Türk Hukuk Tarihi

Stok Kodu:
9786253611095
Boyut:
16x24
Sayfa Sayısı:
656
Basım Yeri:
Ankara
Baskı:
17
Basım Tarihi:
2026-09
Kapak Türü:
Karton
Kağıt Türü:
1.Hamur
%10 indirimli
1.200,00TL
1.080,00TL
Taksitli fiyat: 1 x 1.080,00TL
Havale/EFT ile: 1.026,00TL
9786253611095
402913
Türk Hukuk Tarihi
Türk Hukuk Tarihi
1080

Prof. Dr. Halil Cin

Prof. Dr. Gül Akyılmaz

 

 

İçindekiler
 
 
17. Baskıya Önsöz 
 
5
Birinci Baskıya Önsöz 
 
7
Kısaltmalar 
 
25
GİRİŞ
 
 
I. HUKUK TARİHİNİN KONUSU VE BÖLÜMLERİ 
 
27
II. TÜRK HUKUK TARİHİNİN ÖNEMİ 
 
29
III. HUKUK TARİHİNİN GELİŞİMİ 
 
31
IV. TÜRK HUKUK TARİHİNİN DÖNEMLERİ 
 
34
Birinci Bölüm
 
 
İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK HUKUKU
 
 
I. İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK DEVLETLERİNE GENEL BİR BAKIŞ 
 
37
A. Hun Devleti 
 
37
B. Göktürk Devleti 
 
38
C. Uygur Devleti 
 
39
D. İslamiyet Öncesi Türk Devletlerinin Dini İnançları 
 
40
II. İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK HUKUKU 
 
42
A. İslamiyet Öncesi Türk Hukuk Tarihinin Kaynakları 
 
42
1. Çin Kaynakları 
 
43
2. Epigrafik ve Arkeolojik Kaynaklar 
 
43
3. Kanunnameler 
 
45
4. Dil ve Dil Üzerine Yapılan Çalışmalar 
 
45
5. Tarihî–Edebî Eserler 
 
46
B. İslamiyet Öncesi Türk Devletlerinin Yapısı ve İşleyişi 
 
48
1. Hakan 
 
48
2. Kurultay 
 
51
3. Önemli Devlet Görevlileri 
 
53
C. Ceza Hukuku 
 
55
D. Aile Hukuku 
 
56
1. Evlenme 
 
57
2. Boşanma 
 
63
3. Evlat Edinme 
 
64
E. Miras Hukuku 
 
65
F. Borçlar ve Eşya Hukuku 
 
66
İkinci Bölüm
 
 
İSLAMİYET’İN KABULÜNDEN SONRA TÜRK HUKUKU
 
 
I. TÜRKLERİN İSLAMİYET’İ KABUL ETMELERİ 
 
69
II. İSLAMİYET’İN KABULÜNDEN SONRAKİ TÜRK HUKUK TARİHİNİN KAYNAKLARI 
 
71
III. OSMANLI HUKUK SİSTEMİ VE ŞER’Î HUKUK ÖRFÎ HUKUK AYRIMI 
 
76
A. İslam Hukuku ve Özellikleri 
 
76
B. İslam Hukukunun Kaynakları 
 
78
1. Asli Kaynaklar 
 
78
a. Kitap (Kur’an) 
 
78
b. Sünnet 
 
80
c. İcmâ 
 
82
d. Kıyas 
 
83
2. Tali Kaynaklar 
 
85
a. İstihsan 
 
85
b. Kamu Yararı–Maslahat–Mesalih–i Mürsele–İstislah 
 
86
c. Örf ve Âdet 
 
87
d. Sahabe Fetvası 
 
88
C. İslam Hukukunun Teşekkülü ve Tarihî Devirleri 
 
88
1. Hz. Peygamber Dönemi 
 
89
2. Dört Halife ve Sahabeler Dönemi 
 
90
3. Tâbiin Dönemi 
 
92
4. Mezheplerin Teşekkül Dönemi (Müçtehit İmamlar Devri) 
 
93
a. Hanefî Mezhebi 
 
94
b. Mâlikî Mezhebi 
 
96
c. Şafiî Mezhebi 
 
96
d. Hanbelî Mezhebi 
 
97
e. Sünni Olmayan Mezhepler–Şia 
 
98
5. Taklit Dönemi 
 
99
6. Kanunlaştırma ve Yeni İçtihat Dönemi 
 
101
D. Örfî Hukuk 
 
101
1. Örfî Hukukun Tanımı ve Ortaya Çıkış Sebepleri 
 
102
2. Osmanlı Hukukunda Örfî Hukukun Gelişimi 
 
104
3. Örfî Hukukun Kapsamı 
 
108
a. Şer’î Hükümlerin Kanun Halinde Tedvin Edilmesi 
 
108
b. İçtihadi Konularda Mevcut İçtihatlardan Birinin Tercih Edilmesi 
 
108
c. Ulu’l–emrin Kendisine Tanınan Sınırlı Yasama Yetkisini Kullanması 
 
109
4. Örfî Hukuk–Şer’î Hukuk İlişkisi 
 
110
5. Resmî Mezhep Uygulaması 
 
112
Üçüncü Bölüm
 
 
İSLAM VE OSMANLI HUKUKUNDA DEVLETİN YAPISI VE İŞLEYİŞİ
 
 
I. İSLAM HUKUKUNDA DEVLETİN YAPISI VE İŞLEYİŞİ 
 
117
A. Medine Anayasası 
 
117
B. Devletin Temel Özellikleri 
 
118
1. Dinî Esaslara Dayanması 
 
118
2. Sınırlı İktidar 
 
119
3. Şûra Prensibi 
 
119
C. Devletin Unsurları 
 
119
1. Hâkimiyet 
 
119
2. Ülke 
 
120
3. Halk 
 
121
II. İSLAM HUKUKUNDA DEVLETİN YAPISI (HİLAFET) 
 
122
A. Devlet Başkanında Aranan Nitelikler 
 
123
B. Seçilmesi 
 
125
1. Seçim (Biat) 
 
125
2. Ahd–İstihlaf 
 
126
C. Halifenin Görevleri 
 
128
D. Görevden Ayrılması 
 
129
III. OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI 
 
130
A. Osmanlı Devlet Teşkilatının Kökenleri 
 
130
1. Abbasi Devleti 
 
130
2. Büyük Selçuklu Devleti 
 
132
3. Anadolu Selçuklu Devleti 
 
136
B. Osmanlı Merkez Teşkilatı 
 
137
1. Padişah 
 
137
a. Kardeş Katli Meselesi 
 
139
b. Yönetici Sınıf–Reaya Ayrımı 
 
145
c. Kul Sistemi 
 
146
d. Padişahın Yetkileri 
 
151
2. Divân–ı Hümayun 
 
153
a. Toplantı Zamanı ve Yeri 
 
154
b. Üyeleri 
 
155
c. Toplantı ve Teşrifat 
 
157
d. Divân–ı Hümayunun Yetkileri 
 
157
e. Denetlenmesi 
 
162
f. Divân–ı Hümayunun Bürokratik Örgütü 
 
163
aa. Beylikçi Kalemi (Divân Kalemi) 
 
164
bb. Tahvil Kalemi 
 
164
cc. Ruus Kalemi 
 
164
dd. Mektubi–î Sadr–ı Âli Kalemi 
 
164
ee. Amedî Kalemi 
 
165
3. Merkez Teşkilatında Yer Alan Önemli Görevliler 
 
165
a. Vezir–i Âzam (Sadrazam) 
 
165
b. Kubbealtı Vezirleri 
 
169
c. Nişancı 
 
170
d. Defterdar 
 
172
e. Kaptan Paşa (Kaptan–ı Derya) 
 
172
f. Yeniçeri Ağası 
 
173
C. Osmanlı Taşra Teşkilatı 
 
174
1. Eyaletler ve Beylerbeyi 
 
175
2. Sancaklar (Liva) 
 
177
3. Kazalar 
 
179
4. Nahiyeler 
 
180
5. Tanzimat Sonrası Osmanlı Taşra Teşkilâtı 
 
181
IV. TANZİMAT ÖNCESİ OSMANLI YARGI TEŞKİLATI 
 
183
A. Şeyhülislam 
 
184
B. Kazasker 
 
187
C. Şer’iyye Mahkemeleri ve Kadılar 
 
189
D. Yargı Teşkilatında Yardımcı Görevliler 
 
194
1. Nâib 
 
194
2. Şuhûdü’l–hal 
 
195
3. Kassamlar 
 
196
4. Kâtipler 
 
196
5. Diğer Görevliler 
 
196
E. Diğer Yargı Organları 
 
196
V. TANZİMAT SONRASI OSMANLI YARGI TEŞKİLATI 
 
199
A. Şer’iyye Mahkemeleri ve Meclis–i Tetkikât–ı Şer’iyye 
 
200
B. Taşra Meclisleri 
 
201
C. Meclis–i Tahkikat 
 
204
D. Ticaret ve Karma Ticaret Mahkemeleri 
 
207
E. Nizamiye Mahkemeleri 
 
208
F. Meclis–i Ahkâm–ı Adliye 
 
211
G. Şurâ–yı Devlet 
 
213
Dördüncü Bölüm
 
 
GAYRİMÜSLİMLER
 
 
I. MÜSTEMENLERİN HUKUKİ STATÜSÜ 
 
217
II. ZİMMİ KAVRAMI VE ZİMMET ANLAŞMASI 
 
221
III. MİLLET SİSTEMİ 
 
222
IV. OSMANLI DEVLETİNDE ZİMMİLERİN HUKUKİ STATÜSÜ 
 
229
A. Aile Hukuku Açısından Zimmiler 
 
229
B. Miras Hukuku Açısından Zimmiler 
 
233
C. Zimmilerin Vakıf Kurma Hakları 
 
236
D. Borçlar ve Ticaret Hukuku Açısından Zimmiler 
 
239
E. Usul Hukuku Açısından Zimmiler 
 
241
F. Ceza Hukuku Açısından Zimmiler 
 
243
G. Zimmilerin Din ve Vicdan Hürriyetleri 
 
247
H. Vergi Hukuku Açısından Zimmiler 
 
253
I. Zimmilerin Siyasi Hakları 
 
256
V. ZİMMİLERE İKAMETGÂH, GİYİM, BİNİT VE SİLAH TAŞIMA KONUSUNDA GETİRİLEN SINIRLAMALAR 
 
258
VI. TANZİMAT VE MEŞRUTİYET DÖNEMLERİNDE ZİMMİLERİN HUKUKİ STATÜSÜ 
 
261
A. Tanzimat Fermanı ve Zimmiler 
 
262
B. Islahat Fermanı ve Zimmiler 
 
265
C. Meşrutiyet Dönemi ve Zimmiler 
 
269
Beşinci Bölüm
 
 
CEZA HUKUKU
 
 
I. GENEL BİLGİLER 
 
273
II. SUÇ KAVRAMI VE KISIMLARI 
 
274
III. SUÇUN UNSURLARI 
 
277
A. Kanuni Unsur 
 
277
1. Ceza Hukukunun Zaman Bakımından Uygulanması 
 
278
2. Ceza Kanunlarının Yer Bakımından Uygulanması 
 
279
3. Ceza Hukukunun Kişiler Bakımından Uygulanması 
 
280
a. Devlet Başkanı 
 
281
b. Zimmiler 
 
281
c. Köleler 
 
282
B. Maddi Unsur 
 
282
1. Teşebbüs 
 
283
2. Suçtan Vazgeçme ve Tövbe 
 
284
3. Suça İştirak 
 
284
C. Manevi Unsur 
 
284
1. Cezai Ehliyet 
 
285
2. Cezai Ehliyeti Ortadan Kaldıran veya Azaltan Sebepler (İsnat Yeteneğini Kaldıran Haller) 
 
286
a. Akıl Hastalığı 
 
286
b. Akıl Zayıflığı 
 
286
c. Uyku ve Bayılma 
 
287
d. Sarhoşluk 
 
287
e. İkrah 
 
288
D. Hukuka Aykırılık 
 
288
1. Meşru Müdafaa 
 
289
2. Tıbbi Müdahaleler 
 
289
3. Görevin İfası 
 
290
4. Öldürülmesi Serbest Olan Kişilerin Öldürülmesi ve Yaralanması 
 
290
IV. CEZA 
 
290
A. Cezaların Özellikleri 
 
291
1. Kanunilik 
 
291
2. Şahsilik 
 
291
3. Genellik 
 
293
B. Cezaların Çeşitleri 
 
293
C. Cezayı Düşüren veya Azaltan Sebepler 
 
293
V. HAD SUÇLARI VE CEZALARI 
 
295
A. Zina (Hadd–i Zina) 
 
295
B. Zina İftirası (Hadd–i Kazf) 
 
299
C. İçki (Şarap) İçme (Hadd–i Şirb) 
 
300
D. Hırsızlık (Hadd–i Sirkat) 
 
302
E. Yol Kesme (Hırabe–Kat’ı Tarik) 
 
304
F. İsyan (Bağy) 
 
306
G. Dinden Çıkma (İrtidat–Ridde) 
 
308
VI. KISAS VE DİYET SUÇLARI 
 
310
A. Adam Öldürme 
 
310
1. Kasten Adam Öldürme (Katl–i Amd) 
 
311
2. Kasta Benzer Adam Öldürme (Katl–i Şibh–i Amd) 
 
313
3. Hataen Adam Öldürme 
 
314
4. Hata Benzeri Adam Öldürme (Hata Mecrasına Cari Katl) 
 
314
5. Tesebbüben Adam Öldürme (Birinin Ölümüne Sebep Olma) 
 
315
B. Müessir Fiiller (Yaralama) 
 
315
C. Hamile Kadına Yönelik Müessir Fiiller 
 
317
VII. TAZİR SUÇ VE CEZALARI 
 
317
A. Tanımı ve Kısımları 
 
317
B. Çeşitleri 
 
320
C. Osmanlı Devleti’nde Tanzimat Öncesi ve Tanzimat Sonrası Tazir Cezalarının Düzenlenişi 
 
323
1. Tanzimat Öncesi Dönemde Osmanlı Devleti’nde Tazir Cezalarının Düzenlenişi 
 
323
2. Tanzimat Dönemi Osmanlı Ceza Hukukunda Tazir Cezalarının Düzenlenişi 
 
324
a. 1840 Ceza Kanunnamesi 
 
324
b. 1851 Ceza Kanunnamesi 
 
328
c. 1858 Ceza Kanunnamesi 
 
330
Altıncı Bölüm
 
 
KİŞİLER HUKUKU
 
 
I. KİŞİ KAVRAMI 
 
335
II. GERÇEK KİŞİLER 
 
336
A. Kişiliğin Başlangıcı 
 
336
B. Kişiliğin Sona Ermesi 
 
337
C. Ehliyet 
 
338
1. Vücub Ehliyeti (Hak Ehliyeti) 
 
338
a. Eksik Vücub Ehliyeti 
 
339
b. Tam Vücub Ehliyeti 
 
339
2. Eda ehliyeti 
 
340
a. Tam eda ehliyeti 
 
340
b. Eksik (Sınırlı) Eda Ehliyeti 
 
342
3. İnsan Hayatının Ehliyet Açısından Geçirdiği Aşamalar 
 
343
a. Cenin Dönemi 
 
343
b. Çocukluk Dönemi 
 
343
c. Temyiz Dönemi 
 
343
d. Büluğ Dönemi 
 
344
e. Rüşt Dönemi 
 
344
D. Ehliyeti Sınırlayan veya Ortadan Kaldıran Haller (Ehliyet Arızaları) 
 
344
1. Akıl Hastalığı (Cünun) 
 
345
2. Akıl Zayıflığı 
 
345
3. Ölüm Hastalığı (Maraz’ül Mevt) 
 
346
4. Sarhoşluk 
 
347
5. Sefahat (İsraf) 
 
348
6. Borçluluk ve İflas 
 
349
7. Kölelik 
 
350
E. Hukuki Temsil 
 
350
1. Veliler 
 
351
2. Vasiler 
 
351
3. Hukuki Temsilcinin Yetkileri 
 
352
III. KÖLELİK 
 
353
A. Tarihte Kölelik 
 
353
B. İslam’da Kölelik 
 
355
1. Genel Bilgiler 
 
355
2. İslamiyet’in Kölelik Kurumuna Bakışı ve Getirdiği Yenilikler 
 
355
3. Kölelerin Hukuki Statüleri 
 
358
a. Kişiler Hukuku Bakımından Köleler 
 
358
b. Aile Hukuku Bakımından Köleler 
 
360
c. Miras Hukuku Bakımından Köleler 
 
362
d. Borçlar ve Ticaret Hukuku Bakımından Köleler 
 
362
e. Usul Hukuku Bakımından Köleler 
 
363
f. Ceza Hukuku Bakımından Köleler 
 
363
4. Köleliğin Sona Ermesi 
 
365
a. Gönüllü Azad (Itk) 
 
365
b. Sözleşme Yoluyla Azad (Kitabet– Mükatebe) 
 
366
c. Tedbir 
 
366
d. Ümmü’l–Veled Olma (İstilâd–Müstevlide) 
 
367
e. Kefaret Borcu Olarak Azad 
 
367
5. Osmanlı Devleti’nde Tanzimat Fermanı’nın İlanından Sonra Kölelik Müessesi 
 
368
IV. VAKIFLAR 
 
371
A. Tanımı ve Kökeni 
 
371
B. Gelişme Sebepleri 
 
373
C. Unsurları 
 
376
1. Vakfeden Kimse (Vâkıf) 
 
376
2. İrade Beyanı 
 
377
3. Vakfedilen Mal (Mevkûf) 
 
379
4. Vakıftan Yararlananlar (Mevkûfun Aleyh) 
 
381
D. İdaresi 
 
381
1. Vakıf Malların Kiraya Verilmesi 
 
383
2. Vakıf Malın Değiştirilmesi (İstibdal) 
 
384
E. Vakıf Çeşitleri 
 
385
1. Gayelerine Göre 
 
385
a. Hayri Vakıflar 
 
385
b. Aile Vakıfları (Zürrî/Evlatlık Vakıflar) 
 
386
2. Gerçek Anlamda Vakıf Olup Olmamasına Göre 
 
388
a. Sahih Vakıflar 
 
388
b. Gayrisahih Vakıflar (İrsadi Vakıflar/Tahsisat Kabilinden Vakıflar) 
 
388
3. Vakfa Gelir Getiren Malların Tabi Olduğu Statüye Göre 
 
389
a. Tek Kiralı Vakıflar (İcare–i Vahideli Vakıflar) 
 
389
b. İcareteynli Vakıflar (İki Kiralı Vakıflar) 
 
389
c. Mukataalı Vakıflar 
 
391
4. İdarelerine Göre 
 
392
a. Mazbut Vakıflar 
 
392
b. Mülhak Vakıflar 
 
393
c. Müstesna Vakıflar 
 
393
F. Günümüzdeki Osmanlı Vakıfları ile İlgili Davalar 
 
393
Yedinci Bölüm
 
 
AİLE HUKUKU
 
 
I. GENEL BİLGİLER 
 
401
II. HUKUK–I AİLE KARARNAMESİ 
 
404
A. Genel Bilgiler 
 
404
B. Kararnameyi Doğuran Sebepler 
 
405
1. Hukuki Sebepler 
 
405
2. Siyasi, Sosyal, İktisadi Sebepler 
 
407
3. Kadının Statüsünde Ortaya Çıkan Değişiklikler ve Kadın Hareketleri 
 
407
4. Fikir Hareketleri 
 
409
C. Hazırlanışı ve Sistematiği 
 
410
D. Özellikleri 
 
411
E. İlgası 
 
413
III. EVLENME 
 
414
A. Evlenmenin Tanımı ve Mahiyeti 
 
414
B. İslamiyet’ten Önce Arabistan’da Evlenme 
 
415
1. Nikâh’ül Makt 
 
416
2. Nikâh–ı Muta 
 
416
3. Nikâh–ı Şigar (Takas Evlenmesi) 
 
417
4. Nikâh–ı İstibda 
 
417
5. Nikâh–ı Sahih 
 
417
C. Nişanlanma 
 
417
D. Evlenme Akdinin Şartları 
 
419
1. İnikat Şartları 
 
419
a. Taraflar ve Ehliyete İlişkin Şartlar 
 
419
aa. Ehliyet 
 
419
bb. Evlenmede Velayet 
 
423
cc. Evlenmede Vekâlet 
 
430
b. İrade Beyanına İlişkin Şartlar 
 
431
c. Meclis Birliği İlkesi 
 
432
d. Evlenme Engellerinin Bulunmaması 
 
433
aa. Daimi (Mutlak) Evlenme Engelleri 
 
433
aaa. Kan Hısımlığı 
 
433
bbb. Sıhri Hısımlık 
 
434
ccc. Süt Hısımlığı 
 
434
bb. Geçici (Nispi) Evlenme Engelleri 
 
435
2. Sıhhat Şartları 
 
438
a. Evliliğin Şahitler Huzurunda Yapılması 
 
438
b. İkrahın (Cebir ve Tazyik) Olmaması 
 
439
3. Nefaz Şartları 
 
439
4. Lüzum (Bağlayıcılık) Şartları ve Kefaet 
 
439
5. Şekil Şartları 
 
441
E. Evlenme Akdinin Çeşitleri 
 
445
1. Sahih (Geçerli) Evlenme Akdi 
 
445
2. Batıl Evlenme Akdi 
 
445
3. Fâsit Evlenme Akdi 
 
446
4. Mevkuf Evlenme Akdi 
 
447
5. Gayri Lâzım Evlenme Akdi 
 
447
F. Çok Kadınla Evlilik (Teaddüd–i Zevcat) 
 
447
G. Evliliğin Şahsi Hükümleri 
 
450
H. Evliliğin Mali Hükümleri 
 
455
1. Mehir 
 
455
2. Nafaka 
 
459
IV. BOŞANMA 
 
461
A. Tanım ve Niteliği 
 
461
B. Talakın Şartları (Talak Ehliyeti) 
 
463
1. Kocaya Ait Şartlar 
 
463
2. Kadına Ait Şartlar 
 
465
C. Talak İçin Kullanılan Sözler 
 
465
1. Sözlü Açıklama 
 
465
2. Yazılı Açıklama 
 
467
3. Boşanma İradesinin İşaretlerle Açıklanması 
 
467
D. Boşanma Sayısı 
 
467
E. Talakın Şarta ve Vadeye Bağlanması 
 
468
1. Vadeye (Belli zamanın gelmesine bağlı) Bağlı Boşanma 
 
469
2. Geciktirici Şarta Bağlı Boşanma 
 
469
3. Osmanlı Uygulaması 
 
470
F. Talakın Kısımları 
 
471
1. Ric’i Talak (Dönülebilir Boşanma) 
 
471
2. Bâin Talak (Ayırıcı Boşanma) 
 
472
G. Tefviz–i Talak 
 
473
H. Muhala’a (Hul) 
 
475
I. Tefrik (Kazaî Boşanma) 
 
478
1. 1917 Hukuk–ı Aile Kararnamesi’ne Kadar Tefrik 
 
479
2. 1917 Hukuk–ı Aile Kararnamesi’nde Tefrik 
 
481
a. Evliliğe Engel Fizyolojik Bir Kusur 
 
481
b. Akıl Hastalığı, Cüzzam, Baras, Zührevi Hastalıklar 
 
481
c. Kocanın Nafaka Mükellefiyetini Yerine Getirmemesi 
 
482
d. Kocanın Gaipliği 
 
483
e. Fena Muamele ve Geçimsizlik 
 
484
J. Dolayısıyla Boşanma Sonucu Doğuran Usuller 
 
484
1. Lian (Mülâ’ane) 
 
485
2. İlâ 
 
486
3. Zıhâr 
 
487
V. EVLİLİĞİN SONA ERMESİNİN SONUÇLARI 
 
487
A. İddet 
 
487
1. Ölüm İddeti 
 
488
2. Talak ve Fesih İddeti 
 
488
B. Çocukların Bakım ve Terbiyesi (Hidâne) 
 
489
VI. DOĞUM VE SONUÇLARI 
 
490
A. Nesep 
 
490
1. Sahih Evlilikte Nesep 
 
491
2. Fâsit Evlilikte veya Evlilik Şüphesiyle Birleşmede Nesep 
 
491
3. İkrar ile Sabit Olan Nesep 
 
492
B. Evlat Edinme 
 
492
C. Emzirme (Rada) 
 
493
Sekizinci Bölüm
 
 
MİRAS HUKUKU
 
 
I. GİRİŞ 
 
495
II. ŞER’Î MİRAS HUKUKU 
 
496
A. Mirasın Unsurları 
 
496
B. Mirasçılık Sebepleri 
 
497
1. Kan Hısımlığı (Karabet–i Rahim) 
 
497
2. Evlilik Bağı (Nikâh) 
 
497
3. Vela 
 
497
C. Mirasın Şartları 
 
498
1. Miras Bırakanın (Muris) Ölmüş Olması 
 
498
a. Gerçek Ölüm 
 
498
b. Hukuki / Hükmî Ölüm 
 
498
c. Takdiri Ölüm 
 
499
2. Mirasçıların Sağ Olması 
 
499
3. Miras Bırakana Miras Bağıyla Bağlı Olmak 
 
500
4. Miras Engellerinin Bulunmaması 
 
500
a. Kölelik 
 
500
b. Mirasçının Murisini Öldürmesi (Katl) 
 
500
c. Din Ayrılığı 
 
501
d. Ülke Farklılığı (İhtilaf–ı Dâr) 
 
501
D. Tereke ve Mirasın Açılması 
 
501
1. Murisin Cenaze ve Gömme Masrafları (Teçhiz ve Tekfin Masrafları) 
 
502
2. Borçlar 
 
502
3. Vasiyet 
 
503
4. Mirasçıların Hakları 
 
504
E. Mirasçılar ve Terekenin Taksimi 
 
505
1. Ashâb’ül Ferâiz (Belirli Pay Sahibi Mirasçılar) 
 
505
a. Koca (Zevc) 
 
505
b. Karı (Zevce) 
 
506
c. Baba 
 
506
d. Dede 
 
506
e. Kız 
 
507
f. Oğlun Kızı 
 
507
g. Ana–Baba Bir Kız Kardeş 
 
507
h. Baba Bir Kız Kardeş 
 
508
ı. Ana Bir Kardeşler (Erkek ve Kız Kardeşler) 
 
509
j. Anne 
 
509
k. Büyükanne (Nine) 
 
509
2. Asabe 
 
510
a. Asabe Bi Nefsihî 
 
511
b. Asabe Bi Gayrihî 
 
512
c. Asabe ma Gayrihî 
 
513
3. Zevi’l–Erhâm 
 
513
a. Zevi’l–Erhâmın Mirasçılığında Tercih Sebepleri 
 
514
b. Mirasın Zevi’l Erhâm Arasında Paylaştırılması. 
 
514
aa. Birinci Sınıf Zevi’l Erhâmın Mirasçılığı 
 
515
bb. İkinci Sınıf Zevi’l Erhâmın Mirasçılığı 
 
515
cc. Üçüncü Sınıf Zevi’l Erhâmın Mirasçılığı 
 
515
dd. Dördüncü Sınıf Zevi’l Erhâmın Mirasçılığı 
 
516
4. Mirasın Taksimi ile Tereke Miktarı Arasındaki İlişki 
 
516
a. Avliyye 
 
516
b. Reddiye 
 
517
III. ÖRFİ MİRAS HUKUKU (ADİ İNTİKAL) 
 
518
A. Genel Esaslar 
 
518
B. İntikal Sebepleri ve İntikal Şartları 
 
520
1. Kölelik 
 
520
2. Murisini Öldürme 
 
521
3. Din Ayrılığı 
 
521
4. Ülke (Tabiiyyet) Ayrılığı 
 
521
C. Adi İntikalle İlgili Bazı Kavramlar 
 
522
1. Mutlak Mahlûliyet 
 
522
2. Nispi Mahlûliyet 
 
523
D. Miri Arazi ve Gayrisahih Vakıflarda İntikal 
 
523
1. Birinci Dönem Devletin Kuruluşundan 1567/975 Tarihine Kadar olan Devre 
 
524
2. İkinci Dönem 1567/975 Tarihinden 1847/1263 Tarihine Kadar Olan Devre 
 
524
3. Üçüncü Dönem 1847/1263’ten 1858/1274 Tarihine Kadar Olan Devre 
 
525
4. Dördüncü Dönem 1858 Arazi Kanunnamesinden 1867’ye Kadar Olan Devre 
 
526
5. Beşinci Dönem 1867 Tarihli Tevsi–i İntikal Nizamnamesinden 1913’e Kadar Olan Devre 
 
527
6. Altıncı Dönem 1913 Tarihli Emvâl–i Gayr–ı Menkulenin İntikalatı Hakkında Kanun–ı Muvakkat’ten Devletin Sona Ermesine Kadar Geçen Devre 
 
528
a. Murisin Füruu 
 
529
b. Murisin ana ve babası ve onların füruu 
 
529
c. Murisin büyükanne–babası ve onların füruu 
 
529
d. Sağ kalan eş 
 
530
E. İcareteynli Vakıflarda İntikal 
 
530
1. Birinci Dönem 1867 Tarihli Tevsi–i İntikal Nizamnamesi’ne Kadar Olan Devre 
 
531
2. İkinci Dönem 1867 Tarihli Vakıf Musakkafat ve Müstegallatın İntikali Usulü Hakkında Kanun’dan 1913 Tarihli Emvâl–i Gayr–ı Menkulenin İntikalatı Hakkında Kanun–ı Muvakkat’e Kadar Olan Dönem 
 
531
3. Üçüncü Dönem 1913 Tarihli Emvâl–i Gayr–ı Menkulenin İntikalatı Hakkında Kanun–ı Muvakkat’ten Devletin Sonuna Kadar Olan Devre 
 
532
F. Mukataalı Vakıflarda İntikal 
 
532
1. Birinci Dönem 
 
532
2. İkinci Dönem 
 
532
IV. MİRAS PROBLEMLERİ 
 
533
Dokuzuncu Bölüm
 
 
ARAZİ HUKUKU
 
 
I. GİRİŞ 
 
537
II. OSMANLI ARAZİ HUKUKUNUN TEDVİNİ 
 
539
A. Tanzimat Öncesi Osmanlı Arazi Hukukunun Tedvini 
 
539
B. Tanzimat Sonrası Arazi Hukukunun Tedvini ve 1858 Arazi Kanunnamesi 
 
540
III. MÜLK ARAZİ 
 
543
IV. MEVAT ARAZİ 
 
544
V. METRUK ARAZİ 
 
546
A. Meralar 
 
547
B. Yaylak ve Kışlaklar 
 
548
VI. MİRİ ARAZİ 
 
549
A. Osmanlı Devletinde Miri Arazi Rejiminin Kuruluşu 
 
550
B. Mülk Tımarlar 
 
552
C. Malikâne–Divani Sistemi 
 
554
VII. TIMARIN TANIMI VE OSMANLI TIMAR SİSTEMİNİN KURULMASI 
 
556
VIII. TIMAR ÇEŞİTLERİ 
 
559
A. Gelirlerine Göre Tımarlar 
 
559
B. Gördükleri İşlere Göre Tımarlar 
 
560
C. Veriliş Şekline Göre Tımarlar 
 
560
D. İdari–Mali Yetkilerine Göre Tımarlar 
 
561
IX. OSMANLI TIMARININ BÖLÜMLERİ 
 
563
A. Hassa Topraklar 
 
563
B. Reaya Toprakları (Çiftlik) 
 
564
X. MİRİ ARAZİDE FİİLİ VE HUKUKİ TASARRUFLAR 
 
567
A. Fiili Tasarruflar 
 
567
1. İzne Bağlı Olmayan Fiilî Tasarruflar 
 
567
2. İzne Bağlı Olan Fiilî Tasarruflar 
 
568
3. Hiçbir Şekilde Yapılması Mümkün Olmayan Fiilî Tasarruflar 
 
569
B. Hukuki Tasarruflar 
 
569
1. İzne Bağlı Olmayan Hukuki Tasarruflar 
 
569
2. İzne Bağlı Olan Hukuki Tasarruflar 
 
570
a. Miri Arazinin Taksimi 
 
570
b. Miri Arazinin Ferağı 
 
571
3. Hiçbir Şekilde Yapılması Mümkün Olmayan Hukuki Tasarruflar 
 
573
XI. MİRİ ARAZİ REJİMİ VE TIMAR SİSTEMİNİN BOZULMASI 
 
574
Onuncu Bölüm
 
 
TANZİMAT SONRASI OSMANLI HUKUKU
 
 
I. GİRİŞ 
 
577
II. TANZİMAT DÖNEMİ KANUNLAŞTIRMA HAREKETLERİNİN SEBEPLERİ VE ÖZELLİKLERİ 
 
579
III. TANZİMAT DÖNEMİNDE ÇIKARILAN KANUNLAR 
 
584
A. Kamu Hukuku 
 
584
1. Kanun–ı Esasi 
 
584
2. Ceza Kanunları (1840, 1851, 1858) 
 
591
3. Usul–i Muhakemât–ı Cezaiye Kanunu (Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu) 
 
591
4. Tabiiyet–i Osmaniye Kanunnamesi 
 
592
B. Özel Hukuk 
 
594
1. Ticaret Kanunnamesi 
 
594
2. Arazi Kanunnamesi 
 
596
3. Usul–i Muhakeme–i Ticaret Nizamnamesi 
 
596
4. Ticaret–i Bahriye Kanunnamesi 
 
597
5. Mecelle–i Ahkâm–ı Adliye 
 
598
6. 1917 Hukuk–ı Aile Kararnamesi 
 
604
7. Usul–i Muhakemât–ı Hukukiye Kanunu (Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu) 
 
605
IV. BUGÜNKÜ HUKUK SİSTEMİNE GEÇİŞ SÜRECİ 
 
606
Kaynakça 
 
607
Kavram Dizini 
 
643

Prof. Dr. Halil Cin

Prof. Dr. Gül Akyılmaz

 

 

İçindekiler
 
 
17. Baskıya Önsöz 
 
5
Birinci Baskıya Önsöz 
 
7
Kısaltmalar 
 
25
GİRİŞ
 
 
I. HUKUK TARİHİNİN KONUSU VE BÖLÜMLERİ 
 
27
II. TÜRK HUKUK TARİHİNİN ÖNEMİ 
 
29
III. HUKUK TARİHİNİN GELİŞİMİ 
 
31
IV. TÜRK HUKUK TARİHİNİN DÖNEMLERİ 
 
34
Birinci Bölüm
 
 
İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK HUKUKU
 
 
I. İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK DEVLETLERİNE GENEL BİR BAKIŞ 
 
37
A. Hun Devleti 
 
37
B. Göktürk Devleti 
 
38
C. Uygur Devleti 
 
39
D. İslamiyet Öncesi Türk Devletlerinin Dini İnançları 
 
40
II. İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK HUKUKU 
 
42
A. İslamiyet Öncesi Türk Hukuk Tarihinin Kaynakları 
 
42
1. Çin Kaynakları 
 
43
2. Epigrafik ve Arkeolojik Kaynaklar 
 
43
3. Kanunnameler 
 
45
4. Dil ve Dil Üzerine Yapılan Çalışmalar 
 
45
5. Tarihî–Edebî Eserler 
 
46
B. İslamiyet Öncesi Türk Devletlerinin Yapısı ve İşleyişi 
 
48
1. Hakan 
 
48
2. Kurultay 
 
51
3. Önemli Devlet Görevlileri 
 
53
C. Ceza Hukuku 
 
55
D. Aile Hukuku 
 
56
1. Evlenme 
 
57
2. Boşanma 
 
63
3. Evlat Edinme 
 
64
E. Miras Hukuku 
 
65
F. Borçlar ve Eşya Hukuku 
 
66
İkinci Bölüm
 
 
İSLAMİYET’İN KABULÜNDEN SONRA TÜRK HUKUKU
 
 
I. TÜRKLERİN İSLAMİYET’İ KABUL ETMELERİ 
 
69
II. İSLAMİYET’İN KABULÜNDEN SONRAKİ TÜRK HUKUK TARİHİNİN KAYNAKLARI 
 
71
III. OSMANLI HUKUK SİSTEMİ VE ŞER’Î HUKUK ÖRFÎ HUKUK AYRIMI 
 
76
A. İslam Hukuku ve Özellikleri 
 
76
B. İslam Hukukunun Kaynakları 
 
78
1. Asli Kaynaklar 
 
78
a. Kitap (Kur’an) 
 
78
b. Sünnet 
 
80
c. İcmâ 
 
82
d. Kıyas 
 
83
2. Tali Kaynaklar 
 
85
a. İstihsan 
 
85
b. Kamu Yararı–Maslahat–Mesalih–i Mürsele–İstislah 
 
86
c. Örf ve Âdet 
 
87
d. Sahabe Fetvası 
 
88
C. İslam Hukukunun Teşekkülü ve Tarihî Devirleri 
 
88
1. Hz. Peygamber Dönemi 
 
89
2. Dört Halife ve Sahabeler Dönemi 
 
90
3. Tâbiin Dönemi 
 
92
4. Mezheplerin Teşekkül Dönemi (Müçtehit İmamlar Devri) 
 
93
a. Hanefî Mezhebi 
 
94
b. Mâlikî Mezhebi 
 
96
c. Şafiî Mezhebi 
 
96
d. Hanbelî Mezhebi 
 
97
e. Sünni Olmayan Mezhepler–Şia 
 
98
5. Taklit Dönemi 
 
99
6. Kanunlaştırma ve Yeni İçtihat Dönemi 
 
101
D. Örfî Hukuk 
 
101
1. Örfî Hukukun Tanımı ve Ortaya Çıkış Sebepleri 
 
102
2. Osmanlı Hukukunda Örfî Hukukun Gelişimi 
 
104
3. Örfî Hukukun Kapsamı 
 
108
a. Şer’î Hükümlerin Kanun Halinde Tedvin Edilmesi 
 
108
b. İçtihadi Konularda Mevcut İçtihatlardan Birinin Tercih Edilmesi 
 
108
c. Ulu’l–emrin Kendisine Tanınan Sınırlı Yasama Yetkisini Kullanması 
 
109
4. Örfî Hukuk–Şer’î Hukuk İlişkisi 
 
110
5. Resmî Mezhep Uygulaması 
 
112
Üçüncü Bölüm
 
 
İSLAM VE OSMANLI HUKUKUNDA DEVLETİN YAPISI VE İŞLEYİŞİ
 
 
I. İSLAM HUKUKUNDA DEVLETİN YAPISI VE İŞLEYİŞİ 
 
117
A. Medine Anayasası 
 
117
B. Devletin Temel Özellikleri 
 
118
1. Dinî Esaslara Dayanması 
 
118
2. Sınırlı İktidar 
 
119
3. Şûra Prensibi 
 
119
C. Devletin Unsurları 
 
119
1. Hâkimiyet 
 
119
2. Ülke 
 
120
3. Halk 
 
121
II. İSLAM HUKUKUNDA DEVLETİN YAPISI (HİLAFET) 
 
122
A. Devlet Başkanında Aranan Nitelikler 
 
123
B. Seçilmesi 
 
125
1. Seçim (Biat) 
 
125
2. Ahd–İstihlaf 
 
126
C. Halifenin Görevleri 
 
128
D. Görevden Ayrılması 
 
129
III. OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI 
 
130
A. Osmanlı Devlet Teşkilatının Kökenleri 
 
130
1. Abbasi Devleti 
 
130
2. Büyük Selçuklu Devleti 
 
132
3. Anadolu Selçuklu Devleti 
 
136
B. Osmanlı Merkez Teşkilatı 
 
137
1. Padişah 
 
137
a. Kardeş Katli Meselesi 
 
139
b. Yönetici Sınıf–Reaya Ayrımı 
 
145
c. Kul Sistemi 
 
146
d. Padişahın Yetkileri 
 
151
2. Divân–ı Hümayun 
 
153
a. Toplantı Zamanı ve Yeri 
 
154
b. Üyeleri 
 
155
c. Toplantı ve Teşrifat 
 
157
d. Divân–ı Hümayunun Yetkileri 
 
157
e. Denetlenmesi 
 
162
f. Divân–ı Hümayunun Bürokratik Örgütü 
 
163
aa. Beylikçi Kalemi (Divân Kalemi) 
 
164
bb. Tahvil Kalemi 
 
164
cc. Ruus Kalemi 
 
164
dd. Mektubi–î Sadr–ı Âli Kalemi 
 
164
ee. Amedî Kalemi 
 
165
3. Merkez Teşkilatında Yer Alan Önemli Görevliler 
 
165
a. Vezir–i Âzam (Sadrazam) 
 
165
b. Kubbealtı Vezirleri 
 
169
c. Nişancı 
 
170
d. Defterdar 
 
172
e. Kaptan Paşa (Kaptan–ı Derya) 
 
172
f. Yeniçeri Ağası 
 
173
C. Osmanlı Taşra Teşkilatı 
 
174
1. Eyaletler ve Beylerbeyi 
 
175
2. Sancaklar (Liva) 
 
177
3. Kazalar 
 
179
4. Nahiyeler 
 
180
5. Tanzimat Sonrası Osmanlı Taşra Teşkilâtı 
 
181
IV. TANZİMAT ÖNCESİ OSMANLI YARGI TEŞKİLATI 
 
183
A. Şeyhülislam 
 
184
B. Kazasker 
 
187
C. Şer’iyye Mahkemeleri ve Kadılar 
 
189
D. Yargı Teşkilatında Yardımcı Görevliler 
 
194
1. Nâib 
 
194
2. Şuhûdü’l–hal 
 
195
3. Kassamlar 
 
196
4. Kâtipler 
 
196
5. Diğer Görevliler 
 
196
E. Diğer Yargı Organları 
 
196
V. TANZİMAT SONRASI OSMANLI YARGI TEŞKİLATI 
 
199
A. Şer’iyye Mahkemeleri ve Meclis–i Tetkikât–ı Şer’iyye 
 
200
B. Taşra Meclisleri 
 
201
C. Meclis–i Tahkikat 
 
204
D. Ticaret ve Karma Ticaret Mahkemeleri 
 
207
E. Nizamiye Mahkemeleri 
 
208
F. Meclis–i Ahkâm–ı Adliye 
 
211
G. Şurâ–yı Devlet 
 
213
Dördüncü Bölüm
 
 
GAYRİMÜSLİMLER
 
 
I. MÜSTEMENLERİN HUKUKİ STATÜSÜ 
 
217
II. ZİMMİ KAVRAMI VE ZİMMET ANLAŞMASI 
 
221
III. MİLLET SİSTEMİ 
 
222
IV. OSMANLI DEVLETİNDE ZİMMİLERİN HUKUKİ STATÜSÜ 
 
229
A. Aile Hukuku Açısından Zimmiler 
 
229
B. Miras Hukuku Açısından Zimmiler 
 
233
C. Zimmilerin Vakıf Kurma Hakları 
 
236
D. Borçlar ve Ticaret Hukuku Açısından Zimmiler 
 
239
E. Usul Hukuku Açısından Zimmiler 
 
241
F. Ceza Hukuku Açısından Zimmiler 
 
243
G. Zimmilerin Din ve Vicdan Hürriyetleri 
 
247
H. Vergi Hukuku Açısından Zimmiler 
 
253
I. Zimmilerin Siyasi Hakları 
 
256
V. ZİMMİLERE İKAMETGÂH, GİYİM, BİNİT VE SİLAH TAŞIMA KONUSUNDA GETİRİLEN SINIRLAMALAR 
 
258
VI. TANZİMAT VE MEŞRUTİYET DÖNEMLERİNDE ZİMMİLERİN HUKUKİ STATÜSÜ 
 
261
A. Tanzimat Fermanı ve Zimmiler 
 
262
B. Islahat Fermanı ve Zimmiler 
 
265
C. Meşrutiyet Dönemi ve Zimmiler 
 
269
Beşinci Bölüm
 
 
CEZA HUKUKU
 
 
I. GENEL BİLGİLER 
 
273
II. SUÇ KAVRAMI VE KISIMLARI 
 
274
III. SUÇUN UNSURLARI 
 
277
A. Kanuni Unsur 
 
277
1. Ceza Hukukunun Zaman Bakımından Uygulanması 
 
278
2. Ceza Kanunlarının Yer Bakımından Uygulanması 
 
279
3. Ceza Hukukunun Kişiler Bakımından Uygulanması 
 
280
a. Devlet Başkanı 
 
281
b. Zimmiler 
 
281
c. Köleler 
 
282
B. Maddi Unsur 
 
282
1. Teşebbüs 
 
283
2. Suçtan Vazgeçme ve Tövbe 
 
284
3. Suça İştirak 
 
284
C. Manevi Unsur 
 
284
1. Cezai Ehliyet 
 
285
2. Cezai Ehliyeti Ortadan Kaldıran veya Azaltan Sebepler (İsnat Yeteneğini Kaldıran Haller) 
 
286
a. Akıl Hastalığı 
 
286
b. Akıl Zayıflığı 
 
286
c. Uyku ve Bayılma 
 
287
d. Sarhoşluk 
 
287
e. İkrah 
 
288
D. Hukuka Aykırılık 
 
288
1. Meşru Müdafaa 
 
289
2. Tıbbi Müdahaleler 
 
289
3. Görevin İfası 
 
290
4. Öldürülmesi Serbest Olan Kişilerin Öldürülmesi ve Yaralanması 
 
290
IV. CEZA 
 
290
A. Cezaların Özellikleri 
 
291
1. Kanunilik 
 
291
2. Şahsilik 
 
291
3. Genellik 
 
293
B. Cezaların Çeşitleri 
 
293
C. Cezayı Düşüren veya Azaltan Sebepler 
 
293
V. HAD SUÇLARI VE CEZALARI 
 
295
A. Zina (Hadd–i Zina) 
 
295
B. Zina İftirası (Hadd–i Kazf) 
 
299
C. İçki (Şarap) İçme (Hadd–i Şirb) 
 
300
D. Hırsızlık (Hadd–i Sirkat) 
 
302
E. Yol Kesme (Hırabe–Kat’ı Tarik) 
 
304
F. İsyan (Bağy) 
 
306
G. Dinden Çıkma (İrtidat–Ridde) 
 
308
VI. KISAS VE DİYET SUÇLARI 
 
310
A. Adam Öldürme 
 
310
1. Kasten Adam Öldürme (Katl–i Amd) 
 
311
2. Kasta Benzer Adam Öldürme (Katl–i Şibh–i Amd) 
 
313
3. Hataen Adam Öldürme 
 
314
4. Hata Benzeri Adam Öldürme (Hata Mecrasına Cari Katl) 
 
314
5. Tesebbüben Adam Öldürme (Birinin Ölümüne Sebep Olma) 
 
315
B. Müessir Fiiller (Yaralama) 
 
315
C. Hamile Kadına Yönelik Müessir Fiiller 
 
317
VII. TAZİR SUÇ VE CEZALARI 
 
317
A. Tanımı ve Kısımları 
 
317
B. Çeşitleri 
 
320
C. Osmanlı Devleti’nde Tanzimat Öncesi ve Tanzimat Sonrası Tazir Cezalarının Düzenlenişi 
 
323
1. Tanzimat Öncesi Dönemde Osmanlı Devleti’nde Tazir Cezalarının Düzenlenişi 
 
323
2. Tanzimat Dönemi Osmanlı Ceza Hukukunda Tazir Cezalarının Düzenlenişi 
 
324
a. 1840 Ceza Kanunnamesi 
 
324
b. 1851 Ceza Kanunnamesi 
 
328
c. 1858 Ceza Kanunnamesi 
 
330
Altıncı Bölüm
 
 
KİŞİLER HUKUKU
 
 
I. KİŞİ KAVRAMI 
 
335
II. GERÇEK KİŞİLER 
 
336
A. Kişiliğin Başlangıcı 
 
336
B. Kişiliğin Sona Ermesi 
 
337
C. Ehliyet 
 
338
1. Vücub Ehliyeti (Hak Ehliyeti) 
 
338
a. Eksik Vücub Ehliyeti 
 
339
b. Tam Vücub Ehliyeti 
 
339
2. Eda ehliyeti 
 
340
a. Tam eda ehliyeti 
 
340
b. Eksik (Sınırlı) Eda Ehliyeti 
 
342
3. İnsan Hayatının Ehliyet Açısından Geçirdiği Aşamalar 
 
343
a. Cenin Dönemi 
 
343
b. Çocukluk Dönemi 
 
343
c. Temyiz Dönemi 
 
343
d. Büluğ Dönemi 
 
344
e. Rüşt Dönemi 
 
344
D. Ehliyeti Sınırlayan veya Ortadan Kaldıran Haller (Ehliyet Arızaları) 
 
344
1. Akıl Hastalığı (Cünun) 
 
345
2. Akıl Zayıflığı 
 
345
3. Ölüm Hastalığı (Maraz’ül Mevt) 
 
346
4. Sarhoşluk 
 
347
5. Sefahat (İsraf) 
 
348
6. Borçluluk ve İflas 
 
349
7. Kölelik 
 
350
E. Hukuki Temsil 
 
350
1. Veliler 
 
351
2. Vasiler 
 
351
3. Hukuki Temsilcinin Yetkileri 
 
352
III. KÖLELİK 
 
353
A. Tarihte Kölelik 
 
353
B. İslam’da Kölelik 
 
355
1. Genel Bilgiler 
 
355
2. İslamiyet’in Kölelik Kurumuna Bakışı ve Getirdiği Yenilikler 
 
355
3. Kölelerin Hukuki Statüleri 
 
358
a. Kişiler Hukuku Bakımından Köleler 
 
358
b. Aile Hukuku Bakımından Köleler 
 
360
c. Miras Hukuku Bakımından Köleler 
 
362
d. Borçlar ve Ticaret Hukuku Bakımından Köleler 
 
362
e. Usul Hukuku Bakımından Köleler 
 
363
f. Ceza Hukuku Bakımından Köleler 
 
363
4. Köleliğin Sona Ermesi 
 
365
a. Gönüllü Azad (Itk) 
 
365
b. Sözleşme Yoluyla Azad (Kitabet– Mükatebe) 
 
366
c. Tedbir 
 
366
d. Ümmü’l–Veled Olma (İstilâd–Müstevlide) 
 
367
e. Kefaret Borcu Olarak Azad 
 
367
5. Osmanlı Devleti’nde Tanzimat Fermanı’nın İlanından Sonra Kölelik Müessesi 
 
368
IV. VAKIFLAR 
 
371
A. Tanımı ve Kökeni 
 
371
B. Gelişme Sebepleri 
 
373
C. Unsurları 
 
376
1. Vakfeden Kimse (Vâkıf) 
 
376
2. İrade Beyanı 
 
377
3. Vakfedilen Mal (Mevkûf) 
 
379
4. Vakıftan Yararlananlar (Mevkûfun Aleyh) 
 
381
D. İdaresi 
 
381
1. Vakıf Malların Kiraya Verilmesi 
 
383
2. Vakıf Malın Değiştirilmesi (İstibdal) 
 
384
E. Vakıf Çeşitleri 
 
385
1. Gayelerine Göre 
 
385
a. Hayri Vakıflar 
 
385
b. Aile Vakıfları (Zürrî/Evlatlık Vakıflar) 
 
386
2. Gerçek Anlamda Vakıf Olup Olmamasına Göre 
 
388
a. Sahih Vakıflar 
 
388
b. Gayrisahih Vakıflar (İrsadi Vakıflar/Tahsisat Kabilinden Vakıflar) 
 
388
3. Vakfa Gelir Getiren Malların Tabi Olduğu Statüye Göre 
 
389
a. Tek Kiralı Vakıflar (İcare–i Vahideli Vakıflar) 
 
389
b. İcareteynli Vakıflar (İki Kiralı Vakıflar) 
 
389
c. Mukataalı Vakıflar 
 
391
4. İdarelerine Göre 
 
392
a. Mazbut Vakıflar 
 
392
b. Mülhak Vakıflar 
 
393
c. Müstesna Vakıflar 
 
393
F. Günümüzdeki Osmanlı Vakıfları ile İlgili Davalar 
 
393
Yedinci Bölüm
 
 
AİLE HUKUKU
 
 
I. GENEL BİLGİLER 
 
401
II. HUKUK–I AİLE KARARNAMESİ 
 
404
A. Genel Bilgiler 
 
404
B. Kararnameyi Doğuran Sebepler 
 
405
1. Hukuki Sebepler 
 
405
2. Siyasi, Sosyal, İktisadi Sebepler 
 
407
3. Kadının Statüsünde Ortaya Çıkan Değişiklikler ve Kadın Hareketleri 
 
407
4. Fikir Hareketleri 
 
409
C. Hazırlanışı ve Sistematiği 
 
410
D. Özellikleri 
 
411
E. İlgası 
 
413
III. EVLENME 
 
414
A. Evlenmenin Tanımı ve Mahiyeti 
 
414
B. İslamiyet’ten Önce Arabistan’da Evlenme 
 
415
1. Nikâh’ül Makt 
 
416
2. Nikâh–ı Muta 
 
416
3. Nikâh–ı Şigar (Takas Evlenmesi) 
 
417
4. Nikâh–ı İstibda 
 
417
5. Nikâh–ı Sahih 
 
417
C. Nişanlanma 
 
417
D. Evlenme Akdinin Şartları 
 
419
1. İnikat Şartları 
 
419
a. Taraflar ve Ehliyete İlişkin Şartlar 
 
419
aa. Ehliyet 
 
419
bb. Evlenmede Velayet 
 
423
cc. Evlenmede Vekâlet 
 
430
b. İrade Beyanına İlişkin Şartlar 
 
431
c. Meclis Birliği İlkesi 
 
432
d. Evlenme Engellerinin Bulunmaması 
 
433
aa. Daimi (Mutlak) Evlenme Engelleri 
 
433
aaa. Kan Hısımlığı 
 
433
bbb. Sıhri Hısımlık 
 
434
ccc. Süt Hısımlığı 
 
434
bb. Geçici (Nispi) Evlenme Engelleri 
 
435
2. Sıhhat Şartları 
 
438
a. Evliliğin Şahitler Huzurunda Yapılması 
 
438
b. İkrahın (Cebir ve Tazyik) Olmaması 
 
439
3. Nefaz Şartları 
 
439
4. Lüzum (Bağlayıcılık) Şartları ve Kefaet 
 
439
5. Şekil Şartları 
 
441
E. Evlenme Akdinin Çeşitleri 
 
445
1. Sahih (Geçerli) Evlenme Akdi 
 
445
2. Batıl Evlenme Akdi 
 
445
3. Fâsit Evlenme Akdi 
 
446
4. Mevkuf Evlenme Akdi 
 
447
5. Gayri Lâzım Evlenme Akdi 
 
447
F. Çok Kadınla Evlilik (Teaddüd–i Zevcat) 
 
447
G. Evliliğin Şahsi Hükümleri 
 
450
H. Evliliğin Mali Hükümleri 
 
455
1. Mehir 
 
455
2. Nafaka 
 
459
IV. BOŞANMA 
 
461
A. Tanım ve Niteliği 
 
461
B. Talakın Şartları (Talak Ehliyeti) 
 
463
1. Kocaya Ait Şartlar 
 
463
2. Kadına Ait Şartlar 
 
465
C. Talak İçin Kullanılan Sözler 
 
465
1. Sözlü Açıklama 
 
465
2. Yazılı Açıklama 
 
467
3. Boşanma İradesinin İşaretlerle Açıklanması 
 
467
D. Boşanma Sayısı 
 
467
E. Talakın Şarta ve Vadeye Bağlanması 
 
468
1. Vadeye (Belli zamanın gelmesine bağlı) Bağlı Boşanma 
 
469
2. Geciktirici Şarta Bağlı Boşanma 
 
469
3. Osmanlı Uygulaması 
 
470
F. Talakın Kısımları 
 
471
1. Ric’i Talak (Dönülebilir Boşanma) 
 
471
2. Bâin Talak (Ayırıcı Boşanma) 
 
472
G. Tefviz–i Talak 
 
473
H. Muhala’a (Hul) 
 
475
I. Tefrik (Kazaî Boşanma) 
 
478
1. 1917 Hukuk–ı Aile Kararnamesi’ne Kadar Tefrik 
 
479
2. 1917 Hukuk–ı Aile Kararnamesi’nde Tefrik 
 
481
a. Evliliğe Engel Fizyolojik Bir Kusur 
 
481
b. Akıl Hastalığı, Cüzzam, Baras, Zührevi Hastalıklar 
 
481
c. Kocanın Nafaka Mükellefiyetini Yerine Getirmemesi 
 
482
d. Kocanın Gaipliği 
 
483
e. Fena Muamele ve Geçimsizlik 
 
484
J. Dolayısıyla Boşanma Sonucu Doğuran Usuller 
 
484
1. Lian (Mülâ’ane) 
 
485
2. İlâ 
 
486
3. Zıhâr 
 
487
V. EVLİLİĞİN SONA ERMESİNİN SONUÇLARI 
 
487
A. İddet 
 
487
1. Ölüm İddeti 
 
488
2. Talak ve Fesih İddeti 
 
488
B. Çocukların Bakım ve Terbiyesi (Hidâne) 
 
489
VI. DOĞUM VE SONUÇLARI 
 
490
A. Nesep 
 
490
1. Sahih Evlilikte Nesep 
 
491
2. Fâsit Evlilikte veya Evlilik Şüphesiyle Birleşmede Nesep 
 
491
3. İkrar ile Sabit Olan Nesep 
 
492
B. Evlat Edinme 
 
492
C. Emzirme (Rada) 
 
493
Sekizinci Bölüm
 
 
MİRAS HUKUKU
 
 
I. GİRİŞ 
 
495
II. ŞER’Î MİRAS HUKUKU 
 
496
A. Mirasın Unsurları 
 
496
B. Mirasçılık Sebepleri 
 
497
1. Kan Hısımlığı (Karabet–i Rahim) 
 
497
2. Evlilik Bağı (Nikâh) 
 
497
3. Vela 
 
497
C. Mirasın Şartları 
 
498
1. Miras Bırakanın (Muris) Ölmüş Olması 
 
498
a. Gerçek Ölüm 
 
498
b. Hukuki / Hükmî Ölüm 
 
498
c. Takdiri Ölüm 
 
499
2. Mirasçıların Sağ Olması 
 
499
3. Miras Bırakana Miras Bağıyla Bağlı Olmak 
 
500
4. Miras Engellerinin Bulunmaması 
 
500
a. Kölelik 
 
500
b. Mirasçının Murisini Öldürmesi (Katl) 
 
500
c. Din Ayrılığı 
 
501
d. Ülke Farklılığı (İhtilaf–ı Dâr) 
 
501
D. Tereke ve Mirasın Açılması 
 
501
1. Murisin Cenaze ve Gömme Masrafları (Teçhiz ve Tekfin Masrafları) 
 
502
2. Borçlar 
 
502
3. Vasiyet 
 
503
4. Mirasçıların Hakları 
 
504
E. Mirasçılar ve Terekenin Taksimi 
 
505
1. Ashâb’ül Ferâiz (Belirli Pay Sahibi Mirasçılar) 
 
505
a. Koca (Zevc) 
 
505
b. Karı (Zevce) 
 
506
c. Baba 
 
506
d. Dede 
 
506
e. Kız 
 
507
f. Oğlun Kızı 
 
507
g. Ana–Baba Bir Kız Kardeş 
 
507
h. Baba Bir Kız Kardeş 
 
508
ı. Ana Bir Kardeşler (Erkek ve Kız Kardeşler) 
 
509
j. Anne 
 
509
k. Büyükanne (Nine) 
 
509
2. Asabe 
 
510
a. Asabe Bi Nefsihî 
 
511
b. Asabe Bi Gayrihî 
 
512
c. Asabe ma Gayrihî 
 
513
3. Zevi’l–Erhâm 
 
513
a. Zevi’l–Erhâmın Mirasçılığında Tercih Sebepleri 
 
514
b. Mirasın Zevi’l Erhâm Arasında Paylaştırılması. 
 
514
aa. Birinci Sınıf Zevi’l Erhâmın Mirasçılığı 
 
515
bb. İkinci Sınıf Zevi’l Erhâmın Mirasçılığı 
 
515
cc. Üçüncü Sınıf Zevi’l Erhâmın Mirasçılığı 
 
515
dd. Dördüncü Sınıf Zevi’l Erhâmın Mirasçılığı 
 
516
4. Mirasın Taksimi ile Tereke Miktarı Arasındaki İlişki 
 
516
a. Avliyye 
 
516
b. Reddiye 
 
517
III. ÖRFİ MİRAS HUKUKU (ADİ İNTİKAL) 
 
518
A. Genel Esaslar 
 
518
B. İntikal Sebepleri ve İntikal Şartları 
 
520
1. Kölelik 
 
520
2. Murisini Öldürme 
 
521
3. Din Ayrılığı 
 
521
4. Ülke (Tabiiyyet) Ayrılığı 
 
521
C. Adi İntikalle İlgili Bazı Kavramlar 
 
522
1. Mutlak Mahlûliyet 
 
522
2. Nispi Mahlûliyet 
 
523
D. Miri Arazi ve Gayrisahih Vakıflarda İntikal 
 
523
1. Birinci Dönem Devletin Kuruluşundan 1567/975 Tarihine Kadar olan Devre 
 
524
2. İkinci Dönem 1567/975 Tarihinden 1847/1263 Tarihine Kadar Olan Devre 
 
524
3. Üçüncü Dönem 1847/1263’ten 1858/1274 Tarihine Kadar Olan Devre 
 
525
4. Dördüncü Dönem 1858 Arazi Kanunnamesinden 1867’ye Kadar Olan Devre 
 
526
5. Beşinci Dönem 1867 Tarihli Tevsi–i İntikal Nizamnamesinden 1913’e Kadar Olan Devre 
 
527
6. Altıncı Dönem 1913 Tarihli Emvâl–i Gayr–ı Menkulenin İntikalatı Hakkında Kanun–ı Muvakkat’ten Devletin Sona Ermesine Kadar Geçen Devre 
 
528
a. Murisin Füruu 
 
529
b. Murisin ana ve babası ve onların füruu 
 
529
c. Murisin büyükanne–babası ve onların füruu 
 
529
d. Sağ kalan eş 
 
530
E. İcareteynli Vakıflarda İntikal 
 
530
1. Birinci Dönem 1867 Tarihli Tevsi–i İntikal Nizamnamesi’ne Kadar Olan Devre 
 
531
2. İkinci Dönem 1867 Tarihli Vakıf Musakkafat ve Müstegallatın İntikali Usulü Hakkında Kanun’dan 1913 Tarihli Emvâl–i Gayr–ı Menkulenin İntikalatı Hakkında Kanun–ı Muvakkat’e Kadar Olan Dönem 
 
531
3. Üçüncü Dönem 1913 Tarihli Emvâl–i Gayr–ı Menkulenin İntikalatı Hakkında Kanun–ı Muvakkat’ten Devletin Sonuna Kadar Olan Devre 
 
532
F. Mukataalı Vakıflarda İntikal 
 
532
1. Birinci Dönem 
 
532
2. İkinci Dönem 
 
532
IV. MİRAS PROBLEMLERİ 
 
533
Dokuzuncu Bölüm
 
 
ARAZİ HUKUKU
 
 
I. GİRİŞ 
 
537
II. OSMANLI ARAZİ HUKUKUNUN TEDVİNİ 
 
539
A. Tanzimat Öncesi Osmanlı Arazi Hukukunun Tedvini 
 
539
B. Tanzimat Sonrası Arazi Hukukunun Tedvini ve 1858 Arazi Kanunnamesi 
 
540
III. MÜLK ARAZİ 
 
543
IV. MEVAT ARAZİ 
 
544
V. METRUK ARAZİ 
 
546
A. Meralar 
 
547
B. Yaylak ve Kışlaklar 
 
548
VI. MİRİ ARAZİ 
 
549
A. Osmanlı Devletinde Miri Arazi Rejiminin Kuruluşu 
 
550
B. Mülk Tımarlar 
 
552
C. Malikâne–Divani Sistemi 
 
554
VII. TIMARIN TANIMI VE OSMANLI TIMAR SİSTEMİNİN KURULMASI 
 
556
VIII. TIMAR ÇEŞİTLERİ 
 
559
A. Gelirlerine Göre Tımarlar 
 
559
B. Gördükleri İşlere Göre Tımarlar 
 
560
C. Veriliş Şekline Göre Tımarlar 
 
560
D. İdari–Mali Yetkilerine Göre Tımarlar 
 
561
IX. OSMANLI TIMARININ BÖLÜMLERİ 
 
563
A. Hassa Topraklar 
 
563
B. Reaya Toprakları (Çiftlik) 
 
564
X. MİRİ ARAZİDE FİİLİ VE HUKUKİ TASARRUFLAR 
 
567
A. Fiili Tasarruflar 
 
567
1. İzne Bağlı Olmayan Fiilî Tasarruflar 
 
567
2. İzne Bağlı Olan Fiilî Tasarruflar 
 
568
3. Hiçbir Şekilde Yapılması Mümkün Olmayan Fiilî Tasarruflar 
 
569
B. Hukuki Tasarruflar 
 
569
1. İzne Bağlı Olmayan Hukuki Tasarruflar 
 
569
2. İzne Bağlı Olan Hukuki Tasarruflar 
 
570
a. Miri Arazinin Taksimi 
 
570
b. Miri Arazinin Ferağı 
 
571
3. Hiçbir Şekilde Yapılması Mümkün Olmayan Hukuki Tasarruflar 
 
573
XI. MİRİ ARAZİ REJİMİ VE TIMAR SİSTEMİNİN BOZULMASI 
 
574
Onuncu Bölüm
 
 
TANZİMAT SONRASI OSMANLI HUKUKU
 
 
I. GİRİŞ 
 
577
II. TANZİMAT DÖNEMİ KANUNLAŞTIRMA HAREKETLERİNİN SEBEPLERİ VE ÖZELLİKLERİ 
 
579
III. TANZİMAT DÖNEMİNDE ÇIKARILAN KANUNLAR 
 
584
A. Kamu Hukuku 
 
584
1. Kanun–ı Esasi 
 
584
2. Ceza Kanunları (1840, 1851, 1858) 
 
591
3. Usul–i Muhakemât–ı Cezaiye Kanunu (Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu) 
 
591
4. Tabiiyet–i Osmaniye Kanunnamesi 
 
592
B. Özel Hukuk 
 
594
1. Ticaret Kanunnamesi 
 
594
2. Arazi Kanunnamesi 
 
596
3. Usul–i Muhakeme–i Ticaret Nizamnamesi 
 
596
4. Ticaret–i Bahriye Kanunnamesi 
 
597
5. Mecelle–i Ahkâm–ı Adliye 
 
598
6. 1917 Hukuk–ı Aile Kararnamesi 
 
604
7. Usul–i Muhakemât–ı Hukukiye Kanunu (Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu) 
 
605
IV. BUGÜNKÜ HUKUK SİSTEMİNE GEÇİŞ SÜRECİ 
 
606
Kaynakça 
 
607
Kavram Dizini 
 
643
Yorum yaz
Bu kitabı henüz kimse eleştirmemiş.
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.080,00    1.080,00   
Worldcard ( YKB - Vakıfbank - Anadolubank - Albaraka )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.080,00    1.080,00   
Diğer Kartlar
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.080,00    1.080,00   
Kapat