Türk Milletlerarası Özel Hukuku

Prof. Dr. Gülin GÜNGÖR

İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR CETVELİ
GİRİŞ
I. Türk Milletlerarası Özel Hukukunun Konusu
II. Türk Milletlerarası Özel Hukukunun Kaynakları
A. Millî Hukuk Kaynakları
1. Mevzuat
2. Türk Mahkemelerinin Kararları ile Türk Milletlerarası Özel Hukuk Öğretisinin Çalışmaları
B. Milletlerarası Hukuk Kaynakları
1. Milletlerarası Sözleşmeler
2. Hukukun Genel İlkeleri
3. Milletlerarası Teamül Hukuku Kuralları
4. Yabancı Mahkeme Kararları ve Bilimsel Öğretiler

BİRİNCİ BÖLÜM
KANUNLAR İHTİLÂFI HUKUKU
I. Kanunlar İhtilâfı Hukukunun Niteliği ve Konusu
II. Kanunlar İhtilâfı Hukukunun Varlık Sebebi
III. Kanunlar İhtilâfının Çeşitleri
A. Bölgelerarası Kanunlar İhtilâfı
B. Milletlerarası Kanunlar İhtilâfı
C. Şahıslararası Kanunlar İhtilâfı
D. Statü Değişikliğinden Doğan İhtilâflar
E. Zamanlararası Kanunlar İhtilâfı
IV. Türk Kanunlar İhtilâfı Hukuku Sisteminin İşleyişi
A. Türk Kanunlar İhtilâfı Hukukunda İşlev Gören Kurallar
1. Bağlama Kuralları
a. Genel Olarak
b. Bağlama Kuralının Unsurları
ba. Bağlama Konusu
bb. Bağlama Noktası
2. Maddî Milletlerarası Özel Hukuk Kuralları
3. Doğrudan Uygulanan Kurallar
4. Yardımcı İhtilâf Kuralları
5. Kanunlar İhtilafı Hukuku Kurallarının Özelliklerine Göre Tasnifi
a. Tek Taraflı-Çok Taraflı Kurallar
b. Bağımsız ve Bağımlı Kurallar
c. Açık ve Örtülü Kurallar
B. Türk Kanunlar İhtilâfı Hukukunun Değerleri
1. Hukukî Kesinlik ve Öngörülebilirlik
2. Adaletin Sağlanması
a. Milletlerarası Özel Hukuk Adaleti
aa. Taraf Menfaati
ab. İşlem Menfaati
ac. Düzen Menfaatleri
ad. Devlet Menfaati
ae. Milletlerarası Toplumun Genel Menfaati
b. Maddî Hukuk Adaleti
C. Türk Kanunlar İhtilâfı Hukuku Alanında İzlenen Metod ve Yaklaşımlar
1. Sübjektif Metod
2. Objektif Metod
a. Savignyen Metod
b. Savignyen Metod ile Birlikte Kullanılan Bazı Yaklaşımlar
ba. Avrupa Tipi Daha İyi Hukuk
bb. Fonksiyonel Bağlama
3. En Sıkı İlişkili Hukuk Metodu
a. Ad Hoc Tayin
b. Objektifleştirilmiş En Sıkı İlişkili Hukuk
D. Türk Kanunlar İhtilâfı Hukukunun Genel Problemleri
1. Atıf
a. Atfın Kabulü ve Reddi
b. Atfın Türleri
c. Atıf Teorileri
ca. Tam Atıf
cb. Kısmî Atıf
d. Atfın Durması ve Kırılması
e. Türk Hukukunda Atıf
ea. MÖHUK m.2/3
eb. MÖHUK m.2/4 ve Atıf Sorunu
ec. Türk Ticaret Kanunu m.766/1
ed. Milletlerarası Tahkim Kanunu m.12/C
2. Yabancı Hukukun Uygulanması
3. Ön Sorun
4. Türk Kamu Düzenine Aykırılık
a. Genel Olarak
b. Türk Kamu Düzenin İstisnaî Niteliği
c. Türk Kamu Düzenine Aykırılığın Ölçüsü
d. Türk Kamu Düzeninin Müdahalesinin Hukukî Sonuçları
5. Kanuna Karşı Hile
V. Türk Kanunlar İhtilâfı Hukuku Kuralları
A. Şekil
1. Hukukî İşlemlerin Şekli: Genel Kural
2. Evlenmenin Şekli
3. Kambiyo Senedi ile Borçlanmaların Şekli
4. Ölüme Bağlı Tasarrufların Şekli
5. Taşınmazlar Üzerinde Aynî Hak Kuran Hukukî İşlemlerin Şekli
6. MÖHUK m.26 Kapsamındaki Tüketici Sözleşmelerinin Şekli
7. Lex Fori’ye Ait Doğrudan Uygulanan Şekil Kuralları
8. Lex Causae’ye Ait Doğrudan Uygulanan Şekil Kuralları
B. Zamanaşımı
C. Ehliyet
1. Gerçek Kişiler
a. Hak Ehliyeti
b. Fiil Ehliyeti
2. Tüzel Kişiler ile Kişi ve Mal Topluluklarının Hak ve Fiil Ehliyeti
D. Nişanlılık
E. Evlenme
1. Evlenme Ehliyeti ve Şartları
2. Evlenmenin Genel Hükümleri
F. Boşanma ve Ayrılık
G. Evlilik Malları
H. Soybağı
1. Soybağının Kuruluşu
2. Soybağının Hükümleri
3. Sunî Soybağı: Evlât Edinme
I. Nafaka
1. Genel Hüküm
2. Nafaka Sözleşmeleri Rejimi
a. Nafaka Yükümlülüğüne Uygulanacak Kanuna Dair Sözleşme
b. Çocuklara Karşı Nafaka Mükellefiyetine Uygulanacak Kanuna Dair Sözleşme
J. Miras
K. Aynî Haklar
1. Genel Hüküm
2. Taşıma Araçları Üzerindeki Aynî Haklar
3. Fikrî Mülkiyete İlişkin Haklar
L. Sözleşmeden Doğan Borç İlişkileri
1. Genel Hüküm
a. Sübjektif Metod: Hukuk Seçimi
b. Hukuk Seçimi Bulunmadığı Halde Uygulanacak Hukuk
ba. En Sıkı İlişkili Hukuk
bb. Daha Sıkı İlişkili Hukuk
c. Sözleşmenin Birliği İlkesi ve Sözleşme Statüsünün Uygulama Alanı
2. Özel Hükümler
a. Taşınmazlara İlişkin Sözleşmeler
b. Tüketici Sözleşmeleri
c. İş Sözleşmeleri
d. Eşya Taşıma Sözleşmeleri
e. Fikrî Mülkiyet Haklarına İlişkin Sözleşmeler
f. Menkul Satımı Sözleşmeleri ve Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması
M. Haksız Fiiller
1. Genel Hüküm
a. Hukuk Seçimi
b. En Sıkı İlişkili Hukuk
ba. İka Yeri Kuralı
bb. Daha Sıkı İlişkili Ülkenin Hukuku
2. Özel Haksız Fiil Türleri
a. Haksız Rekabet
b. Kişilik Haklarının İhlâlinde Sorumluluk
c. İmalâtçının Sözleşme Dışı Sorumluluğu
N. Rekabetin Engellenmesi
O. Sebepsiz Zenginleşme

İKİNCİ KISIM
TÜRK MİLLETLERARASI USUL HUKUKU
I. Genel Olarak
II. Usûle Uygulanacak Hukuk
A. Usûl Hukuku Konuları
B. Maddî Hukuk Konuları
III. Yargılama
A. Yargı Hakkı
1. Genel Olarak
2. Yargı Hakkının Sınırları
a. Yabancı Devletin Taraf Olduğu Hukukî Uyuşmazlıklar
b. Yabancı Devlet Başkanlarının Yargı Bağışıklığı
c. Yabancı Diplomatik Temsilcilerin Yargı Bağışıklığı
d. Yabancı Konsolosluk Memurları ve Konsolosluk Hizmetlilerinin Yargı Bağışıklığı
e. Devlet Gemilerinin Yargı Bağışıklığı
B. Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi
1. Genel Esas: MÖHUK m.40
a. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda Yer Alan Yer İtibariyle Yetki Kuralları
b. Türk Medenî Kanununda Yer Alan Yer İtibariyle Yetki Kurallarından Örnekler
d. İcra ve İflâs Kanununda Yer Alan Yer İtibariyle Yetki Kuralı
e. Forum Necessitatis
2. Milletlerarası Yetki Kuralları
a. Türklerin Kişi Hâllerine İlişkin Dâvalar
b. Yabancıların Kişi Hallerine İlişkin Bazı Dâvalar
c. Miras Dâvaları
d. Bireysel İş Sözleşmesi ve İş İlişkisi Dâvaları
e. Tüketici Sözleşmesine İlişkin Dâvalar
f. Sigorta Sözleşmesine İlişkin Dâvalar
g. Yabancı Mahkeme Kararlarının Tenfizi Talepleri
h. Yabancı Hakem Kararlarının Tenfizi Talepleri
3. Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisini Kaldıran Anlaşmalar
a. Yetki Anlaşması
b. Tahkim Anlaşması
C. Teminat Gösterme Yükümlülüğü
1. Yabancılık Sıfatına Bağlı Teminat Gösterme Yükümlülüğü
2. Yabancı Unsurlu Dâvalarda HMK Hükümlerine Göre Teminat Gösterme Yükümlülüğü
D. Adlî Yardım
E. Milletlerarası Adlî Hukukî Yardımlaşma
F. Tebligat
1. Kanunî Rejim
2. Milletlerarası Sözleşmeler Rejimi
G. Yabancı Mahkeme Kararlarına Türkiye’de Hukukî Sonuç Bağlanması Usulleri
1. MÖHUK Hükümleri Uyarınca Yabancı Mahkeme Kararlarına Hukukî Sonuç Bağlanması
a. Tenfiz
aa. Yabancı Mahkeme Kararının Tenfizi Talebinin Kabulü Şartları
aaa. Yabancı Mahkeme Kararının Tenfizi Talebinin Kabulü İçin Aranan Ön Şartlar
aab. Tenfiz Talebinin Kabulü için Aranan Aslî Şartlar
ab. Tenfiz Kararı
b. Tanıma
2. Nüfus Hizmetleri Kanununa Göre Yabancı Kararlara Hukukî Sonuç Bağlanması
a. Tanıma Tenfiz
b. Tescil
3. Milletlerarası Sözleşme Hükümlerine Göre Yabancı Kararlara Hukukî Sonuç Bağlanması
a. Nafaka Alacaklarının Yabancı Memleketlerde Tahsili ile İlgili Sözleşme
b. Çocuklara Karşı Nafaka Yükümlülüğü Konusundaki Kararların Tanınması ve Tenfizine İlişkin Sözleşme
c. Nafaka Yükümlülüğü Konusundaki Kararların Tanınmasına ve Tenfizine İlişkin Sözleşme
d. Çocukların Velâyetine İlişkin Kararların Tanınması ve Tenfizi İle Çocukların Velâyetinin Yeniden Tesisine İlişkin Avrupa Sözleşmesi
e. Velâyet Sorumluluğu ve Çocukların Korunması Hakkında Tedbirler Yönünden Yetki, Uygulanacak Hukuk, Tanıma, Tenfiz ve İşbirliğine Dair Sözleşme
f. Çocuk Nafakası ve Diğer Aile Nafaka Türlerinin Uluslararası Tahsiline İlişkin Sözleşme
g. Evlilik Bağına İlişkin Kararların Tanınması Hakkında Sözleşme
h. Çocukların Korunması ve Ülkelerarası Evlât Edinme Konusunda İşbirliğine Dair Sözleşme
ı. Hukuk Usulüne Dair Sözleşme
H. Yabancı Hakem Kararlarına Türkiye’de Hukukî Sonuç Bağlanması
1. Genel Olarak
2. Yabancı Hakem Kararlarına 5718 sayılı Kanun Hükümlerine Göre Hukukî Sonuç Bağlanması
3. Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası İçin New York Sözleşmesi
I. Singapur Sözleşmesine Göre Arabuluculuk Faaliyetinden Sadır Olan Milletlerarası Sulh Anlaşmalarına Hukukî Sonuç Bağlanması
1. Genel Olarak
2. Sözleşmenin Uygulama Alanı
3. Genel İlkeler
4. Sulh Anlaşmasına Dayanma Şartları
5. Hukukî Yardım Talebinin Reddi Sebepleri
6. Paralel Başvuru ve Talepler
J. Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki
1. Kanunî Rejim ve HMK Kapsamında Tasdik
2. Türkiye’nin Taraf Olduğu Çok Taraflı Sözleşmeler ve Tasdik
a. Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Hakkında Sözleşme
b. Diplomasi ve Konsolosluk Memurlarınca Düzenlenen Belgelerde Onay İşleminin Kaldırılmasına Dair Sözleşme
c. Bazı İşlem ve Belgelerin Tasdikten Muaf Tutulmasına Dair Sözleşme
K. Milletlerarası Tahkim
1. Genel Olarak
2. Türk Hukukunda Milletlerarası Tahkim
a. Milletlerarası Tahkim Kanunu
aa. Görevli ve Yetkili Mahkeme
ab. Tahkim Anlaşması ve Tahkim İtirazı
ac. İhtiyatî Tedbir ve İhtiyatî Haciz
ad. Hakem veya Hakem Kurulunun Seçimi ve Sorumluluğu
ae. Hakemin Reddi ve Görevinin Sona Ermesi
af. Hakemin Yetkisine İtiraz
ag. Tahkim Yargılama Usulü
ah. Tahkim Yeri
aı. Tahkim Davası
aj. Hakem Kararlarına Karşı Kanun Yolları
b. Kamu Hizmetleri ile İlgili İmtiyaz Şartlaşma ve Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklarda Tahkim Yoluna Başvurulması Halinde Uyulması Gereken Esaslara Dair Kanun
c. Milletlerarası Ticarî Hakemlik Konusundaki Avrupa Sözleşmesi
ca. Genel Olarak
cb. Hakem Mahkemesinin Oluşması
cc. Hakem Mahkemesinin Yetkisizliği Def’i
cd. Hukuk Mahkemelerinin Yetkisi
ce. Uyuşmazlığın Esasına Uygulanacak Hukuk
cf. Hakem Kararının Gerekçeleri
cg. Tanıma Tenfiz Engeli Olarak Hakem Kararlarının İptali
d. Devletler ve Diğer Devletlerin Vatandaşları Arasındaki Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümlenmesi Hakkında Sözleşme
da. Genel Olarak
db. Hakem Mahkemesinin Oluşumu
dc. Hakemlerin Yetkisine İtiraz
dd. Uygulanacak Hukuk
de. Hakem Kararı
df. Hakem Kararının İptali
dg. Kararların Tanınması ve İcrası

EKLER
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI
MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK VE USUL HUKUKU HAKKINDA KANUN
KAYNAKÇA
YAZARIN DİĞER ESERLERİ