muamele Yapamayacakları
326
5.7. Yönetim Kurulunun Kooperatifin Aczi Halinde Yapması Gereken İşlemler
327
5.8. Kooperatifte İstihdam Edilecek Personelin İşe Alımı ve Özlük Hakları
328
6. Yönetim Kurulu Üyeleri Tarafından Ortaklarla İlgili Olarak Gerçekleştirilecek İşlemler
328
6.1. Kooperatiflere Ortak Olabilecek Kişilerle İlgili İşlemler
328
6.1.1. Kooperatife Alınacak Ortaklarda Aranacak Şartlar
329
6.1.2. Yabancı Uyruklu Kişilerin Kooperatife Ortaklığı
330
6.1.3. Kooperatife Girmek İsteyenlerin Taleplerinin Değerlendirilmesi
330
6.1.4. Kooperatiflerde Yedek Ortaklık
331
6.1.5. Kooperatife Sonradan Gireceklerden Alınacak Fark
332
6.1.6. Kooperatifteki Payını Devir Eden Ortaktan Devir İşlemi Nedeniyle Herhangi Bir Bedel Alınamaz
332
6.2. Ortaklıktan Çıkmak İsteyenler Hakkında Yapılacak İşlemler
332
6.2.1. Ortağın Ölümü Halinde Yönetim Kurulunca İzlenecek Prosedür
332
6.2.2. İhraç Kararı Alınacak Durumlar
333
6.2.3. İhraç Edilecek Ortaklar Hakkında İzlenecek Prosedür
333
6.2.4. Kooperatiften Çıkan veya Çıkarılan Ortaklara Yapılacak İade ve Ödemeler ile Bu Ödentilerin Yapılacağı Süre
334
6.2.5. Yabancı Ülkelerde İkamet Eden Ortaklara Tebligat
335
7. Yönetim Kurulunun Genel Kurul Toplantıları ile İlgili Görev ve Sorumlulukları
335
7.1. Genel Kurul Toplantı Çağrısı
335
7.2. Genel Kurul Toplantısından Önce Yönetim Kurulu Üyelerince Yapılması Gereken İşlemler
338
7.3. Genel Kurul Toplantısına Bakanlık Temsilcisinin Katılmaması Halinde Yapılması Gereken İşlemler
339
7.4. Genel Kurul Toplantısından Sonra İlgili Bakanlığa ve Ticaret Sicili Müdürlüğü’ne Verilecek Belgeler
340
8. Yönetim Kurulu Üyelerince Genel Kurul Kararları Aleyhine Dava Açılması
340
9. Yönetim Kurulu Üyelerinde Aranacak Şartlar, Yönetim Kurulu Toplantıları, Yönetim Kurulu Üyelerinin Görev ve Yükümlülükleri
340
9.1. Yönetim Kurulu Üyelerinde Aranacak Şartlar
340
9.2. Bağdaşmayan Görev
343
9.2.1. Yönetim Kurulu Üyeleri ve Denetçilerin Bağdaşmayan Görevleri
343
9.2.2. Yönetim Kurulu Üyeliğine veya Denetçiliğe Seçilmeden Önce, Seçilmeleri Sırasında Bağdaşmayan Görev Yapanlar ve Seçildikten Sonra Bağdaşmayan Görev Edinenler
344
9.2.3. Yönetim Kurulu Üyeleri ve Denetçilerin Eş ve Hısımlarının Bağdaşmayan Görevleri
344
9.3. Yönetim Kurulu Üyelerinin En Az Kaç Kişiden Oluşacağı ve Görev Süreleri
345
9.4. Yönetim Kurulu Üyelerinin Yeniden Seçilmeleri
345
9.5. Yönetim Kurulu Üyelerinin Aynı Zamanda Müdürlük Görevine Seçilebilmesi
346
9.6. Kooperatifler Kanununda Belirtilen Şartları Taşımayan veya Kaybeden Yöneticiler Hakkında Yapılacak İşlemler
346
9.7. Yönetim Kurulu Görev Bölüşümü
346
9.8. Yönetim Kurulunca Temsil ve İmza Yetkisinin Kullanılması
346
9.9. Yönetim Kurulu Toplantılarının Yapılış Şekli
347
9.10. Yönetim Kurulu Toplantı Nisabının Kaybolması Halinde Yapılacak İşlemler
348
10. Yönetim Kurulunca Kullanılamayacak Yetkiler
348
11. Yönetim Kurulu Üyelerine Ödenecek Yasal Ödentiler
349
12. Emanet Usulü ile İnşaat Yapımında Yönetim Kurulu Üyelerinin Yükümlülükleri
353
12.1. İmalat ve İnşaat Yapım Yönteminin Yönetim Kurulunca Belirlenemeyeceği
353
12.2. Yönetim Kurulu Üyelerinin Emanet Komisyonuna Seçilmesi
353
12.3. Emanet Komisyonuna Seçilmiş Yönetim Kurulu Üyelerine Ödeme Yapılamayacağı
354
12.4. Emanet Komisyonuna Seçilmiş Yönetim Kurulunun Çalışma Biçimi
354
12.5. Yönetim Kurulunca Konut Bedellerinin Tespiti ile İlgili Olarak Yapılacak İşlemler
355
12.6. Konutların Ortaklara Dağıtımında Yönetim Kurulunca Yapılması Gereken İşlemler
355
13. Yönetim Kurulu Üyelerinin Tasfiye ile İlgili Görev ve Yükümlülükleri
356
13.1. Tasfiye Kurulu Üye Seçimi
356
13.2. Tasfiyenin Yönetim Kurulunun Görev ve Yetkisi Üzerindeki Etkisi
356
13.3. Aynı Zamanda Tasfiye Kurulu Olarak Görevlendirilen Yönetim Kurulu Üyelerinin Tasfiye ile İlgili Olarak Yapacakları İşlemler
356
14. Yönetim Kurulu Üyelerinin Diğer Görev ve Yükümlülükleri
357
14.1. Yönetim Kurulu Üyelerinin Mal Bildiriminde Bulunmaları
357
14.2. Görevi Sona Eren Yönetim Kurulunun Yapması Gereken Devir Teslim İşlemleri
357
14.3. Kooperatiflerin Avukat Tutma Yükümlülükleri
358
14.4. Muhasebe Defterlerinin Kaybolması (Zayii) Halinde Yönetim Kurulunca Yapılması Gereken İşlemler
359
15. Yönetim Kurulu Üyelerinin Denetim ile İlgili Görev ve Yükümlülükleri
359
15.1. Yönetim Kurulu Üyelerinin İlgili Bakanlıklarca Yürütülen Denetimler ile İlgili Ödev ve Sorumlulukları
359
15.2. Denetçilerin İnceleme Görevlerini Yerine Getirmeleri Esnasında Yönetim Kurulu Üyelerine Düşen Ödevler
359
15.3. Yönetim Kurulu Toplantılarına Denetçilerin İştiraki
360
16. Yönetim Kurulu Üyelerinin ve Yönetimle Görevlendirilenlerin Özen ve Bağlılık Yükümlülüğü
360
17. Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumlulukları
361
18. Yönetim Kurulu Üyelerinin Hukukî Sorumluluk Halleri
362
18.1. Yönetime veya Temsile Yetkili Olanların Haksız Fiillerinden Doğan Sorumluluğu
367
18.2. Ödemelerin Doğru Olmamasından Doğan Sorumluluk
369
18.3. Dağıtılan ve Ödenen Gelir Gider Farkının Gerçek Olmamasından Doğan Sorumluluk
369
18.4. Kanunen Tutulması Gereken Defterlerin Mevcut Olmaması veya Düzensiz Bir Şekilde Tutulmasından Doğan Sorumluluk
369
18.5. Genel Kurul Kararlarının Sebepsiz Olarak Yerine Getirilmemesinden Doğan Sorumluluk
369
18.6. Müdürlerin Sebebiyet Verdikleri Zararlardan Sorumluluk
370
18.7. Genel Kurul Kararı Aleyhine Suiniyetle İptal Davası Açılmasından Doğan Sorumluluk
370
18.8. Kooperatifin İflasından Doğan Sorumluluk
370
18.9. Sair Görevlerin Yapılmamasından Doğan Sorumluluk
370
18.10. Özel Kanunlarla Konulan Yükümlülüklere Uymamanın Sorumluluğu
371
18.11. Temsil ve İlzam ile Görevlendirilen Üyenin Sorumluluğu
371
18.12. Yönetim Kurulu Üyelerinin Şahsi Menfaatlerine veya Yakınlarının Menfaatlerine Taâlluk Eden Hususların Görüşülmesine Katılmalarından Doğan Sorumluluk
372
18.13. Rekabet Yasağına Aykırılıktan Doğan Sorumluluk
373
18.14. Yanlış ve Yanıltıcı Beyanlardan Doğan Sorumluluk
373
18.15. Sır Saklama Yükümlülüğüne Uyulmamanın Sorumluluğu
374
19. İbra
374
19.1. Yönetim Kurulu Üyeleri Hakkında Hukuki Sorumluluk Davası Açılması
377
19.2. İbra Edilmeyen Yönetim Kurulu Üyelerinin Görevlerine Devamı
378
20. Yönetim Kurulu Üyelerinin Cezai Sorumlulukları
379
20.1. 1163 Sayılı Kanunda Yönetim Kurulu Üyeleri İçin Yer Alan Ceza Maddeleri
380
20.1.1. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunundaki Ceza Hükümlerinin Genel Değerlendirmesi
384
20.2. Türk Ticaret Kanununda Yer Alan Ceza Maddeleri
389
20.2.1. Defter Tutma Yükümlülüğü
390
20.2.2. Defter ve Belgeleri Saklama Yükümlülüğü
391
20.2.3. Defterlere Gerekli Onayları (Tasdikleri) Yaptırma Yükümlülüğü ve İşletmeye İlişkin Gelişmelerin Defterlerden İzlenebilmesi
391
20.2.4. Defterleri Uygun Tutma Yükümlülüğü
392
20.2.5. Envanter Çıkarma Yükümlülüğü
392
20.2.6. Görüntü ve Veri Taşıyıcılara Aktarılmış Belgeleri İbraz Etme Yükümlülüğü
392
20.2.7. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Tarafından Belirlenen İlke ve Yayımlanan Yorumlara Uyma ve Bunları Uygulama Yükümlülüğü
392
20.2.8. Kooperatifin Hâkim Şirket Olması Halinde, Hâkim ve Bağlı Şirketlerle İlişkileri Hakkında Rapor Düzenleme Yükümlülüğü
392
20.2.9. Defter, Kayıt ve Belgeleri ile Bunlara İlişkin Bilgileri Ticaret Bakanlığı Müfettişlerine Verme Yükümlülüğü
392
20.2.10. Sermaye (Ortaklık Payı) Borcunu İfa Etmeyen Ortaklara Borç Verme Yasağı
393
20.2.11. Kooperatifle İşlem Yapma, Kooperatife Borçlanma Yasağı
393
20.2.12. Ticari Defterlerin Mevcut Olmaması veya Hiçbir Kayıt İçermemesi Yahut TTK’ya Uygun Saklanmaması Hâllerinde Sorumluluk
393
20.2.13. Denetime Yetkili Olanların Sır Saklama Yükümü
393
20.2.14. Belgelerin ve Beyanların Kanuna Aykırı Olması Halinde Cezai Sorumluluk
394
20.2.15. Sermaye Hakkında Yanlış Beyanlar ve Ödeme Yetersizliğinin Bilinmesi Halinde Cezai Sorumluluk
394
20.2.16. Değer Biçilmesinde Yolsuzluk Yapanların Cezai Sorumluluğu
394
20.2.17. Tescili Zorunlu Hususların Tescilinin Yapılmaması Halinde Cezai Sorumluluk
394
20.2.18. Tescil ve Kayıt İçin Gerçeğe Aykırı Beyanda Bulunanların Cezai Sorumluluğu
394
20.2.19. Ticaret Unvanına İlişkin Hükümlere Aykırı Hareket Edenlerin Cezai Sorumluluğu
395
20.2.20. Haksız Rekabet Halinde Cezai Sorumluluk
395
20.3. Türk Ceza Kanununa Göre Ceza Maddeleri
395
20.3.1. Malvarlığına karşı suçlar
396
20.3.1.1. Güveni Kötüye Kullanma
396
20.3.1.2. Bedelsiz Senedi Kullanma
396
20.3.1.3. Dolandırıcılık
396
20.3.1.4. Nitelikli Dolandırıcılık
397
20.3.2. Kamu Güvenine Karşı Suçlar (Sahtecilik)
397
20.3.2.1. Parada Sahtecilik
397
20.3.2.2. Kıymetli Damgada Sahtecilik
397
20.3.2.3. Mühür Bozma
397
20.3.2.4. Resmî Belgede Sahtecilik
398
20.3.2.5. Resmî Belgeyi Bozmak, Yok Etmek veya Gizlemek
398
20.3.2.6. Resmî Belgenin Düzenlenmesinde Yalan Beyan
398
20.3.2.7. Özel Belgede Sahtecilik
398
20.3.2.8. Özel Belgeyi Bozmak, Yok Etmek veya Gizlemek
399
20.3.3. Açığa İmzanın Kötüye Kullanılması
399
20.3.4. Kamu İdaresinin Güvenilirliğine ve İşleyişine Karşı Suçlar
399
20.3.4.1. Zimmet
399
20.3.4.2. İrtikâp
400
20.3.4.3. Rüşvet
400
20.3.4.4. Görevi Kötüye Kullanma ve Görevi İhmal
401
Onbirinci Bölüm
KOOPERATİFLERDE DENETİM
1. Kooperatiflerde Denetim
403
1.1. Kooperatiflerde Denetim Türleri
404
1.2. Kooperatiflerde Denetim Organı Oluşumu, Yapısı ve Görevleri
407
1.2.1. Kooperatiflerde Denetçi Seçimi
407
1.2.2. Denetçilerin Sayısı
407
1.2.3. Denetçilerin Görev Süresi
408
1.2.4. Denetçi Olabilmenin Şartları
408
1.2.5. Denetçilik Görevinin Sona Ermesi
411
1.2.6. Denetim Kurulu Üyeliği Boşaldığında Yapılacak İşlemler
412
1.2.7. Denetçilerin Mali Hakları
412
1.2.8. Kooperatif Denetçilerinin Görevleri
413
1.2.8.1. Bilançonun Defterlere Uygunluk Halinde Bulunup Bulunmadığının İncelenmesi
415
1.2.8.2. Defterlerin Düzenli Bir Şekilde Tutulup Tutulmadığının İncelenmesi
416
1.2.8.3. İşletmenin Neticeleriyle Mameleki Hakkında Uyulması Gerekli Hükümlere Göre İşlem Yapılıp Yapılamadığının İncelenmesi
416
1.2.8.4. Ortaklar Listesinin Usulüne Uygun Olarak Tutulup Tutulmadığının İncelenmesi
416
1.2.8.5. Yönetim Kurulu Üyelerinin Üyelik Şartlarını Taşıyıp Taşımadıklarının Araştırılması
417
1.2.8.6. Yönetim Kurulunun Toplantı Nisabını Kaybetmesi Halinde, Boşalan Yönetim Kurulu Üyeliğine Yedek Üye Çağrılması
417
1.2.8.7. Genel Kurul Kararlarına Karşı İptal Davası Açılması
418
1.2.8.8. Genel Kurulun Toplantıya Çağrılması
418
1.2.8.9. Yönetim Kurulu Üyelerinin Kanun ve Anasözleşme Hükümleri ile İyiniyet Esaslarına Uygun Davranmalarına Nezaret Etmek
418
1.2.8.10. Kooperatif Ortaklarının Şikâyetlerini İncelemek ve İnceleme Sonucunu Yıllık Raporunda Açıklamak
418
1.2.8.11. Uygun Gördükleri Teklifleri Yönetim Kurulu Toplantıları Gündemlerine Koydurmak
419
1.2.8.12. Defter ve Belgelerin İnceleme Yeri ve Usulü
419
1.2.9. Kooperatif Denetçilerinin Yükümlülükleri
420
1.2.9.1. Yıllık Rapor Düzenleme
420
1.2.9.2. Denetim Kurulu Yıllık Raporlarında Bulunması Gerekli Hususlar
420
1.2.9.3. Noksanlıkları ve Mevzuata Aykırılıkları Haber Verme
426
1.2.9.4. Ortaklara Açıklama Yapma
426
1.2.9.5. Toplantılara Katılma
427
1.2.9.6. Sır Saklama
427
1.2.9.7. Özen Gösterme
427
1.2.9.8. Kooperatifle Ticari Muamele Yapma Yasağı
427
1.2.10. Kooperatif Denetçilerinin Hukukî Sorumlulukları
428
1.2.10.1. Kuruluştan Doğan Sorumluluk
429
1.2.10.2. Sırların Açıklanması
430
1.2.10.3. Kötü Niyetli Olarak İptal Davası Açmaları
430
1.2.11. Kooperatif Denetçilerinin Cezaî Sorumlulukları
430
1.2.11.1. Kooperatifler Kanununa Göre Cezai Sorumlulukları
430
1.2.11.2. Türk Ceza Kanununa Göre Cezai Sorumlulukları
432
1.3. Kooperatiflerde Dış Denetim
433
1.3.1. Dış Denetimin Konu ve Kapsamı
435
1.3.2. Dış Denetim Yapabilecek Olanlar ve Dış Denetçinin Nitelikleri
437
1.3.3. Dış Denetçinin Seçimi, Tescili ve İlanı ile Görevden Alınması
441
1.3.4. Dış Denetçinin Görev ve Yetkileri
442
1.3.5. Dış Denetçinin Yükümlülükleri, Uyacağı Etik İlkeler ve Kurallar
444
1.3.6. Dış Denetçinin Çalışma Yöntemi ve Dış Denetim Teknikleri
447
1.3.7. Dış Denetime Tabi Kooperatifler ve Dış Denetim Yaptırmamanın Sonuçları
451
1.3.8. Dış Denetim İle Yetkili Birlikler ve Merkez Birlikleri
452
1.3.9. Birlik ve Merkez Birliğinde İstihdam Edilecek Dış Denetimle Görevli Personelin Nitelikleri
453
1.3.10. Dış Denetim Raporlarına İlişkin Hususlar
454
1.4. Tarım Satış Kooperatifleri ve Birliklerinde Denetim
455
1.4.1. Bağımsız Denetime Tabi Tarım Satış Kooperatifi Birlikleri
455
1.4.2. Bağımsız Denetime Tabi Olmayan Birlik ve Kooperatifler
458
1.4.3. Denetimin Sonuçları
460
Onikinci Bölüm
KOOPERATİF BİRLİKLERİ, KOOPERATİFLER MERKEZ BİRLİKLERİ, TÜRKİYE MİLLÎ KOOPERATİFLER BİRLİĞİ VE DANIŞMA KURULU
1. Kooperatiflerin Üst Kuruluşları
462
2. Üst Kuruluşların Görevleri
465
3. Üst Kuruluşların Yönetim Kurulu Üyeleri ile Memurlarının Sorumluluğu
466
4. Birliklere Katılan Kooperatifin Ortaklarının Yükümlülükleri
466
5. Kooperatif Birlikleri
467
5.1. Kooperatif Birliklerinin Genel Kurulu
468
5.2. Kooperatif Birliklerinin Yönetim Kurulu
468
5.3. Denetim ve Eğitim
469
6. Kooperatifler Merkez Birlikleri
470
7. Türkiye Milli Kooperatifler Birliği
470
7.1. Üst Birlik Temsilcilerinin Belirtilmesi
473
7.2. Anasözleşme Hazırlanması
474
8. Danışma Kurulu
474
Onüçüncü Bölüm
BİRLEŞME, BÖLÜNME VE TÜR DEĞİŞTİRME
1. Birleşme
477
1.1. Birleşme Şekilleri, Şirket Türleri ve Durumları İtibariyle Geçerli Birleşmeler
477
1.2. Geçerli Birleşmeler
478
1.2.1. Tasfiye Halindeki Şirketin/Kooperatifin Devrolunarak Birleşebilmesi
479
1.2.2. Sermayesini Belli Bir Oranda Yitirmiş veya Borca Batık Bir Şirketin/Kooperatifin Birleşmesi
479
1.3. Ortaklık Payları ve Hakları
480
1.4. Sermaye Artırımı, Yeni Kuruluş ve Ara Bilanço
480
1.5. Birleşme Sözleşmesi
481
1.6. Birleşme Raporu
482
1.7. İnceleme Hakkı ve Malvarlığında Değişiklikler
482
1.8. Birleşme Kararı
483
1.9. Birleşmenin Kesinleşmesi
483
1.9.1. Ticaret Siciline Tescil
483
1.9.2. İlân
484
1.10. Birleşmede Alacaklıların ve Çalışanların Korunması
484
1.10.1. Alacakların Teminat Altına Alınması
484
1.10.2. Ortakların Kişisel Sorumlulukları ve İş İlişkilerinin Geçmesi
484
1.11. İki Kooperatifin Birleşme Kararı Alması Halinde Yönetim Kurulunca Yapılacak İşlemler
485
2. Bölünme
486
2.1. Tam veya Kısmi Bölünme
487
2.2. Geçerli Bölünmeler
488
2.3. Şirket Paylarının ve Haklarının Korunması
488
2.4. Bölünmenin Uygulanmasına İlişkin Hükümler
489
2.4.1. Sermaye Azaltılması
489
2.4.2. Sermaye Artırımı
489
2.4.3. Bölünme Belgelerini Denetleme ve İnceleme Hakkı
490
2.4.3.1. Bölünme Sözleşmesi ve Bölünme Planı
490
2.4.3.2. Bölünmenin Dışında Kalan Malvarlığı
490
2.4.3.3. Bölünme Raporu
491
2.4.3.4. Bölünme Kararı
491
2.4.3.5. Alacaklıların Korunması
492
2.4.4. Tescil ve Geçerlilik
492
3. Tür Değiştirme
493
3.1. Genel Hükümler
493
3.1.1. Şirket Payının ve Haklarının Korunması
494
3.1.2. Kuruluş ve Ara Bilanço
494
3.1.3. Tür Değiştirme Planı ve Raporu
494
3.1.4. İnceleme Hakkı
494
3.1.5. Tür Değiştirme Kararı ve Tescil
494
3.2. Birleşme, Bölünme ve Tür Değiştirmeye İlişkin Ortak Hükümler
495
Ondördüncü Bölüm
KOOPERATİFLERİN DAĞILMASI VE TASFİYE
1. Dağılma Sebepleri
497
1.1. Anasözleşme Gereğince Dağılma
497
1.2. Genel Kurul Kararı ile Dağılma
498
1.3. İflâsın Açılmasıyla Dağılma
498
1.4. Kanunlarda Öngörülen Diğer Hallerde, İlgili Bakanlığın Mahkemeden Alacağı Karar Üzerine Dağılma
498
1.5. Diğer Bir Kooperatifle Birleşmesi Ya Da Devralınması Suretiyle Dağılma
499
1.6. Üç Yıl Olağan Genel Kurul Toplantısını Yapmaması Hâlinde Dağılma
500
1.7. Amacına Ulaşma Olanağının Bulunmadığının İlgili Bakanlıkça Saptanması Hâlinde Mahkemeden Alacağı Kararla Dağılma
501
1.8. Birleşme Suretiyle Dağılma
501
1.9. Bir Kamu Tüzel Kişiliği Tarafından Devralınmak Suretiyle Dağılma
503
1.10. Amacına Ulaşan Konut Yapı Kooperatiflerine İlişkin Özel Hüküm
504
1.11. Ferdi Mülkiyete Geçilmiş Yapı Kooperatiflerinde Site Yönetimi Oluşturulması
507
2. Tasfiye İşlemleri
509
2.1. İcra İflâs Kanunu Hükümlerine Göre Tasfiye
509
2.2. Kooperatifler Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu Hükümlerine Göre Tasfiye
509
3. Tasfiye Memurunun Atanması, Ücreti, Görev ve Sorumlulukları
510
4. Tasfiyenin Temsile, Unvana ve Kooperatif Organlarına Etkisi
512
5. Tasfiye İşlemlerinin Yürütülmesi ve Sonuçlandırılması
514
6. Tasfiye Artığının Paylaştırılması
516
7. Kooperatif Unvanının Sicilden Silinmesi
517
8. Ek Tasfiye
518
9. Tasfiyeden Dönülmesi
518
10. Kooperatiflerin Acz Hali
520
10.1. Ödemeden Aciz Hâli ve Borca Batıklık
521
10.2. Kayıtlı Varlıkların Yarısının Karşılıksız Kalması
522
10.3. Acz Halinde İlgili Bakanlıkların Görevleri
523
Onbeşinci Bölüm
İLGİLİ BAKANLIKLARIN GÖREV VE YETKİLERİ
1. İlgili Bakanlıklar
525
2. İlgili Bakanlıkların Görev ve Yetkileri
527
2.1. Kooperatiflerin Kuruluş ve Organizasyonlarında Yol Göstermek ve Çalışmalarında Yardımcı Olmak
527
2.2. Kooperatif ve Üst Kuruluşlarını Teftiş Etmek, Denetlemek veya Denetlettirmek
528
2.3. Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Dağılmasını Gerektiren Sebepleri Mahkemeye Bildirmek
528
2.4. İlgili Kurum ve Kuruluşlar Nezdinde Teşebbüslerde Bulunmak ve Koordinatör Olarak Görev Yapmak
528
2.5. Düzenleyici Tasarruflarda Bulunmak
529
2.6. Örnek Anasözleşme Hazırlanması
529
3. Türk Ticaret Kanunu ve Ticaret Bakanlığına Kooperatifçilik Konusunda Verilen Yetkiler
530
Onaltıncı Bölüm
BAKANLIK TEMSİLCİLERİ
1. Bakanlık Temsilcisi
533
2. Temsilci Talebi
533
3. Bakanlık Temsilcisinin Görevlendirilmesi
534
4. Bakanlık Temsilcilerinin Genel Kurul Toplantılarında Usulen Dikkat Etmesi Gereken Hususlar
536
4.1. Bakanlık Temsilcilerinin Toplantıdan Önce Yapması Gereken İşlemler
539
4.2. Bakanlık Temsilcilerinin Toplantı Sırasında Dikkat Etmesi Gereken İşlemler
541
4.3. Tarım Satış Kooperatifleri ve Birliklerinin Genel Kurullarında Görevlendirilen Bakanlık Temsilcisi
544
5. Bakanlık Temsilcisi Talebinde Başvuru Süresi ve Gerekli Belgeler
545
Onyedinci Bölüm
KOOPERATİFİN HESAPLARI
1. Kooperatifler İçin Kâr ve Zarar Kavramları
547
2. Ortaklık İçi ve Ortaklık Dışı İşlem Farkı
548
3. Sermaye Paylarına Faiz Verilmesi
551
4. Ortak Dışı İşlemlerden Elde Edilen Hasılanın Dağıtımı
551
5. Menfi Neticelerin Ortadan Kaldırılması
552
6. Yedek Akçe Ayrımı
552
7. Ortaklar ve Personel İçin Yardım Fonları
553
8. Gelir Gider Farkından İlk Ayrılacak Fonlar
553
Onsekizinci Bölüm
KOOPERATİFLERDE KULLANILACAK TİCARİ DEFTERLER
1. Muhasebe Usulü ve Defterler
555
2. Kooperatiflerde Tutulacak Defterler
556
2.1. Kooperatiflerdeki Belge Düzeni ile Tutulacak Muhasebe Defterlerinde Kayıt Düzeni
559
2.2. Kooperatifte Tutulan Defterlerin Muhafazası
560
2.3. Ticari Defterlerin Kaybolması (Zayii)
560
3. Defter Tutma Yükümlülüğü
560
4. Saklama Yükümlülüğü
561
5. Tutulacak Defterler ve Usul
561
6. Defterlerin Tutulması
563
7. Envanter Çıkarılması
563
8. Ticari Defterlerin ve Finansal Tabloların Düzenlenmesine İlişkin İlkeler
564
8.1. Açılış Bilançosu, Yılsonu Finansal Tabloları
564
8.2. Düzenlemeye İlişkin İlkeler
565
8.3. Dil ve Para Birimi
565
8.4. İmza
565
9. Bilançonun İçeriği
565
10. Saklama ve İbraz
566
10.1. Hukuki Uyuşmazlıklarda İbraz
566
10.2. Uyuşmazlıklarda Suret Alınması
567
11. Ticari Defterlerin İspat Gücü
568
11.1. Ticari Defterlerin Sahibi Lehine Delil Olması
569
11.2. Ticari Defterlerin Sahibi Aleyhine Delil Olması
571
Ondokuzuncu Bölüm
KOOPERATİFLERDE VERGİ UYGULAMASI
1. Kooperatiflerle İlgili Vergisel Kavramlar
573
1.1. Vergi Mükellefi
574
1.2. Verginin Konusu
574
1.3. Vergiyi Doğuran Olay
575
1.4. Verginin Sorumlusu
576
1.5. Vergi Muafiyeti
576
1.6. Vergi İstisnası
577
2. Kooperatifler Kanununda Kooperatiflere Tanınan Vergi Muafiyetleri
577
2.1. Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi Muafiyeti
577
2.2. Her Nevi Defterler ile Anasözleşmelerin Tasdikinde Harç ve Damga Vergisi Muafiyeti
578
2.3. Sahip Olunan Taşınmaz Mallardan Alınacak Vergilerdeki Muafiyet
579
2.4. Ortakların Temlik Edecekleri Taşınmazların Vergi ve Harç Muafiyeti
580
2.5. Çıkma İsteğinin Reddi Halinde, Noter Aracılığıyla Yapılacak Bildirimle İlgili Damga Vergisi, Harç ve Resim İstisnası
581
2.6. Taşınmaz Malların İrtifak Haklarının ve Taşınmaz Mükellefiyetinin Kooperatiflere Sermaye Olarak Konulması Halinde Vergilendirme
581
3. Kooperatiflerin Kurumlar Vergisinden Muaf Tutulması
582
3.1. Sermaye Üzerinden Kazanç Dağıtılmaması
585
3.2. Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerine Kazanç Üzerinden Hisse Verilmemesi
585
3.3. Yedek Akçelerin Ortaklara Dağıtılmaması
586
3.4. Sadece Ortaklarla İş Görülmesi
586
3.4.1. Üretim Kooperatiflerinde Ortak Dışı İşlemler
588
3.4.2. Kredi Kooperatiflerinde Ortak Dışı İşlemler
589
3.4.3. Yapı Kooperatiflerinde Ortak Dışı İşlemler
589
3.5. Yapı Kooperatiflerinin Kurumlar Vergisi Muafiyetinde Özel Şartlar
590
3.6. Kurumlar Vergisinden Muaf Olan Kooperatiflerde Ortak Dışı İşlemlerin Vergilendirilmesi
591
3.7. Kurumlar Vergisinden Muaf Kooperatiflerin Ayrı İktisadi İşletme Kurmaları ve Bunların Ayrı Defter Tutup Tutmayacakları
593
3.8. Kooperatiflerin Şarta Bağlı Muafiyetlerinin Kaybedilmesi veya Kazanılması
595
4. Kooperatiflerde Vergi İstisnası
595
4.1. Risturn İstisnası
597
4.1.1. Tüketim Kooperatiflerinde Risturn İstisnası
598
4.1.2. Risturn İstisnasından Faydalanabilmenin Şartları
599
4.1.3. Risturnun Hesaplanması
599
4.1.4. Kooperatiflerin Taşınmaz Mal Satışlarına İlişkin İstisna
600
4.2. Gider Vergileri Kanununda Tanınan İstisnalar
601
4.3. Damga Vergisi Kanununda Tanınan İstisnalar
601
4.4. Kooperatiflere Belediye Gelirleri Kanununda Tanınan İstisnalar
601
4.5. Kooperatiflere Emlak Vergisi Kanununda Tanınan İstisnalar
602
4.6. 2982 sayılı Konut İnşaatında ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde Yapılacak Yatırımlarda Vergi, Resim ve Harç İstisna ve Muaflıkları Tanınması Hakkında Kanunda Yer Alan İstisnalar
602
5. Kooperatiflerin Gelir Vergisi Karşısındaki Durumu
603
5.1. Gelir Vergisi Kesintisi
603
5.2. Kurumlar Vergisi Kesintisi
605
5.3. Gayrimenkul Kira Geliri Elde Eden Kooperatiflerin Vergi Tevkifatı Karşısındaki Durumları
606
5.4. Mevduat Faizi Elde Eden Kooperatiflerin Vergi Tevkifatı Karşısındaki Durumları
607
6. Kooperatiflerin Katma Değer Vergisinden İstisna Tutulması
608
7. Kooperatiflerde Vergi Levhası
610
8. Kooperatiflerin Vergi Numarası Alması ve Kullanması
610
9. Kooperatifler Kanununa Göre Kooperatiflerin Vergilendirilmesi
610
9.1. Kârdan (Olumlu Gelir–Gider Farkından) Yapılacak Zorunlu Kesintiler
611
9.1.1. Yedek Akçeler
611
9.1.2. Üst Birlik (Kuruluş) Fonu
611
9.2. Kârdan Yapılacak İsteğe Bağlı Kesintiler
611
9.2.1. Risturn
612
9.2.2. Ortak ve Personele Yardım Fonu
612
9.2.3. Yatırım ve Geliştirme Fonu
612
10. Tasfiye Döneminde Vergilendirme
613
10.1. Tasfiye Memurlarının Vergisel Sorumlulukları
614
11. Kooperatiflerin Birleşmesi ve Tasfiyesiz İnfisahında Vergilendirme
615
12. Kooperatiflerin Vergi Kanunları ve Uygulamaları Karşısındaki Mağduriyetleri
616
Yirminci Bölüm
TEFTİŞ VE DENETLEME
1. Kooperatiflerin Teftiş ve Denetimi
621
2. Kooperatifler Kanunu Kapsamında Yapılan Denetim
621
2.1. Talimatlara Uyma Zorunluluğu
623
2.2. İlgili Bakanlıkça Yönetim Kurulu Üyelerinin Görevlerine Tedbiren Son Verilebilmesi
623
2.3. Kredi Veren Kurum ve Kuruluşların Denetimi
626
2.4. Denetim Elemanlarına Yardım Yükümlülüğü
627
3. Teftiş ve Denetleme ile Görevlendirme
627
4. Türk Ticaret Kanunu Kapsamında Kooperatiflerin Denetimi
627
5. Ticaret Şirketlerinin Ticaret Bakanlığınca Denetimi
628
İkinci Kısım
İLGİLİ MEVZUAT
Birinci Bölüm
KANUNLAR
1. Kooperatifler Kanunu
635
2. Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu
635
3. Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanun
635
İkinci Bölüm
GEREKÇELER
1. Kooperatifler Kanunu Tasarısı Gerekçesi
639
1.1. Millet Meclisi Geçici Komisyon Raporu
644
1.2. Değiştirilen Maddelerin Gerekçeleri
645
1.3. 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Ek ve Geçici Maddeler Eklenmesine Dair Kanun Tasarısı Genel Gerekçesi ve Madde Gerekçeleri
663
2. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 1 ve 9’uncu Maddelerini Değiştiren 5146 sayılı Kanunun Gerekçesi
669
3. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 48, 81, 90 ve Ek Maddelerini Değiştiren ve Bu Kanuna Geçici Madde Eklenmesi Hakkında 5983 sayılı Kanunun Gerekçesi
670
4. 5146 Sayılı Kanunun Geneli Hakkında Bilgiler
672
5. 5983 Sayılı Kanun (13/06/2010)
677
6. 6525 Sayılı Kanunun Geneli Hakkında Bilgiler (27/02/2014)
679
7. 7101 Sayılı Kanunun Geneli Hakkında Bilgiler
680
8. 7333 Sayılı Kanunun Geneli Hakkında Bilgiler (28/07/2021)
682
9. Çevre Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Kanun No. 7410 Kabul Tarihi: 10/6/2022)
683
Üçüncü Bölüm
YÖNETMELİKLER
1. Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulundurulacak Bakanlık Temsilcisinin Nitelik ve Görevleri Hakkında Yönetmelik
687
2. Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Denetimine Dair Yönetmelik
687
3. Kooperatiflerde Elektronik Ortamda Yapılacak Genel Kurullara İlişkin Yönetmelik
687
4. Kooperatifçilik Eğitimi Yönetmeliği
687
5. Kooperatif Bilgi Sistemi Yönetmeliği
688
6. Kooperatifçilik Proje Destek Yönetmeliği
688
Dördüncü Bölüm
TEBLİĞLER
1. Kooperatiflerin Kuruluş ve Anasözleşme Değişiklik İşlemleri İle Kurucu Ortak Sayıları ve Çalışma Bölgelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğ
691
2. Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Olağan Genel Kurul Toplantılarının Birleştirilerek Yapılması Hakkında Tebliğ
691
3. Bağımsız Denetime Tabi Olacak Tarım Satış Kooperatif Birliklerinin Belirlenmesine Dair Tebliğ
691
4. 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanununun Kooperatiflerde Uygulanmasına Dair Tebliğ
691
5. Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ
692
6. Münfesih Olmasına veya Sayılmasına Rağmen Tasfiye Edilmemiş Anonim ve Limited Şirketler İle Kooperatiflerin Tasfiyelerine ve Ticaret Sicili Kayıtlarının Silinmesine İlişkin Tebliğ
692
7. Kooperatifler ve Üst Kuruluşları Yönetim Kurulu Üyelerinin Genel Kurul Toplantılarına Sunacakları Yönetim Kurulu Yıllık Çalışma Raporunun Usul ve Esaslarına İlişkin Tebliğ
692
8. Kooperatifler ve Üst Kuruluşlarının Yönetim Kurulu Üyeleri ve Denetçileri İle Bunların Eş ve Hısımlarının Bağdaşmayan Görevlerine İlişkin Tebliğ
692
Beşinci Bölüm
DİĞER MEVZUAT
1. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu Uyarınca Ticari Defterlere İlişkin Suç ve Kabahatler
695
2. Tapu Sicili Uygulamaları
706
3. Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Genel Kurul Toplantılarında Uygulanacak Elektronik Genel Kurul Sistemi Hakkında Usul ve Esaslar
707
4. Kooperatif ve Üst Kuruluşlarında Dış Denetim Yapacakların Eğitimine İlişkin Usul ve Esaslar
710
5. Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Dış Denetiminde Sınırlı Bağımsız Denetim Standardının (2400) Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
715
6. Kooperatif Birlik ve Merkez Birliklerinde Dış Denetimle Görevlendirilecek Personelin Sınavına İlişkin Usul ve Esaslar
717
7. Genel Kurullarını Birleştiren veya Özel Hesap Dönemi Kullanan Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Dış Denetimine İlişkin Usul ve Esaslar
720
8. Kooperatif Bilgi Sisteminin Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar
722
Altıncı Bölüm
ÖRNEK ANASÖZLEŞMELER
1. Konut Yapı Kooperatifi Örnek Anasözleşmesi
731
2. Karayolu Yük Taşıma Kooperatifi Anasözleşmesi
731
3. Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi Örnek Anasözleşmesi
731
4. Gayrimenkul İşletme Kooperatifi Örnek Anasözleşmesi
732
5. Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Örnek Anasözleşmesi
732
Üçüncü Kısım
YAZIŞMA ÖRNEKLERİ
1. Genel Kurul Toplantısı İçin Alınacak Yönetim Kurulu Kararı
735
2. Ortaklar Cetveli Örneği
736
3. Bakanlık Temsilcisinin Katılması Halinde Örnek Genel Kurul Toplantı Tutanağı Örneği
737
4. Bakanlık Temsilcisinin Katılmaması Halinde Genel Kurul Toplantı Tutanağı Örneği
738
5. Çağrıya İlişkin Usullerin Uygulanmadığı Ancak Kooperatifler Kanununun 47. Maddesine Uygun Olarak Yapılan Genel Kurul Toplantı Tutanağı Örneği
739
6. Kooperatiflerin Bakanlık Temsilcisi Taleplerine İlişkin İl Müdürlüklerine Vermeleri Gereken Yazı Örneği
740
7. Kooperatif Ortaklığı Başvurusu Dilekçesi (Örnek 1)
741
8. Kooperatif Ortaklığı Başvurusu Dilekçesi (Örnek 2)
742
9. Kooperatif Anasözleşme Değişiklik Formu
743
10. Kooperatifler Kanununun 84. Maddesine Göre İki Kooperatif Arasında Düzenlenecek Olan Birleşme Sözleşmesi Örneği
744
11. Kooperatifin Kuruluşunda Tescil ve İlan Edilecek Hususlara İlişkin Ticaret Sicili Müdürlüğüne Verilecek Beyanname Örneği
746
12. Anasözleşme Değişikliği İçin Alınacak Gerekçeli Yönetim Kurulu Kararı Örneği
747
13. Anasözleşme Değişikliği İçin Hazırlanacak Tasarı Örneği
748
14. Kooperatif Kuruluşu ve Anasözleşme Değişikliği Sırasında Gerekli Belgeler
749
15. Ortaklığa Kabule İlişkin Yönetim Kurulu Kararı Örneği
750
16. Ortaklığa Kabul Edilenlere Gönderilecek Yazı Örneği
751
17. Ortaklıktan Çıkma (İstifa) Dilekçesi Örneği
752
18. Çıkma İsteğinin Kabulden Kaçınılması Halinde Noter Aracılığıyla Gönderilecek Çıkma İsteğine İlişkin İhtarname Örneği
753
19. Ölen Ortağın Mirasçılarının Kooperatifte Ortak Olarak Kalmak İstemeleri Halinde Verilecek Dilekçe Örneği
754
20. Ortaklığın Devredilmesine İlişkin Bireysel Dilekçe Örneği
755
21. Ortaklığın Devralınmasına İlişkin Bireysel Dilekçe Örneği
756
22. Ortaklığın Devrine İlişkin Müşterek Dilekçe Örneği
757
23. Parasal Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesinden Dolayı Ortaklıktan Çıkarmaya İlişkin Yönetim Kurulunca Alınacak Birinci İhtarname Öncesi Karar Örneği
758
24. Parasal Yükümlüklerin Yerine Getirilmemesinden Dolayı Ortaklıktan Çıkarılmaya İlişkin Yönetim Kurulunca Gönderilecek Birinci İhtarname Örneği
759
25. Parasal Yükümlüklerin Yerine Getirilmemesinden Dolayı Ortaklıktan Çıkarılmaya İlişkin Yönetim Kurulunca Gönderilecek İkinci İhtarname Örneği
760
26. Ortaklıktan Çıkarılma İhbarnamesine İlişkin Yönetim Kurulu Kararı Örneği
761
27. Çıkarılma Kararının Ortağa Tebliğine İlişkin Yazı Örneği
762
28. Ortaklıktan Çıkarılma Kararına Karşı Genel Kurula İtiraz Dilekçesi Örneği
763
29. Ortaklıktan Çıkarılma Kararına Karşı Dava Dilekçesi Örneği
764
30. Çıkan ve Çıkarılan Ortaklardan Alınacak İbraname Örneği
765
31. Genel Kurulun Toplantıya Çağrılması İçin Yönetim Kuruluna Verilecek Dilekçe Örneği (KK m.44)
766
32. Genel Kurulun Toplantıya Çağrılması İçin Bakanlığa Verilecek Dilekçe Örneği (KK m.44)
767
33. Genel Kurulun Toplantıya Çağrılması İçin Mahkemeye Verilecek Dilekçe Örneği (KK m.44)
768
34. Genel Kurul Toplantısına Çağrı ve Gündem Örneği
769
35. Kooperatif Genel Kurullarına Katılacak Temsilci Belgesi Örneği
770
36. Yapılacak Genel Kurul Toplantıları İçin İl Müdürlüklerine Verilecek Dilekçe Örneği
771
37. Hazirun (Toplantıya Katılanlar) Cetveli Örneği
772
38. Taahhütlü Mektup Listesi Örneği
773
39. Tahmini Bütçe Örneği
774
40. Genel Kurulda Alınan Kararların İptal Edilmesi Talebini İçeren Dava Dilekçesi Örneği
775
41. Gündem Maddelerinin Görüşülmesine Geçilmeden Önce Ortakların En Az Onda Birinin Talebi Üzerine Gündeme Eklenmesi İstenilen Hususlara İlişkin Önerge Örneği
776
42. Ortakların Genel Kurul Toplantısından En Az 20 Gün Önce Gündeme Konulmasını İstedikleri Hususlara İlişkin Tebligat Örneği
777
43. Bakanlık Temsilcisi Ücreti İadesi Yazısı Örneği
778
44. Görev Bölüşümü ve Kooperatifin Temsil ve İlzamı İçin Alınacak Yönetim Kurulu Kararı Örneği
779
45. Düzenleme Şeklinde Satış Vaadi Sözleşmesi Örneği
780
46. Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesi Örneği
781
47. Unvanın Silinmesi İçin Ticaret Siciline Verilecek Dilekçe Örneği
783
48. Tasfiye Artığının Dağıtım İlanı Örneği
784
49. Tasfiye Halindeki Kooperatifin Yapacağı Son Genel Kurul Toplantısına İlişkin Tutanak Örneği
785
50. Dağılmaya Mahkemece Karar Verilmesi Halinde Ticaret Sicili Müdürlüğüne Verilecek Dilekçe Örneği
787
51. Gerçek Kişiler İçin Elektronik Tebligat Talep Bildirimi Örnek Formu
788
52. Tüzel Kişiler İçin Elektronik Tebligat Talep Bildirimi Örnek Formu
789
53. Bakanlık Temsilcisi Talep Yazısı
791
54. Bakanlığın Temsilci Görevlendirme Yazısı
792
55. Kooperatif Genel Kurullarına Bakanlık Temsilcisi Görevlendirilmesi
793
56. Kooperatif Genel Kurullarına Bakanlık Temsilcisi Görevlendirilmesi
795
57. Bakanlık Temsilcisi Raporu
796
58. Defter Tespit Tutanağı
797
59. Hısımlar Tablosu
798
Yararlanılan Kaynaklar
799
Kavram İndeksi
803
Yazarlar Hakkında
819
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.710,00 | 1.710,00 |
Cardfinans ( Finansbank )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.710,00 | 1.710,00 |
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.710,00 | 1.710,00 |
Worldcard ( YKB - Vakıfbank - Anadolubank - Albaraka )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.710,00 | 1.710,00 |
Diğer Kartlar
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.710,00 | 1.710,00 |
-
-
Yeni-%3
Satışta değil -
%2İNDİRİM500,00TL 490,00TL
-
-
Yeni-%5
Satışta değil
-
Yeni
Satışta değil
-
Satışta değil
