9786253611934
402801
https://www.legalkitabevi.com/zehra-gizem-ates/biyoguvenlik-kanunu-cercevesinde-hukuki-sorumluluk-.htm
Biyogüvenlik Kanunu Çerçevesinde Hukuki Sorumluluk
684
Dr. Öğr. Üyesi Zehra Gizem Ateş
İçindekiler
Önsöz
7
Kısaltmalar
13
Giriş
15
1. Bölüm
BİYOGÜVENLİK KAVRAMININ ULUSAL VE ULUSLARARASI HUKUKLARDA GELİŞİMİ
I. DÜNYADA BİYOGÜVENLİK KAVRAMININ GELİŞİMİ
19
A. Stockholm Bildirgesi’nin Getirdikleri: İhtiyat İlkesi
20
1. İhtiyat İlkesinin Tanımlanması
20
2. İhtiyat İlkesine Yöneltilen Eleştiriler
22
3. İhtiyat İlkesinin Ortaya Çıkışı
23
4. AB Hukukunda İhtiyat İlkesi
25
5. Yargı Kararlarında İhtiyat İlkesi
26
6. İhtiyat İlkesinin Temelleri
28
7. İhtiyat İlkesinin İçeriği ve Uygulanması
29
B. Birleşmiş Milletler Biyoçeşitlilik Sözleşmesi
34
C. Cartagena Biyogüvenlik Protokolü
36
II. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALARA İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER
41
A. Genel Olarak
41
B. Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların Kapalı Kullanımı
43
C. Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların Çevreye Kasıtlı Bırakılması
45
1. Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların Deneysel Amaçlarla Çevreye Bırakılması
47
2. Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların Piyasaya Sürülmesi
49
D. Genetiği Değiştirilmiş Gıda ve Yemler
52
E. Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların İzlenebilirliği ve Etiketlenmesi
54
III. BAZI ÜLKE MEVZUATLARINDA GDO İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER
56
A. Amerika Birleşik Devletleri
57
B. Kanada
60
C. Fransa
61
D. İsviçre
63
E. Almanya
66
IV. ÜLKEMİZDE DURUM
67
A. Biyogüvenlik Alanında Kanun Çıkarmaya Yönelten Düşünceler
67
B. 5977 Sayılı Biyogüvenlik Kanunu’ndan Önce GDO’larla İlgili Yürürlükte Olan Yasal Düzenlemeler
69
C. 5977 Sayılı Biyogüvenlik Kanunu’nun Yürürlüğe Girmesi
72
2. Bölüm
BİYOGÜVENLİK KANUNU’NUN ÇERÇEVESİ VE
İLGİLİ KAVRAMLAR
I. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE BİYOGÜVENLİK KAVRAMI
75
A. Gıda Güvenliği
76
II. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMA (GDO) KAVRAMI
80
A. GDO’nun Tanımı
80
B. GDO’nun Kullanım Amaçları
82
C. GDO’nun Potansiyel Yararları
85
D. GDO’nun Potansiyel Zararları
87
E. Bilinmeyen Korkular
89
III. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE GDO ÜRÜNLERİ KAVRAMI
90
IV. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE İŞLEME, İZLEME, KAPALI ALANDA KULLANIM KAVRAMLARI
91
V. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE RİSK DEĞERLENDİRME, RİSK YÖNETİMİ VE RİSK İLETİŞİMİ KAVRAMLARI
92
VI. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE MUAMELE İŞLEMİ VE İLGİLİLER KAVRAMLARI
93
VII. BİYOGÜVENLİK KANUNU’NUN UYGULAMA ALANI
94
3. Bölüm
SORUMLULUĞUN NİTELİĞİ VE ŞARTLARI
I. SORUMLULUĞUN NİTELİĞİ
105
A. Kusursuz Sorumluluk Hallerini Gerektiren Sebepler
105
B. Tehlike Sorumluluğunun Temelinde Yatan Düşünceler
106
C. TBK md. 71’in Uygulanma Şartları
108
D. Biyogüvenlik Kanunu md.14’de Yer Alan Düzenlemenin Hukuki Niteliği
112
E. Biyogüvenlik Kanunu md.14’ün TBK md. 71 ile Karşılaştırılması
115
II. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI
116
A. Faaliyet Bakımından
116
1. Hukuka Uygun İzinli Faaliyetler Bakımından
116
a. Gelişim Riski
117
b. İzinli Faaliyetler Bakımından Fedakarlığın Denkleştirilmesi İlkesi Uygulanabilir mi?
121
2. İzin Alınmadan Yapılan Faaliyetler Bakımından
123
3. Yasak Faaliyetler Bakımından
125
B. Zarar Bakımından
128
1. Talep Edilebilecek Zarar Türleri
128
2. Her Türlü Zarardan Sorumluluk
132
3. Zararsız Sorumluluk
135
C. İhtiyat İlkesine Aykırılık Bakımından
136
1. Tedbir Alma Yükümlülüğü
138
2. Masraflar
142
3. Masraftan Sorumlu Olanlar
144
D. Uygun İlliyet Bağının Varlığı Bakımından
147
1. Zararın GDO’lardan Kaynakladığının Kabul Edilmesi İçin Aranan Şartlar
148
a. Zararın Organizmaların Sahip Olduğu Yeni Özelliklerden Kaynaklanması
150
b. Zararın Organizmaların Yeniden Üretiminden veya Değiştirilmesinden Kaynaklanması
152
c. Zararın Organizmaların Değiştirilmiş Materyalinin Başka Organizmalara Geçişinden Kaynaklanması
153
2. Uygun İlliyet Bağının Kesilmesi
155
a. Mücbir Sebep
155
b. Covid–19 Pandemisinin Sorumluluk Üzerine Etkisi
158
c. Zarar Görenin Ağır Kusuru
161
d. Üçüncü Kişinin Kusuru
163
e. İsviçre, Avusturya ve Alman Gen Teknik Kanunu’ndaki Düzenleme
163
III. İSPAT YÜKÜ
164
A. Genel Olarak
164
B. Alman Gen Teknik Kanunu’nda İspat Kolaylıkları
165
C. İsviçre Gen Teknik Kanunu’nda İspat Kolaylıkları
167
D. Avusturya Gen Teknik Kanunu’nda İspat Kolaylıkları
168
E. Fransız Çevre Hukukunda İspat Kolaylıkları
168
F. Biyogüvenlik Kanunu’nda İspat Kolaylıkları Getirilmesinin Gerekliliği
169
4. Bölüm
SONUÇ VE YAPTIRIMLAR
I. MÜTESELSİL SORUMLULUK DOĞURMASI
175
II. TAZMİNATIN BELİRLENMESİ VE KAPSAMI
178
A. Davacı ve Davalının Belirlenmesi
178
B. Dava Konusu Zarar Türünün Belirlenmesi
178
C. Zarar Miktarının Belirlenmesi
181
D. İsviçre Gen Teknik Kanunu’nda Yer Alan Düzenleme
183
E. Zararın Kapsamının Belirlenmesi
184
F. Biyogüvenlik Kanunu’na Göre Zorunlu Sigorta Sistemi Gerekliliği
187
III. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE
190
A. Sürenin Niteliği ve Eleştirimiz
190
B. Sürenin Uzunluğu ve Eleştirimiz
191
C. İsviçre Gen Teknik Kanunu’nda Yer Alan Düzenleme
192
IV. CEZAİ YAPTIRIMLAR
193
Sonuç
197
Kaynakça
203
Kavram Dizini
219
Dr. Öğr. Üyesi Zehra Gizem Ateş
İçindekiler
Önsöz
7
Kısaltmalar
13
Giriş
15
1. Bölüm
BİYOGÜVENLİK KAVRAMININ ULUSAL VE ULUSLARARASI HUKUKLARDA GELİŞİMİ
I. DÜNYADA BİYOGÜVENLİK KAVRAMININ GELİŞİMİ
19
A. Stockholm Bildirgesi’nin Getirdikleri: İhtiyat İlkesi
20
1. İhtiyat İlkesinin Tanımlanması
20
2. İhtiyat İlkesine Yöneltilen Eleştiriler
22
3. İhtiyat İlkesinin Ortaya Çıkışı
23
4. AB Hukukunda İhtiyat İlkesi
25
5. Yargı Kararlarında İhtiyat İlkesi
26
6. İhtiyat İlkesinin Temelleri
28
7. İhtiyat İlkesinin İçeriği ve Uygulanması
29
B. Birleşmiş Milletler Biyoçeşitlilik Sözleşmesi
34
C. Cartagena Biyogüvenlik Protokolü
36
II. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALARA İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER
41
A. Genel Olarak
41
B. Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların Kapalı Kullanımı
43
C. Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların Çevreye Kasıtlı Bırakılması
45
1. Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların Deneysel Amaçlarla Çevreye Bırakılması
47
2. Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların Piyasaya Sürülmesi
49
D. Genetiği Değiştirilmiş Gıda ve Yemler
52
E. Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların İzlenebilirliği ve Etiketlenmesi
54
III. BAZI ÜLKE MEVZUATLARINDA GDO İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER
56
A. Amerika Birleşik Devletleri
57
B. Kanada
60
C. Fransa
61
D. İsviçre
63
E. Almanya
66
IV. ÜLKEMİZDE DURUM
67
A. Biyogüvenlik Alanında Kanun Çıkarmaya Yönelten Düşünceler
67
B. 5977 Sayılı Biyogüvenlik Kanunu’ndan Önce GDO’larla İlgili Yürürlükte Olan Yasal Düzenlemeler
69
C. 5977 Sayılı Biyogüvenlik Kanunu’nun Yürürlüğe Girmesi
72
2. Bölüm
BİYOGÜVENLİK KANUNU’NUN ÇERÇEVESİ VE
İLGİLİ KAVRAMLAR
I. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE BİYOGÜVENLİK KAVRAMI
75
A. Gıda Güvenliği
76
II. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMA (GDO) KAVRAMI
80
A. GDO’nun Tanımı
80
B. GDO’nun Kullanım Amaçları
82
C. GDO’nun Potansiyel Yararları
85
D. GDO’nun Potansiyel Zararları
87
E. Bilinmeyen Korkular
89
III. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE GDO ÜRÜNLERİ KAVRAMI
90
IV. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE İŞLEME, İZLEME, KAPALI ALANDA KULLANIM KAVRAMLARI
91
V. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE RİSK DEĞERLENDİRME, RİSK YÖNETİMİ VE RİSK İLETİŞİMİ KAVRAMLARI
92
VI. 5977 SAYILI BİYOGÜVENLİK KANUNU’NA GÖRE MUAMELE İŞLEMİ VE İLGİLİLER KAVRAMLARI
93
VII. BİYOGÜVENLİK KANUNU’NUN UYGULAMA ALANI
94
3. Bölüm
SORUMLULUĞUN NİTELİĞİ VE ŞARTLARI
I. SORUMLULUĞUN NİTELİĞİ
105
A. Kusursuz Sorumluluk Hallerini Gerektiren Sebepler
105
B. Tehlike Sorumluluğunun Temelinde Yatan Düşünceler
106
C. TBK md. 71’in Uygulanma Şartları
108
D. Biyogüvenlik Kanunu md.14’de Yer Alan Düzenlemenin Hukuki Niteliği
112
E. Biyogüvenlik Kanunu md.14’ün TBK md. 71 ile Karşılaştırılması
115
II. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI
116
A. Faaliyet Bakımından
116
1. Hukuka Uygun İzinli Faaliyetler Bakımından
116
a. Gelişim Riski
117
b. İzinli Faaliyetler Bakımından Fedakarlığın Denkleştirilmesi İlkesi Uygulanabilir mi?
121
2. İzin Alınmadan Yapılan Faaliyetler Bakımından
123
3. Yasak Faaliyetler Bakımından
125
B. Zarar Bakımından
128
1. Talep Edilebilecek Zarar Türleri
128
2. Her Türlü Zarardan Sorumluluk
132
3. Zararsız Sorumluluk
135
C. İhtiyat İlkesine Aykırılık Bakımından
136
1. Tedbir Alma Yükümlülüğü
138
2. Masraflar
142
3. Masraftan Sorumlu Olanlar
144
D. Uygun İlliyet Bağının Varlığı Bakımından
147
1. Zararın GDO’lardan Kaynakladığının Kabul Edilmesi İçin Aranan Şartlar
148
a. Zararın Organizmaların Sahip Olduğu Yeni Özelliklerden Kaynaklanması
150
b. Zararın Organizmaların Yeniden Üretiminden veya Değiştirilmesinden Kaynaklanması
152
c. Zararın Organizmaların Değiştirilmiş Materyalinin Başka Organizmalara Geçişinden Kaynaklanması
153
2. Uygun İlliyet Bağının Kesilmesi
155
a. Mücbir Sebep
155
b. Covid–19 Pandemisinin Sorumluluk Üzerine Etkisi
158
c. Zarar Görenin Ağır Kusuru
161
d. Üçüncü Kişinin Kusuru
163
e. İsviçre, Avusturya ve Alman Gen Teknik Kanunu’ndaki Düzenleme
163
III. İSPAT YÜKÜ
164
A. Genel Olarak
164
B. Alman Gen Teknik Kanunu’nda İspat Kolaylıkları
165
C. İsviçre Gen Teknik Kanunu’nda İspat Kolaylıkları
167
D. Avusturya Gen Teknik Kanunu’nda İspat Kolaylıkları
168
E. Fransız Çevre Hukukunda İspat Kolaylıkları
168
F. Biyogüvenlik Kanunu’nda İspat Kolaylıkları Getirilmesinin Gerekliliği
169
4. Bölüm
SONUÇ VE YAPTIRIMLAR
I. MÜTESELSİL SORUMLULUK DOĞURMASI
175
II. TAZMİNATIN BELİRLENMESİ VE KAPSAMI
178
A. Davacı ve Davalının Belirlenmesi
178
B. Dava Konusu Zarar Türünün Belirlenmesi
178
C. Zarar Miktarının Belirlenmesi
181
D. İsviçre Gen Teknik Kanunu’nda Yer Alan Düzenleme
183
E. Zararın Kapsamının Belirlenmesi
184
F. Biyogüvenlik Kanunu’na Göre Zorunlu Sigorta Sistemi Gerekliliği
187
III. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE
190
A. Sürenin Niteliği ve Eleştirimiz
190
B. Sürenin Uzunluğu ve Eleştirimiz
191
C. İsviçre Gen Teknik Kanunu’nda Yer Alan Düzenleme
192
IV. CEZAİ YAPTIRIMLAR
193
Sonuç
197
Kaynakça
203
Kavram Dizini
219
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 684,00 | 684,00 |
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 684,00 | 684,00 |
Diğer Kartlar
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 684,00 | 684,00 |


