Borçlar Hukuku Genel Hükümler Örnekli ve Şemalı Konu Anlatımı

Stok Kodu:
9786253819873
Boyut:
16x24
Sayfa Sayısı:
600
Basım Yeri:
Ankara
Baskı:
4
Basım Tarihi:
2026-07
Kapak Türü:
Karton
Kağıt Türü:
1. Hamur
%10 indirimli
1.420,00TL
1.278,00TL
Taksitli fiyat: 1 x 1.278,00TL
Havale/EFT ile: 1.214,10TL
9786253819873
402435
Borçlar Hukuku Genel Hükümler
Borçlar Hukuku Genel Hükümler Örnekli ve Şemalı Konu Anlatımı
1278

Doç. Dr. H. Tolunay Ozanemre Yayla

 

 

İçindekiler
 
 
Önsöz 
 
7
Dördüncü Baskıya Önsöz 
 
9
Giriş 
 
35
1. Bölüm:
 
 
GENEL BİLGİLER
 
 
I. BORÇLAR HUKUKU’NA EGEMEN OLAN TEMEL İLKELER 
 
37
A. İrade Özerkliği (Serbestîsi) İlkesi 
 
37
B. Dürüstlük İlkesi 
 
38
C. Kusur İlkesi 
 
39
D. İvazlılık İlkesi 
 
39
E. Üçüncü Kişi Aleyhine Borç Kurulamaması İlkesi 
 
39
F. Rızaîlik İlkesi 
 
39
G. Nispilik İlkesi 
 
40
II. BORÇ İLİŞKİSİ VE BORÇ KAVRAMLARI İLE BORÇ İLİŞKİSİNİN UNSURLARI 
 
41
A. Borç İlişkisi ve Borç Kavramları 
 
41
1. Borç İlişkisi Kavramı 
 
41
2. Borç Kavramı 
 
41
B. Borç İlişkisinin Unsurları 
 
42
1. Geniş Anlamda Borç İlişkisinin Unsurları 
 
42
a. Sözleşmenin Tarafları 
 
43
b. Yükümlülükler ve Haklar 
 
43
aa. Edim Yükümlülükleri ve Diğer Yükümler 
 
43
aaa. Edim Yükümlülükleri 
 
44
i. Aslî edim Yükümlülükleri 
 
44
ii. Yan Edim Yükümlülükleri 
 
44
iii. Talî Edim Yükümlülükleri 
 
45
iv. Fer’i Edim Yükümlülükleri 
 
45
bbb. Yan Yükümler 
 
45
bb. Geniş Anlamda Borç İlişkisinden Doğan Haklar 
 
46
aaa. Geniş Anlamda Borç İlişkisinden Doğan Birincil Haklar 
 
46
bbb. Geniş Anlamda Borç İlişkisinden Doğan İkincil Haklar (Düzenleme Hakları) 
 
46
i. Yenilik Doğuran Haklar 
 
47
ii. Borç İlişkisinden Doğan Def’iler 
 
48
2. Dar Anlamda Borç İlişkisinin Unsurları 
 
50
a. Genel Olarak 
 
50
b. Alacaklı 
 
50
aa. Genel Olarak 
 
50
bb. Alacaklının Borç İlişkisinden Doğan Hakları 
 
50
c. Borçlu 
 
52
d. Dar Anlamda Borcun Konusu: Edim 
 
52
aa. Verme–Yapma–Yapmama Edimi Ayrımı 
 
52
bb. Ani–Dönemli–Sürekli Edim Ayrımı 
 
52
cc. Bölünebilen–Bölünemeyen Edim Ayrımı 
 
53
dd. Maddî–Şahsi Edim Ayrımı 
 
53
III. BORÇ VE SORUMLULUK 
 
53
IV. EKSİK BORÇLAR 
 
56
2. Bölüm:
 
 
BORCUN KAYNAKLARI
 
 
1. Kısım
 
 
SÖZLEŞME
 
 
I. SÖZLEŞMENİN HUKUKİ NİTELİĞİ: HUKUKİ İŞLEM 
 
61
A. Genel Olarak 
 
61
B. Hukuki İşlemin Unsurları 
 
63
C. Hukuki İşlemin Türleri 
 
63
1. Özel Hukukun Hangi Alanına İlişkin Olduklarına Göre 
 
63
2. Etkilerini Sağlararasında veya Ölümden Sonra Meydana Getirmelerine Göre (Sağlararası Hukuki İşlem – Ölüme Bağlı Hukuki İşlem) 
 
64
3. Malvarlığı Üzerinde Yaptıkları Etkiye Göre (Taahhüt İşlemi – Tasarruf İşlemi) 
 
65
4. Sebebe Bağlı Olup Olmamalarına Göre (Sebebe Bağlı İşlem – Sebepten Soyut İşlem) 
 
68
5. Kazandırıcı Olup Olmamasına Göre (Borçlandırıcı İşlem – Kazandırıcı İşlem) 
 
69
6. Sebebin Gösterilmiş Olup Olmamasına Göre (Sebebi Gösterilmiş İşlem – Sebebi Gösterilmemiş İşlem) 
 
69
7. Taraf Sayısına Göre (Tek Taraflı Hukuki İşlem – İki ve Çok Taraflı Hukuki İşlem) 
 
71
II. SÖZLEŞMENİN MEYDANA GELMESİ 
 
73
A. Genel Olarak 
 
73
B. Öneri (İcap) 
 
73
1. Kavram ve Unsurları 
 
73
2. Önerinin Hükmü: Önerinin Bağlayıcılığı 
 
76
a. Genel Olarak Öneriyle Bağlılık 
 
76
b. Önerinin Geri Alınması (Öneriden Dönme) 
 
78
c. Ölüm veya Ehliyetin Kaybının Öneriyle Bağlılığa Etkisi 
 
79
C. Kabul 
 
79
1. Kavram ve Unsurları 
 
79
2. Kabul Beyanının Yapılış Tarzı, Örtülü Kabul ve Susmanın Kabul Anlamına Gelip Gelmediği 
 
82
a. Genel Olarak 
 
82
b. Susmanın Kabul Anlamına Gelip Gelmediği 
 
83
aa. Ana Kural: Susmanın Örtülü Red Anlamına Gelmesi 
 
83
bb. İstisna: Susmanın Örtülü Kabul Anlamına Gelmesi 
 
83
D. Sözleşmenin Tamamlandığı ve Hüküm İfade Ettiği An 
 
85
1. Genel Olarak 
 
85
2. Hazırlar (Karşı Karşıya Bulunan Şahıslar) Arasında Kurulan Sözleşmede 
 
85
3. Hazır Olmayan (Uzakta Bulunan Şahıslar, Gaipler) Arasında Kurulan Sözleşmede 
 
85
4. Açık Bir Kabul Beyanının Aranmadığı Sözleşmelerde 
 
86
III. SÖZLEŞMENİN GEÇERLİLİK ŞARTLARI 
 
87
A. Uyulmaması Halinde Sözleşmenin Kesin Hükümsüzlüğüne Neden Olan Geçerlilik Şartları 
 
87
1. Tarafların Hukuki İşlem Ehliyetine Sahip Olması 
 
87
2. Sözleşmenin Emredici Hükümlere, Genel Ahlâka, Kişilik Haklarına, Kamu Düzenine Aykırı Olmaması ve Sözleşmenin Konusunun İmkânsız Olmaması 
 
91
a. Genel Olarak 
 
91
b. Emredici Hükümlere Aykırılık 
 
92
c. Ahlâka Aykırılık 
 
94
d. Kişilik Haklarına Aykırılık 
 
95
e. Kamu Düzenine Aykırılık 
 
95
f. Sözleşmenin Konusunun Başlangıçtan İtibaren İmkânsız Olması 
 
96
3. Sözleşmenin Muvazaalı Olmaması 
 
100
a. Genel Olarak 
 
100
b. Tanım 
 
100
c. Türleri 
 
100
aa. Genel Olarak Muvazaanın Türleri 
 
100
bb. Mutlak Muvazaa ve Nispi Muvazaa Kavramları 
 
101
d. Sözleşmenin Niteliğinde Muvazaanın Hüküm ve Sonuçları 
 
102
e. Bedel Muvazaası ve Hükmü 
 
107
aa. Bedel Muvazaası Kavramı 
 
107
bb. Bedel Muvazaasının Hükmü 
 
107
f. Muvazaanın İspatı 
 
107
g. Muvazaada Üçüncü Kişilerin Korunması 
 
109
h. Muvazaanın İnançlı İşlemden Farkı 
 
109
4. Belli Bir Geçerlilik Şekli Öngörülmüşse Sözleşmenin Bu Şekle Uyularak Yapılmış Olması 
 
111
a. Genel Olarak 
 
111
b. Kanuni Şekil 
 
112
aa. Kanuni Şekle Tabi Tutmanın Sebepleri 
 
112
bb. Kanuni Şeklin Türleri 
 
113
aaa. Yazılı Şekil 
 
113
i. Yazılı Şeklin Unsurları 
 
115
ii. Beyaza İmza 
 
118
iii. Yazılı Şekle Tabi İşlemin Değiştirilmesi 
 
120
bbb. Resmî Şekil 
 
121
cc. Tahvil (Çevirme) 
 
123
c. İradi Şekil 
 
124
d. Şekle Uyulmamasının Sonuçları 
 
125
aa. Kesin Hükümsüzlük Görüşü ve Diğer Görüşler 
 
125
bb. Şekle Aykırılığın İleri Sürülmesinde Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı 
 
126
5. Genel İşlem Koşullarına Getirilen Sınırlara Uyulmuş Olması 
 
129
a. Genel Olarak 
 
129
b. Genel İşlem Koşulu Kavramı ve Unsurları 
 
131
c. Genel İşlem Koşulu Olarak Nitelendirilmenin Sonuçları 
 
132
aa. Yazılmamış Sayılma 
 
132
bb. Kesin Hükümsüzlük 
 
134
cc. Dayatılan Tarafın Lehine Yorumlanma 
 
134
B. Uyulmaması Halinde Sözleşmenin İptalle Sakat Olmasına Neden Olan Geçerlilik Şartları 
 
135
1. İrade Beyanlarının Sağlıklı Olması 
 
135
a. Genel Olarak 
 
135
b. Yanılma (Hata) 
 
136
aa. Esaslı Yanılma Halleri 
 
136
bb. Yanılmada Karşı Tarafın İyiniyetinin Rolü 
 
142
cc. Esaslı Yanılmanın Sonuçları 
 
143
aaa. İptal Hakkı 
 
143
bbb. İptal Hakkının İleri Sürülmesinde Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı 
 
145
ccc. Yanılmada Tazminat 
 
146
c. Aldatma (Hile) 
 
148
aa. Aldatmanın Şartları 
 
148
bb. Aldatmanın Sonuçları 
 
152
aaa. İptal Hakkı 
 
152
bbb. Aldatmada Tazminat 
 
153
d. Korkutma 
 
154
aa. Korkutmanın Şartları 
 
155
bb. Korkutmanın Sonuçları 
 
158
aaa. İptal Hakkı 
 
158
bbb. Korkutmada Tazminat 
 
159
i. Korkutulanın Talep Edeceği Tazminat 
 
159
ii. Korkutulanın Ödemekle Yükümlü Tutulabileceği Tazminat 
 
160
2. Aşırı Yararlanmanın Bulunmaması 
 
162
a. Genel Olarak 
 
162
b. Aşırı Yararlanmanın Şartları 
 
163
c. Aşırı Yararlanmanın Sonuçları 
 
167
aa. Sömürülenin Sahip Olduğu Haklar 
 
167
bb. Aşırı Yararlanmada Tazminat 
 
169
C. Bazı Sözleşmeler Bakımından Sözleşmenin Hüküm İfade Etmesi İçin Aranan Tamamlayıcı Unsurlar (Etkinlik Unsurları) 
 
170
IV. SÖZLEŞMENİN GEÇERSİZLİĞİ 
 
173
A. Genel Olarak Geçersizlik Kavramı ve Sözleşmenin Yokluğundan Farkı 
 
173
B. Kesin Hükümsüzlük Yaptırımı 
 
174
1. Genel Olarak 
 
174
2. Kesin Hükümsüzlük Yaptırımının Özellikleri 
 
175
3. Kesin Hükümsüzlüğün İleri Sürülmesinin Hakkın Kötüye Kullanılması Teşkil Etmesi 
 
176
C. İptal Yaptırımı 
 
176
1. Genel Olarak 
 
176
2. İptal Hallerinde Sözleşmenin Geçerliliği Sorununa İlişkin Olarak İleri Sürülen Görüşler 
 
178
3. İptal Yaptırımının Özellikleri 
 
178
4. İptal Hakkının Hakkın Kötüye Kullanılması Teşkil Etmesi 
 
180
5. Kesin Hükümsüzlük Yaptırımı İle İptal Yaptırımı Arasındaki Farklar ve Bu Yaptırımların Ortak Özellikleri 
 
180
D. Eksiklik (Noksanlık) 
 
181
E. Kısmi Geçersizlik 
 
181
V. SÖZLEŞMENİN YORUMLANMASI, TAMAMLANMASI VE SÖZLEŞMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI 
 
184
A. Genel Olarak 
 
184
B. Sözleşmenin Yorumlanması 
 
184
1. Genel Olarak 
 
184
2. Sözleşmenin Yorumlanmasında Teoriler 
 
185
3. Sözleşmelerin Yorumlanmasında Başvurulacak Kurallar 
 
187
4. İrade ile Beyan Arasında Uygunsuzluk Bulunması Durumu 
 
187
C. Sözleşmenin Tamamlanması 
 
190
D. Sözleşmede Değişiklik Yapılması (Sözleşmenin Uyarlanması, Emprevizyon) 
 
192
VI. SÖZLEŞME YAPMA ZORUNLULUĞU 
 
195
A. Genel Olarak 
 
195
B. Kanundan Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu 
 
195
1. Kanundan Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğunun Bulunduğu Başlıca Haller 
 
195
2. Hukuki Sonuçları 
 
196
C. Dürüstlük Kuralından Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu 
 
197
1. Dürüstlük Kuralından Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğunun Bulunduğu Hal 
 
197
2. Hukuki Sonuçları 
 
197
D. Sözleşme Yapma Vaadinden Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu (Ön Sözleşmeden Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu) 
 
198
1. Sözleşme Yapma Vaadi (Ön Sözleşme) Kavramı ve Özellikleri 
 
198
2. Hukuki Sonuçları 
 
201
VII. İLAN YOLU İLE ÖDÜL SÖZÜ VERME 
 
203
A. Genel Olarak 
 
203
B. İlân Yolu İle Ödül Sözü Vermenin Türleri 
 
204
1. İlân Yolu ile Ödül Vaadi 
 
204
2. Ödüllü Yarışma 
 
205
C. İlân Yoluyla Ödül Sözü Vermeden Dönme 
 
206
VIII. BORCUN (KAZANDIRMANIN) SEBEBİ VE SEBEBİ GÖSTERİLMEKSİZİN YAZILI BORÇ KABULLENMESİ 
 
207
A. Borcun (Kazandırmanın) Sebebi 
 
207
B. Sebebi Gösterilmeksizin Yazılı Borç Kabullenmesi (İkrarı) 
 
209
IX. TEMSİL 
 
211
A. Genel Olarak 
 
211
B. Temsilin Unsurları ve Özellikleri 
 
213
1. Temsilin Unsurları 
 
214
2. Temsilin Özellikleri 
 
216
C. Temsil İlişkisinin Kurulması ve Benzer Hukuki İlişkilerden Farkı 
 
219
1. Temsil İlişkisinin Kurulması 
 
219
2. Benzer Hukuki İlişkilerden Farkı 
 
223
a. Genel Olarak 
 
223
b. Vekâletten Farkı 
 
223
c. Acentelikten Farkı 
 
226
D. Temsil Yetkisinin Kapsamı 
 
227
1. Genel Olarak 
 
227
2. Temsil Yetkisinin Kapsamına İlişkin Çeşitli Ayrımlar 
 
227
a. Genel Yetki – Sınırlı Yetki – Özel Yetki Ayrımı 
 
227
b. Aktif Yetki – Pasif Yetki Ayrımı 
 
230
c. Tek Başına Yetki – Müteselsil Yetki – Birlikte Yetki Ayrımı 
 
230
3. Temsilcinin Kendi Kendisiyle İşlem Yapması ve Çifte Temsil 
 
231
a. Temsilcinin Kendi Kendisiyle İşlem Yapması 
 
231
b. Çifte Temsil 
 
232
E. Temsilcinin Yetkisini Kötüye Kullanması 
 
234
F. Temsil Yetkisinin Sona Ermesi 
 
235
1. Temsil Yetkisini Sona Erdiren Sebepler 
 
235
2. Temsil Yetkisinin Sona Ermesinde İyiniyetli Üçüncü Kişilerin Korunması 
 
241
a. Temsilcinin Yetkinin Sona Erdiğini Bilmiyor (ve Bilmesinin de Gerekmiyor) Olması Halinde 
 
241
b. Temsilcinin Yetkinin Sona Erdiğini Biliyor Olması Halinde 
 
242
aa. Temsil Yetkisinin, Temsil Edilen Tarafından Geri Alma Beyanıyla Sona Erdirildiği Durumlarda 
 
242
bb. Temsil Yetkisinin Kendiliğinden Sona Erdiği Durumlarda 
 
244
3. Yetkisiz Temsil 
 
245
a. Genel Olarak 
 
245
b. Yetkisiz Temsilin Sonuçları 
 
245
aa. Genel Olarak 
 
245
bb. Yetkisiz Olarak Temsil Edilenin Yapılan İşleme İcazet Vermesi Durumunda 
 
246
cc. Yetkisiz Olarak Temsil Edilenin Yapılan İşleme İcazet Vermeyi Reddetmesi Durumunda 
 
246
dd. Yetkisiz Olarak Temsil Edilenin Ne Açıkça İcazet Vermesi Ne De Açıkça İcazet Vermeyi Reddetmesi Durumunda 
 
247
2. Kısım
 
 
HAKSIZ FİİLLER
 
 
I. KUSURA DAYANAN SORUMLULUK 
 
249
A. Genel Olarak 
 
249
B. Kusura Dayanan Sorumluluğun Şartları 
 
250
1. Fiil 
 
250
2. Fiilin Hukuka Aykırı Olması 
 
251
a. Hukuka Aykırılık Kavramı 
 
251
b. Hukuka Uygunluk Sebepleri 
 
251
aa. Genel Olarak 
 
251
bb. Zarar Görenin Rızası 
 
252
cc. Kamu Hukukuna Dayanan Yetki 
 
253
dd. Özel Hukuka Dayanan Yetki 
 
254
ee. Üstün Nitelikli Kamu Yararı 
 
254
ff. Üstün Nitelikli Özel Yarar 
 
255
gg. Haklı Savunma 
 
255
hh. Zorunluluk Hali 
 
258
ii. Hakkını Korumak İçin Kuvvet Kullanma 
 
261
3. Zarar 
 
262
a. Genel Olarak 
 
262
b. Türleri 
 
262
aa. Malvarlığı Zararı – Şahıs Varlığı Zararı 
 
262
bb. Maddî Zarar – Manevî Zarar 
 
263
cc. Doğrudan Zarar – Dolaylı Zarar 
 
264
dd. Yansıma Zarar 
 
264
ee. Mevcut Zarar – Müstakbel Zarar – Muhtemel Zarar 
 
265
ff. Fiili Zarar – Yoksun Kalınan Kâr 
 
265
gg. Normatif Zarar 
 
266
4. Nedensellik Bağı (İlliyet Bağı) 
 
267
a. Genel Olarak 
 
267
b. Nedensellik Bağına İlişkin Teoriler 
 
267
c. Birden Çok Sebebin Varlığında Nedensellik Bağı 
 
269
aa. Ortak Nedensellik 
 
269
bb. Yarışan (Birlikte) Nedensellik 
 
270
cc. Alternatif (Seçimlik) Nedensellik 
 
271
dd. Önüne Geçilen (Farazi) Nedensellik 
 
272
d. Nedensellik Bağının Kesilmesi 
 
273
5. Kusur 
 
274
a. Genel Olarak 
 
274
b. Kusurun Çeşitleri 
 
274
c. Kusur Ehliyeti 
 
276
C. Ahlâka Aykırı Fiillerden Sorumluluk 
 
279
II. KUSURA DAYANMAYAN SORUMLULUK 
 
281
A. Genel Olarak 
 
281
B. Kusura Dayanamayan Sorumluluğun Dayandığı Esas 
 
282
C. Kusura Dayanmayan Sorumlulukta Ek Kusur (Munzam Kusur) 
 
283
D. Kusura Dayanmayan Sorumluluk Halleri 
 
285
1. Genel Olarak 
 
285
2. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu 
 
285
a. Genel Olarak 
 
285
b. Sorumluluğun Uygulama Alanı 
 
286
c. Sorumluluğun Şartları 
 
286
d. Rücu Hakkı 
 
289
3. Ev Başkanının Sorumluluğu 
 
290
a. Genel Olarak 
 
290
b. Sorumluluğun Uygulama Alanı 
 
291
c. Sorumluluğun Şartları 
 
291
d. Rücu Hakkı 
 
294
4. Hayvan İdare Edenin (Hayvan Bulunduranın) Sorumluluğu 
 
295
a. Genel Olarak 
 
295
b. Sorumluluğun Uygulama Alanı 
 
295
c. Sorumluluğun Şartları 
 
296
d. Rücu Hakkı 
 
298
e. İdare Edilen Hayvanın Bir Taşınmaza Zarar Vermesi Durumunda Taşınmaz Zilyedine Tanınan Haklar ve Yükümlülükler 
 
299
5. Araç İşletenin Sorumluluğu 
 
300
a. Genel Olarak 
 
300
b. İşletilme Halindeki Motorlu Aracın Sebep Olduğu Zarardan Sorumluluk 
 
300
aa. Yasal Düzenleme 
 
300
bb. Sorumluluğun Dayandığı Esas ve Sorumluluğun Uygulama Alanı 
 
301
cc. Sorumluluğun Şartları ve Rücu Hakkı 
 
302
dd. Sorumlu Kişi 
 
305
c. İşletilme Halinde Olmayan Motorlu Aracın Sebep Olduğu Zarardan Sorumluluk 
 
306
d. Gerçekleşen Trafik Kazasında Zarar Görenlere Yardım Edenlerin Uğradıkları Zararlardan Sorumluluk 
 
307
e. Birden Fazla Motorlu Aracın Katıldığı Kazalarda Araç İşletenlerin Birbirlerine Karşı Sorumlulukları 
 
308
f. Çalıntı veya Gasp Edilmiş Bir Aracın Neden Olduğu Zararlardan Sorumluluk 
 
308
g. Sorumsuzluk Anlaşması 
 
309
h. Zamanaşımı 
 
310
6. Önemli Ölçüde Tehlike Arz Eden İşletmede İşletme Sahibinin ve İşletenin Sorumluluğu 
 
311
a. Genel Olarak 
 
311
b. Uygulama Alanı 
 
311
c. Sorumluluğun Şartları 
 
312
7. Yapı Malikinin Sorumluluğu 
 
313
a. Genel Olarak 
 
313
b. Sorumluluğun Uygulama Alanı 
 
314
c. Sorumluluğun Şartları 
 
315
d. Sorumlu Kişi 
 
317
e. Rücu Hakkı 
 
319
f. Bina veya Yapı Eserinin Arz Ettiği Tehlikeyi Bertaraf Etme Yükümlülüğü 
 
319
8. Taşınmaz Malikinin Sorumluluğu 
 
320
a. Genel Olarak 
 
320
b. Uygulama Alanı 
 
321
c. Tazminat Sorumluluğunun Şartları ve Rücu Hakkı 
 
322
d. Tehlikenin Bertaraf Edilmesi Talebi 
 
324
9. Devletin Tapu Sicilinin Hukuka Aykırı Olarak Tutulmasından Doğan Sorumluluğu 
 
325
a. Genel Olarak 
 
325
b. Sorumluluğun Uygulama Alanı 
 
325
c. Sorumluluğun Şartları 
 
326
d. Rücu Hakkı 
 
327
III. MADDİ ZARARIN TAZMİNİ 
 
327
A. Zararın Belirlenmesi 
 
327
1. Genel Olarak 
 
327
2. Yararların Denkleştirilmesi (Yararların Mahsubu) 
 
329
3. Bedensel Zarar ve Ölüm Halinde Maddî Tazminatın Kapsamı 
 
330
a. Genel Olarak 
 
330
b. Bedensel Zarar Halinde 
 
330
c. Ölüm Halinde 
 
332
B. Tazminatın Belirlenmesi 
 
335
1. Genel Olarak 
 
335
2. Tazminatın Şekli 
 
335
3. Tazminatın Miktarının Belirlenmesi 
 
336
a. Genel Olarak 
 
336
b. İndirim Sebepleri 
 
337
aa. Failin Hafif Kusurlu Olması 
 
337
bb. Zarar Görenin Rızası 
 
337
cc. Zarar Görenin Birlikte (Ortak, Müterafik) Kusuru 
 
337
dd. Failin Yoksulluğa Düşecek Olması 
 
338
ee. Diğer İndirim Sebepleri 
 
339
C. Haksız Rekabet Halinde Maddî Zararın Tazmini 
 
339
D. Maddî Tazminat Davası 
 
340
1. Davanın Tarafları 
 
340
a. Davacı 
 
340
b. Davalı 
 
340
2. Yetkili ve Görevli Mahkeme 
 
341
3. Zamanaşımı 
 
341
a. Zarar Görenin Açacağı Davada Zamanaşımı 
 
341
aa. Genel Olarak 
 
341
bb. Faile Karşı 
 
341
cc. Kusursuz Sorumlu Kişiye Karşı 
 
342
b. Rücu Davasında Zamanaşımı 
 
342
c. Daimî Def’i 
 
343
4. Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi ve Geçici Ödemeler 
 
344
a. Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi 
 
344
b. Geçici Ödemeler 
 
345
IV. MANEVİ ZARARIN TAZMİNİ 
 
345
A. Genel Olarak 
 
345
B. Şartları 
 
346
1. Genel Olarak 
 
346
2. Bir Kimsenin Kişilik Haklarına Yönelik Hukuka Aykırı Bir Saldırı Bulunmalıdır 
 
346
3. Bu Saldırı Neticesinde Manevî Zarar Doğmuş Olmalıdır 
 
347
4. Sorumlu Kişinin Sorumluluğuna Neden Olan Kusuru veya Kusuru Olmasa da Sorumlu Olmasına Neden Olan Bir Kusursuz Sorumluluk Normu Bulunmalıdır 
 
348
C. Manevî Tazminat Davası 
 
348
1. Taraflar 
 
348
a. Davacı 
 
348
b. Davalı 
 
350
2. Yetkili ve Görevli Mahkeme ile Zamanaşımı 
 
350
3. Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi 
 
350
V. CEZA HÂKİMİNİN KARARININ HUKUK DAVASINA ETKİSİ 
 
351
VI. BİRDEN ÇOK SORUMLULUK SEBEBİ VEYA BİRDEN ÇOK SORUMLU BULUNMASI 
 
351
A. Bir Kişi Bakımından Birden Çok Sorumluluk Sebebinin Bulunması 
 
351
1. Bir Davranışın Hem Borca Aykırı Davranış Hem de Haksız Fiil Oluşturması 
 
351
2. Bir Kişinin Kusura Dayanmayan Sorumlulukta Kusurunun Bulunması 
 
352
3. Bir Kişinin Birden Fazla Kusura Dayanmayan Sorumluluk Hükmü Çerçevesinde Sorumlu Olması 
 
353
B. Bir Zarardan Birden Çok Kişinin Sorumluluğu 
 
354
3. Kısım
 
 
SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMEDEN DOĞAN BORÇLAR
 
 
I. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME KAVRAMI, İŞLEVİ VE TEMEL ÖZELLİKLERİ 
 
355
II. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMENİN ŞARTLARI 
 
355
A. Genel Olarak 
 
355
B. Zenginleşme 
 
357
C. Fakirleşme 
 
358
D. Nedensellik Bağı 
 
359
E. Haklı Sebebin Bulunmaması 
 
359
1. Genel Olarak 
 
359
2. İfa Yoluyla Zenginleşmeler 
 
359
a. Genel Olarak 
 
359
b. İfa Sebebinin Hiç Bulunmaması 
 
360
c. İfa Sebebinin Geçersiz Olması 
 
360
d. İfa Sebebinin Gerçekleşmemiş Olması 
 
362
e. İfa Sebebinin Sona Ermesi (Ortadan Kalkması) 
 
363
3. İfa Dışı Zenginleşmeler 
 
366
III. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME TALEBİNİN ÇEŞİTLİ TALEPLER KARŞISINDAKİ DURUMU VE SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME TALEBİNİN İLERİ SÜRÜLEMEYECEĞİ HALLER 
 
366
A. Sebepsiz Zenginleşme Talebinin Çeşitli Talepler Karşısındaki Durumu 
 
366
1. Genel Olarak 
 
366
2. Sebepsiz Zenginleşme Talebini Bertaraf Eden Talepler 
 
366
a. İstihkak Davasına İlişkin Talep 
 
366
b. Zilyetlik Davalarına İlişkin Talepler 
 
367
c. Gerçek Vekâletsiz İş Görme Talebi 
 
367
d. Sözleşmeye Dayanan Talep 
 
367
3. Sebepsiz Zenginleşme Talebiyle Yarışan Talepler 
 
368
a. Haksız Fiilden Doğan Talep 
 
368
b. Gerçek Olmayan (Caiz Olmayan) Vekâletsiz İş Görmeden Doğan Talep 
 
368
B. Sebepsiz Zenginleşme Talebinin (veya Başka Bir Talebin) Bulunmadığı Durumlar 
 
369
1. Genel Olarak 
 
369
2. Hukuka veya Ahlâka Aykırı Amaç Güdülerek Verilen Şeyler 
 
369
3. Eksik Borcun İfasında 
 
370
4. Borç Olmayan Şeyin Borçlu Olunmadığı Bilinerek İfasında 
 
370
IV. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMEDE İADE BORCU 
 
371
A. Genel Olarak 
 
371
B. İade Borcunun Kapsamı 
 
373
1. Sebepsiz Zenginleşenin İyiniyetli Olması Halinde 
 
373
2. Sebepsiz Zenginleşenin Kötüniyetli Olması Halinde 
 
375
3. Zenginleşenin İade Sırasında İleri Sürebileceği Talepler 
 
377
IV. ZAMANAŞIMI 
 
379
3. Bölüm:
 
 
BORÇ İLİŞKİSİNİN HÜKÜMLERİ
 
 
1. Kısım
 
 
BORCUN İFASI
 
 
I. İFANIN HUKUKÎ NİTELİĞİ, İFADA FİİL EHLİYETİ VE TASARRUF YETKİSİ, İFANIN UNSURLARI 
 
383
A. Genel Olarak 
 
383
B. İfanın Hukukî Niteliği 
 
383
C. İfada Fiil Ehliyeti ve Tasarruf Yetkisi 
 
385
1. İfada Fiil Ehliyeti 
 
385
2. İfada Tasarruf Yetkisi 
 
385
D. İfanın Unsurları 
 
387
1. Genel Olarak 
 
387
2. İfanın Tarafları 
 
388
a. Borcu İfa Edecek Kişi ve Üçüncü Kişinin İfası 
 
388
aa. Genel Olarak 
 
388
bb. Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfa Edilmesinin Sonuçları 
 
388
aaa. Genel Kural: Borcun Sona Ermesi ve Rücu 
 
388
bbb. İstisna: Borcun Sona Ermemesi ve Üçüncü Kişinin Alacaklıya Halef Olması 
 
389
b. Borcun İfa Edileceği Kişi ve Üçüncü Kişiye İfa 
 
390
3. İfanın Konusu 
 
392
II. ÇEŞİTLİ EDİMLERİN İFASI 
 
393
A. Bölünebilen Edimlerde İfa (Kısmi İfa) 
 
393
B. Bölünemeyen Edimlerde İfa 
 
395
C. Çeşit (Cins) ve Parça Borçlarında İfa 
 
396
1. Çeşit Borcu – Parça Borcu Ayrımı ve Mislî Eşya – Gayrımislî Eşya Ayrımı ile İlişkisi 
 
396
2. Çeşit Borçlarında ve Parça Borçlarında İfa 
 
397
a. Çeşit Borçlarında İfa 
 
397
b. Parça Borçlarında İfa 
 
397
3. Sınırlı Çeşit Borcu Kavramı ve Bu Borçların İfası 
 
398
D. Seçimlik Borçlarda İfa 
 
399
E. Para Borçlarında İfa 
 
400
1. Genel Olarak 
 
400
2. Yasal Düzenlemeler Çerçevesinde Yasal Olduğu Durumlar Bakımından Yabancı Para Borçlarında İfa 
 
403
a. Genel Kural ve İstisnası 
 
403
b. Yabancı Para Borcunun Vadesinde Ödenmemesi 
 
404
3. Para Borçlarında Faiz 
 
404
a. Genel Olarak Faiz ve Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı 
 
404
aa. Genel Olarak Faiz 
 
404
bb. Anayasa Mahkemesi’nin 22.07.2025 Tarih ve E. 2024/24, K. 2025/164 Sayılı İptal Kararı 
 
405
b. Anapara Faizi 
 
406
aa. Ticarî Olmayan İşlerde Anapara Faizi 
 
408
bb. Ticarî İşlerde Anapara Faizi 
 
409
c. Temerrüt Faizi 
 
409
aa. Ticarî Olmayan İşlerde Temerrüt Faizi 
 
411
bb. Ticarî İşlerde Temerrüt Faizi 
 
413
4. Para Borçlarında Mahsup 
 
415
a. Genel Olarak 
 
415
b. Tek Bir Borcun Bulunduğu Hallerde Mahsup 
 
415
c. Birden Fazla Borcun Bulunduğu Hallerde Mahsup 
 
416
5. Para Borçlarında Ödemenin İspatı 
 
416
III. İFA YERİ VE İFA ZAMANI 
 
417
A. İfa Yeri 
 
417
B. İfa Zamanı 
 
418
1. Genel Olarak 
 
418
2. İfa Zamanının Belirlenmesi 
 
418
a. Muaccel Borç – Müeccel Borç 
 
418
b. Özel Olarak Vadeye Bağlı Borçlar 
 
419
aa. Genel Olarak 
 
419
bb. Vadeye Bağlı Borçlarda Sürenin Hesaplanması 
 
420
3. Zamanından Önce İfa 
 
421
IV. KARŞILIKLI (TAM İKİ TARAFA) BORÇ YÜKLEYEN SÖZLEŞMELERDE İFA 
 
422
A. Genel Olarak 
 
422
B. Aynı Anda İfa Kuralı ve Ödemezlik Def’i 
 
422
C. Bir Tarafın Ödeme Güçsüzlüğü Halinde Diğer Tarafın Def’i ve Fesih Hakkı 
 
423
V. ALACAKLI TEMERRÜDÜ VE BORCUN İFASINI ENGELLEYEN ALACAKLIYA İLİŞKİN DİĞER SEBEPLER 
 
425
A. Alacaklı Temerrüdü 
 
425
1. Genel Olarak 
 
425
2. Şartları 
 
426
3. Sonuçları 
 
428
a. Borçtan Kurtulma İmkânı 
 
428
aa. Genel Olarak 
 
428
bb. Verme Borçlarında Borçtan Kurtulma İmkânı 
 
429
aaa. Malı Tevdi Hakkı 
 
429
i. Genel Olarak 
 
429
ii. Tevdi Yeri 
 
429
iii. Tevdiyle Borcun Sona Ermesi ve İstisnası 
 
429
iv. Tevdinin İfadan Farkı 
 
430
bbb. Malı Sattırarak Bedeli Tevdi Hakkı 
 
431
i. Genel Olarak 
 
431
ii. Tevdiye Elverişsizlik 
 
431
iii. Malı Sattırarak Bedelin Tevdiinde Usûl 
 
432
cc. Yapma Borçlarında Borçtan Kurtulma İmkânı 
 
432
b. Diğer İmkânlar 
 
433
B. Borcun İfasını Engelleyen Alacaklıya İlişkin Diğer Sebepler 
 
435
2. Kısım
 
 
BORCUN İFA EDİLMEMESİ
 
 
(BORCA AYKIRI DAVRANIŞ)
 
 
I. GENEL OLARAK 
 
437
II. BORCA AYKIRI DAVRANIŞ İLE CULPA IN CONTRAHENDO ARASINDAKİ İLİŞKİ 
 
439
III. İFA DAVASI VE CEBRİ İCRA 
 
439
A. Genel Olarak 
 
439
B. Verme Tipi Borçlarda İfa Davası ve Cebri İcra 
 
440
C. Yapma ve Yapmama Tipi Borçlarda İfa Davası ve Cebri İcra 
 
440
IV. BORCA AYKIRI DAVRANIŞIN TÜRLERİ VE HÜKÜMLERİ 
 
441
A. Kusurlu İfa İmkânsızlığı ve Hükümleri 
 
441
1. Kavram 
 
441
2. Hükümleri 
 
441
B. Borcun Gereği Gibi İfa Edilmemesi (Kötü İfa) ve Hükümleri 
 
443
1. Kavram 
 
443
2. Hükümleri 
 
444
C. Temerrüt (Borçlu Temerrüdü) ve Hükümleri 
 
444
1. Kavram 
 
444
2. Şartları 
 
444
3. Hükümleri (Hukukî Sonuçları) 
 
448
a. Genel Olarak 
 
448
b. Temerrüdün Genel Sonuçları 
 
449
aa. Gecikme Tazminatı 
 
449
bb. Beklenmedik Hâlden (Kazadan) Sorumluluk (Beklenmedik Hâl Nedeniyle Ortaya Çıkan Zararları Tazmin Sorumluluğu) 
 
450
c. Temerrüdün Para Borçlarına Özgü Sonuçları 
 
452
aa. Temerrüt Faizi 
 
452
bb. Aşkın Zarar (Ek, Munzam Zarar) 
 
458
d. Temerrüdün Tam İki Tarafa Borç Yükleyen (Synallagmatik) Sözleşmelerdeki Sonuçları 
 
460
aa. Genel Olarak 
 
460
bb. Alacaklının Sahip Olduğu Haklar 
 
460
aaa. Genel Olarak Haklar 
 
460
bbb. Karşılıklı Borç Yükleyen Sözleşmelerde Temerrüde Özgü Hakların Özellikleri 
 
462
i. Karşılıklı Borç Yükleyen Sözleşmenin Sürekli Edim İçermeyen Ani Edimli Sözleşme Olması Halinde Uygulanması Gündeme Gelen Hakların Özellikleri 
 
462
ii. Karşılıklı Borç Yükleyen Sözleşmenin Sürekli Edim İçermesi Haline Özgü Hakların Özellikleri 
 
465
cc. Hakların Kullanılması 
 
466
aaa. Genel Olarak 
 
466
bbb. Seçimlik Hakların Kullanılmasına İlişkin Genel Özellik 
 
466
ccc. Süre (Mehil) Tayinine İlişkin Özellikler 
 
466
i. Genel Olarak 
 
466
ii. Süre (Mehil) Tayin Edilmesi Gerekmeyen Haller 
 
468
ddd. Seçimlik Hakların Kullanılmasında Zararın İspatı 
 
470
eee. Seçimlik Hakların Kullanılmasında Kusurun Rolü 
 
470
4. Sona Ermesi 
 
472
5. Kısmi Temerrüt ve Hukukî Sonuçları 
 
473
V. BORCA AYKIRI DAVRANIŞTA ZARAR VE ZARARIN HESAPLANMASI 
 
474
A. Borca Aykırı Davranışta Zarar Kavramı 
 
474
B. Borca Aykırı Davranışta Zararın Hesaplanması 
 
475
1. Genel Olarak 
 
475
2. Aynen İfadan Vazgeçerek Müspet Zararın Tazmininin Talep Edilmesi Halinde Zararın Hesaplanması 
 
475
a. Genel Olarak 
 
475
b. Temerrüde Düşülen Edimin Alacaklısı Kendi Edimini İfa Etmişse 
 
475
c. Temerrüde Düşülen Edimin Alacaklısı Kendi Edimini İfa Etmemişse 
 
476
3. Sözleşmeden Dönme ve Menfi Zararın Tazminin Talep Edilmesi Halinde Zararın Hesaplanması 
 
477
C. Borca Aykırı Davranışta Tazminatın Kapsamının ve Şeklinin Belirlenmesi 
 
478
VI. SORUMSUZLUK ANLAŞMASI 
 
479
A. Kavram 
 
479
B. Borçlunun Sorumluluğa Neden Olabilecek Davranışı Gerçekleştiren Kişiye Göre Sorumsuzluk Anlaşmasının Türleri ve Bu Türlere Göre Anlaşmanın Geçerliliği 
 
480
1. Genel Olarak 
 
480
2. Borçlunun Kendi Borca Aykırı Davranışından Sorumlu Olmayacağına İlişkin Sorumsuzluk Anlaşması ve Geçerliliği 
 
480
3. Borçlunun Alacaklıya Karşı Yardımcı Kişinin Verdiği Zarardan Sorumlu Olmayacağına İlişkin Sorumsuzluk Anlaşması ve Geçerliliği 
 
482
VII. BORÇLUNUN İFA YARDIMCILARININ FİİLİNDEN SORUMLULUĞU 
 
483
A. Genel Olarak 
 
483
B. Sorumluluğun Şartları 
 
484
C. Borçlunun İfa Yardımcılarının Eylemlerinden Sorumluluğunun Adam Çalıştıranın Sorumluluğuyla Karşılaştırılması 
 
487
1. Genel Olarak 
 
487
2. Farkları 
 
488
3. Borçlunun Yanında Çalışan Kişinin Borcun İfası veya Borçtan Doğan Hakkın Kullanılmasında Alacaklıya Zarar Vermesi Durumu 
 
489
3. Kısım
 
 
BORÇLARIN ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE ETKİSİ
 
 
I. ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN FİİLİNİ ÜSTLENME (ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN FİİLİNİ TAAHHÜT) 
 
493
A. Kavram 
 
493
B. Hükümleri 
 
494
C. Üçüncü Kişinin Edimini Taahhüt ile Kefalet Arasındaki Farklar 
 
495
II. ÜÇÜNCÜ KİŞİ YARARINA SÖZLEŞME 
 
496
A. Genel Olarak 
 
496
B. Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Türleri ve Hükümleri 
 
497
1. Türleri 
 
497
2. Hükümleri 
 
497
a. Tam Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Hükümleri 
 
497
b. Eksik Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Hükümleri 
 
499
C. Çalışana Gerçekleştirilecek Zararlara İlişkin Sorumluluk Sigortalarında Durum 
 
500
4. Bölüm:
 
 
BORCUN VE BORÇ İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ,
 
 
ZAMANAŞIMI
 
 
1. Kısım
 
 
BORCUN VE BORÇ İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ
 
 
I. BORCUN VE BORÇ İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ KAVRAMLARI 
 
503
II. BORÇ İLİŞKİSİNİ SONA ERDİREN SEBEPLER 
 
503
A. Genel Olarak 
 
503
B. İkâle (Bozma Anlaşması) 
 
504
C. Fesih 
 
504
D. Sözleşmeden Dönme 
 
505
E. Özel Olarak Aşırı İfa Güçlüğüne Dayanan Dönme veya Fesih 
 
505
1. Genel Olarak 
 
505
2. Şartları 
 
506
3. Hükümleri 
 
508
F. İptal 
 
509
G. Borç İlişkisinin Yenilenmesi 
 
509
III. BORCU SONA ERDİREN SEBEPLER 
 
509
A. Genel Olarak 
 
509
B. İbra 
 
510
1. Kavram 
 
510
2. Özellikleri 
 
510
3. Kurulması ve Şekli 
 
511
a. Kurulması 
 
511
b. Şekli 
 
511
C. Birleşme (Alacaklı ve Borçlu Sıfatlarının Birleşmesi) 
 
512
1. Kavram 
 
512
2. Hükümleri 
 
512
D. Yenileme 
 
514
1. Kavram 
 
514
2. Şartları 
 
515
3. Türleri 
 
515
4. Cari Hesap Sözleşmesinde Durum 
 
516
5. Yenilemenin Sonuçları 
 
516
E. İfa İmkânsızlığı 
 
517
1. Kavram 
 
517
2. Hükümleri 
 
517
a. Borcun Tamamına İlişkin Kusursuz İfa İmkânsızlığının Hükümleri 
 
517
b. Kısmi İfa İmkânsızlığının Hükümleri (Borcun Bir Kısmına İlişkin Kusursuz İfa İmkânsızlığının Hükümleri) 
 
518
F. Takas (Ödeşme) 
 
518
1. Kavram 
 
518
2. Şartları 
 
519
a. Genel Olarak 
 
519
b. Karşılıklı Borçluluk 
 
519
aa. Temel Kural 
 
519
bb. Özel Durumlar 
 
520
aaa. Karşılıklı Borçluluk Bulunmadığından Takasın Mümkün Olmadığı Bazı Özel Durumlar 
 
520
bbb. Karşılıklı Borçluluk Bulunmamasına Rağmen Takasın Mümkün Olduğu İstisnai Hâl 
 
521
c. Borçlarda Özdeşlik 
 
522
d. Takası İleri Sürecek Olanın Alacağının Muaccel Olması 
 
522
aa. Temel Kural 
 
522
bb. Bazı Özel Durumlarda Takas 
 
523
aaa. Karşılıklı Borçlardan Birinin Eksik Borç Olması Durumu 
 
523
bbb. Karşılıklı Borçlardan Birinin Müeccel Olması Durumu 
 
523
ccc. Karşılıklı Borçlardan Birinin Zamanaşımına Uğramış Olması Durumu 
 
524
i. Duruma İlişkin Temel Kural 
 
524
ii. Zamanaşımında Uğramış Borçlarda Özel Durum 
 
525
3. Ancak Karşı Tarafın Rızasıyla Takas Edilebilecek Borçlar 
 
526
4. Takasın Sonuçları 
 
527
2. Kısım
 
 
ZAMANAŞIMI
 
 
I. ZAMANAŞIMI KAVRAMI 
 
529
A. Genel Olarak 
 
529
B. Zamanaşımının Hak Düşürücü Süreden Farkı 
 
530
II. ZAMANAŞIMINA UĞRAMIŞ BORCUN ÖZELLİKLERİ 
 
530
III. REHİNLE TEMİN EDİLEN ALACAKLARDA ZAMANAŞIMI 
 
531
IV. ZAMANAŞIMI SÜRELERİ, ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BAŞLANGICI VE ZAMANAŞIMININ HESAPLANMASI 
 
532
A. Zamanaşımı Süreleri 
 
532
B. Zamanaşımı Süresinin Başlangıcı 
 
532
C. Zamanaşımının Hesaplanması 
 
533
V. ZAMANAŞIMININ DURMASI VE KESİLMESİ 
 
534
A. Genel Olarak 
 
534
B. Zamanaşımının Durması 
 
534
C. Zamanaşımının Kesilmesi 
 
535
1. Genel Olarak 
 
535
2. Zamanaşımını Kesen Haller 
 
535
a. Zamanaşımının Borçlunun Bir Fiiliyle Kesilmesi 
 
535
b. Zamanaşımının Alacaklının Bir Fiiliyle Kesilmesi 
 
536
c. Zamanaşımının Yargılama veya Takibe İlişkin Bir İşlemle veya Yargıcın Kararıyla Kesilmesi 
 
536
3. Zamanaşımının Kesilmesinin Hükümleri 
 
537
a. Zamanaşımının Kesilmeden Sonra İşleyecek Yeni Süre Bakımından 
 
537
b. Zamanaşımının Kesilmesinin Borçlu Dışında Kalan Diğer Kişilere Etkisi Bakımından 
 
537
VI. ZAMANAŞIMI SÜRELERİNİN KESİNLİĞİ 
 
537
VII. ZAMANAŞIMINDAN VAZGEÇME 
 
538
VIII. ZAMANAŞIMININ DOLMASININ HÜKÜMLERİ 
 
539
5. Bölüm:
 
 
BORÇ İLİŞKİSİNDE ÖZEL DURUMLAR
 
 
1. Kısım
 
 
TESELSÜL
 
 
(MÜTESELSİL BORÇLULUK VE MÜTESELSİL ALACAKLILIK)
 
 
I. GENEL OLARAK 
 
541
II. BORÇLULAR ARASINDA TESELSÜL (MÜTESELSİL BORÇLULUK) 
 
541
A. Genel Olarak 
 
541
B. Özellikleri 
 
543
C. Müteselsil Borçlulukta İlişkiler 
 
544
1. Dış İlişki (Alacaklı ile Müteselsil Borçlular Arasındaki İlişki) 
 
544
a. Müteselsil Borçlulardan Her Birinin Borcun Tamamı Ödeninceye Kadar Alacaklıya Karşı Sorumlu Olması 
 
544
b. Müteselsil Borçlulardan Birinin Kişisel Eylemiyle Diğerlerinin Durumunu Ağırlaştıramaması 
 
544
c. Def’i ve İtirazlar 
 
545
aa. Ortak Def’i ve İtirazlar 
 
545
bb. Kişisel Def’i ve İtirazlar 
 
545
2. İç İlişki (Müteselsil Borçlular Arasındaki İç İlişki) 
 
546
a. Rücu Hakkı 
 
546
b. Alacaklının Haklarına Halef Olma 
 
546
III. ALACAKLILAR ARASINDA TESELSÜL (MÜTESELSİL ALACAKLILIK) 
 
547
A. Genel Olarak 
 
547
B. Hükümleri 
 
548
2. Kısım
 
 
KOŞULA (ŞARTA) BAĞLI BORÇLAR
 
 
I. GENEL OLARAK 
 
551
II. KOŞULUN TÜRLERİ, KOŞULA BAĞLANAMAYAN İŞLEMLER, YASAK KOŞULLAR VE ANLAMSIZ VEYA RAHATSIZ EDİCİ KOŞULLAR 
 
551
A. Koşulun Türleri 
 
551
1. Geciktirici Koşul – Bozucu Koşul 
 
551
2. Tesadüfi Koşul – İradi Koşul – Karma Koşul 
 
552
3. Olumlu (Müspet) Koşul – Olumsuz (Menfi) Koşul 
 
552
B. Koşula Bağlanamayan İşlemler 
 
553
C. Yasak Koşullar 
 
554
D. Anlamsız veya Rahatsız Edici Koşullar 
 
554
III. GECİKTİRİCİ KOŞUL 
 
554
A. Genel Olarak 
 
554
B. Geciktirici Koşulun Hüküm ve Sonuçları 
 
555
IV. BOZUCU KOŞUL 
 
557
3. Kısım
 
 
BAĞLANMA PARASI, CAYMA PARASI, CEZA KOŞULU
 
 
I. BAĞLANMA PARASI (PEY AKÇESİ) 
 
559
II. CAYMA PARASI (CAYMA AKÇESİ) 
 
559
III. CEZA KOŞULU 
 
559
A. Genel Olarak 
 
559
B. Ceza ile İfa Arasındaki İlişki 
 
560
1. Genel Olarak 
 
560
2. Seçimlik Ceza Koşulu ile İfaya Eklenen Ceza Koşulu 
 
561
3. Dönme veya Fesih Cezası Bulunduğunun Kanıtlanması İmkânı 
 
562
a. Genel Olarak Dönme veya Fesih Cezası ve Bu Cezanın Ceza Koşulu ile Cayma Parasından Farkı 
 
562
aa. Genel Olarak Dönme veya Fesih Cezası 
 
562
bb. Dönme/Fesih Cezasının Ceza Koşulu ile Cayma Parasından Farkı 
 
562
b. Borçlunun Cezanın Dönme/Fesih Cezası Olduğunu Kanıtlayabilme İmkânı 
 
563
C. Ceza ile Zarar Arasındaki İlişki 
 
563
D. Cezanın Miktarı ve İndirilmesi 
 
564
4. Kısım
 
 
DAR VE GENİŞ ANLAMDA BORÇ İLİŞKİSİNDE
 
 
TARAF DEĞİŞİKLİKLERİ
 
 
I. DAR ANLAMDA BORÇ İLİŞKİSİNDE TARAF DEĞİŞİKLİĞİ 
 
565
A. Alacağın Devri 
 
565
1. Genel Olarak 
 
565
2. Alacağın Devri Kavramı, Devrin Hukukî Niteliği ve Devrin Kaynağı 
 
566
a. Alacağın Devri Kavramı 
 
566
b. Alacağın Devrinin Hukukî Niteliği 
 
567
c. Alacağın Devrinin Kaynağı 
 
570
3. Alacağın Devrinin Geçerlilik Şartları 
 
570
4. Alacağın Devrinin Hükümleri ve Devredenin Devralana Karşı Sorumluluğu (Garanti Sorumluluğu) 
 
574
a. Alacağın Devrinin Hükümleri 
 
574
b. Alacağı Devredenin Devralana Karşı Sorumluluğu 
 
575
aa. Çeşitli Durumlarda Sorumluluk 
 
575
bb. Sorumluluğun Kapsamı 
 
576
5. Alacağın Devrinde Borçlunun Savunma İmkânları 
 
577
a. Genel Olarak 
 
577
b. Alacağın Devri İşleminden Doğan Def’i ve İtirazlar 
 
577
c. Borçlu ile Alacaklı Arasındaki Sözleşmeden Doğan Def’i ve İtirazlar 
 
578
d. Borçlunun Önceki Alacaklının Şahsına Karşı Sahip Olduğu Def’iler 
 
579
B. Borcun Nakli (Borcun Üstlenilmesi) 
 
579
1. Genel Olarak 
 
579
2. İç Yüklenme Sözleşmesi ile Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfasından Farkı 
 
579
a. İç Yüklenme Sözleşmesinden Farkı 
 
579
b. Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfasından Farkı 
 
580
3. Borcun Nakli Sözleşmesinin Kurulması 
 
581
a. Genel Olarak 
 
581
b. Üstlenen ve Alacaklının Karşılıklı İrade Beyanlarıyla Kurulması 
 
582
aa. Borcu Üstlenenin Süreli Olarak Öneride Bulunması Durumunda 
 
582
bb. Borcu Üstlenenin Süresiz Olarak Öneride Bulunması Durumunda 
 
582
c. İç Yüklenme Sözleşmesinin Borçlu Tarafından Bildirilmesi Üzerine Alacaklının Bu Bildirime Rıza Göstermesiyle Kurulması 
 
583
4. Borcun Nakli Sözleşmesinin Hükümleri 
 
583
5. Borcun Naklinde Borcu Üstlenen Kişinin Savunma İmkânları 
 
584
6. Borcun Naklinde Alacaklının Rızasının Aranmadığı Özel Durumlar 
 
586
a. Bir Malvarlığının veya İşletmenin Aktif ve Pasifleri ile Devri 
 
586
b. İşletmelerin Birleşmesi 
 
586
C. Borca Katılma 
 
587
II. GENİŞ ANLAMDA BORÇ İLİŞKİSİNDE TARAF DEĞİŞİKLİĞİ 
 
587
A. Genel Olarak 
 
587
B. Sözleşmenin Devri 
 
587
C. Sözleşmeye Katılma 
 
588
Genel Kaynakça 
 
589
Kavramlar Dizini 
 
591

Doç. Dr. H. Tolunay Ozanemre Yayla

 

 

İçindekiler
 
 
Önsöz 
 
7
Dördüncü Baskıya Önsöz 
 
9
Giriş 
 
35
1. Bölüm:
 
 
GENEL BİLGİLER
 
 
I. BORÇLAR HUKUKU’NA EGEMEN OLAN TEMEL İLKELER 
 
37
A. İrade Özerkliği (Serbestîsi) İlkesi 
 
37
B. Dürüstlük İlkesi 
 
38
C. Kusur İlkesi 
 
39
D. İvazlılık İlkesi 
 
39
E. Üçüncü Kişi Aleyhine Borç Kurulamaması İlkesi 
 
39
F. Rızaîlik İlkesi 
 
39
G. Nispilik İlkesi 
 
40
II. BORÇ İLİŞKİSİ VE BORÇ KAVRAMLARI İLE BORÇ İLİŞKİSİNİN UNSURLARI 
 
41
A. Borç İlişkisi ve Borç Kavramları 
 
41
1. Borç İlişkisi Kavramı 
 
41
2. Borç Kavramı 
 
41
B. Borç İlişkisinin Unsurları 
 
42
1. Geniş Anlamda Borç İlişkisinin Unsurları 
 
42
a. Sözleşmenin Tarafları 
 
43
b. Yükümlülükler ve Haklar 
 
43
aa. Edim Yükümlülükleri ve Diğer Yükümler 
 
43
aaa. Edim Yükümlülükleri 
 
44
i. Aslî edim Yükümlülükleri 
 
44
ii. Yan Edim Yükümlülükleri 
 
44
iii. Talî Edim Yükümlülükleri 
 
45
iv. Fer’i Edim Yükümlülükleri 
 
45
bbb. Yan Yükümler 
 
45
bb. Geniş Anlamda Borç İlişkisinden Doğan Haklar 
 
46
aaa. Geniş Anlamda Borç İlişkisinden Doğan Birincil Haklar 
 
46
bbb. Geniş Anlamda Borç İlişkisinden Doğan İkincil Haklar (Düzenleme Hakları) 
 
46
i. Yenilik Doğuran Haklar 
 
47
ii. Borç İlişkisinden Doğan Def’iler 
 
48
2. Dar Anlamda Borç İlişkisinin Unsurları 
 
50
a. Genel Olarak 
 
50
b. Alacaklı 
 
50
aa. Genel Olarak 
 
50
bb. Alacaklının Borç İlişkisinden Doğan Hakları 
 
50
c. Borçlu 
 
52
d. Dar Anlamda Borcun Konusu: Edim 
 
52
aa. Verme–Yapma–Yapmama Edimi Ayrımı 
 
52
bb. Ani–Dönemli–Sürekli Edim Ayrımı 
 
52
cc. Bölünebilen–Bölünemeyen Edim Ayrımı 
 
53
dd. Maddî–Şahsi Edim Ayrımı 
 
53
III. BORÇ VE SORUMLULUK 
 
53
IV. EKSİK BORÇLAR 
 
56
2. Bölüm:
 
 
BORCUN KAYNAKLARI
 
 
1. Kısım
 
 
SÖZLEŞME
 
 
I. SÖZLEŞMENİN HUKUKİ NİTELİĞİ: HUKUKİ İŞLEM 
 
61
A. Genel Olarak 
 
61
B. Hukuki İşlemin Unsurları 
 
63
C. Hukuki İşlemin Türleri 
 
63
1. Özel Hukukun Hangi Alanına İlişkin Olduklarına Göre 
 
63
2. Etkilerini Sağlararasında veya Ölümden Sonra Meydana Getirmelerine Göre (Sağlararası Hukuki İşlem – Ölüme Bağlı Hukuki İşlem) 
 
64
3. Malvarlığı Üzerinde Yaptıkları Etkiye Göre (Taahhüt İşlemi – Tasarruf İşlemi) 
 
65
4. Sebebe Bağlı Olup Olmamalarına Göre (Sebebe Bağlı İşlem – Sebepten Soyut İşlem) 
 
68
5. Kazandırıcı Olup Olmamasına Göre (Borçlandırıcı İşlem – Kazandırıcı İşlem) 
 
69
6. Sebebin Gösterilmiş Olup Olmamasına Göre (Sebebi Gösterilmiş İşlem – Sebebi Gösterilmemiş İşlem) 
 
69
7. Taraf Sayısına Göre (Tek Taraflı Hukuki İşlem – İki ve Çok Taraflı Hukuki İşlem) 
 
71
II. SÖZLEŞMENİN MEYDANA GELMESİ 
 
73
A. Genel Olarak 
 
73
B. Öneri (İcap) 
 
73
1. Kavram ve Unsurları 
 
73
2. Önerinin Hükmü: Önerinin Bağlayıcılığı 
 
76
a. Genel Olarak Öneriyle Bağlılık 
 
76
b. Önerinin Geri Alınması (Öneriden Dönme) 
 
78
c. Ölüm veya Ehliyetin Kaybının Öneriyle Bağlılığa Etkisi 
 
79
C. Kabul 
 
79
1. Kavram ve Unsurları 
 
79
2. Kabul Beyanının Yapılış Tarzı, Örtülü Kabul ve Susmanın Kabul Anlamına Gelip Gelmediği 
 
82
a. Genel Olarak 
 
82
b. Susmanın Kabul Anlamına Gelip Gelmediği 
 
83
aa. Ana Kural: Susmanın Örtülü Red Anlamına Gelmesi 
 
83
bb. İstisna: Susmanın Örtülü Kabul Anlamına Gelmesi 
 
83
D. Sözleşmenin Tamamlandığı ve Hüküm İfade Ettiği An 
 
85
1. Genel Olarak 
 
85
2. Hazırlar (Karşı Karşıya Bulunan Şahıslar) Arasında Kurulan Sözleşmede 
 
85
3. Hazır Olmayan (Uzakta Bulunan Şahıslar, Gaipler) Arasında Kurulan Sözleşmede 
 
85
4. Açık Bir Kabul Beyanının Aranmadığı Sözleşmelerde 
 
86
III. SÖZLEŞMENİN GEÇERLİLİK ŞARTLARI 
 
87
A. Uyulmaması Halinde Sözleşmenin Kesin Hükümsüzlüğüne Neden Olan Geçerlilik Şartları 
 
87
1. Tarafların Hukuki İşlem Ehliyetine Sahip Olması 
 
87
2. Sözleşmenin Emredici Hükümlere, Genel Ahlâka, Kişilik Haklarına, Kamu Düzenine Aykırı Olmaması ve Sözleşmenin Konusunun İmkânsız Olmaması 
 
91
a. Genel Olarak 
 
91
b. Emredici Hükümlere Aykırılık 
 
92
c. Ahlâka Aykırılık 
 
94
d. Kişilik Haklarına Aykırılık 
 
95
e. Kamu Düzenine Aykırılık 
 
95
f. Sözleşmenin Konusunun Başlangıçtan İtibaren İmkânsız Olması 
 
96
3. Sözleşmenin Muvazaalı Olmaması 
 
100
a. Genel Olarak 
 
100
b. Tanım 
 
100
c. Türleri 
 
100
aa. Genel Olarak Muvazaanın Türleri 
 
100
bb. Mutlak Muvazaa ve Nispi Muvazaa Kavramları 
 
101
d. Sözleşmenin Niteliğinde Muvazaanın Hüküm ve Sonuçları 
 
102
e. Bedel Muvazaası ve Hükmü 
 
107
aa. Bedel Muvazaası Kavramı 
 
107
bb. Bedel Muvazaasının Hükmü 
 
107
f. Muvazaanın İspatı 
 
107
g. Muvazaada Üçüncü Kişilerin Korunması 
 
109
h. Muvazaanın İnançlı İşlemden Farkı 
 
109
4. Belli Bir Geçerlilik Şekli Öngörülmüşse Sözleşmenin Bu Şekle Uyularak Yapılmış Olması 
 
111
a. Genel Olarak 
 
111
b. Kanuni Şekil 
 
112
aa. Kanuni Şekle Tabi Tutmanın Sebepleri 
 
112
bb. Kanuni Şeklin Türleri 
 
113
aaa. Yazılı Şekil 
 
113
i. Yazılı Şeklin Unsurları 
 
115
ii. Beyaza İmza 
 
118
iii. Yazılı Şekle Tabi İşlemin Değiştirilmesi 
 
120
bbb. Resmî Şekil 
 
121
cc. Tahvil (Çevirme) 
 
123
c. İradi Şekil 
 
124
d. Şekle Uyulmamasının Sonuçları 
 
125
aa. Kesin Hükümsüzlük Görüşü ve Diğer Görüşler 
 
125
bb. Şekle Aykırılığın İleri Sürülmesinde Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı 
 
126
5. Genel İşlem Koşullarına Getirilen Sınırlara Uyulmuş Olması 
 
129
a. Genel Olarak 
 
129
b. Genel İşlem Koşulu Kavramı ve Unsurları 
 
131
c. Genel İşlem Koşulu Olarak Nitelendirilmenin Sonuçları 
 
132
aa. Yazılmamış Sayılma 
 
132
bb. Kesin Hükümsüzlük 
 
134
cc. Dayatılan Tarafın Lehine Yorumlanma 
 
134
B. Uyulmaması Halinde Sözleşmenin İptalle Sakat Olmasına Neden Olan Geçerlilik Şartları 
 
135
1. İrade Beyanlarının Sağlıklı Olması 
 
135
a. Genel Olarak 
 
135
b. Yanılma (Hata) 
 
136
aa. Esaslı Yanılma Halleri 
 
136
bb. Yanılmada Karşı Tarafın İyiniyetinin Rolü 
 
142
cc. Esaslı Yanılmanın Sonuçları 
 
143
aaa. İptal Hakkı 
 
143
bbb. İptal Hakkının İleri Sürülmesinde Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı 
 
145
ccc. Yanılmada Tazminat 
 
146
c. Aldatma (Hile) 
 
148
aa. Aldatmanın Şartları 
 
148
bb. Aldatmanın Sonuçları 
 
152
aaa. İptal Hakkı 
 
152
bbb. Aldatmada Tazminat 
 
153
d. Korkutma 
 
154
aa. Korkutmanın Şartları 
 
155
bb. Korkutmanın Sonuçları 
 
158
aaa. İptal Hakkı 
 
158
bbb. Korkutmada Tazminat 
 
159
i. Korkutulanın Talep Edeceği Tazminat 
 
159
ii. Korkutulanın Ödemekle Yükümlü Tutulabileceği Tazminat 
 
160
2. Aşırı Yararlanmanın Bulunmaması 
 
162
a. Genel Olarak 
 
162
b. Aşırı Yararlanmanın Şartları 
 
163
c. Aşırı Yararlanmanın Sonuçları 
 
167
aa. Sömürülenin Sahip Olduğu Haklar 
 
167
bb. Aşırı Yararlanmada Tazminat 
 
169
C. Bazı Sözleşmeler Bakımından Sözleşmenin Hüküm İfade Etmesi İçin Aranan Tamamlayıcı Unsurlar (Etkinlik Unsurları) 
 
170
IV. SÖZLEŞMENİN GEÇERSİZLİĞİ 
 
173
A. Genel Olarak Geçersizlik Kavramı ve Sözleşmenin Yokluğundan Farkı 
 
173
B. Kesin Hükümsüzlük Yaptırımı 
 
174
1. Genel Olarak 
 
174
2. Kesin Hükümsüzlük Yaptırımının Özellikleri 
 
175
3. Kesin Hükümsüzlüğün İleri Sürülmesinin Hakkın Kötüye Kullanılması Teşkil Etmesi 
 
176
C. İptal Yaptırımı 
 
176
1. Genel Olarak 
 
176
2. İptal Hallerinde Sözleşmenin Geçerliliği Sorununa İlişkin Olarak İleri Sürülen Görüşler 
 
178
3. İptal Yaptırımının Özellikleri 
 
178
4. İptal Hakkının Hakkın Kötüye Kullanılması Teşkil Etmesi 
 
180
5. Kesin Hükümsüzlük Yaptırımı İle İptal Yaptırımı Arasındaki Farklar ve Bu Yaptırımların Ortak Özellikleri 
 
180
D. Eksiklik (Noksanlık) 
 
181
E. Kısmi Geçersizlik 
 
181
V. SÖZLEŞMENİN YORUMLANMASI, TAMAMLANMASI VE SÖZLEŞMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI 
 
184
A. Genel Olarak 
 
184
B. Sözleşmenin Yorumlanması 
 
184
1. Genel Olarak 
 
184
2. Sözleşmenin Yorumlanmasında Teoriler 
 
185
3. Sözleşmelerin Yorumlanmasında Başvurulacak Kurallar 
 
187
4. İrade ile Beyan Arasında Uygunsuzluk Bulunması Durumu 
 
187
C. Sözleşmenin Tamamlanması 
 
190
D. Sözleşmede Değişiklik Yapılması (Sözleşmenin Uyarlanması, Emprevizyon) 
 
192
VI. SÖZLEŞME YAPMA ZORUNLULUĞU 
 
195
A. Genel Olarak 
 
195
B. Kanundan Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu 
 
195
1. Kanundan Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğunun Bulunduğu Başlıca Haller 
 
195
2. Hukuki Sonuçları 
 
196
C. Dürüstlük Kuralından Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu 
 
197
1. Dürüstlük Kuralından Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğunun Bulunduğu Hal 
 
197
2. Hukuki Sonuçları 
 
197
D. Sözleşme Yapma Vaadinden Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu (Ön Sözleşmeden Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu) 
 
198
1. Sözleşme Yapma Vaadi (Ön Sözleşme) Kavramı ve Özellikleri 
 
198
2. Hukuki Sonuçları 
 
201
VII. İLAN YOLU İLE ÖDÜL SÖZÜ VERME 
 
203
A. Genel Olarak 
 
203
B. İlân Yolu İle Ödül Sözü Vermenin Türleri 
 
204
1. İlân Yolu ile Ödül Vaadi 
 
204
2. Ödüllü Yarışma 
 
205
C. İlân Yoluyla Ödül Sözü Vermeden Dönme 
 
206
VIII. BORCUN (KAZANDIRMANIN) SEBEBİ VE SEBEBİ GÖSTERİLMEKSİZİN YAZILI BORÇ KABULLENMESİ 
 
207
A. Borcun (Kazandırmanın) Sebebi 
 
207
B. Sebebi Gösterilmeksizin Yazılı Borç Kabullenmesi (İkrarı) 
 
209
IX. TEMSİL 
 
211
A. Genel Olarak 
 
211
B. Temsilin Unsurları ve Özellikleri 
 
213
1. Temsilin Unsurları 
 
214
2. Temsilin Özellikleri 
 
216
C. Temsil İlişkisinin Kurulması ve Benzer Hukuki İlişkilerden Farkı 
 
219
1. Temsil İlişkisinin Kurulması 
 
219
2. Benzer Hukuki İlişkilerden Farkı 
 
223
a. Genel Olarak 
 
223
b. Vekâletten Farkı 
 
223
c. Acentelikten Farkı 
 
226
D. Temsil Yetkisinin Kapsamı 
 
227
1. Genel Olarak 
 
227
2. Temsil Yetkisinin Kapsamına İlişkin Çeşitli Ayrımlar 
 
227
a. Genel Yetki – Sınırlı Yetki – Özel Yetki Ayrımı 
 
227
b. Aktif Yetki – Pasif Yetki Ayrımı 
 
230
c. Tek Başına Yetki – Müteselsil Yetki – Birlikte Yetki Ayrımı 
 
230
3. Temsilcinin Kendi Kendisiyle İşlem Yapması ve Çifte Temsil 
 
231
a. Temsilcinin Kendi Kendisiyle İşlem Yapması 
 
231
b. Çifte Temsil 
 
232
E. Temsilcinin Yetkisini Kötüye Kullanması 
 
234
F. Temsil Yetkisinin Sona Ermesi 
 
235
1. Temsil Yetkisini Sona Erdiren Sebepler 
 
235
2. Temsil Yetkisinin Sona Ermesinde İyiniyetli Üçüncü Kişilerin Korunması 
 
241
a. Temsilcinin Yetkinin Sona Erdiğini Bilmiyor (ve Bilmesinin de Gerekmiyor) Olması Halinde 
 
241
b. Temsilcinin Yetkinin Sona Erdiğini Biliyor Olması Halinde 
 
242
aa. Temsil Yetkisinin, Temsil Edilen Tarafından Geri Alma Beyanıyla Sona Erdirildiği Durumlarda 
 
242
bb. Temsil Yetkisinin Kendiliğinden Sona Erdiği Durumlarda 
 
244
3. Yetkisiz Temsil 
 
245
a. Genel Olarak 
 
245
b. Yetkisiz Temsilin Sonuçları 
 
245
aa. Genel Olarak 
 
245
bb. Yetkisiz Olarak Temsil Edilenin Yapılan İşleme İcazet Vermesi Durumunda 
 
246
cc. Yetkisiz Olarak Temsil Edilenin Yapılan İşleme İcazet Vermeyi Reddetmesi Durumunda 
 
246
dd. Yetkisiz Olarak Temsil Edilenin Ne Açıkça İcazet Vermesi Ne De Açıkça İcazet Vermeyi Reddetmesi Durumunda 
 
247
2. Kısım
 
 
HAKSIZ FİİLLER
 
 
I. KUSURA DAYANAN SORUMLULUK 
 
249
A. Genel Olarak 
 
249
B. Kusura Dayanan Sorumluluğun Şartları 
 
250
1. Fiil 
 
250
2. Fiilin Hukuka Aykırı Olması 
 
251
a. Hukuka Aykırılık Kavramı 
 
251
b. Hukuka Uygunluk Sebepleri 
 
251
aa. Genel Olarak 
 
251
bb. Zarar Görenin Rızası 
 
252
cc. Kamu Hukukuna Dayanan Yetki 
 
253
dd. Özel Hukuka Dayanan Yetki 
 
254
ee. Üstün Nitelikli Kamu Yararı 
 
254
ff. Üstün Nitelikli Özel Yarar 
 
255
gg. Haklı Savunma 
 
255
hh. Zorunluluk Hali 
 
258
ii. Hakkını Korumak İçin Kuvvet Kullanma 
 
261
3. Zarar 
 
262
a. Genel Olarak 
 
262
b. Türleri 
 
262
aa. Malvarlığı Zararı – Şahıs Varlığı Zararı 
 
262
bb. Maddî Zarar – Manevî Zarar 
 
263
cc. Doğrudan Zarar – Dolaylı Zarar 
 
264
dd. Yansıma Zarar 
 
264
ee. Mevcut Zarar – Müstakbel Zarar – Muhtemel Zarar 
 
265
ff. Fiili Zarar – Yoksun Kalınan Kâr 
 
265
gg. Normatif Zarar 
 
266
4. Nedensellik Bağı (İlliyet Bağı) 
 
267
a. Genel Olarak 
 
267
b. Nedensellik Bağına İlişkin Teoriler 
 
267
c. Birden Çok Sebebin Varlığında Nedensellik Bağı 
 
269
aa. Ortak Nedensellik 
 
269
bb. Yarışan (Birlikte) Nedensellik 
 
270
cc. Alternatif (Seçimlik) Nedensellik 
 
271
dd. Önüne Geçilen (Farazi) Nedensellik 
 
272
d. Nedensellik Bağının Kesilmesi 
 
273
5. Kusur 
 
274
a. Genel Olarak 
 
274
b. Kusurun Çeşitleri 
 
274
c. Kusur Ehliyeti 
 
276
C. Ahlâka Aykırı Fiillerden Sorumluluk 
 
279
II. KUSURA DAYANMAYAN SORUMLULUK 
 
281
A. Genel Olarak 
 
281
B. Kusura Dayanamayan Sorumluluğun Dayandığı Esas 
 
282
C. Kusura Dayanmayan Sorumlulukta Ek Kusur (Munzam Kusur) 
 
283
D. Kusura Dayanmayan Sorumluluk Halleri 
 
285
1. Genel Olarak 
 
285
2. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu 
 
285
a. Genel Olarak 
 
285
b. Sorumluluğun Uygulama Alanı 
 
286
c. Sorumluluğun Şartları 
 
286
d. Rücu Hakkı 
 
289
3. Ev Başkanının Sorumluluğu 
 
290
a. Genel Olarak 
 
290
b. Sorumluluğun Uygulama Alanı 
 
291
c. Sorumluluğun Şartları 
 
291
d. Rücu Hakkı 
 
294
4. Hayvan İdare Edenin (Hayvan Bulunduranın) Sorumluluğu 
 
295
a. Genel Olarak 
 
295
b. Sorumluluğun Uygulama Alanı 
 
295
c. Sorumluluğun Şartları 
 
296
d. Rücu Hakkı 
 
298
e. İdare Edilen Hayvanın Bir Taşınmaza Zarar Vermesi Durumunda Taşınmaz Zilyedine Tanınan Haklar ve Yükümlülükler 
 
299
5. Araç İşletenin Sorumluluğu 
 
300
a. Genel Olarak 
 
300
b. İşletilme Halindeki Motorlu Aracın Sebep Olduğu Zarardan Sorumluluk 
 
300
aa. Yasal Düzenleme 
 
300
bb. Sorumluluğun Dayandığı Esas ve Sorumluluğun Uygulama Alanı 
 
301
cc. Sorumluluğun Şartları ve Rücu Hakkı 
 
302
dd. Sorumlu Kişi 
 
305
c. İşletilme Halinde Olmayan Motorlu Aracın Sebep Olduğu Zarardan Sorumluluk 
 
306
d. Gerçekleşen Trafik Kazasında Zarar Görenlere Yardım Edenlerin Uğradıkları Zararlardan Sorumluluk 
 
307
e. Birden Fazla Motorlu Aracın Katıldığı Kazalarda Araç İşletenlerin Birbirlerine Karşı Sorumlulukları 
 
308
f. Çalıntı veya Gasp Edilmiş Bir Aracın Neden Olduğu Zararlardan Sorumluluk 
 
308
g. Sorumsuzluk Anlaşması 
 
309
h. Zamanaşımı 
 
310
6. Önemli Ölçüde Tehlike Arz Eden İşletmede İşletme Sahibinin ve İşletenin Sorumluluğu 
 
311
a. Genel Olarak 
 
311
b. Uygulama Alanı 
 
311
c. Sorumluluğun Şartları 
 
312
7. Yapı Malikinin Sorumluluğu 
 
313
a. Genel Olarak 
 
313
b. Sorumluluğun Uygulama Alanı 
 
314
c. Sorumluluğun Şartları 
 
315
d. Sorumlu Kişi 
 
317
e. Rücu Hakkı 
 
319
f. Bina veya Yapı Eserinin Arz Ettiği Tehlikeyi Bertaraf Etme Yükümlülüğü 
 
319
8. Taşınmaz Malikinin Sorumluluğu 
 
320
a. Genel Olarak 
 
320
b. Uygulama Alanı 
 
321
c. Tazminat Sorumluluğunun Şartları ve Rücu Hakkı 
 
322
d. Tehlikenin Bertaraf Edilmesi Talebi 
 
324
9. Devletin Tapu Sicilinin Hukuka Aykırı Olarak Tutulmasından Doğan Sorumluluğu 
 
325
a. Genel Olarak 
 
325
b. Sorumluluğun Uygulama Alanı 
 
325
c. Sorumluluğun Şartları 
 
326
d. Rücu Hakkı 
 
327
III. MADDİ ZARARIN TAZMİNİ 
 
327
A. Zararın Belirlenmesi 
 
327
1. Genel Olarak 
 
327
2. Yararların Denkleştirilmesi (Yararların Mahsubu) 
 
329
3. Bedensel Zarar ve Ölüm Halinde Maddî Tazminatın Kapsamı 
 
330
a. Genel Olarak 
 
330
b. Bedensel Zarar Halinde 
 
330
c. Ölüm Halinde 
 
332
B. Tazminatın Belirlenmesi 
 
335
1. Genel Olarak 
 
335
2. Tazminatın Şekli 
 
335
3. Tazminatın Miktarının Belirlenmesi 
 
336
a. Genel Olarak 
 
336
b. İndirim Sebepleri 
 
337
aa. Failin Hafif Kusurlu Olması 
 
337
bb. Zarar Görenin Rızası 
 
337
cc. Zarar Görenin Birlikte (Ortak, Müterafik) Kusuru 
 
337
dd. Failin Yoksulluğa Düşecek Olması 
 
338
ee. Diğer İndirim Sebepleri 
 
339
C. Haksız Rekabet Halinde Maddî Zararın Tazmini 
 
339
D. Maddî Tazminat Davası 
 
340
1. Davanın Tarafları 
 
340
a. Davacı 
 
340
b. Davalı 
 
340
2. Yetkili ve Görevli Mahkeme 
 
341
3. Zamanaşımı 
 
341
a. Zarar Görenin Açacağı Davada Zamanaşımı 
 
341
aa. Genel Olarak 
 
341
bb. Faile Karşı 
 
341
cc. Kusursuz Sorumlu Kişiye Karşı 
 
342
b. Rücu Davasında Zamanaşımı 
 
342
c. Daimî Def’i 
 
343
4. Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi ve Geçici Ödemeler 
 
344
a. Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi 
 
344
b. Geçici Ödemeler 
 
345
IV. MANEVİ ZARARIN TAZMİNİ 
 
345
A. Genel Olarak 
 
345
B. Şartları 
 
346
1. Genel Olarak 
 
346
2. Bir Kimsenin Kişilik Haklarına Yönelik Hukuka Aykırı Bir Saldırı Bulunmalıdır 
 
346
3. Bu Saldırı Neticesinde Manevî Zarar Doğmuş Olmalıdır 
 
347
4. Sorumlu Kişinin Sorumluluğuna Neden Olan Kusuru veya Kusuru Olmasa da Sorumlu Olmasına Neden Olan Bir Kusursuz Sorumluluk Normu Bulunmalıdır 
 
348
C. Manevî Tazminat Davası 
 
348
1. Taraflar 
 
348
a. Davacı 
 
348
b. Davalı 
 
350
2. Yetkili ve Görevli Mahkeme ile Zamanaşımı 
 
350
3. Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi 
 
350
V. CEZA HÂKİMİNİN KARARININ HUKUK DAVASINA ETKİSİ 
 
351
VI. BİRDEN ÇOK SORUMLULUK SEBEBİ VEYA BİRDEN ÇOK SORUMLU BULUNMASI 
 
351
A. Bir Kişi Bakımından Birden Çok Sorumluluk Sebebinin Bulunması 
 
351
1. Bir Davranışın Hem Borca Aykırı Davranış Hem de Haksız Fiil Oluşturması 
 
351
2. Bir Kişinin Kusura Dayanmayan Sorumlulukta Kusurunun Bulunması 
 
352
3. Bir Kişinin Birden Fazla Kusura Dayanmayan Sorumluluk Hükmü Çerçevesinde Sorumlu Olması 
 
353
B. Bir Zarardan Birden Çok Kişinin Sorumluluğu 
 
354
3. Kısım
 
 
SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMEDEN DOĞAN BORÇLAR
 
 
I. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME KAVRAMI, İŞLEVİ VE TEMEL ÖZELLİKLERİ 
 
355
II. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMENİN ŞARTLARI 
 
355
A. Genel Olarak 
 
355
B. Zenginleşme 
 
357
C. Fakirleşme 
 
358
D. Nedensellik Bağı 
 
359
E. Haklı Sebebin Bulunmaması 
 
359
1. Genel Olarak 
 
359
2. İfa Yoluyla Zenginleşmeler 
 
359
a. Genel Olarak 
 
359
b. İfa Sebebinin Hiç Bulunmaması 
 
360
c. İfa Sebebinin Geçersiz Olması 
 
360
d. İfa Sebebinin Gerçekleşmemiş Olması 
 
362
e. İfa Sebebinin Sona Ermesi (Ortadan Kalkması) 
 
363
3. İfa Dışı Zenginleşmeler 
 
366
III. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME TALEBİNİN ÇEŞİTLİ TALEPLER KARŞISINDAKİ DURUMU VE SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME TALEBİNİN İLERİ SÜRÜLEMEYECEĞİ HALLER 
 
366
A. Sebepsiz Zenginleşme Talebinin Çeşitli Talepler Karşısındaki Durumu 
 
366
1. Genel Olarak 
 
366
2. Sebepsiz Zenginleşme Talebini Bertaraf Eden Talepler 
 
366
a. İstihkak Davasına İlişkin Talep 
 
366
b. Zilyetlik Davalarına İlişkin Talepler 
 
367
c. Gerçek Vekâletsiz İş Görme Talebi 
 
367
d. Sözleşmeye Dayanan Talep 
 
367
3. Sebepsiz Zenginleşme Talebiyle Yarışan Talepler 
 
368
a. Haksız Fiilden Doğan Talep 
 
368
b. Gerçek Olmayan (Caiz Olmayan) Vekâletsiz İş Görmeden Doğan Talep 
 
368
B. Sebepsiz Zenginleşme Talebinin (veya Başka Bir Talebin) Bulunmadığı Durumlar 
 
369
1. Genel Olarak 
 
369
2. Hukuka veya Ahlâka Aykırı Amaç Güdülerek Verilen Şeyler 
 
369
3. Eksik Borcun İfasında 
 
370
4. Borç Olmayan Şeyin Borçlu Olunmadığı Bilinerek İfasında 
 
370
IV. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMEDE İADE BORCU 
 
371
A. Genel Olarak 
 
371
B. İade Borcunun Kapsamı 
 
373
1. Sebepsiz Zenginleşenin İyiniyetli Olması Halinde 
 
373
2. Sebepsiz Zenginleşenin Kötüniyetli Olması Halinde 
 
375
3. Zenginleşenin İade Sırasında İleri Sürebileceği Talepler 
 
377
IV. ZAMANAŞIMI 
 
379
3. Bölüm:
 
 
BORÇ İLİŞKİSİNİN HÜKÜMLERİ
 
 
1. Kısım
 
 
BORCUN İFASI
 
 
I. İFANIN HUKUKÎ NİTELİĞİ, İFADA FİİL EHLİYETİ VE TASARRUF YETKİSİ, İFANIN UNSURLARI 
 
383
A. Genel Olarak 
 
383
B. İfanın Hukukî Niteliği 
 
383
C. İfada Fiil Ehliyeti ve Tasarruf Yetkisi 
 
385
1. İfada Fiil Ehliyeti 
 
385
2. İfada Tasarruf Yetkisi 
 
385
D. İfanın Unsurları 
 
387
1. Genel Olarak 
 
387
2. İfanın Tarafları 
 
388
a. Borcu İfa Edecek Kişi ve Üçüncü Kişinin İfası 
 
388
aa. Genel Olarak 
 
388
bb. Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfa Edilmesinin Sonuçları 
 
388
aaa. Genel Kural: Borcun Sona Ermesi ve Rücu 
 
388
bbb. İstisna: Borcun Sona Ermemesi ve Üçüncü Kişinin Alacaklıya Halef Olması 
 
389
b. Borcun İfa Edileceği Kişi ve Üçüncü Kişiye İfa 
 
390
3. İfanın Konusu 
 
392
II. ÇEŞİTLİ EDİMLERİN İFASI 
 
393
A. Bölünebilen Edimlerde İfa (Kısmi İfa) 
 
393
B. Bölünemeyen Edimlerde İfa 
 
395
C. Çeşit (Cins) ve Parça Borçlarında İfa 
 
396
1. Çeşit Borcu – Parça Borcu Ayrımı ve Mislî Eşya – Gayrımislî Eşya Ayrımı ile İlişkisi 
 
396
2. Çeşit Borçlarında ve Parça Borçlarında İfa 
 
397
a. Çeşit Borçlarında İfa 
 
397
b. Parça Borçlarında İfa 
 
397
3. Sınırlı Çeşit Borcu Kavramı ve Bu Borçların İfası 
 
398
D. Seçimlik Borçlarda İfa 
 
399
E. Para Borçlarında İfa 
 
400
1. Genel Olarak 
 
400
2. Yasal Düzenlemeler Çerçevesinde Yasal Olduğu Durumlar Bakımından Yabancı Para Borçlarında İfa 
 
403
a. Genel Kural ve İstisnası 
 
403
b. Yabancı Para Borcunun Vadesinde Ödenmemesi 
 
404
3. Para Borçlarında Faiz 
 
404
a. Genel Olarak Faiz ve Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı 
 
404
aa. Genel Olarak Faiz 
 
404
bb. Anayasa Mahkemesi’nin 22.07.2025 Tarih ve E. 2024/24, K. 2025/164 Sayılı İptal Kararı 
 
405
b. Anapara Faizi 
 
406
aa. Ticarî Olmayan İşlerde Anapara Faizi 
 
408
bb. Ticarî İşlerde Anapara Faizi 
 
409
c. Temerrüt Faizi 
 
409
aa. Ticarî Olmayan İşlerde Temerrüt Faizi 
 
411
bb. Ticarî İşlerde Temerrüt Faizi 
 
413
4. Para Borçlarında Mahsup 
 
415
a. Genel Olarak 
 
415
b. Tek Bir Borcun Bulunduğu Hallerde Mahsup 
 
415
c. Birden Fazla Borcun Bulunduğu Hallerde Mahsup 
 
416
5. Para Borçlarında Ödemenin İspatı 
 
416
III. İFA YERİ VE İFA ZAMANI 
 
417
A. İfa Yeri 
 
417
B. İfa Zamanı 
 
418
1. Genel Olarak 
 
418
2. İfa Zamanının Belirlenmesi 
 
418
a. Muaccel Borç – Müeccel Borç 
 
418
b. Özel Olarak Vadeye Bağlı Borçlar 
 
419
aa. Genel Olarak 
 
419
bb. Vadeye Bağlı Borçlarda Sürenin Hesaplanması 
 
420
3. Zamanından Önce İfa 
 
421
IV. KARŞILIKLI (TAM İKİ TARAFA) BORÇ YÜKLEYEN SÖZLEŞMELERDE İFA 
 
422
A. Genel Olarak 
 
422
B. Aynı Anda İfa Kuralı ve Ödemezlik Def’i 
 
422
C. Bir Tarafın Ödeme Güçsüzlüğü Halinde Diğer Tarafın Def’i ve Fesih Hakkı 
 
423
V. ALACAKLI TEMERRÜDÜ VE BORCUN İFASINI ENGELLEYEN ALACAKLIYA İLİŞKİN DİĞER SEBEPLER 
 
425
A. Alacaklı Temerrüdü 
 
425
1. Genel Olarak 
 
425
2. Şartları 
 
426
3. Sonuçları 
 
428
a. Borçtan Kurtulma İmkânı 
 
428
aa. Genel Olarak 
 
428
bb. Verme Borçlarında Borçtan Kurtulma İmkânı 
 
429
aaa. Malı Tevdi Hakkı 
 
429
i. Genel Olarak 
 
429
ii. Tevdi Yeri 
 
429
iii. Tevdiyle Borcun Sona Ermesi ve İstisnası 
 
429
iv. Tevdinin İfadan Farkı 
 
430
bbb. Malı Sattırarak Bedeli Tevdi Hakkı 
 
431
i. Genel Olarak 
 
431
ii. Tevdiye Elverişsizlik 
 
431
iii. Malı Sattırarak Bedelin Tevdiinde Usûl 
 
432
cc. Yapma Borçlarında Borçtan Kurtulma İmkânı 
 
432
b. Diğer İmkânlar 
 
433
B. Borcun İfasını Engelleyen Alacaklıya İlişkin Diğer Sebepler 
 
435
2. Kısım
 
 
BORCUN İFA EDİLMEMESİ
 
 
(BORCA AYKIRI DAVRANIŞ)
 
 
I. GENEL OLARAK 
 
437
II. BORCA AYKIRI DAVRANIŞ İLE CULPA IN CONTRAHENDO ARASINDAKİ İLİŞKİ 
 
439
III. İFA DAVASI VE CEBRİ İCRA 
 
439
A. Genel Olarak 
 
439
B. Verme Tipi Borçlarda İfa Davası ve Cebri İcra 
 
440
C. Yapma ve Yapmama Tipi Borçlarda İfa Davası ve Cebri İcra 
 
440
IV. BORCA AYKIRI DAVRANIŞIN TÜRLERİ VE HÜKÜMLERİ 
 
441
A. Kusurlu İfa İmkânsızlığı ve Hükümleri 
 
441
1. Kavram 
 
441
2. Hükümleri 
 
441
B. Borcun Gereği Gibi İfa Edilmemesi (Kötü İfa) ve Hükümleri 
 
443
1. Kavram 
 
443
2. Hükümleri 
 
444
C. Temerrüt (Borçlu Temerrüdü) ve Hükümleri 
 
444
1. Kavram 
 
444
2. Şartları 
 
444
3. Hükümleri (Hukukî Sonuçları) 
 
448
a. Genel Olarak 
 
448
b. Temerrüdün Genel Sonuçları 
 
449
aa. Gecikme Tazminatı 
 
449
bb. Beklenmedik Hâlden (Kazadan) Sorumluluk (Beklenmedik Hâl Nedeniyle Ortaya Çıkan Zararları Tazmin Sorumluluğu) 
 
450
c. Temerrüdün Para Borçlarına Özgü Sonuçları 
 
452
aa. Temerrüt Faizi 
 
452
bb. Aşkın Zarar (Ek, Munzam Zarar) 
 
458
d. Temerrüdün Tam İki Tarafa Borç Yükleyen (Synallagmatik) Sözleşmelerdeki Sonuçları 
 
460
aa. Genel Olarak 
 
460
bb. Alacaklının Sahip Olduğu Haklar 
 
460
aaa. Genel Olarak Haklar 
 
460
bbb. Karşılıklı Borç Yükleyen Sözleşmelerde Temerrüde Özgü Hakların Özellikleri 
 
462
i. Karşılıklı Borç Yükleyen Sözleşmenin Sürekli Edim İçermeyen Ani Edimli Sözleşme Olması Halinde Uygulanması Gündeme Gelen Hakların Özellikleri 
 
462
ii. Karşılıklı Borç Yükleyen Sözleşmenin Sürekli Edim İçermesi Haline Özgü Hakların Özellikleri 
 
465
cc. Hakların Kullanılması 
 
466
aaa. Genel Olarak 
 
466
bbb. Seçimlik Hakların Kullanılmasına İlişkin Genel Özellik 
 
466
ccc. Süre (Mehil) Tayinine İlişkin Özellikler 
 
466
i. Genel Olarak 
 
466
ii. Süre (Mehil) Tayin Edilmesi Gerekmeyen Haller 
 
468
ddd. Seçimlik Hakların Kullanılmasında Zararın İspatı 
 
470
eee. Seçimlik Hakların Kullanılmasında Kusurun Rolü 
 
470
4. Sona Ermesi 
 
472
5. Kısmi Temerrüt ve Hukukî Sonuçları 
 
473
V. BORCA AYKIRI DAVRANIŞTA ZARAR VE ZARARIN HESAPLANMASI 
 
474
A. Borca Aykırı Davranışta Zarar Kavramı 
 
474
B. Borca Aykırı Davranışta Zararın Hesaplanması 
 
475
1. Genel Olarak 
 
475
2. Aynen İfadan Vazgeçerek Müspet Zararın Tazmininin Talep Edilmesi Halinde Zararın Hesaplanması 
 
475
a. Genel Olarak 
 
475
b. Temerrüde Düşülen Edimin Alacaklısı Kendi Edimini İfa Etmişse 
 
475
c. Temerrüde Düşülen Edimin Alacaklısı Kendi Edimini İfa Etmemişse 
 
476
3. Sözleşmeden Dönme ve Menfi Zararın Tazminin Talep Edilmesi Halinde Zararın Hesaplanması 
 
477
C. Borca Aykırı Davranışta Tazminatın Kapsamının ve Şeklinin Belirlenmesi 
 
478
VI. SORUMSUZLUK ANLAŞMASI 
 
479
A. Kavram 
 
479
B. Borçlunun Sorumluluğa Neden Olabilecek Davranışı Gerçekleştiren Kişiye Göre Sorumsuzluk Anlaşmasının Türleri ve Bu Türlere Göre Anlaşmanın Geçerliliği 
 
480
1. Genel Olarak 
 
480
2. Borçlunun Kendi Borca Aykırı Davranışından Sorumlu Olmayacağına İlişkin Sorumsuzluk Anlaşması ve Geçerliliği 
 
480
3. Borçlunun Alacaklıya Karşı Yardımcı Kişinin Verdiği Zarardan Sorumlu Olmayacağına İlişkin Sorumsuzluk Anlaşması ve Geçerliliği 
 
482
VII. BORÇLUNUN İFA YARDIMCILARININ FİİLİNDEN SORUMLULUĞU 
 
483
A. Genel Olarak 
 
483
B. Sorumluluğun Şartları 
 
484
C. Borçlunun İfa Yardımcılarının Eylemlerinden Sorumluluğunun Adam Çalıştıranın Sorumluluğuyla Karşılaştırılması 
 
487
1. Genel Olarak 
 
487
2. Farkları 
 
488
3. Borçlunun Yanında Çalışan Kişinin Borcun İfası veya Borçtan Doğan Hakkın Kullanılmasında Alacaklıya Zarar Vermesi Durumu 
 
489
3. Kısım
 
 
BORÇLARIN ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE ETKİSİ
 
 
I. ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN FİİLİNİ ÜSTLENME (ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN FİİLİNİ TAAHHÜT) 
 
493
A. Kavram 
 
493
B. Hükümleri 
 
494
C. Üçüncü Kişinin Edimini Taahhüt ile Kefalet Arasındaki Farklar 
 
495
II. ÜÇÜNCÜ KİŞİ YARARINA SÖZLEŞME 
 
496
A. Genel Olarak 
 
496
B. Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Türleri ve Hükümleri 
 
497
1. Türleri 
 
497
2. Hükümleri 
 
497
a. Tam Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Hükümleri 
 
497
b. Eksik Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Hükümleri 
 
499
C. Çalışana Gerçekleştirilecek Zararlara İlişkin Sorumluluk Sigortalarında Durum 
 
500
4. Bölüm:
 
 
BORCUN VE BORÇ İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ,
 
 
ZAMANAŞIMI
 
 
1. Kısım
 
 
BORCUN VE BORÇ İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ
 
 
I. BORCUN VE BORÇ İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ KAVRAMLARI 
 
503
II. BORÇ İLİŞKİSİNİ SONA ERDİREN SEBEPLER 
 
503
A. Genel Olarak 
 
503
B. İkâle (Bozma Anlaşması) 
 
504
C. Fesih 
 
504
D. Sözleşmeden Dönme 
 
505
E. Özel Olarak Aşırı İfa Güçlüğüne Dayanan Dönme veya Fesih 
 
505
1. Genel Olarak 
 
505
2. Şartları 
 
506
3. Hükümleri 
 
508
F. İptal 
 
509
G. Borç İlişkisinin Yenilenmesi 
 
509
III. BORCU SONA ERDİREN SEBEPLER 
 
509
A. Genel Olarak 
 
509
B. İbra 
 
510
1. Kavram 
 
510
2. Özellikleri 
 
510
3. Kurulması ve Şekli 
 
511
a. Kurulması 
 
511
b. Şekli 
 
511
C. Birleşme (Alacaklı ve Borçlu Sıfatlarının Birleşmesi) 
 
512
1. Kavram 
 
512
2. Hükümleri 
 
512
D. Yenileme 
 
514
1. Kavram 
 
514
2. Şartları 
 
515
3. Türleri 
 
515
4. Cari Hesap Sözleşmesinde Durum 
 
516
5. Yenilemenin Sonuçları 
 
516
E. İfa İmkânsızlığı 
 
517
1. Kavram 
 
517
2. Hükümleri 
 
517
a. Borcun Tamamına İlişkin Kusursuz İfa İmkânsızlığının Hükümleri 
 
517
b. Kısmi İfa İmkânsızlığının Hükümleri (Borcun Bir Kısmına İlişkin Kusursuz İfa İmkânsızlığının Hükümleri) 
 
518
F. Takas (Ödeşme) 
 
518
1. Kavram 
 
518
2. Şartları 
 
519
a. Genel Olarak 
 
519
b. Karşılıklı Borçluluk 
 
519
aa. Temel Kural 
 
519
bb. Özel Durumlar 
 
520
aaa. Karşılıklı Borçluluk Bulunmadığından Takasın Mümkün Olmadığı Bazı Özel Durumlar 
 
520
bbb. Karşılıklı Borçluluk Bulunmamasına Rağmen Takasın Mümkün Olduğu İstisnai Hâl 
 
521
c. Borçlarda Özdeşlik 
 
522
d. Takası İleri Sürecek Olanın Alacağının Muaccel Olması 
 
522
aa. Temel Kural 
 
522
bb. Bazı Özel Durumlarda Takas 
 
523
aaa. Karşılıklı Borçlardan Birinin Eksik Borç Olması Durumu 
 
523
bbb. Karşılıklı Borçlardan Birinin Müeccel Olması Durumu 
 
523
ccc. Karşılıklı Borçlardan Birinin Zamanaşımına Uğramış Olması Durumu 
 
524
i. Duruma İlişkin Temel Kural 
 
524
ii. Zamanaşımında Uğramış Borçlarda Özel Durum 
 
525
3. Ancak Karşı Tarafın Rızasıyla Takas Edilebilecek Borçlar 
 
526
4. Takasın Sonuçları 
 
527
2. Kısım
 
 
ZAMANAŞIMI
 
 
I. ZAMANAŞIMI KAVRAMI 
 
529
A. Genel Olarak 
 
529
B. Zamanaşımının Hak Düşürücü Süreden Farkı 
 
530
II. ZAMANAŞIMINA UĞRAMIŞ BORCUN ÖZELLİKLERİ 
 
530
III. REHİNLE TEMİN EDİLEN ALACAKLARDA ZAMANAŞIMI 
 
531
IV. ZAMANAŞIMI SÜRELERİ, ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BAŞLANGICI VE ZAMANAŞIMININ HESAPLANMASI 
 
532
A. Zamanaşımı Süreleri 
 
532
B. Zamanaşımı Süresinin Başlangıcı 
 
532
C. Zamanaşımının Hesaplanması 
 
533
V. ZAMANAŞIMININ DURMASI VE KESİLMESİ 
 
534
A. Genel Olarak 
 
534
B. Zamanaşımının Durması 
 
534
C. Zamanaşımının Kesilmesi 
 
535
1. Genel Olarak 
 
535
2. Zamanaşımını Kesen Haller 
 
535
a. Zamanaşımının Borçlunun Bir Fiiliyle Kesilmesi 
 
535
b. Zamanaşımının Alacaklının Bir Fiiliyle Kesilmesi 
 
536
c. Zamanaşımının Yargılama veya Takibe İlişkin Bir İşlemle veya Yargıcın Kararıyla Kesilmesi 
 
536
3. Zamanaşımının Kesilmesinin Hükümleri 
 
537
a. Zamanaşımının Kesilmeden Sonra İşleyecek Yeni Süre Bakımından 
 
537
b. Zamanaşımının Kesilmesinin Borçlu Dışında Kalan Diğer Kişilere Etkisi Bakımından 
 
537
VI. ZAMANAŞIMI SÜRELERİNİN KESİNLİĞİ 
 
537
VII. ZAMANAŞIMINDAN VAZGEÇME 
 
538
VIII. ZAMANAŞIMININ DOLMASININ HÜKÜMLERİ 
 
539
5. Bölüm:
 
 
BORÇ İLİŞKİSİNDE ÖZEL DURUMLAR
 
 
1. Kısım
 
 
TESELSÜL
 
 
(MÜTESELSİL BORÇLULUK VE MÜTESELSİL ALACAKLILIK)
 
 
I. GENEL OLARAK 
 
541
II. BORÇLULAR ARASINDA TESELSÜL (MÜTESELSİL BORÇLULUK) 
 
541
A. Genel Olarak 
 
541
B. Özellikleri 
 
543
C. Müteselsil Borçlulukta İlişkiler 
 
544
1. Dış İlişki (Alacaklı ile Müteselsil Borçlular Arasındaki İlişki) 
 
544
a. Müteselsil Borçlulardan Her Birinin Borcun Tamamı Ödeninceye Kadar Alacaklıya Karşı Sorumlu Olması 
 
544
b. Müteselsil Borçlulardan Birinin Kişisel Eylemiyle Diğerlerinin Durumunu Ağırlaştıramaması 
 
544
c. Def’i ve İtirazlar 
 
545
aa. Ortak Def’i ve İtirazlar 
 
545
bb. Kişisel Def’i ve İtirazlar 
 
545
2. İç İlişki (Müteselsil Borçlular Arasındaki İç İlişki) 
 
546
a. Rücu Hakkı 
 
546
b. Alacaklının Haklarına Halef Olma 
 
546
III. ALACAKLILAR ARASINDA TESELSÜL (MÜTESELSİL ALACAKLILIK) 
 
547
A. Genel Olarak 
 
547
B. Hükümleri 
 
548
2. Kısım
 
 
KOŞULA (ŞARTA) BAĞLI BORÇLAR
 
 
I. GENEL OLARAK 
 
551
II. KOŞULUN TÜRLERİ, KOŞULA BAĞLANAMAYAN İŞLEMLER, YASAK KOŞULLAR VE ANLAMSIZ VEYA RAHATSIZ EDİCİ KOŞULLAR 
 
551
A. Koşulun Türleri 
 
551
1. Geciktirici Koşul – Bozucu Koşul 
 
551
2. Tesadüfi Koşul – İradi Koşul – Karma Koşul 
 
552
3. Olumlu (Müspet) Koşul – Olumsuz (Menfi) Koşul 
 
552
B. Koşula Bağlanamayan İşlemler 
 
553
C. Yasak Koşullar 
 
554
D. Anlamsız veya Rahatsız Edici Koşullar 
 
554
III. GECİKTİRİCİ KOŞUL 
 
554
A. Genel Olarak 
 
554
B. Geciktirici Koşulun Hüküm ve Sonuçları 
 
555
IV. BOZUCU KOŞUL 
 
557
3. Kısım
 
 
BAĞLANMA PARASI, CAYMA PARASI, CEZA KOŞULU
 
 
I. BAĞLANMA PARASI (PEY AKÇESİ) 
 
559
II. CAYMA PARASI (CAYMA AKÇESİ) 
 
559
III. CEZA KOŞULU 
 
559
A. Genel Olarak 
 
559
B. Ceza ile İfa Arasındaki İlişki 
 
560
1. Genel Olarak 
 
560
2. Seçimlik Ceza Koşulu ile İfaya Eklenen Ceza Koşulu 
 
561
3. Dönme veya Fesih Cezası Bulunduğunun Kanıtlanması İmkânı 
 
562
a. Genel Olarak Dönme veya Fesih Cezası ve Bu Cezanın Ceza Koşulu ile Cayma Parasından Farkı 
 
562
aa. Genel Olarak Dönme veya Fesih Cezası 
 
562
bb. Dönme/Fesih Cezasının Ceza Koşulu ile Cayma Parasından Farkı 
 
562
b. Borçlunun Cezanın Dönme/Fesih Cezası Olduğunu Kanıtlayabilme İmkânı 
 
563
C. Ceza ile Zarar Arasındaki İlişki 
 
563
D. Cezanın Miktarı ve İndirilmesi 
 
564
4. Kısım
 
 
DAR VE GENİŞ ANLAMDA BORÇ İLİŞKİSİNDE
 
 
TARAF DEĞİŞİKLİKLERİ
 
 
I. DAR ANLAMDA BORÇ İLİŞKİSİNDE TARAF DEĞİŞİKLİĞİ 
 
565
A. Alacağın Devri 
 
565
1. Genel Olarak 
 
565
2. Alacağın Devri Kavramı, Devrin Hukukî Niteliği ve Devrin Kaynağı 
 
566
a. Alacağın Devri Kavramı 
 
566
b. Alacağın Devrinin Hukukî Niteliği 
 
567
c. Alacağın Devrinin Kaynağı 
 
570
3. Alacağın Devrinin Geçerlilik Şartları 
 
570
4. Alacağın Devrinin Hükümleri ve Devredenin Devralana Karşı Sorumluluğu (Garanti Sorumluluğu) 
 
574
a. Alacağın Devrinin Hükümleri 
 
574
b. Alacağı Devredenin Devralana Karşı Sorumluluğu 
 
575
aa. Çeşitli Durumlarda Sorumluluk 
 
575
bb. Sorumluluğun Kapsamı 
 
576
5. Alacağın Devrinde Borçlunun Savunma İmkânları 
 
577
a. Genel Olarak 
 
577
b. Alacağın Devri İşleminden Doğan Def’i ve İtirazlar 
 
577
c. Borçlu ile Alacaklı Arasındaki Sözleşmeden Doğan Def’i ve İtirazlar 
 
578
d. Borçlunun Önceki Alacaklının Şahsına Karşı Sahip Olduğu Def’iler 
 
579
B. Borcun Nakli (Borcun Üstlenilmesi) 
 
579
1. Genel Olarak 
 
579
2. İç Yüklenme Sözleşmesi ile Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfasından Farkı 
 
579
a. İç Yüklenme Sözleşmesinden Farkı 
 
579
b. Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfasından Farkı 
 
580
3. Borcun Nakli Sözleşmesinin Kurulması 
 
581
a. Genel Olarak 
 
581
b. Üstlenen ve Alacaklının Karşılıklı İrade Beyanlarıyla Kurulması 
 
582
aa. Borcu Üstlenenin Süreli Olarak Öneride Bulunması Durumunda 
 
582
bb. Borcu Üstlenenin Süresiz Olarak Öneride Bulunması Durumunda 
 
582
c. İç Yüklenme Sözleşmesinin Borçlu Tarafından Bildirilmesi Üzerine Alacaklının Bu Bildirime Rıza Göstermesiyle Kurulması 
 
583
4. Borcun Nakli Sözleşmesinin Hükümleri 
 
583
5. Borcun Naklinde Borcu Üstlenen Kişinin Savunma İmkânları 
 
584
6. Borcun Naklinde Alacaklının Rızasının Aranmadığı Özel Durumlar 
 
586
a. Bir Malvarlığının veya İşletmenin Aktif ve Pasifleri ile Devri 
 
586
b. İşletmelerin Birleşmesi 
 
586
C. Borca Katılma 
 
587
II. GENİŞ ANLAMDA BORÇ İLİŞKİSİNDE TARAF DEĞİŞİKLİĞİ 
 
587
A. Genel Olarak 
 
587
B. Sözleşmenin Devri 
 
587
C. Sözleşmeye Katılma 
 
588
Genel Kaynakça 
 
589
Kavramlar Dizini 
 
591
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.278,00    1.278,00   
Cardfinans ( Finansbank )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.278,00    1.278,00   
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.278,00    1.278,00   
Diğer Kartlar
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.278,00    1.278,00   
Kapat