Alternatif Uyuşmazlık Çözümleri

Prof. Dr. Süha TANRIVER

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ ...VII

İÇİNDEKİLERIX

BİBLİYOGRAFYA XV

KISALTMALAR CETVELİ XXIII

BİRİNCİ BÖLÜM

KAVRAMSAL ÇERÇEVEDE ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜMÜ,  ALTERNATİF UYUŞMAZLIK ÇÖZÜMLERİNİN KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ,  AMAÇLARI VEBU BAĞLAMDA İHTİYARÎ TAHKİMİN ALTERNATİF BİR UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM YÖNTEMİ SAYILIP SAYILMAYACAĞI,  OLUMLU VE OLUMSUZ YÖNLERİ İLE HUKUKÎ TEMELLERİ

1. Kavramsal Çerçevede AlternatifUyuşmazlık Çözümü..3

Anlaşmazlık ve Uyuşmazlık Kavramları 3

Alternatif Uyuşmazlık Çözümü Kavramı4

2. Alternatif Uyuşmazlık ÇözümlerininKarakteristik Özellikleri, Amaçları ve Bu Bağlamda İhtiyarî Tahkimin Bir Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemi Sayılıp Sayılamayacağı...7

Alternatif Uyuşmazlık Çözümlerinin Karakteristik Özellikleri ..7

İhtiyarîlik (İradîlik) ..7

Tarafların Eşitliği .8

III. Gizlilik .9

Sürece Katılan Tarafsız Üçüncü Kişinin Sunmuş Olduğu Çözümün Bağlayıcılık Taşımaması ..9

Bir Anlaşmaya Varılması Halinde Dahi Tarafların Yargıya Başvuru Haklarının İlke Olarak Korunması ...11

Alternatif Uyuşmazlık Çözümlerinin Amaçları .12

İhtiyarî Tahkimin Bir Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemi Sayılıp Sayılamayacağı .15

Genel Olarak İhtiyarî Tahkim 15

İhtiyarî Tahkimin Bir Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemi Sayılıp Sayılamayacağı ..18

3. Alternatif Uyuşmazlık Çözümlerinin Olumlu ve Olumsuz Yönleri ileHukukî Temelleri...21

Alternatif Uyuşmazlık Çözümlerinin Olumlu ve Olumsuz Yönleri ..21

Olumlu Yönleri ..21

Olumsuz Yönleri 22

Alternatif Uyuşmazlık Çözümlerinin Hukukî Temelleri ...23

İKİNCİ BÖLÜM

ALTERNATİF UYUŞMAZLIK  ÇÖZÜM TÜRLERİ

4. Müzakere Yöntemi...29

Genel Olarak .29

Somut Plânda Uygulanma Biçimleri .32

Köy Kanunu’nun 5. Maddesinde Yer Alan Düzenleme .32

Avukatlık Kanunu’nun 35/A Maddesinde Yer Alan Düzenleme ...32

5. Tarafsız Ön Değerlendirme Yöntemi..37

Genel Olarak .37

Uzman Görüşü Kurumunun Tarafsız Ön Değerlendirme Yöntemi Bağlamında Durumunun İrdelenmesi ...39

6. Vakıaların Saptanması Yöntemi.41

Genel Olarak .41

İşleyişi ...43

7. Kısa Duruşma Yöntemi45

Genel Olarak .45

İşleyişi ...46

8. Kısa (Özet) Jüri Yargılaması Yöntemi...49

Genel Olarak .49

İşleyişi ...50

9. Hâkim Kiralama (Özel Yargılama) Yöntemi.53

Genel Olarak .53

İşleyişi ...54

10. Arabuluculuk-Tahkim Yöntemi55

Genel Olarak .55

İşleyişi ...60

11. Arabuluculuk Yöntemi..61

Kavramsal Çerçevede Arabuluculuk ve Arabuluculuğun Uzlaştırma ile Olan Farklılıkları ...61

Kavramsal Çerçevede Arabuluculuk ..61

Uzlaştırma ile Olan Farklılıkları 63

1.Kavramsal Çerçevede Uzlaştırma.63

2.Arabuluculuk ile Uzlaştırma Arasındaki Farklılıklar64

Arabuluculuğa İlişkin Olarak Yapılan Tasnifler ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun Öngördüğü Arabuluculuk Modelinin Bu Bağlamda İrdelenmesi ...66

Arabuluculuğa İlişkin Olarak Yapılan Tasnifler .66

1.Arabulucunun Niteliklerine ve Arabuluculuk Sürecinin  Yürütümünde Tabi Olunacak Rejime Göre.66

2.Arabuluculuk Faaliyetinin Taşımış Bulunduğu Özelliklere ya da Arabulucunun Süreç İçerisinde Üstlenmiş Olduğu  İşlevin Niteliğine Göre..67

3.Süreç İçerisinde İşlev Üstlenen Arabulucunun Sayısına Göre..69

4.Arabuluculuk Sürecinin İşleyişinde Kurumsal Bir Yapının Yardımının Alınıp Alınmamasına Göre...69

Yapılan Tasnifler Bağlamında Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun Öngördüğü Arabuluculuk Modelinin Durumunun İrdelenmesi 70

Arabuluculuk Kurumunun Uygulanma Alanı ...74

Genel Olarak ..74

Belirli Hukukî Uyuşmazlık Tipleri ile İşlerin Arabuluculuk Kurumunun Uygulanma Alanının Tayini Bağlamında Durumunun İrdelenmesi ..75

Arabuluculuk Kurumunun İşleyişine Egemen Olan İlkeler ..81

İhtiyarîlik (İradîlik) İlkesi ..81

Tarafların Eşitliği İlkesi .81

III. Gizlilik İlkesi .82

Arabulucu Sıfatıyla Faaliyet Gösterebilmek İçin Varlığı Aranan Koşullar ve Arabulucu Sıfatının Kazanılması ..86

Genel Olarak ..86

Varlığı Aranan Koşullar ve Arabulucu Sıfatının Kazanılması ...87

Arabulucunun Sayısı ve Seçimi 91

İhtiyarî Arabuluculukta Arabuluculuğa Başvuru, Arabuluculuk Sürecinin Başlaması, Yürütülmesi ve Sona Ermesi ..92

Arabuluculuğa Başvuru .92

Arabuluculuk Sürecinin Başlaması 93

III. Arabuluculuk Sürecinin Yürütülmesi .93

Arabuluculuk Sürecinin Sona Ermesi ..102

1.Genel Olarak...102

2.Tarafların Anlaşmasıyla Sona Ermesi102

Genel Olarak 102

İcra Edilebilirlik Şerhinin Alınması ..104

Anlaşmanın Kapsamına Giren Hususlarda Daha Sonra Dava Açılamaması .107

3.Tarafların Anlaşması Dışındaki Diğer Nedenlerle Sona  Ermesi110

İ. Dava Şartı Arabuluculuk ..111

Genel Olarak .111

Arabuluculuğa Başvuru Zorunluluğunun Dava Şartı Sayılmasının Dava Şartı Kavramının Temel Esprisi Bağlamında Değerlendirilmesi .116

III. Dava Şartı Arabuluculuğun Kapsamı ...118

1.İş Uyuşmazlıkları118

2.Ticarî Uyuşmazlıklar..120

3.Tüketici Uyuşmazlıkları.121

4.Sulh Hukuk Mahkemelerinin Görev Alanına Giren Bazı Uyuşmazlıklar...123

5.5488 sayılı Tarım Kanunu’nun Değişik 13. Maddesinde  Öngörülen Uyuşmazlıklar129

Dava Şartı Arabuluculuk Sürecinin Başlaması, Arabulucunun Görevlendirilmesi, İşleyişi, Sevk ve İdaresi ile Sona Erdirilmesi ...131

1.Dava Şartı Arabuluculuk Sürecinin Başlaması...131

2.Dava Şartı Arabuluculukta Arabulucunun  Görevlendirilmesi...132

3.Dava Şartı Arabuluculuk Sürecinin İşleyişi ile Sevk ve  İdaresi134

4.Dava Şartı Arabuluculuk Sürecinin Sona Ermesi...137

Diğer Özel Düzenlemelerde Yer Alan Arabuluculuk .139

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda Öngörülen Arabuluculuk ...139

Singapur Sözleşmesi’nde Öngörülen Arabuluculuk .144

12. Uzlaştırma Yöntemi..149

Tanımı ve Amacı .149

Uzlaştırma Kurumunun İşlerlik Kazanabilmesi İçin Varlığı Gereken Şartlar .151

Uzlaştırma Sürecine Egemen Olan İlkeler ..154

Uzlaştırma Sürecine Egemen Olan Temel İlkeler 154

Uzlaştırma Sürecine Egemen Olan Etik İlkeler ...158

Uzlaştırmacı 159

Genel Olarak 159

Uzlaştırmacı Olabilmek İçin Varlığı Gereken Şartlar...161

Uzlaştırma Sürecinin İşleyişi ..164

Soruşturma Evresinde Uzlaştırma 164

1.Uzlaştırma Teklifinde Bulunulması164

2.Uzlaştırma Müzakerelerinin Başlatılması ve Yürütülmesi.166

3.Soruşturma Evresinde Uzlaştırmanın Hukukî Sonuçları174

Kovuşturma Evresinde Uzlaştırma ..176

1.Genel Olarak...176

2.Kovuşturma Evresinde Uzlaştırmanın Hukukî Sonuçları...179