Sosyal Medya Haberciliğinde Kişilik Hakkı İhlali

Zeynep BALKAN

İÇİNDEKİLER

ÖZET 5

İÇİNDEKİLER  7

KISALTMALAR DİZİNİ. 11

GİRİŞ . 13

BİRİNCİ BÖLÜM

KİŞİLİK HAKKI VE KİŞİLİĞİN KORUNMASINA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER İLE SOSYAL

MEDYA VE SOSYAL MEDYA HABERCİLİĞİ KAVRAMLARI

KİŞİLİK HAKKI KAVRAMI. 16

1.1. Kişilik Hakkının Nitelikleri  19

1.2. Kişilik Hakkının Konusu  22

1.2.1. Maddi Bütünlüğe İlişkin Değerler . 23

1.2.1.1. Kişinin Hayatı  23

1.2.1.2. Kişinin Sağlığı  24

1.2.1.3. Kişinin Vücut Bütünlüğü 25

1.2.2 Manevi Bütünlüğe İlişkin Değerler 25

1.2.2.1. Şeref ve Haysiyet  25

1.2.2.2. Kişinin Hayat Alanları  27

1.2.2.3. Kişinin Adı . 28

1.2.2.4. Kişinin Fotoğrafı ve Resmi. 29

1.2.2.5. Hak ve Fiil Ehliyeti . 31

1.2.2.6. Kişinin Özgürlüğü  31

1.2.3. İktisadi (Ekonomik) Bütünlüğe İlişkin Değerler . 32

1.3. Kişilik Hakkının İhlali  33

1.4. Kişilik Hakkının Korunması. 34

SOSYAL MEDYA VE SOSYAL MEDYA HABERCİLİĞİ KAVRAMLARI . 37

2.1. Sosyal Medya Kavramı ve Geleneksel Medyadan Farkı. 37

2.2. Sosyal Medya Haberciliği. 40

2.3. Geçmişten Günümüze Medyanın ve Haberin Dönüşümü . 42

2.4. Sosyal Medya Haberciliğinin 5187 Sayılı Basın Kanunu’na Adapte

Edilmesi . 47

2.4.1. 5187 sayılı Basın Kanunu’nun kapsamı . 48

8 İçindekiler

2.4.2. 5187 sayılı Basın Kanunu’ndaki boşluğun giderilmesi . 50

2.4.2.1. Genel Olarak 50

2.4.2.2. 7418 sayılı Basın Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik

Yapılmasın Dair Kanun. 51

İKİNCİ BÖLÜM

SOSYAL MEDYA HABERCİLİĞİNDE YAPILAN KİŞİLİK HAKKI İHLALLERİ VE

HUKUKA UYGUNLUK HALLERİ

KONUSUNA GÖRE İHLAL EDİLEN KİŞİLİK HAKKI DEĞERLERİ .57

1.1. Ad Üzerindeki Kişilik Hakkının İhlali . 58

1.2. Fotoğraf ve Resim Üzerindeki Kişilik Hakkının İhlali. 60

1.3. Şeref ve Haysiyetin İhlali  62

1.4. Gizlilik Alanının İhlali  66

1.5. Yaşam, Vücut Bütünlüğü ve Sağlığın İhlali 69

1.6. Mesleki ve Ticari Sır Çevresinin İhlali . 70

HABER İÇERİĞİNİN KİŞİLİK HAKKINI İHLAL ETME YOLLARI .71

2.1. Yazı Yolu ile İhlal. 71

2.2. Resim Yolu ile İhlal . 72

2.3. Haberin Etkileşimi Sebebi ile Oluşan Kişilik Hakkı İhlali . 73

2.4. Sosyal Medya Haberciliğinde Görülen Dezenformasyon Açısından

Kişilik Hakkı İhlali 75

2.4.1. Dezenformasyon Kavramı ve Tarihi Gelişimi. 75

2.4.2. Ülkemizde Yaşanan Olaylar ile Sosyal Medyadaki

Dezenformasyon Örnekleri . 78

2.4.3. Dezenformasyonu Engellemek İçin Yapılan Kanuni

Düzenlemeler  83

2.5. Sosyal Medya Haberciliğinde Görülen Mezenformasyon Açısından

Kişilik Hakkı İhlali 89

2.6. Sosyal Medya Haberinin Üzerinden Yapılan Linç ile Kişilik Hakkı İhlali  92

TÜRK MEDENİ KANUNU HÜKÜMLERİ KAPSAMINDA KİŞİLİK HAKKI

İHLALİNDE HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİ 96

3.1. Rıza. 96

3.2. Üstün Nitelikte Özel Yarar 99

3.3. Üstün Nitelikte Kamu Yararı. 100

3.4. Kanunun Verdiği Yetkinin Kullanılması. 103

GAZETECİNİN HABER YAPMA HAKKININ KİŞİLİK HAKKI İHLALİ

BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ105

4.1. Gazetecinin Haber Yapma Hakkı ve Basın Özgürlüğü  107

İçindekiler 9

4.2. Basın Özgürlüğünün Sınırları . 110

4.2.1. Anayasa’mızda ve 5187 Sayılı Basın Kanunu’nda Belirtilen

Sınırlar. 111

4.2.2. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde Belirlenen Sınırlar 112

YAPILAN HABERLERİN BASIN YOLUYLA KİŞİLİK HAKKI İHLALİNE SEBEP

OLMAMASI İÇİN ARANAN YARGITAY’IN BELİRLEDİĞİ KRİTERLER  118

5.1. Genel Olarak 118

5.2. Haberin Yapılmasında Kamu Yararı Bulunması 122

5.3. Haberin Gerçek Olması 124

5.4. Haberin Güncel Olması 128

5.4.1. Unutulma Hakkı  129

5.5. Haberde Düşünsel Bağlılık . 133

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

SOSYAL MEDYA HABERCİLİĞİNDE KİŞİLİK HAKKININ KORUNMASI

HABER VERME HAKKININ SINIRLARININ AŞILMASI . 137

TÜRK MEDENİ KANUNU HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE KİŞİLİK HAKKININ

KORUNMASI 144

2.1. Genel olarak  144

2.2. Önleme Davası. 145

2.3. Durdurma Davası. 146

2.4. Tespit Davası 147

2.5. Maddi ve Manevi Tazminat Davası 149

2.6. Vekaletsiz İş Görmeden Doğan Kazancın İadesi Davası. 156

2.7. Türk Medeni Kanunu’nda Düzenlenen İhlalden Korunma ve Zararın

Giderilmesi Yöntemlerinin, Sosyal Medyada Gerçekleşen Kişilik Hakkı

İhlalleri Bakımından Değerlendirilmesi 158

5651 SAYILI İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN YAYINLARIN DÜZENLENMESİ

VE BU YAYINLAR YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE EDİLMESİ

HAKKINDA KANUN KAPSAMINDA KİŞİLİK HAKKININ KORUNMASI 163

3.1. Cevap ve Düzeltme Hakkı  163

3.2. Erişim Engeli  169

3.3. İçeriğin Çıkartılması . 171

KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU KAPSAMINDA KİŞİLİK HAKKININ

KORUNMASI 172

SONUÇ  177

KAYNAKÇA  181