Kamu Hukuku Kitabı (KHK)

Dr. Öğr. Gör. Mümin Güngör

İÇİNDEKİLER

5. BASKIYA ÖNSÖZ ................................................................................................. 7
İÇİNDEKİLER ........................................................................................................ 11

BİRİNCİ KİTAP
TEMEL HUKUK (HUKUKA GİRİŞ)

§ 1. HUKUKU ANLAMAYA GİRİŞ - SOSYAL YAŞAM, EGEMENLİK (OTORİTE)
VE KURAL ................................................................................................... 33
I. TOPLUM VE BİRLİKTE YAŞAMIN GEREKÇESİ (BİREYLERİN BİRLİKTE
YAŞAMA ZORUNLULUĞU) .......................................................................... 33
II. EGEMEN İHTİYACI, SİYASAL İKTİDARIN KAYNAĞI VE DEVLETİN
TARİHSEL GELİŞİMİ ..................................................................................... 37
III. TOPLUMSAL NORMLAR (DÜZEN KURALLARI) VE HUKUKUN
KONUMU .................................................................................................... 40
A. TOPLUMSAL DÜZEN KURALLARI .......................................................... 40
1. Genel Olarak ................................................................................. 40
2. Din Kuralları .................................................................................. 41
3. Örf ve Âdet (Gelenek / Görenek/ Görgü / Anâne / Töre)
Kuralları......................................................................................... 43
4. Ahlâk Kuralları ............................................................................... 45
5. Hukuk Kuralları ............................................................................. 47
6. Toplumsal Düzen Kurallarının Ortak Yönleri ve Farklılıkları .......... 49
B. HUKUKUN BU KURALLAR İÇİNDEKİ ÖZEL YERİ ..................................... 53
1. Hukuk Tarihi .................................................................................. 54
2. Hukukun Tarihsel Gelişiminde Ortaya Çıkan ve Hukukun
Temelini Oluşturan Temel İlkeler (Değerler) (Hukukun Temel
İlkeleri) .......................................................................................... 58
a. Genel Bilgi .............................................................................. 58
b. Hukukun İlkeleri ..................................................................... 63
ba. Eşitlik İlkesi ...................................................................... 63
bb. Dürüstlük İlkesi (Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı) ...... 64
bc. Ahde Vefa İlkesi ( Söze (sözleşmeye) Bağlılık İlkesi/
Pacta Sunt Servanda) ...................................................... 65
bd. İyiniyet İlkesi .................................................................... 65

12 İçindekiler
be. Hakkaniyet İlkesi .............................................................. 66
bf. İspat ve Delil İlkesi ............................................................ 67
bg. Bizzat İhkak-ı Hak (Kendiliğinden Hak Alma) Yasağı ......... 68
§ 2. HUKUK OLGUSU (OLGUSAL HUKUK) ............................................................ 69
I. HUKUKUN TANIMI VE TÜRLERİ (ÇEŞİTLİ ANLAMLARI) ................................ 70
A. TANIMI ................................................................................................. 70
B. HUKUKUN TÜRLERİ (HUKUKUN ÇEŞİTLİ ANLAMLARI) .......................... 71
1. Genel Bilgi ...................................................................................... 71
2. Pozitif (Müspet) Hukuk .................................................................. 72
3. Mevzu (Mevzuat, konulmuş, yazılı) Hukuk .................................... 73
4. Tabii (İdeal /Doğal/Olması Gereken) Hukuk .................................. 73
5. Tarihi Hukuk .................................................................................. 75
6. Maddi Hukuk – Şekli Hukuk ........................................................... 76
7. Objektif Hukuk – Subjektif Hukuk .................................................. 77
8. Kamu Hukuku – Özel Hukuk .......................................................... 77
9. İç Hukuk – Milletlerarası Hukuk ..................................................... 78
II. HUKUKUN FONKSİYONLARI VE AMAÇLARI ................................................. 80
A. ADALETİ GERÇEKLEŞTİRMEK (HUKUKUN AMACI OLARAK
ADALETİ GERÇEKLEŞTİRMEK) ............................................................... 80
B. TOPLUM DÜZENİNİ SAĞLAMAK ........................................................... 81
C. TOPLUM BARIŞINI SAĞLAMAK ............................................................. 82
Ç. TOPLUM (HUKUKİ) GÜVENLİĞİ SAĞLAMAK ......................................... 82
D. EŞİTLİĞİ SAĞLAMAK ............................................................................. 83
E. ÖZGÜRLÜK SAĞLAMAK ........................................................................ 84
F. TOPLUMSAL İHTİYAÇLARA CEVAP VERMEK ......................................... 85
G. HUKUKUN OLUŞUM VE GELİŞİMLERE CEVAP VERME GÖREVİ ............. 86
III. HUKUKUN KAYNAKLARI .............................................................................. 94
A. ASLİ (ANA) KAYNAKLAR ........................................................................ 95
1. Anayasa ......................................................................................... 95
2. Kanun ............................................................................................ 96
3. İçtüzük ........................................................................................... 97
4. Uluslararası Antlaşmalar ................................................................ 97
5. Örf-Âdet Hukuku ........................................................................... 98
6. Yargı Kararlarının Hukukun Kaynakları Arasındaki Yeri ................. 99
a. İçtihadı Birleştirme Kararları (İBK) .......................................... 99
b. Anayasa Mahkemesi Kararları .............................................. 101

İçindekiler 13
c. Yardımcı Hukuk Kaynağı Olarak Yargı Kararları .................... 101
7. Yürütmenin Düzenleyici İşlemleri ............................................... 102
a. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ......................................... 103
b. Yönetmelikler ....................................................................... 105
c. Yürütme Organının Diğer Düzenleyici İşlemleri ................... 105
B. TALİ (YARDIMCI) KAYNAKLAR ............................................................ 105
1. Mahkeme Kararları ..................................................................... 105
2. Doktrin (Öğreti)........................................................................... 105
IV. HUKUK SİSTEMİ, HUKUK DÜZENİ, HUKUK KURALLARI VE HUKUK
DALLARI .................................................................................................... 108
A. HUKUK SİSTEMİ ................................................................................. 108
1. Common Law Hukuk Sistemi ...................................................... 109
2. Roma-Germen (Kıta Avrupası) Hukuk Sistemi ............................ 111
3. Türk Hukuk Sistemi ..................................................................... 114
a. Osmanlı Dönemi Hukuk Sistemi ........................................... 114
b. Tanzimat Dönemi ve Batı Hukukunun İlk Etkileri ................. 114
c. Cumhuriyet Dönemi ve Hukuk Devrimi ............................... 115
d. Modern Türk Hukukunun Temel Özellikleri ......................... 116
B. HUKUK DÜZENİ .................................................................................. 116
1. Genel Olarak ............................................................................... 116
2. Türk Hukuk Düzeni ...................................................................... 117
C. HUKUK KURALLARI ............................................................................ 119
1. Genel Bilgi ................................................................................... 119
2. Hukuk Kurallarının Unsurları ....................................................... 119
3. Hukuk Kurallarının Özellikleri...................................................... 120
4. Hukuk Kurallarının Sınıflandırılması ............................................ 121
a. Emredici Hukuk Kuralları ............................................................ 121
b. Yetki Verici Hukuk Kuralları......................................................... 123
c. Tanımlayıcı Hukuk Kuralları ........................................................ 124
d. Yedek Hukuk Kuralları ................................................................. 124
da. Tamamlayıcı Hukuk Kuralları ................................................ 124
db. Yorumlayıcı Hukuk Kuralları ................................................. 125
D. HUKUK DALLARI ................................................................................. 128
1. Genel Olarak ............................................................................... 128
2. Kamu Hukuku Dalları .................................................................. 132
a. Anayasa Hukuku ................................................................... 132

14 İçindekiler
b. İdare Hukuku ........................................................................ 134
c. Ceza Hukuku ......................................................................... 136
d. Uluslararası Hukuk ................................................................ 139
e. Vergi Hukuku ........................................................................ 140
f. Yargılama ve İcra Hukuku ..................................................... 142
fa. Medeni Yargılama (Usul) Hukuku .................................. 143
fb. İcra ve İflas Hukuku ........................................................ 145
fc. Ceza Muhakemesi Hukuku ............................................. 147
fd. İnfaz Hukuku .................................................................. 148
fe. İdari Yargılama Hukuku .................................................. 149
3. Özel Hukuk Dalları ....................................................................... 150
a. Medeni Hukuk ...................................................................... 151
b. Ticaret Hukuku ...................................................................... 153
c. Devletler Özel Hukuku .......................................................... 155
4. Karma Hukuk Dalları .................................................................... 156
a. İş Hukuku .............................................................................. 156
b. Banka ve Sigorta Hukuku ...................................................... 158
c. Sağlık Hukuku........................................................................ 160
d. Hava ve Uzay Hukuku ........................................................... 162
e. Teknoloji ve Yapay Zekâ Hukuku (Bilişim Hukuku) ............... 164
f. Gümrük Hukuku .................................................................... 166
V. HUKUKUN UYGULANMASI ve YORUMLANMASI ....................................... 170
A. HUKUKUN YER BAKIMINDAN UYGULANMASI .................................... 171
B. ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMASI ............................................... 172
1. Hukuk Kurallarının Yürürlüğe Girmesi ve Yayımı ......................... 173
2. Hukuk Kurallarının Zaman Yönünden Uygulama İlkeleri ............. 174
a. Derhal Uygulanma İlkesi ....................................................... 174
b. Geçmişe Yürüme İlkesi .......................................................... 175
c. İleriye Yürüme İlkesi ............................................................. 175
3. Hukuk Kurallarının Yürürlükten Kalkması .................................... 176
C. KİŞİ BAKIMINDAN UYGULANMASI ..................................................... 180
1. Cumhurbaşkanının Sorumluluğu ve Sorumsuzluğu ..................... 181
2. Milletvekillerinin Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı .................... 181
3. Diplomatik Dokunulmazlıklar ...................................................... 182
4. NATO Askerî Personelinin Bağışıklıkları ....................................... 182
D. ANLAM BAKIMINDAN UYGULANMASI (YORUMLANMASI) ................ 182

İçindekiler 15
1. Genel olarak ................................................................................ 182
2. Yorum Türleri .............................................................................. 183
a. Yasama Yorumu ................................................................... 184
b. Yargısal Yorum ..................................................................... 184
c. Bilimsel Yorum ..................................................................... 184
3. Yorum Yöntemleri (Metotları, Dayanakları) ............................... 185
4. Hukukta Boşluk, Boşluk Türleri ve Boşluğun Doldurulması ........ 186
a. Boşluk ve Boşluk Türleri ....................................................... 186
aa. Hukuk Dışı Alan ............................................................. 187
ab. Kasıtlı / Bilinçli Susma .................................................... 187
ac. Kanunda Boşluk ............................................................. 188
b. Boşluk Doldurma .................................................................. 188
5. Yorumda ve Boşluk Doldurmada Kullanılan Mantık İlkeleri
(Başvurulan Yöntemler) .............................................................. 190
a. Kıyas ..................................................................................... 190
b. Aksi ile Kanıt ......................................................................... 190
c. Evleviyet ............................................................................... 191
d. Hâkimin Takdir Yetkisi ve Hukuk Yaratması ......................... 191
§ 3. HUKUKUN ETKİSİ VE SONUÇLARI ............................................................... 198
§ 3.1. HUKUKİ OLAYLAR, HUKUKİ FİİLLER, HUKUKİ İLİŞKİLER VE HUKUKİ
İŞLEMLER (HUKUKUN KAVRAMLARI VE KURUMLARI: Hukukun
Hayattaki İlk Somut Görünümleri) ............................................................. 202
I. HUKUKİ OLAY ........................................................................................... 203
II. HUKUKİ FİİL .............................................................................................. 206
A. HUKUKA AYKIRI FİİLLER ..................................................................... 207
1. Haksız Fiil (Özel Hukuk Alanında) ................................................ 207
2. Suç (Ceza Hukuku Alanında) ....................................................... 208
3. Kabahat (İdari Hukuk Alanında) .................................................. 208
4. Disiplinsizlik (İdari veya Mesleki Hukukta) .................................. 209
B. HUKUKA UYGUN FİİLLER .................................................................... 210
1. Bilgi Ve Haber Verme Açıklamaları, Duygu Açıklamaları ............ 210
2. İrade, İş ve Emek Açıklamaları .................................................... 211
III. HUKUKİ İLİŞKİ ........................................................................................... 212
IV. HUKUKİ İŞLEM .......................................................................................... 219
A. HUKUKİ İŞLEMİN TANIMI VE HUKUKİ NİTELENDİRMESİ .................... 219
B. HUKUKİ İŞLEMLERİN SINIFLANDIRILMASI .......................................... 219

16 İçindekiler
1. Hukuki İşlemin İrade Açıklamasına Göre Sınıflandırılması
(Tek Taraflı Hukuki İşlemler - İki Taraflı Hukuki İşlemler
(Sözleşmeler)- Çok Taraflı Hukuki İşlemler) ................................. 220
2. Hukuki İşlemin Zaman Bakımından Sınıflandırılması
(Sağlararası Hukuki İşlemler-Ölüme Bağlı Hukuki İşlemler) ......... 221
C. HUKUKİ İŞLEMİN GEÇERLİLİĞİ VE SINIRLARI ...................................... 222
1. Hukuki İşlemin Geçerlilik Şartları ................................................. 222
a. İrade Ehliyeti (Sübjektif Şart) ................................................ 222
b. İrade Sakatlığı Bulunmaması ................................................. 222
c. Konu ve Amaçta Hukuka Uygunluk ....................................... 223
d. Şekil Şartına Uyulması (Objektif Şart) ................................... 223
e. Ahlâk ve Kamu Düzenine Uygunluk ......................................... 223
2. Hukuki İşlemin Geçersizlik Türleri ............................................... 224
a. Kesin Hükümsüzlük (Butlan) ................................................. 224
b. İptal Edilebilirlik (Nisbi Butlan).............................................. 224
c. Tadil Edilebilirlik (Kısmi Geçersizlik/Askıda
Hükümsüzlük/ Tek taraflı Bağlamazlık) ................................. 225
V. GENEL HATLARIYLA HUKUKUN ETKİLERİNİN (HUKUKİ İŞLEMLERİN,
FİİLLERİN VE OLAYLARIN) SONUÇLARINA BAKIŞ ....................................... 225
A. HUKUKİ İŞLEMİN TANIMI VE HUKUKİ NİTELENDİRMESİ..................... 225
1. Hukuki İşlemin Sonuçları ............................................................. 225
2. Hukuki Fiillerin Sonuçları ............................................................. 226
3. Hukuki Olayların Sonuçları .......................................................... 226
§ 3.2. HAKLAR .................................................................................................... 230
I. GENEL OLARAK .......................................................................................... 230
II. HAK ÇEŞİTLERİ ........................................................................................... 231
A. KAMU HAKLARI (TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER / ANAYASAL
HAKLAR) ............................................................................................. 232
1. Temel Kavramlar ......................................................................... 232
2. 1982 Anayasasının Temel Hak ve Özgürlükler Konusundaki
Temel Yaklaşımı ........................................................................... 233
3. Temel Hak ve Özgürlere İlişkin Genel Hükümler ......................... 235
a. Olağan Dönemlerde Temel Hak ve Özgürlüklerin
Sınırlandırılması .................................................................... 235
aa. Sınırlama Kanunla Yapılmalıdır ...................................... 236
ab. Sınırlama, Anayasanın İlgili Maddesinde Belirtilen
Sebeplere Dayanmalıdır ................................................. 236

İçindekiler 17
ac. Sınırlama, Anayasanın Sözüne ve Ruhuna Uygun
Olmalıdır ........................................................................ 237
ad. Sınırlama, Demokratik Toplum Düzeninin
Gereklerine Uygun Olmalıdır ......................................... 237
ae. Sınırlama, Temel Hak ve Özgürlüğün Özüne
Dokunmamalıdır ............................................................ 237
af. Sınırlama, Ölçülülük İlkesine Uygun Olmalıdır .............. 238
ag. Sınırlama, Laik Cumhuriyet İlkesine Uygun
Olmalıdır ........................................................................ 238
b. Temel Hak ve Özgürlüklerin Kötüye Kullanılmaması ............ 238
c. Olağanüstü Hal Rejiminde Temel Hak ve Özgürlüklerin
Durdurulması ....................................................................... 238
d. Temel Hak ve Özgürlüklerin Yabancılar İçin
Sınırlandırılması ................................................................... 239
4. Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması ....................................... 239
5. Temel Hak ve Özgürlüklerin Türleri ............................................ 240
a. Negatif Statü (önleme, koruma) Hakları .............................. 240
b. Pozitif Statü (sosyal ve ekonomik) Haklar ............................ 243
c. Aktif Statü Hakları ................................................................ 244
B. HAKLARIN SINIFLANDIRILMASI VE FARKLI HUKUK ALANLARINDA
KORUNMASI ...................................................................................... 245
C. ÖZEL HAKLAR (MEDENİ HAKLAR) ...................................................... 250
1. Mutlak Haklar ............................................................................. 250
a. Mallar Üzerindeki Mutlak Haklar ......................................... 251
b. Kişilik Üzerindeki Mutlak Haklar .......................................... 253
2. Nisbi Haklar ................................................................................. 253
3. Konularına Göre Özel Haklar ...................................................... 255
4. Kullanılmalarına Göre Özel Haklar .............................................. 256
5. Amaçlarına Göre Özel Haklar ...................................................... 257
6. Bağımsız Olup Olmamalarına Göre Özel Haklar .......................... 259
III. HAKLARIN KAZANILMASI .......................................................................... 270
IV. HAKLARIN KAYBEDİLMESİ ........................................................................ 271
V. HAKLARIN KORUNMASI ............................................................................ 273
A. TALEP YETKİSİ .................................................................................... 273
B. DAVA AÇMA YETKİSİ, DAVA VE DAVAYA KARŞI DAVALININ
SAVUNMA İMKÂNLARI ...................................................................... 273
1. Dava ............................................................................................ 273
2. Davaya Karşı Davalının Savunma Olanakları ............................... 275

18 İçindekiler
C. ZORLA (CEBRİ) İCRA ............................................................................ 276
D. KİŞİNİN KENDİ HAKKINI BİZZAT KORUMASI ....................................... 276
1. Meşru müdafaa (Haklı Savunma) ................................................ 276
2. Iztırar (Zaruret) Hali ..................................................................... 276
3. Güç Kullanma (İhkakı Hak Hali) .................................................... 277
VI. HAK SAHİBİ VE HAKLARIN KULLANILMASI ................................................ 277
VII. HAK KULLANIMINDA, KAZANIMINDA VE DİĞER HALLERE İLİŞKİN
ÖNEMLİ İLKELER ........................................................................................ 277
A. İYİNİYET İLKESİ (SUBJEKTİF İYİNİYET) .................................................. 277
B. DÜRÜSTLÜK İLKESİ (OBJEKTİF İYİNİYET) ............................................. 278
C. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMAMASI İLKESİ ........................................ 278
§ 3.3. SORUMLULUK ........................................................................................... 286
I. GENEL BİLGİ .............................................................................................. 286
II. KAMU HUKUKU SORUMLULUKLARI .......................................................... 289
A. CEZAİ SORUMLULUK (CEZA HUKUKU SORUMLULUĞU) ..................... 290
B. İDARİ SORUMLULUK ........................................................................... 290
C. ANAYASAL VE SİYASİ SORUMLULUK................................................... 291
III. ÖZEL HUKUK SORUMLULUKLARI .............................................................. 291
A. GENEL BİLGİ ........................................................................................ 291
B. TÜRLERİ .............................................................................................. 292
§ 3.4. YAPTIRIM.................................................................................................. 303
I. GENEL BİLGİ .............................................................................................. 303
II. KAMU HUKUKU YAPTIRIMLARI ................................................................. 305
A. ANAYASA HUKUKU YAPTIRIMLARI ..................................................... 305
1. Genel Olarak ................................................................................ 305
2. Siyasi Partilerin Temelli Kapatılması Ve Devlet Yardımından
Yoksun Bırakılması ....................................................................... 306
3. Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması ve Milletvekilliğinin
Düşmesi ....................................................................................... 307
4. Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ........................................ 308
B. CEZA HUKUKU YAPTIRIMLARI (ADLİ/CEZAİ YAPTIRIMLAR) ................ 308
1. Genel Olarak ................................................................................ 308
2. Cezalar ......................................................................................... 310
a. Hapis Cezası (TCK m. 45-49) ................................................. 310
b. Kısa Süreli Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar (TCK m.
50) ......................................................................................... 311
c. Adli Para Cezası (TCK m. 52) ................................................. 311

İçindekiler 19
3. Güvenlik Tedbirleri ..................................................................... 312
a. Belli Hakları Kullanmaktan Yoksun Bırakılma (TCK m.
53) ........................................................................................ 312
b. Eşya Müsaderesi (TCK m. 54) ............................................... 313
c. Kazanç Müsaderesi (TCK m. 55) ........................................... 313
d. Çocuklara Özgü Güvenlik Tedbirleri (TCK m. 56).................. 314
e. Akıl Hastalarına Özgü Güvenlik Tedbirleri (TCK m. 57) ........ 317
f. Tüzel Kişiler İçin Güvenlik Tedbirleri (TCK m.60) .................. 317
C. İDARE HUKUKU YAPTIRIMLARI (İDARİ YAPTIRIMLAR) ....................... 318
1. Genel Olarak ............................................................................... 318
2. İptal ............................................................................................. 321
3. Tam Yargı Davası ......................................................................... 322
4. İdarî Sözleşmelerden Doğan Uyuşmazlıklara İlişkin Dava ........... 323
5. Disiplin Cezaları ........................................................................... 323
6. İdari Para Cezaları ....................................................................... 324
7. İdari Faaliyet Yasağı / Ruhsat İptali ............................................. 325
8. Mühürleme / Faaliyetin Durdurulması ....................................... 326
9. El Koyma / Mülkiyetin Kamuya Geçirilmesi (İdari Nitelikli) ........ 326
D. VERGİ HUKUKU YAPTIRIMLARI (İDARİ YAPTIRIMLAR) ....................... 326
III. ÖZEL HUKUK YAPTIRIMLARI ..................................................................... 327
A. HÜKÜMSÜZLÜK (GEÇERSİZLİK) .......................................................... 328
1. Yokluk ......................................................................................... 328
2. Butlan ......................................................................................... 329
3. Eksiklik (Tek Taraflı Bağlamazlık / Askıda Hükümsüzlük) ............ 332
B. TAZMİNAT ......................................................................................... 332
C. CEBRÎ İCRA ......................................................................................... 334
§ 3.5. KİŞİLİK ...................................................................................................... 345
I. GENEL OLARAK KİŞİ .................................................................................. 345
II. GERÇEK KİŞİLER ........................................................................................ 347
A. GERÇEK KİŞİLİĞE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER .......................................... 347
B. GERÇEK KİŞİLİĞE İLİŞKİN HUKUKSAL DÜZENLEMELER ....................... 348
C. GERÇEK KİŞİLİĞİN BAŞLAMASI VE SONA ERMESİ .............................. 349
D. GERÇEK KİŞİLERİN EHLİYETLERİ ......................................................... 350
1. Hak Ehliyeti ................................................................................. 350
2. Fiil Ehliyeti ................................................................................... 351
a. Genel Olarak ........................................................................ 351

20 İçindekiler
b. Fiil Ehliyetinin Şartları ........................................................... 351
c. Fiil Ehliyeti Bakımından Kişi Türleri ....................................... 352
III. TÜZEL KİŞİLER ............................................................................................ 352
A. TÜZEL KİŞİ KAVRAMI .......................................................................... 353
B. TÜZEL KİŞİLİK KAVRAMININ KABULÜNÜ DOĞURAN İHTİYAÇLAR ...... 354
C. TÜZEL KİŞİLİK KAVRAMININ UNSURLARI ............................................ 355
D. TÜZEL KİŞİLİĞİN HUKUKÎ NİTELİĞİ ...................................................... 355
E. TÜZEL KİŞİLİĞE İLİŞKİN HUKUKSAL DÜZENLEMELER .......................... 358
F. TÜZEL KİŞİLERİN ÇEŞİTLERİ ................................................................. 360
1. Özel Hukuk Tüzel Kişileri .............................................................. 360
a. Genel Olarak Özel Hukuk Tüzel Kişileri ................................. 360
b. Özel Tüzel Kişilerin Doğması (Kurulması) ve Kaldırılması
(Sona Ermesi) ........................................................................ 361
ba. Özel Hukuk Tüzel Kişilerin Kuruluşu(Doğması) ve
Çeşitli Kuruluş Sistemleri ................................................ 361
baa. Serbest kuruluş sistemi .......................................... 362
bab. Tescil sistemi.......................................................... 362
bac. İzin sistemi ............................................................. 363
bad. Türk Hukukunda Tüzel Kişilerin Kuruluşunda
Geçerli Olan Sistem ............................................... 363
bb. Kuruluş Aşamasındaki Hukuka Aykırılıkların Etkisi:
Tüzel Kişiliğin Kazanılamadığı Haller .............................. 366
bc. Tüzel Kişiliğin Sona Ermesi ............................................. 366
c. Özel Hukuk Tüzel Kişilerinin Ehliyetleri ................................. 367
ca. Hak Ehliyeti .................................................................... 367
caa. Tüzel Kişilerin Tam Ehliyete Sahip Olması ............. 367
cab. Tüzel kişilerin yararlanamayacakları haklar ........... 368
cac. Tüzel kişilerin hak ehliyetinin amaçları ile
sınırlı olup olmadığı sorunu: Tüzel kişilerde
Ultra Vires İlkesi geçerli midir? (Tahsis/Özellik
İlkesi) ..................................................................... 368
cb. Tüzel Kişilerin Fiil Ehliyeti ............................................... 369
d. Özel Hukuk Tüzel Kişilerinin Türleri ...................................... 369
da. Kazanç Paylaşma Amacına Yönelmiş ya da
Ekonomik Amaç Güden Tüzel Kişiler .............................. 370
db. Kazanç Paylaşma Amacına Yönelmemiş Tüzel
Kişiler.............................................................................. 371
2. Kamu Hukuku Tüzel Kişileri ......................................................... 373

İçindekiler 21
a. Kamu Hukuku Tüzel Kişilerinin Doğması (Kurulması) ve
Kaldırılması (Sona Ermesi) .................................................... 373
b. Kamu Hukuku Tüzel Kişiliğinin Hak ve Fiil Ehliyeti ............... 374
c. Kamu Hukuku Tüzel Kişilerinin Türleri ................................. 374
d. Kamu Hukuku Tüzel Kişiliğinin Sahip Olduğu Yetkiler ve
Özellikler .............................................................................. 375
e. Kamu Tüzel Kişisi ile Özel Tüzel Kişisi Arasındaki Temel
Farklar .................................................................................. 375

İKİNCİ KİTAP
ANAYASA HUKUKU

§ 1. ANAYASA KAVRAMI, TÜRLERİ VE ANAYASALCILIK HAREKETLERİ ............... 391
I. ANAYASA KAVRAMI .................................................................................. 391
II. ANAYASA TÜRLERİ .................................................................................... 392
A. MADDİ ANAYASA-ŞEKLİ ANAYASA ..................................................... 392
B. YAZILI ANAYASA-YAZISIZ ANAYASA ................................................... 392
C. YUMUŞAK ANAYASA-KATI ANAYASA ................................................. 393
D. ÇERÇEVE ANAYASA-KAZUİSTİK ANAYASA .......................................... 394
IIII. ANAYASACILIK HAREKETLERİ .................................................................... 394
§ 2. HUKUKUN KAYNAKLARI, TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER, ANAYASANIN
ÜSTÜNLÜĞÜ VE ANAYASA YARGISI .......................................................... 397
I. HUKUK KAYNAKLARI ................................................................................. 397
II. TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN İÇERİĞİ VE BUNLARIN KORUNMASI ..... 399
III. NORMLAR HİYERARŞİSİ VE ANAYASANIN ÜSTÜNLÜĞÜ İLKESİ ................. 401
IV. ANAYASA YARGISI (ANAYASAYA UYGUNLUK DENETİMİ) VE
ANAYASA MAHKEMESİ ............................................................................. 402
A. ANAYASA YARGISINA İLİŞKİN BİLGİLER .............................................. 402
B. TÜRK ANAYASA YARGISI VE ANAYASA MAHKEMESİ ......................... 403
§ 3. DEVLET VE HÜKÜMET ............................................................................... 406
I. DEVLET ..................................................................................................... 406
A. DEVLET KAVRAMI .............................................................................. 406
B. DEVLETİN DOĞUŞUNA İLİŞKİN TEORİLER .......................................... 406
1. Aile Teorisi .................................................................................. 406
2. Biyolojik Teori ............................................................................. 407
3. Kuvvet ve Mücadele Teorisi ........................................................ 407
4. Ekonomi Teorisi .......................................................................... 407
5. Toplumsal Sözleşme Teorisi ........................................................ 408

22 İçindekiler
C. DEVLETİN UNSURLARI ........................................................................ 409
1. İnsan Topluluğu (Millet) .............................................................. 409
2. Ülke ............................................................................................. 410
3. Egemenlik .................................................................................... 411
a. Egemenlik Kavramı ............................................................... 411
b. Egemenlik Unsurları .............................................................. 411
c. Egemenlik Teorileri (Egemenliğin Kaynağı) ........................... 411
ca. Teokratik Egemenlik Teorisi .......................................... 411
cb. Beşeri Egemenlik Teorisi ................................................ 412
D. DEVLETİN TÜRLERİ ............................................................................. 414
1. Egemenliklerine (Egemenliğin Kaynağına) Göre Devletler .......... 414
2. Yapılarına (Yapılanmasına) Göre Devletler .................................. 415
II. HÜKÜMET ................................................................................................. 418
A. HÜKÜMET KAVRAMI .......................................................................... 418
B. HÜKÜMET(YÖNETİM) ÇEŞİTLERİ ........................................................ 419
C. DEMOKRASİ ........................................................................................ 423
§ 4. TÜRK ANAYASACILIĞININ TARİHÇESİ ......................................................... 426
I. OSMANLI DÖNEMİ ANAYASACILIĞI .......................................................... 426
A. SENEDİ İTTİFAK ................................................................................... 426
B. TANZİMAT FERMANI .......................................................................... 426
C. ISLAHAT FERMANI .............................................................................. 427
D. KANUNİ ESASİ ..................................................................................... 427
II. CUMHURİYET DÖNEMİ ANAYASACILIĞI .................................................... 428
A. 1921 VE 1924 ANAYASASI .................................................................. 428
B. 1962 ANAYASASI ................................................................................ 429
C. 1982 ANAYASASI ................................................................................ 431
§ 5. 1982 ANAYASASININ GENEL ESASLARI, TEMEL İLKELERİ, TEMEL HAK VE
ÖZGÜRLÜKLER İLE DEVLET ORGANLARI ..................................................... 434
§ 6. YASAMA ORGANI / TBMM (AN 75-100) ..................................................... 437
I. TBMM KURULUŞ, SEÇİM VE ÜYE(MİLLETVEKİLLİĞİ) (ANAYASA M.75-86) ..... 437
A. KURULUŞ VE SEÇİM ............................................................................ 437
B. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ VE CUMHURBAŞKANLIĞI
SEÇİM DÖNEMİ İLE SEÇİMLERİN YENİLENMESİ .................................. 438
C. SEÇİMLERİN GERİYE BIRAKILMASI VE ARA SEÇİMLER ........................ 439
D. SEÇİMLERİN GENEL YÖNETİM VE DENETİMİ ...................................... 440
E. MİLLETVEKİLLİĞİ (TBMM ÜYELİĞİ) ..................................................... 440

İçindekiler 23
1. Genel olarak ................................................................................ 440
2. Milletvekilliğiyle Bağdaşmayan İşler ........................................... 441
3. Yasama Dokunulmazlığı .............................................................. 441
4. Milletvekilliğinin Düşmesi ........................................................... 442
5. İptal İstemi .................................................................................. 443
6. Ödenek ve Yolluklar .................................................................... 443
II. TBMM GÖREV VE YETKİLERİ (ANAYASA M.87-92) ................................... 444
A. GENEL OLARAK .................................................................................. 444
B. KANUN KOYMAK ............................................................................... 444
1. Genel Bilgiler ............................................................................... 444
2. Alelade (Olağan) Kanunların Görüşülmesi ve Yayınlanması ....... 445
2. Fevkalade Kanunların Görüşülmesi ve Yayınlanması .................. 446
a. Anayasa Değişikliği Hakkında Kanunlar (Anayasa
Değişikliği) ............................................................................ 446
b. Bütçe ve Kesin Hesap Kanunları ........................................... 448
C. MİLLETLERARASI ANTLAŞMALARI UYGUN BULMAK ......................... 449
D. SAVAŞ HALİ İLANI VE SİLAHLI KUVVET KULLANILMASINA İZİN
VERME ............................................................................................... 450
E. SEÇİMLERİN YENİLENMESİNE KARAR VERMEK ................................. 450
F. GENEL VEYA ÖZEL AF İLANINA KARAR VERMEK ................................ 451
G. PARA BASILMASINA KARAR VERMEK ................................................ 451
H. MECLİSİN DİĞER GÖREVLERİ ............................................................. 451
III. TBMM FAALİYETLERİ, BAŞKANLIK VE DÜZENİ (ANAYASA M.93-97) ......... 451
A. TOPLANMA VE TATİL ......................................................................... 451
B. BAŞKANLIK DİVANI VE MECLİS BAŞKANI ........................................... 452
C. SİYASİ PARTİ GRUPLARI VE KOLLUK İŞLERİ ........................................ 453
IV. TBMM BİLGİ EDİNME VE DENETİM YOLLARI (ANAYASA M.98-100) ........ 453
§ 7. YARGI ORGANI (YARGI TEŞKİLATI/YARGI ÖRGÜTÜ) (AN 138-160) ............. 454
I. GENEL HÜKÜMLER ................................................................................... 454
A. YARGI ORGANINA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER ....................................... 454
B. KANUNİ HAKİM GÜVENCESİ İLE MAHKEMELERİN VE
HAKİMLERİN BAĞIMSIZLIĞI ............................................................... 456
C. HAKİMLİK VE SAVCILIK TEMİNATI ...................................................... 456
D. HAKİMLİK VE SAVCILIK MESLEĞİ ....................................................... 457
E. DURUŞMALARIN AÇIK VE KARARLARIN GEREKÇELİ OLMASI ............. 457
F. MAHKEMELERİN KURULUŞU ............................................................. 458
G. ADALET HİZMETLERİNİN DENETİMİ ................................................... 458

24 İçindekiler
II. YÜKSEK MAHKEMELER .............................................................................. 458
A. ANAYASA MAHKEMESİ (Anayasa m.146-153) .................................... 458
1. Kuruluşu ...................................................................................... 458
2. Üyelerin görev süresi ve üyeliğin sona ermesi ............................ 460
3. Görev ve yetkileri ........................................................................ 460
a. Anayasaya Uygunluk Denetimi ............................................. 460
aa. Genel Bilgiler .................................................................. 460
ab. Soyut Norm Denetimi (İptal Davası Yoluyla
Denetim) ........................................................................ 461
ac. Somut Norm Denetimi (Anayasaya aykırılığın diğer
mahkemelerde ileri sürülmesi / İtiraz Davası) ............... 462
b. Bireysel Başvuru ................................................................... 463
c. Yüce Divan Sıfatıyla Yargılama .............................................. 464
d. Siyasi Partiye İlişkin Davalar .................................................. 464
4. Çalışma ve yargılama usulü ......................................................... 465
5. Anayasa Mahkemesinin Kararları ................................................ 466
B. YARGITAY ........................................................................................... 466
C. DANIŞTAY ........................................................................................... 467
D. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ................................................................. 467
III. YÜKSEK ADLİ KURULUŞLAR ....................................................................... 468
A. HAKİMLER VE SAVCILAR KURULU ...................................................... 468
B. SAYIŞTAY ............................................................................................ 470
C. YÜKSEK SEÇİM KURULU...................................................................... 472
IV. DİĞER MAHKEMELER (ANAYASA M.142-145) ........................................... 472
A. ADLİ YARGI ......................................................................................... 472
1. Genel Bilgiler ............................................................................... 472
2. İlk Derece Mahkemeler (AYBAM.K.m.1-24) ................................ 473
a. İlk Derece Hukuk Mahkemeleri ............................................ 473
aa. Asliye Hukuk Mahkemeleri ............................................ 474
ab. Sulh Hukuk Mahkemeleri ............................................... 474
ac. Diğer Özel Hukuk Mahkemeleri ..................................... 475
b. İlk Derece Ceza Mahkemeleri ...................................................... 476
ba. Asliye Ceza Mahkemeleri ............................................... 476
bb. Ağır Ceza Mahkemeleri .................................................. 476
bc. Sulh Ceza Hâkimliği (AYBAM.K.m.10) ............................ 477
bd. Özel Ceza Mahkemeleri ................................................. 478

İçindekiler 25
be. Cumhuriyet Başsavcılığı (AYBAM.K.m.16-22) ................ 478
3. Bölge Adliye Mahkemeleri (BAM; AYBAM.K.m.25-54) ............... 479
4. Yargıtay ....................................................................................... 482
B. İDARİ YARGI ....................................................................................... 486
1. Genel Bilgiler ............................................................................... 486
2. İlk Derece Mahkemeler .............................................................. 486
a. İlk Derece İdare Mahkemeleri .............................................. 486
b. İlk Derece Vergi Mahkemeleri .............................................. 486
3. Bölge İdare Mahkemeleri (BİM / BİMVM.K.m.3) ........................ 487
4. Danıştay ...................................................................................... 488
§ 8. YÜRÜTME ORGANI VE İDARE (M. 101-137) ................................................ 492
I. CUMHURBAŞKANI .................................................................................... 492
A. ADAYLIK VE SEÇİMİ ............................................................................ 493
B. AND İÇMESİ ....................................................................................... 493
C. CUMHURBAŞKANININ GÖREV VE YETKİLERİ ..................................... 494
D. CUMHURBAŞKANININ CEZAİ SORUMLULUĞU .................................. 495
E. CUMHURBAŞKANI YARDIMCILARI VE BAKANLAR ............................. 495
F. DEVLET DENETLEME KURULU ........................................................... 497
G. MİLLİ SAVUNMA VE MİLLİ GÜVENLİK ................................................ 498
1. Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı ................................ 498
2. Milli Güvenlik Kurulu .................................................................. 498
H. OLAĞANÜSTÜ HAL YÖNETİMİ ........................................................... 499
II. İDARE ........................................................................................................ 499
A. İDARENİN ESASLARI ........................................................................... 500
B. YARGI YOLU ....................................................................................... 500
C. İDARENİN KURULUŞU (TEŞKİLATLANMASI) ....................................... 501
1. Merkezi idare (Merkezden Yönetim) .......................................... 501
2. Yerel İdare (Yerinden Yönetim) .................................................. 501
a. Mahalli idareler (Yer Bakımından Yerinden Yönetim) .......... 501
b. Hizmet Bakımından Yerinden Yönetimler ............................ 502
ba. Yükseköğretim kurumları ve üst kuruluşları .................. 502
baa. Yükseköğretim kurumları ...................................... 502
bab. Yükseköğretim üst kuruluşları .............................. 503
bb. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, radyo ve
televizyon kuruluşları ve kamuyla ilişkili haber
ajansları ......................................................................... 504

26 İçindekiler
bc. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ................... 504
bd. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları .............. 504
D. KAMU HİZMETİ GÖREVLİLERİ ............................................................. 505
E. KANUNSUZ EMİR ................................................................................ 506

ÜÇÜNCÜ KİTAP
İDARE HUKUKU

§ 1. KAMU (DEVLET) İDARESİ ........................................................................... 509
I. GENEL OLARAK İDARE KAVRAMI VE İDARE HUKUKU ................................ 509
A. İDARE KAVRAMI VE İÇERİĞİ ................................................................ 509
B. İDARE HUKUKU................................................................................... 509
1. Genel Olarak ................................................................................ 509
2. İdare Hukukunun Uygulama Alanının Belirlenmesi (İdare
Hukukunun Kapsamı) .................................................................. 510
a. Genel Olarak ......................................................................... 510
b. Yapısal (Organik) Anlamda İdare .......................................... 511
c. Fonksiyonel (Görevsel) Anlamda İdare ................................. 512
3. İdare Hukukunun Diğer Hukuk Dallarıyla İlişkisi .......................... 513
4. İdare Hukukuna İlişkin Anayasal Hükümler ................................. 514
5. İdare Hukukunun Kaynakları ....................................................... 515
a. Asıl Kaynaklar ........................................................................ 516
b. Yardımcı Kaynaklar ............................................................... 518
6. İdare Hukukunun Özellikleri ........................................................ 519
a. İdare Hukuku Yeni Bir Hukuk Dalıdır ..................................... 519
b. İdare Hukuku Bağımsız Bir Hukuk Dalıdır.............................. 519
c. İdare Hukuku Pozitif Bir Hukuk Dalıdır ................................. 519
d. İdare Hukuku Mevzuat Birliği Olmayan Bir Hukuk Dalıdır ...... 519
e. İdare Hukuku İçtihadi Bir Hukuk Dalıdır ................................ 519
f. İdare Hukuku Statü Hukukudur ............................................ 520
7. İdare Hukukunun Temel (Anayasal) İlkeleri ................................. 520
a. Sosyal Devlet İlkesi ................................................................ 521
b. Demokratik Devlet İlkesi ....................................................... 521
c. İnsan Haklarına Saygılı Devlet İlkesi ...................................... 521
d. Üniter Devlet İlkesi ............................................................... 522
e. Eşitlik İlkesi ............................................................................ 522
f. Hukuk Devleti İlkesi .............................................................. 522

İçindekiler 27
g. İdarenin Kanuniliği İlkesi ...................................................... 525
h. Merkezden Yönetim ve Yerinden Yönetim İlkesi ................. 527
ha. Merkezden Yönetim ...................................................... 527
haa. Merkezden Yönetimin Özellikleri .......................... 527
hab. Merkezden Yönetimin Yararları ve Sakıncaları ..... 528
hac. Merkezden Yönetimin Esnekliği: Yetki Genişliği
(Tevsii Mezuniyet) ................................................. 529
hb. Yerinden Yönetim .......................................................... 530
hba. Genel Olarak ......................................................... 530
hbb. Yerinden Yönetimin Özellikleri ............................. 530
hbc. Yerinden Yönetimin Türleri ................................... 531
hbd. Yerinden Yönetimin Yararları ve Sakıncaları ......... 531
ı. İdarenin Bütünlüğü İlkesi ..................................................... 532
ıa. Hiyerarşi ........................................................................ 532
ıb. İdari Vesayet .................................................................. 534
II. İDARENİN FAALİYETLERİ VE GEREKLİLİKLERİ ............................................ 536
§ 2. İDARE TEŞKİLATI ....................................................................................... 538
I. MERKEZDEN YÖNETİM (MERKEZİ İDARE, DEVLET İDARESİ) ..................... 538
A. MERKEZ(BAŞKENT) TEŞKİLATI ............................................................ 539
1. Cumhurbaşkanı ........................................................................... 539
2. Bakanlıklar .................................................................................. 540
B. MERKEZİ YARDIMCI KURULUŞLAR ..................................................... 540
1. Danıştay ......................................................................................... 541
2. Sayıştay .......................................................................................... 541
3. MGK ............................................................................................... 541
C. TAŞRA TEŞKİLATI ................................................................................ 542
1. Genel Olarak ............................................................................... 542
2. İl İdaresi (İl Genel İdaresi) ........................................................... 542
3. İlçe İdaresi ................................................................................... 543
4. Bucak İdaresi ............................................................................... 544
II. YERİNDEN YÖNETİM KURULUŞLARI ......................................................... 544
A. YER YÖNÜNDEN YERİNDEN YÖNETİMLER (MAHALLİ İDARELER) ....... 545
1. Genel Olarak ............................................................................... 545
2. İl Özel İdaresi .............................................................................. 545
3. Belediye ...................................................................................... 546
a. Belediye İdaresi .................................................................... 546

28 İçindekiler
b. Büyükşehir Belediye İdaresi .................................................. 547
4. Köy ............................................................................................... 547
B. HİZMET YÖNÜNDEN YERİNDEN YÖNETİMLER ................................... 548
1. Genel Olarak ................................................................................ 548
2. İdari Kamu Kurumları ................................................................... 548
3. Sosyal Kamu Kurumları ................................................................ 549
4. Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Kurumları ............................... 549
5. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları .......................... 550
6. Düzenleyici ve Denetleyici Kuruluşlar (Bağımsız İdari Otoriteler) ....... 550
7. Kamu İktisadi Teşebbüsleri (İktisadi Kamu Kurumları) ................ 551
a. Kamu İktisadi Teşebbüsleri ................................................... 552
b. Belediye İktisadi Teşebbüsleri .............................................. 554
§ 3. İDARİ İŞLEMLER ........................................................................................ 555
I. GENEL OLARAK .......................................................................................... 555
II. İDARİ İŞLEMİN ÖZELLİKLERİ ....................................................................... 556
A. TEK YANLILIK İLKESİ ............................................................................ 556
B. İCRAİLİK İLKESİ .................................................................................... 556
C. HUKUKA UYGUNLUK İLKESİ ................................................................ 556
III. TÜRLERİ ..................................................................................................... 557
A. TEK YANLI İDARİ İŞLEMLER ................................................................. 557
1. Bireysel İdari İşlemler (Birel İşlem / İdari Karar) .......................... 557
2. Düzenleyici İdari İşlemler (Kural İşlem) ....................................... 558
B. İKİ YANLI İDARİ İŞLEMLER (İDARİ SÖZLEŞMELER) ............................... 558
1. İdarenin Özel Hukuk Sözleşmeleri ............................................... 559
2. idarenin idare hukuku sözleşmeleri ............................................ 560
IV. İDARİ İŞLEMİN UNSURLARI ....................................................................... 561
A. YETKİ UNSURU .................................................................................... 561
1. Genel Olarak ................................................................................ 561
2. Yetki Unsurunun Gereklilikleri ..................................................... 561
a. Yer Yönünden Yetki............................................................... 561
b. Zaman Yönünden Yetki ......................................................... 562
c. Konu Yönünden Yetki ........................................................... 562
d. Kişi Yönünden Yetki .............................................................. 562
3. Yetkide Paralellik İlkesi ................................................................ 562
4. Yetki Devri – İmza Devri ............................................................... 562
B. ŞEKİL UNSURU .................................................................................... 563

İçindekiler 29
C. KONU UNSURU .................................................................................. 564
D. SEBEP UNSURU .................................................................................. 564
E. AMAÇ UNSURU .................................................................................. 564
V. İDARİ İŞLEMİN YÜRÜLÜĞE GİRMESİ, SAKATLIKLARININ YAPTIRIMI VE
SONA ERMESİ ........................................................................................... 565
A. İDARİ İŞLEMİN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ ................................................ 565
B. İDARİ İŞLEMLERİN SONA ERMESİ ...................................................... 565
§ 4. İDARİ EYLEMLER (İDARENİN GÖREVLERİ) .................................................. 567
I. GENEL OLARAK ......................................................................................... 567
II. KAMU HİZMETİ ......................................................................................... 567
A. GENEL BİLGİLER ................................................................................. 567
B. KAMU HİZMETİ İLKELERİ .................................................................... 567
C. KAMU HİZMETİ TÜRLERİ .................................................................... 568
1. Genel Olarak ............................................................................... 568
2. Kolluk .......................................................................................... 569
D. KAMU HİZMETİNİN GÖRÜLME USULLERİ .......................................... 569
§ 5. KAMU MALLARI ....................................................................................... 571
I. GENEL OLARAK ........................................................................................ 571
II. KAMUNUN MAL EDİNMESİ ...................................................................... 572
§ 6. KAMU GÖREVLİLERİ ................................................................................. 574
I. KAMU GÖREVLİSİNİN TANIMI VE KAPSAMI ............................................. 574
II. MEMURLUK MESLEĞİNİN TEMEL İLKELERİ .............................................. 574
A. SINIFLANDIRMA İLKESİ ...................................................................... 574
B. KARİYER İLKESİ ................................................................................... 575
C. LİYAKAT İLKESİ ................................................................................... 575
§ 7. İDARENİN SORUMLULUĞU VE İDARİ YARGI ............................................... 577
I. GENEL OLARAK ......................................................................................... 577
II. İDARENİN SORUMLULUK TÜRLERİ ........................................................... 577
III. İDARİ YARGI .............................................................................................. 579
KAYNAKÇA ........................................................................................................ 583