Yeni
9786253815851
401768
https://www.legalkitabevi.com/sema-taspinar-ayvaz/doktrin-ve-uygulamalarla-bedensel-zararlarda-sorumluluk-hukuku-.htm
Bedensel Zararlarda Sorumluluk Hukuku Doktrin ve Uygulamalarla
3182.5
Prof.Dr. Sema Taşpınar Ayvaz
Av.Sema Uçakhan Güleç
İçindekiler
Önsöz
5
BİRİNCİ BÖLÜM
SÖZLEŞMEYE DAYALI SORUMLULUK
§1. GENEL OLARAK BORÇ İLİŞKİSİNDE SORUMLULUK
61
Av. Sema UÇAKHAN GÜLEÇ
I. SORUMLULUĞUN ANLAMLARI
61
II. YAPTIRIM GÜCÜ
62
A. Kişi ile Sorumluluk
62
B. Malvarlığı ile Sorumluluk
62
III. KAYNAKLARINA GÖRE SORUMLULUK
62
IV. KUSURUN ROLÜNE GÖRE AYIRIM
66
V. GENEL OLARAK ZARAR VE GİDERİM
70
A. Zarar
70
VI. GİDERİM (TAZMİNAT)
74
A. Maddi Tazminat
74
B. Manevi Tazminat
80
VII. GİDERİM BİÇİMLERİ
81
VIII. ÖRNEK İÇTİHATLAR
83
KAYNAKÇA
95
§2. İŞVERENİN İŞ KAZASINDAN KAYNAKLANAN
HUKUKİ SORUMLULUĞU
97
Prof. Dr. Haluk Hadi SÜMER
Doç. Dr. Hasan KAYIRGAN
I. İŞ KAZASI KAVRAMI
97
A. Genel Olarak
97
B. Sosyal Güvenlik Hukuku Bakımından İş Kazası
98
1. Tanımı
98
2. Unsurları
99
a. Sigortalı Olma
99
b. Kazaya Uğrama
100
c. Bedensel veya Ruhsal Bir Zarara Uğrama
108
d. Kaza ile Zarar Arasında İlliyet Bağının Bulunması
108
II. MESLEK HASTALIĞI
109
A. Tanım
109
B. Unsurları
109
1. Sigortalı Olma
109
2. İşin Niteliği veya İşin Yürütüm Koşullarına Bağlı Bir Hastalığın Ortaya Çıkması
110
3. Bedensel ve Ruhsal Zarara Uğrama
111
4. Meslek Hastalığı ile Zarar Arasında Nedensellik Bağının Bulunması
111
C. Saptanması
112
III. ÖZEL HUKUK YAPTIRIMLARI
112
A. Çalışmaktan Kaçınma Hakkı
112
1. Koşulları
112
2. Kurula Başvuru Koşulu Aranmaksızın Çalışmaktan Kaçınma Hakkı
115
3. Çalışmaktan Kaçınma Hakkının Kullanılmasının Hüküm ve Sonuçları
115
4. Çalışmaktan Kaçınma Hakkını Kullanabilecek Olan Çalışanlar
117
B. İş Sözleşmesini Feshetme Hakkı
118
IV. HUKUKİ SORUMLULUK
120
A. Genel Olarak
120
B. İşverenin Hukuki Sorumluluğunun Niteliği
121
C. İşverenin Hukuki Sorumluluğunun Koşulları
126
1. Bireysel İş Hukuku Anlamında Bir İş Kazası ya da Meslek Hastalığının Meydana Gelmiş Olması
126
2. İşverenin Kusurunun Bulunması
137
D. Maddi Tazminat
144
1. Genel Olarak
144
2. Hesaplanması
148
E. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
155
F. Manevi Tazminat
161
KAYNAKÇA
166
§3. İŞ KAZASINDAN KAYNAKLANAN TAZMİNAT DAVALARINDA
YARGI KARARLARI
173
Hâkim Dr. Özgül ÖZKAN ÜRÜN
I. KUSUR RAPORLARI ARASINDAKİ ÇELİŞKİNİN GİDERİLMESİ, VEFAT EDEN SİGORTALININ ANA VE KARDEŞLERİNİN MANEVİ TAZMİNATA HAK KAZANACAĞI, FAİZ BAŞLANGIÇ TARİHİ
173
A. Dava
173
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
173
C. İstinaf Başvurusu
173
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
174
1. Kusur Yönünden
174
2. Eş ve Çocuklar İçin Hüküm Altına Alınan Manevi Tazminatlar ile Anne ve Kardeşlerin Manevi Tazminat Taleplerinin Reddi Yönünden
174
3. Hesaplamaya Esas Alınan Ücret Yönünden
175
4. Faiz Başlangıçları Yönünden
175
E. Yargıtay Kararı
175
F. Değerlendirme
177
II. SÜREKLİ İŞGÖREMEZLİK ORANININ KESİNLEŞTİRİLMESİ, TRH 2010 TABLOSUNUN MADDİ TAZMİNAT HESABINDA KULLANILMASI, ÜCRET ARAŞTIRMASI YAPTIRILMASI
177
A. Dava
177
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
178
C. İstinaf Başvurusu
178
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
178
E. Yargıtay Kararı
179
1. Sürekli İşgöremezlik Oranının Tespiti Yönünden
179
2. Maddi Tazminatın Esasına Esas Bakiye Ömür Tablosu Yönünden
180
3. Ücretin Tespiti Yönünden
180
F. Değerlendirme
181
III. USULİ KAZANILMIŞ HAK, BELİRSİZ ALACAK DAVASINDA BİR KEZ TALEP ARTTIRIMINA GİDİLEBİLECEĞİ, BAKICI GİDERİNDE HAKKANİYET İNDİRİMİ
182
A. Dava
182
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
182
C. İstinaf Başvurusu
183
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
183
1. Kusur yönünden
183
2. Islah Yönünden
184
3. Bakıcı Giderinde Yapılan Hakkaniyet İndirimi Yönünden
184
4. Hakkaniyet İndiriminde Reddedilen Kısımdan Vekalet Ücreti Yönünden
185
5. Davacı U B ’ün (sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının) Manevi Tazminat Miktarı Yönünden
185
6. Davacılar Ana–Babaya Takdir Edilen Manevi Tazminatları Yönünden
185
7. Reddedilen Tedavi Gideri ve Masraflar Yönünden
185
E. Yargıtay Kararı
186
1. Usuli Kazanılmış Hak Yönünden Değerlendirme
186
2. Belirsiz Alacak Davası Yönünden
186
3. Mahkemece Yapılacak İş
186
F. Değerlendirme
187
IV. SÜREKLİ İŞGÖREMEZLİK ORANININ KESİNLEŞTİRİLMESİ VE USULİ KAZANILMIŞ HAK YÖNÜNDEN İTİBAR EDİLEN ORAN, CEZA MAHKEMESİNİN KARARI, KUSUR RAPORLARI ARASINDAKİ ÇELİŞKİNİN GİDERİLMESİ, HESAP RAPORU YÖNÜNDEN USULİ KAZANILMIŞ HAK
187
A. Dava
187
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
188
C. İstinaf Başvurusu
188
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
189
E. Değerlendirme
191
V. BAKICI GİDERİNİN BRÜT ASGARİ ÜCRETLE HESAPLANMASI GEREKTİĞİ VE HESAPLAMA, USULİ KAZANILMIŞ HAK, HAKKANİYET İNDİRİMİ
192
A. Dava
192
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
192
C. İstinaf Başvurusu
192
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
192
E. Yargıtay Kararı
193
1. Kusur Yönünden
193
2. Bakım Gideri Yönünden
193
F. Değerlendirme
194
VI. ULUSLARARASI TIR ŞOFÖRÜ OLAN MÜTEVEFFA SİGORTALININ ÜCRETİNİN TESPİTİ, USULİ KAZANILMIŞ HAKLARIN GÖZETİLMESİ
194
A. Dava
194
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
194
C. İstinaf Başvurusu
195
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
195
1. Görev Yönünden
195
2. Yetki Yönünden
195
2. Zamanaşımı Yönünden
195
4. Davanın Belirsiz Alacak Davası Olarak Açılmasında Hukuki Yarar Yönünden
196
5. Davalının Sorumluluğu Yönünden
196
6. Kusur Yönünden
196
7. Ücret Yönünden
196
8. Manevi Tazminatlar Yönünden
196
E. Yargıtay Kararı
197
1. Müteveffa Sigortalınının Ücreti Yönünden
197
2. Usuli Kazanılmış Hak Yönünden
198
3. Bozma Nedeni
198
4. Mahkemece Yapılacak İş
199
F. Değerlendirme
199
VII. DAVA TÜRÜNÜN BELİRLENMESİ, ZAMANAŞIMI DEF’İNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
199
A. Dava
199
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
200
C. İstinaf Başvurusu
200
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
200
1. Manevi Tazminat Yönünden
200
2. Zamanaşımı ve Dava Türü Yönünden
200
E. Yargıtay Kararı
201
1. Dava Türü ve Zamanaşımı Yönünden
201
F. Değerlendirme
202
VIII. MESLEK HASTALIĞINDA KUSUR VE SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİĞİN BELİRLENMESİ, FAİZ BAŞLANGICI
203
A. Dava
203
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
203
C. İstinaf Başvurusu
203
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
203
1. Kusur Yönünden
203
2. Sürekli İş göremezlik Oranı Yönünden
204
3. Tazminatlara İşletilen Faiz Başlangıcı Yönünden
204
4. Maddi Tazminatın Hesaplanması Yönünden
204
5. Manevi Tazminatın Miktarı Yönünden
204
E. Yargıtay Kararı
205
F. Değerlendirme
205
IX. İŞ KAZASI, ASIL–ALT İŞVEREN İLİŞKİSİ, KUSUR ORANLARININ BELİRLENMESİ
206
A. Dava
206
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
206
C. İstinaf Başvurusu
206
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
206
1. İş Kazası ve Husumet yönünden
206
2. Kusur Yönünden
207
3. Maddi Tazminat Hesabı Yönünden
209
E. Yargıtay Kararı
209
F. Değerlendirme
209
X. MADDİ TAZMİNAT HESABINA ESAS ALINMASI GEREKEN YAŞAM TABLOSU TRH 2010 TABLOSU OLMALIDIR
210
A. Dava
210
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
210
C. İstinaf Başvurusu
210
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
210
1. Ücret Tespiti Yönünden
210
2. Hesaplamaya Esas Alınan Yaşam Tablosu Yönünden
211
3. Manevi Tazminatın Miktarı Yönünden
211
E. Yargıtay Kararı
212
1. Maddi Tazminatın Hesaplanmasında Esas Alınan Yaşam Tablosu Yönünden
212
F. Değerlendirme
213
XI. DEVREDEN VE DEVRALAN İŞVERENİN SORUMLULUĞU, DAHİLİ DAVALI YOLUYLA TARAF EKLENEMEYECEĞİ
213
A. Dava
213
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
213
C. İstinaf Başvurusu
214
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
214
1. Olay
214
2. Davalıların sorumluluğu yönünden
214
3. Sürekli İşgöremezlik Oranı
214
4. Kusur
214
5. Ücret ve Maddi Tazminat Hesabı
215
6. Manevi Tazminat Yönünden
215
E. Yargıtay Kararı
215
1. Davalı K Şirketinin Ticaret Ünvanının Yanlış Gösterilmesi Yönünden
215
2. Asıl Davaya Devralan İşverenin Dahili Dava Edilerek Sorumlu Tutulması, Davaların Birleştirilerek Görülmesi Yönünden
215
F. Değerlendirme
216
XII. CEZA VE HUKUK MAHKEMESİNDE KUSUR ATFEDİLMEYEN DAVALIYA SORUMLULUK YÜKLENEMEYECEĞİ, RED SEBEBİ AYRI OLAN DAVALI LEHİNE AYRI VEKALET ÜCRETİ TAKDİRİ GEREKTİĞİ
216
A. Dava
216
B. İlk derece Mahkeme Kararının Özeti
216
C. İstinaf Başvurusu
217
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
217
1. Olay ve Davalıların Sorumluluğu
217
2. Kusur Yönünden
217
3. Hesap Bilirkişi Raporu Yönünden
217
4. Manevi Tazminatlar Yönünden
218
E. Yargıtay Kararı
218
1. Kusur Yönünden
218
2. Mahkemece Yapılacak İş
218
F. Bozma Sonrası BAM Kararı
219
G. Yargıtay Kararı
219
H. Değerlendirme
220
XIII. YETKİ, KUSUR TESPİTİ
220
A. Dava
220
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
220
C. İstinaf Başvurusu
221
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
221
1. Yetki
221
2. Olay
221
3. Davalı İşverenin Sorumluluğu Yönünden
221
4. Sürekli İşgöremezlik Oranı Yönünden
222
5. Kusur Yönünden
222
E. Yargıtay Kararı
222
F. Değerlendirme
223
XIV. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI, SAĞ KALAN EŞİN EVLENME İHTİMALİ, ÜCRET, MANEVİ TAZMİNAT MİKTARLARI
223
A. Dava
223
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
223
C. İstinaf Başvurusu
223
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
224
1. Olay
224
2. Sorumluluk
224
3. Kusur Yönünden
224
4. Müteveffa Sigortalının Ücreti
225
5. Davacılara Maddi Yardım Yapıldığı İddiası Yönünden
225
6. Sigorta Şirketi Ödeme İddiası Yönünden
226
7. Maddi Tazminat Hesabı ve Sağ Kalan Eşin Yeniden Evlenme İhtimali Yönünden
226
8. Manevi Tazminatların Miktarı Yönünden
226
E. Yargıtay Kararı
227
1. Dul Kalan Eşin Evlenme İhtimali Yönünden
227
2. Manevi Tazminatların Miktarı Yönünden
227
F. Değerlendirme
229
XV. MESLEK HASTALIĞININ TESPİTİ, BİRDEN FAZLA İŞYERİNDE ÇALIŞILMASI HALİNDE HER BİR İŞVERİNİN SORUMLULUĞU
229
A. Dava
229
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
229
C. İstinaf Başvurusu
229
D. Bölge Adliye Mahkeme Kararı
229
1. Meslek Hastalığı ve Sürekli İşgöremezlik Oranının Belirlenmesi
229
2. Kusur Yönünden
231
3. Manevi Tazminat Yönünden
231
E. Yargıtay Kararı
232
1. Davacının Önceki Çalıştığı İşyerlerinin Meslek Hastalığına Etkisi Yönünden
232
2. Mahkemece Yapılacak İş
232
3. Davalının Usuli Kazanılmış Hakkı Yönünden
233
F. Değerlendirme
233
XVI. AĞIR CEZA MAHKEMESİ GÖREVİNE GİREN YARGILAMA SONUCUNUN GÖZETİLMESİ, SÜREKLİ İŞGÖREMEZLİĞE İLİŞKİN BAĞLANAN İLK PEŞİN DEĞERLİ GELİRİN MADDİ TAZMİNATTAN DÜŞÜLÜRKEN 5510 SAYILI YASANIN 21/4. MADDESİNİN GÖZETİLMESİ
233
A. Dava
233
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
233
C. İstinaf Başvurusu
233
D. Bölge Adliye Mahkeme Kararının Özeti
234
E. Yargıtay Kararı
234
1. Kusur Oranlarının Tespiti Yönünden
234
2. Sürekli İşgöremezlik Oranı Yönünden
235
3. Kusur Oranlarının Önemi
235
4. İlk Peşin Değerli Gelirin Maddi Tazminattan Düşülmesi Yönünden
236
5. Mahkemece Yapılacak İş
236
F. Değerlendirme
237
XVII. TTK GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN ASIL İŞVEREN SIFATININ BULUNUP BULUNMADIĞI, KUSUR ORANLARI VE AİDİYETİ YÖNÜNDEN, RÜCU DAVA DOSYASINDAKİ KUSUR ORANLARI DA DEĞERLENDİRİLEREK, UZMAN BİLİRKİŞİ HEYETİNDEN RAPOR ALDIRILARAK BELİRLENMESİ
237
A. Dava
237
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
237
C. İstinaf Başvurusu
238
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
238
E. Yargıtay Kararı
240
1. Rödovans Sözleşmesindeki Ruhsat Sahibinin Asıl İşveren Sıfatının Bulup Bulunmadığının Tespiti Yönünden
240
F. Değerlendirme
242
XVIII. BİLİNEN ÜCRETİ VARKEN VARSAYIMA DAYALI HESAPLAMA YAPILAMAYACAĞI İLKESİ, SENDİKALI İŞÇİNİN ÜCRETİNİN TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ HÜKÜMLERİNE GÖRE AKTİF DÖNEM HESABINDA DİKKATE ALINMASI
242
A. Dava
242
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
242
C. İstinaf Başvurusu
242
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
243
1. Meslek Hastalığı Tanısı
243
2. Sürekli İşgöremezlik Oranı
243
3. Kusur Durumu
243
4. Ücreti
243
5. Pasif Dönem Hesabı
243
6. Zamanaşımı Yönünden
243
7. Manevi Tazminatın Miktarı Yönünden
244
E. Yargıtay Kararı
244
1. Manevi Tazminatın Kesinlik Sınırında Kalması Yönünden
244
2. Maddi Tazminat Hesabına Esas Alınan Ücret Yönünden
244
3. Mahkemece Yapılacak İş
245
4. Usuli Kazanılmış Hak Yönünden
246
F. Değerlendirme
246
XIX. BİRDEN FAZLA İŞYERİNDE ÇALIŞAN SİGORTALININ MESLEK HASTALIĞININ İŞVERENLERİNİN MÜTESELSİLEN Mİ AYRI AYRI MI SORUMLU OLACAĞI SORUNU
246
A. Dava
246
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
246
C. İstinaf Başvurusu
247
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
247
1. Olay
247
2. Meslek Hastalığından İşverenin Sorumluluğu
247
3. Meslek Hastalığının Sigortalının İşyerinde Ayrıldıktan Sonra Çıkması Halinde İşverenin Sorumluluğu
248
4. Hastalığın Belirlenmesinde İlliyet Bağı
248
5. Kusur Raporlarının Düzenlenmesinde Dikkat Edilecek Hususlar
249
6. Somut Davadaki Kusur Durumu Yönünden
249
7. Maddi Tazminatın Hesaplanması Yönünden
250
8. Manevi Tazminatın Miktarı Yönünden
250
E. Yargıtay Kararı
251
1. İlgili Hukuk Kuralları
251
2. Hukuk Kurallarının Somut Olaya Uygulanması Yönünden
252
3. Yapılacak Keşiflerde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar ve Kusurun Tespiti Yönünden
253
F. Değerlendirme
253
XX. SÜREKLİ İŞGÖREMEZLİK ORANININ KESİNLEŞTİRİLMESİ, HAKSIZ ZENGİNLEŞMEYİ VE MÜKERRER ÖDEMEYİ ÖNLEMEK İÇİN KURUM TARAFINDAN SİGORTALIYA BAĞLANAN GELİRİN PEŞİN SERMAYE DEĞERİNİN TAZMİNATTAN DÜŞÜLMESİ GEREKTİĞİ
253
A. Dava
253
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
253
C. İstinaf Başvurusu
254
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
254
1. Olay
254
2. Sürekli İş göremezlik Oranı Yönünden
254
3. Kusur Yönünden
254
4. Maddi Tazminatın Hesaplanması Yönünden
255
5. Rücu Edilebilen Kurum Ödemesinin Tazminattan İndirilmesi
256
6. Manevi Tazminatın Miktarı Yönünden
256
E. Yargıtay Kararı
257
1. Uyuşmazlık
257
2. Sigortalıya Bağlanan Gelirin Peşin Sermaye Değerinin Tazminattan Düşülmesi Yönünden
257
3. Sürekli İşgöremezlik Oranının Belirlenip Kesinleştirilmesi Yönünden
257
F. Değerlendirme
258
XXI. İŞ KAZASININ MEYDANA GELİŞİNDE KAÇINILMAZLIĞIN BULUNUP BULUNMADIĞININ ARAŞTIRILMASI
258
A. Dava
258
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
258
C. İstinaf Başvurusu
258
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
259
1. Kusur Durumu Yönünden
259
2. İlliyet Bağı Yönünden Değerlendirme
259
E. Yargıtay Kararı
259
1. Kazanın Meydana Geliş Şekli
259
2. Konuyla İlgili Yasal Mevzuatın Değerlendirilmesi
260
3. Kaçınılmazlık Yönünden Yapılan Değerlendirme
260
4. Mahkemece Yapılacak İş
261
F. Değerlendirme
261
XXII. NİKAHSIZ EŞİN MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT TALEBİ, HESAPLAMADA ESAS ALINACAK SON TARİH, TOPLUMU DERİNDEN ETKİLEYEN FACİALARDA MANEVİ TAZMİNAT TUTARININ BELİRLENMESİ
261
A. Dava
261
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
261
C. İstinaf Başvurusu
262
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
262
1. Kusur Yönünden
262
2. Maddi Tazminatlar Yönünden
262
3. Manevi Tazminatlar Yönünden
262
E. Yargıtay Kararı
263
1. Davalıların Sorumluluklarının Değerlendirilmesi Yönünden
263
2. Manevi Tazminatlar Yönünden
264
3. Maddi Tazminat Hesabı Yönünden
264
4. Resmi Nikahsız Eşin Maddi Tazminat Hesabı
265
5. Mahkemece Yapılacak İş
265
F. Değerlendirme
265
XXIII. ÜCRETE EKLENEN YEMEK VE YOL ÜCRETİNİN USULÜNE UYGUN ARAŞTIRMA İLE TESPİT EDİLMESİ
265
A. Dava
265
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
265
C. İstinaf Başvurusu
265
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
266
1. Olay
266
2. Kusur Yönünden
266
3. Ücret Yönünden
266
4. Sürekli İşgöremezlik Oranı Yönünden
266
5. Manevi Tazminatın Miktarı Yönünden
266
E. Yargıtay Kararı
267
1. Sürekli İşgöremezliğin Tespiti Yönünden
267
2. Ücret Eklenen Yemek Yol Yardımı Yönünden
267
F. Değerlendirme
267
XXIV. İFLAS EDEN DAVALI ŞİRKETİN TARAF EHLİYETİNİN BULUNMADIĞI, DAVANIN İFLAS İDARESİNE TEBLİĞİ GEREKTİĞİ, TİCARET SİCİLİNDEN TASFİYE NEDENİYLE TERKİN EDİLEN DAVALI ŞİRKETİN İHYASI SAĞLANARAK DAVACI TARAFIN GERİ ALMASI HAKKINDA BEYANININ ALINMASI SONUCUNA GÖRE İŞLEM YAPILMASI
268
A. Dava
268
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
268
C. İstinaf Başvurusu
268
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
268
E. Yargıtay Kararı
269
1. Taraf Ehliyeti Yönünden
269
2. Mahkemece Yapılacak İş
269
3. Davanın Geri Alınması Yönünden
270
4. Mahkemece Yapılacak İş
270
F. Değerlendirme
271
XXV. İŞVERENİN SORUMLULUĞU AÇISINDAN İLLİYET BAĞININ KESİLİP KESİLMEDİĞİ ARAŞTIRMASI
271
A. Dava
271
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
271
C. İstinaf Başvurusu
271
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti
271
1. İş Kazası Tespiti Yönünden
271
2. Kusur Yönünden
272
E. Yargıtay Kararı
272
1. İlgili Hukuk Kuralları Yönünden İnceleme
272
2. İş Kazasının Meydana Geliş Şekli
274
3. Kusur Yönünden
274
4. Mahkemece Yapılacak İş
274
F. Değerlendirme
275
§4. TIBBİ MÜDAHALEDEN DOĞAN SORUMLULUK
277
Prof. Dr. Fulya İlçin GÖNENÇ
I. GİRİŞ
277
II. TIP HUKUKU VE ETİĞİ
280
III. TIBBİ MÜDAHALE VE UNSURLARI
281
A. Tıbbi Müdahalenin Yetkili Kişiler Tarafından Gerçekleştirilmesi
282
B. Tıp Biliminin Genel Kabul Görmüş İlke ve Kurallarına Uygun Olması
282
C. Hukuken Öngörülmüş Amaçlara Yönelik Olması
283
D. Hastanın Tıbbi Müdahaleye Rıza Göstermesi (Aydınlatılmış Onamın Bulunması)
284
IV. HEKİM–HASTA İLİŞKİSİ VE SORUMLULUK
286
V. HEKİM–HASTA ARASINDA KURULAN SÖZLEŞME İLİŞKİSİ
290
VI. SORUMLULUK VE SORUMLULUĞUN SONUCU OLARAK TAZMİNAT
294
VII. BEDEN BÜTÜNLÜĞÜNÜN İHLALİNDEN DOĞAN ZARARLAR
299
KAYNAKÇA
302
§5. TIP TAZMİNAT HUKUKU UYGULAMASI
305
Av. Dr. Halide SAVAŞ
I. KAMU TIBBİ MÜDAHALE ZARARLARININ TAZMİNİ
305
A. Görev
307
B. Yetki
309
C. İdari Yargıda Süreler (Zamanaşımı ve Dava Açma Süreleri)
309
1. Zamanaşımı
309
2. Dava Açma Süreleri
317
D. Tazminat Davasının Açılması ve Dava Dilekçesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
320
II. ÖZEL TIBBİ MÜDAHALE ZARARLARININ TAZMİNİ
325
A. Tazminat Davası Açılmadan Önce
325
1. Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu
326
2. Arabuluculuk
326
B. Görev
327
1. Tüketici Mahkemesi
327
2. Hekimin Zorunlu Sorumluluk Sigortasına Doğrudan Dava Açılmasında Ticaret Mahkemesi
327
3. Hekim ve Özel Sağlık Kurumu ile Birlikte Sigortalarına Da Dava Açılabilir
328
C. Yetki
328
D. Zamanaşımı
328
E. Tazminat Davasının Açılması ve Dava Dilekçesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
331
§6. KAZALARIN ORTAYA ÇIKARDIĞI OLUMSUZ SONUÇLARI
BERTARAF ETMEYE MATÛF “ÖZEL SİGORTA” TÜRLERİ
345
Prof. Dr. Mertol CAN
GİRİŞ
345
I. KAZA SİGORTASI
348
A. Hukukî Çerçeve
348
B. Kaza Sigortası Sözleşmesi Yapan Kişinin (Sigorta Ettirenin) Kendisi Hakkında Sözleşme Yapılan Kişi (Sigortalı) ile Sigortadan İstifade Edecek Olan Kişiden (Lehdardan) Ayırtedilmesi
350
C. Kaza Sigortalarında Menfaat
351
1. Menfaat Şartı ve Gerçekleşmemesinin veya Sonradan Ortadan Kalkmasına Terettüp Eden Hüküm ve Sonuçlar
351
2. Menfaat Şartının Kimin Şahsında Gerçekleşmesi Gerektiği Meselesi
352
a. Bir Kimsenin Kendisi Hakkında Kaza Sigortası Yaptırması Halinde
352
b. Bir Kimsenin Başkası Hakkında Kaza Sigortası Yaptırması Halinde
352
aa. Lehdarın Menfaatinin Bulunması Şartı
353
bb. Hakkında Kaza Sigortası Yapılan Kişinin (Sigortalının) Muvafakatının Alınmasının Gerekip Gerekmediği Meselesi
353
D. Kaza Sigortası Teminatları
354
1. Teminat Türleri
354
2. Ölüm ve Yaralanma Teminatları
354
a. Ölüm Teminatı
354
b. Yaralanma Teminatları
355
aa. Daimî Malȗliyet (Geçici İşgöremezlik) Teminatı
355
bb. Muvakkat Malȗliyet (Geçici İşgöremezlik) Teminatı
355
cc. Ölüm ve Yaralanma Teminatlarının Kime Ödeneceği Meselesi
355
aaa. Ölüm Teminatına İlişkin Bedelin Ödeneceği Kişi
355
bbb. Yaralanma Teminatına İlişkin Bedelin Ödeneceği Kişi
356
dd. Ölüm ve Yaralanma Teminatlarının İçtimaı
356
c. Ölüm ve Yaralanmanın Neden Olduğu Masraflara İlişkin Teminatlar
357
aa. Tedavi Masrafları Teminatı
357
bb. Def’in Masrafları Teminatı
357
E. Sigortacının Yaptığı Ödemenin Kazadan Hukuken Sorumlu Olanlara Karşı İleri Sürülebilecek Haklara Etkisi
357
1. Sigortacının Yaptığı Ödeme Gerçek Zararın Karşılanması Amacıyla Yapılmış Olan Bir Ödeme İse
357
2. Sigortacının Yaptığı Ödeme Gerçek Zararın Karşılanması Amacıyla Yapılmış Olan Bir Ödeme Değilse
358
II. SORUMLULUK SİGORTASI
358
A. Sigortanın Konusu ve Mağdurları Da Koruma Fonksiyonu
358
B. Sorumlululuk Sigortalarına Hakim Olan Hukukî Esaslar
359
1. Yapılan Sigortanın Kural Olarak Sadece Sözleşmede Öngörülen Olayların Neticesi Olan Zararlara İlişkin Sorumluluk İçin Teminat Bahşetmesi Esası
359
a. Esasın Kanun’da Öngörülmesinin Sebebi
359
b. Esasın Bertaraf Edilmesi İmkânı ve Sınırı
360
aa. Esasın Bertaraf Edilmesi İmkânı
360
bb. Esasın Bertaraf Edilmesi İmkânının Sınırı
360
2. Sigorta Himayesinin Sözleşme Süresi Sona Erdikten Sonra da Devam Etmesi Esası
361
a. Esasın Tabi Olduğu Şart
361
b. Sözleşme Akdedilmeden Önce Meydana Gelen Olaylardan Doğan Sorumluluğun da Sigorta Teminatına Dahil Edilmesi İmkânı
361
3. Sigorta Bedeli ile Sınırlı Olarak Tazminat Ödenmesi Esası
361
a. Esasın Uygulanması
361
b. Sigorta Bedelini Aşan Ödemeler
362
4. İşletme Sahibinin Sorumluluğu İçin Akdolunmuş Sözleşmelerden Çalışanların da Yararlanması Esası / Grup Sorumluluk Sigortası
362
5. Türk Ticaret Kanunu’nda “Zorunlu Sorumluluk Sigortaları” Dolayısıyla Öngörülmüş Özel Esaslar
362
a. Sigortacılar Zorunlu Sorumluluk Sigortalarını Yapmaktan Kaçınamazlar
362
b. Sigortacılar Zorunlu Sorumluluk Sigortalarında Onları Sigortalıya Karşı İfa Borcundan Kurtaran Sebepleri Zarar Görene İleri Süremezler
363
c. Zorunlu Sorumluluk Sigortalarında Sigorta Sözleşmesinin Sona Ermesi Zarar Görene Karşı Hemen Hüküm İfade Etmez
363
d. Zorunlu Sorumluluk Sigortalarında Zararın Sosyal Güvenlik Kurumlarınca Karşılanması Sigortacının Sorumluluktan Kurtulmasını Mucip Olur
363
C. Sorumluluğu Doğuran Olayın ve Bu Olaya İlişkin Tazminat Taleplerinin Bildirilmesi Zorunluluğu
363
1. Bildirim Süresi
363
a. Sorumluluğu Doğuran Olay Bakımından
363
b. Tazminat Talebi Bakımından
363
2. Bildirim Külfetinin İhlâline Bağlanmış Sonuçlar
363
D. Tazminat Talebine Karşı Savunma
364
1. Sigortacının Hukukî Yardımda Bulunma Yetkisi
364
2. Savunma Hakkının Bizzat Sigortalı Tarafından Kullanılması
364
E. Doğrudan Başvuru (Dava) Hakkı
365
F. Sorumluluk Sigortalarında Sigortacının Kime Ödeme Yapacağı Meselesi
365
G. Sorumluluk Sigortalarında Sigorta Tazminatı Alacağının Muaccel Olacağı An ile Tabi Olduğu Zamanaşımı Süreleri
365
§7. SİGORTA TAHKİM UYGULAMALRI
367
Av. İsmet DEMİRAĞ
I. SİGORTA TAHKİMDE YARGILAMAYA İLİŞKİN USULİ SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
367
II. SİGORTA TAHKİM MÜESSESESİNİ DOĞURAN İHTİYAÇLAR
367
III. SİGORTA TAHKİMDE YARGILAMA USULÜ
368
IV. SİGORTA TAHKİMİNİN FAYDALARI
368
A. Sigorta Tahkiminin Faydaları
368
V. SÜRE UZATIMIN MAHKEMEDEN TALEP EDİLMESİ
369
A. Yargılama Süresi Bakımından
369
VI. SİGORTA TAHKİMDE USULE İLİŞKİN TESPİTLER
369
VII. DAVA ÖN ŞARTLARI
370
A. Sigortacılık Tahkiminde Dava Ön Şartları
370
VIII. SİGORTA TAHKİMDE USULE İLİŞKİN TESPİTLER
370
A. Dava Ön Şartları
370
IX. SİGORTA TAHKİMDE USULE İLİŞKİN TESPİTLER
371
A. Dava Ön Şartları
371
X. BAŞVURU SÜRESİ 15 İŞ GÜNÜ TARTIŞMASI
371
XI. KTK 97 VE 99. MADDELER ANLAMINDA BAŞVURUDA ÖNE ÇIKAN HUSUSLAR
372
XII. KTK 99. MADDE
372
XIII. KTK 99. MADDE
373
XIV. ARABULUCULUK ŞARTI
373
A. Arabuluculuğa Başvuru Şartı Olup Olmadığı Tartışması
373
XV. TEBLİGATA İLİŞKİN ÖNERİLER
374
XVI. TANIK BEYANI
374
A. Tanık
374
XVII. HAKEM KARARLARINDA BULUNMASI GEREKEN HUSUSLAR
375
XVIII. MUTLAK TEMYİZ SEBEPLERİ
375
XIX. DAVA AÇILMA ZAMANI
375
A. Dava Açılma Zamanı
375
XX. DAVA AÇILMA ZAMANI
376
A. Dava Açılma Zamanı
376
XXI. SİGORTA TAHKİMDE USULE İLİŞKİN TESPİTLER
377
A. Dava Açılma Zamanı
377
XXII. SİGORTACININ TAHKİME ÜYELİK TARİHİNİN ÖNEMİ
377
XXIII. KEŞİF
377
A. Keşif
377
XXIV. DAVANIN İHBARI VE DAVAYA MÜDAHALE
378
A. Tahkimde Davanın İhbarı ve Davaya Müdahale
378
XXV. DURUŞMA
378
A. Duruşma Yapılıp Yapılamayacağı
378
XXVI. BELİRSİZ ALACAK DAVASI (HMK m.107)
378
XXVII. TALEP EDİLMEDİĞİ HALDE DAVA BELİRSİZ ALACAK DAVASI OLARAK KABUL EDİLEBİLİRMİ
379
XXVIII. DAVA DİLEKÇESİNDE DAVANIN BELİRSİZ ALACAK DAVASI OLDUĞU İLERİ SÜRÜLMÜŞ OLMALIDIR
379
XXIX. BELİRSİZ ALACAK DAVASI VASFINI TAŞIMIYORSA DAVAYA KISMİ DAVA OLARAK DEVAM EDİLİR (2019)
380
XXX. BELİRSİZ ALACAK DAVASI AÇILMASINDA HUKUKİ YARAR BULUNDUĞUNUN KABUL EDİLMESİ GEREKİR (2022)
380
XXXI. BELİRSİZ ALACAK DAVASINDA İLK DAVAYLA/TALEPLE ALACAĞIN TAMAMI İÇİN ZAMANAŞIMI KESİLİR
380
XXXII. BELİRSİZ ALACAK DAVASINDA TÜM ALACAK İÇİN TEMERRÜT TARİHİNDEN İTİBAREN FAİZ YÜRÜTÜLÜR
381
XXXIII. BELİRSİZ ALACAK DAVASI AÇMAKTA HUKUKİ YARAR YOKSA DAVA REDDEDİLMELİ (2015)
381
XXXIV. BELİRSİZ ALACAK DAVASINDA TALEP ARTIRIMI YAPILDIKTAN SONRA – ISLAH DA YAPILABİLİR
381
XXXV. KISMİ OLARAK AÇILMIŞ OLAN DAVA – BELİRSİZ ALACAK DAVASINA DÖNÜŞTÜRÜLEMEZ
382
XXXVI. KISMİ DAVADA FAİZ BAŞLANGICI
382
XXXVII. KISMİ DAVADA ISLAH İLERİYE YÖNELİK OLARAK HÜKÜM İFADE EDER
382
XXXVIII. ISLAH İLE FAİZ İSTENMESİ MÜMKÜNDÜR
383
XXXIX. KISMİ DAVANIN, SONRADAN AÇILAN DAVA İÇİN KESİN HÜKÜM ETKİSİ VARDIR
383
KAYNAKÇA
384
§8. TAŞIMA HUKUKUNDA BEDENÎ (CİSMANÎ) ZARARLARDAN
DOĞAN SORUMLULUK
385
Prof. Dr. Burak ADIGÜZEL
I. GENEL OLARAK
385
II. YOLCU TAŞIMA SÖZLEŞMESİ
386
A. Tanım
386
B. Sözleşmenin Unsurları
387
1. Taşıma Taahhüdü
387
2. Taşıma Ücreti
388
C. Sözleşmenin Kurulması
390
D. Yolcu Taşıma Sözleşmesinin Tarafları
392
1. Taşıyıcı
392
a. Asıl Taşıyıcı
392
b. Alt Taşıyıcı
394
c. Fiilî Taşıyıcı
395
d. Müteakip Taşıyıcı
396
2. Yolcu
397
E. Yolcu Taşıma Sözleşmesinin Hukuki Niteliği
398
F. Yolcu Taşıma Sözleşmesinde Tarafların Hakları ve Borçları
399
1. Tarafların Asıl Borçları
399
2. Taşıyıcının Diğer Borçları
399
a. Yolcunun Güvenliğini Sağlamak
399
b. Yolcu İçin Seyahatte Gerekli Ortamı Sağlamak
400
c. Sefere Zamanında Başlamak
401
d. Seferi Zamanında Bitirmek
401
e. Yolcunun Bagajına ve Kişisel Eşyasına Özen Göstermek ve Bagaj Teslim Belgesi Düzenlemek
402
3. Taşıyıcının Hakları
403
a. Taşımanın Kurallarını Koymak
403
b. Bagaj Üzerinde Hapis Hakkını Kullanmak
404
4. Yolcunun Borçları
404
a. Taşıyıcının Düzenlediği Kurallara Uymak
404
b. Ek Bagaj Ücreti Ödemek
404
c. Bagaj ile İlgili Doğru Bilgi Vermek
405
5. Yolcunun Hakları
405
III. YOLCU TAŞIMALARINDA TAŞIMA MEVZUATININ UYGULANMASI
405
A. Genel Olarak
405
B. Mevzuatın Uygulanması
406
1. Karayolu Taşımaları
406
2. Demiryolu Taşımaları
408
3. Havayolu Taşımaları
410
4. Denizyolu Taşımaları
411
IV. TAŞIMA TÜRLERİNE İLİŞKİN BEDENÎ ZARARLARDA SORUMLULUK
411
A. Karayolu Taşımaları
411
1. Ulusal Karayolu Taşımaları
411
a. Sorumluluğun Şartları
412
aa. Kaza
412
bb. Kazanın Kalkış ve Varış Noktası Arasında veya Duraklama Anında Meydana Gelmesi
413
cc. Zarar
414
dd. İlliyet Bağı
414
b. Sorumluluğun Hukuki Niteliği ve Sorumluluktan Kurtulma
414
c. Yardımcılardan Doğan Sorumluluk
415
2. Uluslararası Karayolu Taşımaları
416
B. Demiryolu Taşımaları
416
1. Ulusal Demiryolu Taşımaları
416
a. Demiryolu Yolcu Taşımaları Açısından Bedenî Zararlara Uygulanacak Hükümler
416
b. Sorumluluğun Tarafı
417
aa. Demiryolu Alt Yapı İşletmecisi ve Tren İşletmecisi Kavramları
417
bb. TCDD Taşımacılık A.Ş.
418
c. Demiryolu Tren İşletmecisinin Sorumluluğunun Kapsamı
419
aa. Sorumluluğun Şartları
419
aaa. Kazanın Varlığı
419
bbb. Kazanın Trendeyken veya İnme Binme Esnasında Meydana Gelmesi
420
aaaa. Kazanın Trende Meydana Gelmesi
420
bbbb. Kazanın Trene Binme ve İnme Sırasında Meydana Gelmesi
420
cccc. Yolcunun Bedenî Zarara Uğramış Olması
422
dddd. İlliyet Bağı
422
d. Demiryolu Tren İşletmecisinin Sorumluluktan Kurtulması
422
e. Tren İşletmecisinin Rücu Hakkı ve Sigorta
424
f. Tren İşletmecisinin Sorumlu Olduğu Tazminat
425
g. Davalarda Görevli ve Yetkili Mahkeme
427
2. Uluslararası Demiryolu Taşımaları
427
a. Genel Olarak
427
b. Demiryolu Taşıyıcısının Sorumluluğunun Şartları
428
c. Demiryolu Taşıyıcısının Sorumluluktan Kurtulması
429
d. Bedenî Zarar Türleri
432
e. Sorumlukta Tazminat
432
f. Sorumluluğu Sınırlama Hakkının Kaybı
433
g. Zararın Bildirimi
433
h. Tazminat Davalarında Yetkili Mahkeme
434
ı. Sorumluluk Davası Açılabilecek Taşıyıcılar
434
i. Zamanaşımı
435
3. Havayolu Taşımaları
435
a. Ulusal Taşımalar
435
aa. Genel Olarak
435
bb. Sorumluluğun Şartları
436
cc. Sorumluluğun Hukuki Niteliği
439
dd. Sorumluluktan Kurtulma
439
ee. Müterafık Kusur Hali
441
ff. Sorumluluğun Sınırlandırılması
442
aaa. Sorumluluk Sınırı ve Uygulanması
442
bbb. Sınırsız Sorumluluk Halleri
443
ccc. Sorumluluk Hükümlerinin Emrediciliği
444
gg. Birden Çok Taşıyıcı Tarafından Yapılan Taşımalar ve Multimodal Taşımalarda Sorumluluk
444
hh. Sorumluluk Açısından Tazminat Davası
445
aaa. Genel Hususlar
445
bbb. Görevli Mahkeme
446
ccc. Yetkili Mahkeme
447
ddd. Dava Açma Süresi
447
b. Uluslararası Taşımalar
447
aa. Konvansiyonların Uygulanması
447
bb. Taşıyıcının Sorumluluğunun Şartları
448
cc. Sorumluluğun Hukuki Niteliği
450
dd. Sorumluluktan Kurtulma
450
ee. Müterafık Kusur
451
ff. Sorumluluk Sınırı
452
gg. Sorumluluk Sınırının Uygulanmadığı Haller
453
aaa. Taşıyıcı ve Adamlarının Kast veya Kasta Eşdeğer Kusuru
453
bbb. Taşıma Belgelerinin Düzenlenmemesi veya Gerekli Kayıtları İçermemesi
454
hh. Tazminat Davası ile İlgili Hususlar
455
aaa. Davanın Tarafları
455
bbb. Görevli ve Yetkili Mahkemeler
456
ccc. Zararın İhbarı
458
ddd. Hak Düşürücü Süre
458
4. Deniz Yolu Taşımaları
458
a. Ulusal Taşımalar
458
aa. Genel Olarak
458
bb. Denizde Yolcu Taşıma Sözleşmesinin Kapsamı
459
cc. Taşıyan ve Fiilî Taşıyan
459
dd. Deniz Yoluyla Taşımada Yolcu
460
ee. Taşıyanın Kazadan Doğan Sorumluluğu
461
aaa. Gemi Kazası
461
bbb. Kaza Yeri
462
ccc. Zararın Varlığı
463
ddd. Sorumluluğun Hukuki Niteliği
464
eee. Sorumluluğun Sınırı
465
fff. Fiilî Taşıyanın ve Fiilî Taşıyandan Dolayı Asıl Taşıyanın Sorumluluğu
466
ggg. Taşıyanın Adamlarından Doğan Sorumluluğu
467
ff. Taşıyanın Sorumluluktan Kurtulması
468
aaa. Savaş ve Benzerleri ile Kaçınılmaz ve Engellenemez Doğa Olayları
469
bbb. Üçüncü Kişinin Kasti Davranışı
469
ccc. Zararın Doğmasında Yolcunun Etkisi
469
gg. Sorumluluğu Sınırlama Hakkının Kaybı
470
hh. Sorumluluk Sınırlarının Değiştirilmesi
471
ıı. Taşıyanın Sorumluluğunda Zamanaşımı
471
ii. Görevli ve Yetkili Mahkeme
472
jj. Davanın Tarafları
472
kk. Zorunlu Sigorta
472
b. Uluslararası Taşımalar
473
aa. Genel Olarak
473
bb. Gemi Kazası ve Diğer Kazalar
473
cc. Kaza Yeri
473
dd. Sorumluluğun Hukuki Niteliği
474
ee. Sorumluluk Sınırları
474
ff. Taşıyanın Sorumluluktan Kurtulması
474
gg. Yolcunun Davranışlarının Zarara Etkisi
474
hh. Taşıyanın Adamlarından Doğan Sorumluluğu
475
ıı. Sorumsuzluk Kayıtları ve Sorumluluğu Artıran Anlaşmalar
475
ii. Sorumluluk Hakkının Kaybı
476
jj. Yetkili Mahkeme
476
kk. Davanın Tarafları
476
ll. Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler
477
mm. Doğrudan Sigortacıya Başvuru Hakkı
478
V. ÖRNEK İÇTİHATLAR
479
KAYNAKÇA
486
§9. ESER SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN HUKUKİ SORUMLULUK /
BEDENSEL VE MANEVİ ZARARIN TAZMİNİ
489
Prof. Dr. Hayrunnisa ÖZDEMİR
I. GİRİŞ
489
II. ESER SÖZLEŞMESİ
489
A. Eser Sözleşmesinin Tanımı
489
B. Eser Sözleşmesinin Unsurları
490
1. Eser
490
2. Meydana Getirme (İmâl)
494
3. Ücret (Bedel)
495
4. Anlaşma
496
III. YÜKLENİCİNİN BORÇLARI
496
A. Eser Meydana Getirme Borcu
497
1. Genel Olarak
497
a. Eseri Şahsen Meydana Getirme veya Kendi İdaresi Altında Yaptırma Borcu
497
b. Yüklenicinin Eseri Başkasına Yaptırma Yetkisi
498
B. Eserin Meydana Getirilmesi İçin Gerekli Araç ve Gereçleri Sağlama Borcu
499
C. Malzemenin Sağlanması Borcu
499
1. Genel Olarak
499
2. Malzemenin Yüklenici Tarafından Sağlanması
500
a. Malzemenin İşsahibi Tarafından Sağlanması
500
D. Eseri Teslim Borcu
501
1. Genel Olarak
501
E. Yüklenicinin Sadakat ve Özen Borcu
502
1. Genel Olarak
502
2. Yüklenicinin Başlıca Özen Yükümleri
502
a. Koruma Yükümlülüğü
503
b. Aydınlatma ve Bilgi Verme Yükümlülüğü
503
c. Özen Yükümlülüğünün İhlalinin Sonuçları
504
aa. Genel Olarak
504
bb. Teslimden Önce Eserin Ayıplı Olacağının Anlaşılması Halinde İşin Başkasına Yaptırılması
505
aaa. TBK m.473/II’nin Uygulanma Şartları
506
bbb. TBK m.473/II’nin Uygulanmasının Sonuçları
507
IV. AYIPTAN DOĞAN SORUMLULUK
508
A. Genel Olarak
508
B. Eserin Teslim Edilmiş Olması
508
1. Genel Olarak
508
C. Eserin Ayıplı Olması
510
1. Hukukî–Maddî–Ekonomik Ayıplar
511
a. Hukukî Ayıp
511
b. Maddî Ayıp
512
c. Ekonomik Ayıp
512
2. Açık Ayıp – Gizli Ayıp
513
D. Eser Sözleşmesinde Ayıp Sayılan Durumlar
513
1. Sözleşmede Kararlaştırılan Niteliklerin Eksikliği
513
2. Lüzumlu Vasıfların Eksikliği
514
E. İş Sahibinin Eseri Kabul Etmemiş Olması
515
F. Ayıbın İş Sahibine Yüklenen Nedenlerden Kaynaklanmamış Olması
516
1. Genel Olarak
516
2. Eserin Ayıplı Olmasının İş Sahibinin Talimatından Doğması
517
3. Yapılan Şeyin Ayıplı Olmasının İş Sahibinin Sağladığı Malzeme ya da Arsanın Ayıbından Doğması
519
G. Taraflar Arasında Sorumsuzluk Anlaşmasının Mevcut Olmaması
519
H. İş Sahibinin Muayene ve İhbar Külfetlerini Yerine Getirmiş Olması
520
1. Genel Olarak
520
2. Muayene Külfeti
520
3. İhbar Külfeti
521
V. AYIPLI İFADAN DOLAYI İŞ SAHİBİNE TANINAN HAKLAR
522
A. Genel Olarak
522
B. Sözleşmeden Dönme (Kabulden Kaçınma) Hakkı
523
1. Genel Olarak
523
2. Hukukî Niteliği ve İçeriği
523
3. Şartları
524
a. Eserin Kabule Zorlanamayacak Nitelikte Olması
525
b. Eserin Kullanılamayacak Durumda Olması
526
c. Eserin Sözleşmede Kararlaştırılan Nitelikleri Taşımaması
527
d. İş Sahibinin Arsasına Yapılan İşlerde Eserin Yıkılması ve Kaldırılmasının Aşırı Bir Zarara Yol Açmaması
528
C. Ücretten İndirim Talep Etme Hakkı
528
1. Genel Olarak
528
2. Şartları
529
a. Eserdeki Ayıp Nedeniyle Kıymet Noksanının Meydana Gelmesi
529
b. Eserdeki Ayıp Nedeniyle Eserin Tamamen Değersiz Hale Gelmemesi
530
3. Ücretin İndirilmesinde İndirilecek Oranın Hesaplanma Metodu
530
D. Eserin Ücretsiz Onarılmasını İsteme Hakkı
531
1. Genel Olarak
531
2. Şartları
532
3. Hakkın Kullanılmasının Sonuçları
533
E. Ayıp Sonucu Ortaya Çıkan Zararların Giderilmesini İsteme Hakkı (Tazminat Hakkı)
534
1. Genel Olarak
534
2. Şartları ve Özellikleri
534
F. İş Sahibinin Ayıptan Doğan Haklarının Tabi Olduğu Zamanaşımı Süresi
536
VI. ESER SÖZLEŞMESİNDE İŞSAHİBİNİN BORÇLARI
536
A. Genel Olarak
536
B. İş Sahibinin Ücret Ödeme Borcu
536
1. Genel Olarak
536
2. Ücret Kavramı ve Ücretin Belirlenmesi Usulleri
537
a. Genel Olarak
537
b. Ücretin Belirlenmesi Usulleri
538
aa. Ücretin Eserin Değerine Göre Belirlenmesi
538
bb. Ücretin Götürü Bedel Olarak Belirlenmesi
539
aaa. Götürü Bedel Kavramı
539
bbb. Götürü Bedel Türleri
540
aaaa. Anahtar Teslimi (Sabit) Götürü Bedel
540
bbbb. Değişken Bedel (Global Bedel)
541
cccc. Birim Fiyatlara Göre Belirlenen Bedel
542
ccc. Götürü Bedelli Sözleşmelerde Olağanüstü Haller Dolayısıyla Sözleşmenin Uyarlanması veya Ortadan Kaldırılması
543
aaaa. Şartları
544
aaaaa. Başlangıçta Öngörülemeyen veya Öngörülüp de Taraflarca Göz Önünde Tutulmayan Olağanüstü Hallerin Ortaya Çıkması
544
bbbbb. Sonradan Ortaya Çıkan Olağanüstü Haller İnşaatın Tespit Edilen Götürü Bedelle Tamamlanmasına Engel Olmalı veya Bunu Aşırı Derecede Güçleştirmelidir
546
ccccc. Olağanüstü Halin Meydana Gelmesine Yüklenicinin Kusurunun Sebep Olmaması
548
ddddd. Yüklenicinin Olağanüstü Hali İş Sahibine İhbar Etmiş Olması
548
eeeee. Taraflarca Sözleşmeye Her Türlü Değişen Hal ve Şarta Rağmen Müteahhidin Fesih ve Bedelin Arttırılması Yoluna Başvuramayacağına Dair Kayıt Koyulmamış Olması
549
fffff. Müteahhidin İnşaat Edimlerini Henüz İfa Etmemiş Olması
550
ggggg. Hüküm ve Sonuçları
551
bbbb. Yüklenicinin Uyarlama İsteme Hakkı
551
cccc. Yüklenicinin Dönme ve Fesih Hakkı
552
C. Yaklaşık Bedel (Değere Göre Bedel)
553
1. Genel Olarak
553
2. Yaklaşık Bedelin Aşırı Oranda Aşılması
554
a. Şartları
554
aa. Başlangıçta Yaklaşık Bedel Belirlenmiş Olmalı
554
bb. Belirlenen Bedel Aşırı Ölçüde Aşılmış Olmalı
554
cc. Bedelin Aşılmasında İş Sahibinin Kusuru Bulunmamalı
555
3. Hüküm ve Sonuçları
555
a. Eserin İş Sahibinin Arsasının Üzerine Yapıldığı Durumlar
555
b. Eserin İş Sahibinin Arsasının Üzerine Yapılmadığı Durumlar
556
4. Sözleşmede Bedel Miktarının Belirlenmemesi
557
VII. ESER SÖZLEŞMESİNDE YÜKÜMLÜKLERİN İHLALİ, HUKUKİ SORUMLULUK VE SÖZLEŞMENİN SONA ERMESİ (SÖZLEŞME İLE ÜSTLENİLEN EDİMLERİN İHLALİ)
557
A. Genel Olarak
557
B. Eser Sözleşmesinin İhlali
558
1. Genel Olarak İhlal Çeşitleri
558
2. Gereği Gibi İfa Etmeme
559
a. Kötü İfa
559
b. Yan Yükümlerin İhlali
560
aa. İfaya Yardımcı Yan Yükümlerin İhlali
560
bb. Koruma Yükümlerinin İhlali
561
3. Borçlu Temerrüdü
561
4. Alacaklı Temerrüdü
562
5. İmkânsızlık
562
a. Eserin Beklenmedik Bir Olay Sonucu Yok Olması
562
b. Eser Henüz Teslim Edilmemiş Olmalıdır
563
c. İşsahibi Mütemerrit Olmamalıdır
563
d. Sonuçları
563
6. İmkânsızlığın İşsahibine Yükletilen Bir Sebepten Kaynaklanması
564
a. Şartları
565
aa. Eserin Tamamlanmasının İmkânsız Olması
565
bb. İmkânsızlığa Beklenmedik Bir Olayın Sebebiyet Vermesi
565
cc. İmkânsızlık İşsahibiyle İlgili Olmalıdır
565
dd. Sonuçları
565
VIII. KUSUR
566
IX. ZARAR
567
A. Genel Olarak
567
B. Zarar Çeşitleri
568
1. Maddî Zarar
568
a. Cismani (Bedenî) Zarar
568
aa. Tedavi Giderleri
569
bb. İş Gücü Kaybı
569
cc. Ekonomik Geleceğin Sarsılması
569
b. Ölümden Doğan Zarar
570
aa. Destekten Yoksun Kalma
570
bb. Ölüm Nedeniyle Diğer Maddi Zararlar
570
2. Manevi Zarar
571
X. UYGUN İLLİYET BAĞI
572
XI. HUKUKİ SORUMLULUĞUN SONUÇLARI
573
A. Genel Olarak
573
B. Maddi Tazminat
574
C. Manevî Tazminat
575
KAYNAKÇA
577
§10. ESER SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN HUKUKİ SORUMLULUK
585
Emine Güler ELVERİCİ
I. ESER SÖZLEŞMESİ
585
II. SÖZLEŞMEYE AYKIRILIK
585
A. Ayıplı İfa
585
1. Ayıp Nedeniyle Sorumluluğun Koşulları
586
a. Eser Teslim Edilmiş Olmalıdır
586
b. Teslim Alınan Eseri Gözden Geçirme ve Bildirim Yükümlülüğü Yerine Getirilmiş Olmalıdır (TBK m.474 – BK m.359)
590
c. İşsahibi Eseri Kabul Etmemiş Olmalıdır (TBK m.477 – BK m.362)
594
d. Eser Ayıplı Olmalıdır
594
e. İşsahibi Eserin Ayıplı Olduğunu Kanıtlamalıdır
595
f. Ayıp İşsahibinden Kaynaklanmalıdır (TBK m.476 – BK m.361)
596
2. İşsahibinin Eserin Ayıplı Teslimi Halinde Kullanabileceği Haklar
597
a. Sözleşmeden Dönme Hakkı
597
b. Eseri Alıkoyup, Ayıp Oranında Bedelden İndirim İsteme Hakkı
600
c. Eserin Ücretsiz Onarımını İsteme Hakkı
602
d. Tazminat İsteme Hakkı
602
3. Ayıplı İfada Zamanaşımı
615
B. Eksik İfa
617
1. İnşaat Sözleşmesinde İskan Ruhsatının Alınmamış Olması
617
2. İnşaat Sözleşmesinde Kararlaştırılan Yüzölçümü Eksikliği
621
3. Eksik İfa Halinde Uygulanacak Hükümler
624
4. Eksik İfa Halinde İşsahibinin Yükleniciye Karşı Sahip Olacağı Haklar
633
a. İşsahibinin Eserin Eksik Teslimi Halinde Aynen İfa, Eserin Eksik Teslimi Nedeniyle Oluşan Zararın Giderilmesi Hakkı
634
b. Bedelden İndirim, Eserin Eksik Teslim Edilmiş Olmasından Doğan Zararın Giderilmesini Talep Hakkı
637
c. İşsahibinin Ödemezlik Def’ini Kullanma Hakkı
648
C. Yüklenicinin Temerrüdü (Direnimi)
649
1. Yüklenici (Borçlu) Temerrüdünün (Direniminin) Koşulları
649
a. Borcun İstenebilir (Muaccel) Olması
649
b. Teslimi Gereken Tarihin Birlikte Kararlaştırılmış veya Yükleniciye İhtar Gönderilmiş Olması
650
c. İfanın Mümkün Olması
651
d. İfanın Gerçekleşmemiş Olması
653
e. Temerrüde (Direnime) Engel Bir Neden Bulunmaması
653
2. Borçlu Temerrüdünün (Direniminin) Sonuçları
654
a. Borçlu Temerrüdü (Direnimi) Sonrası Süre
654
aa. Süre Verilmesi
654
bb. Süre Verilmesi Gerekmeyen Durumlar
655
3. Borçlunun Direnimi Halinde Alacaklının Seçimlik Hakları
656
a. Gecikmiş İfayı Bekleme ve Gecikme Nedeniyle Tazminat İsteme Hakkı
657
aa. Aynen İfayı Beklemek
658
bb. Nama İfa
658
aaa. Nama İfaya İzin Davası
658
cc. Alacak Davası
666
dd. Gecikme Tazminatı
668
ee. Ceza Koşulu (Cezai Şart)
686
aaa. Ceza Koşulunun Çeşitleri
699
aaaa. Seçimlik Ceza
699
bbbb. İfaya Ekli Ceza (Gecikme Cezası)
702
cccc. Dönme Cezası (Cayma Cezası)
705
D. İmkansızlık
708
III. ESER SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN ZARARLARDAN SORUMLULUK
716
A. Genel Olarak
716
1. Yüklenicinin Kaza Geçirmesi Halinde İşsahibinin Sorumluluğu
716
2. İşçilerin Geçirdiği Kaza Nedeniyle İşsahiplerinin Sorumluluğu
717
3. İşçilerin Geçirdikleri Kaza Nedeniyle Yüklenicinin Sorumluluğu
717
4. Üçüncü Kişilere Verilen Zarardan Dolayı Yüklenicinin Sorumluluğu
718
5. İşçilerin, İfa Yardımcılarının İşsahibine Verdikleri Zarardan Ötürü Yüklenicinin Sorumluluğu
719
6. Taşınmaz Maliki İşsahibinin Sorumluluğu
720
a. Taşınmaz Malikinin Sorumluluğunun Koşulları
721
aa. Zarar
721
bb. İlliyet Bağı
721
7. Bina Malikinin Sorumluluğu
722
8. Üçüncü Kişilerin Zarar Görmesi Halinde Haksız Fiil Hükümlerine Göre Sorumluluk
723
a. Eylem
724
b. Borca Aykırılık
724
c. Zarar
724
d. İlliyet Bağı
724
e. Kusur
724
9. Zararın Giderilmesi Yükümlülüğünde Haksız Fiil Hükümlerinin Uygulanması
724
10 Giderim Yükümlülüğü Bakımından Faiz Başlangıcı
724
11. Zamanaşımı
725
12. Rücu Davasında Zamanaşımı
725
13. Ceza Mahkemesi Kararının Giderim Yükümlülüğüne İlişkin Davada Bağlayıcı Olup Olmadığı
725
14. Giderim Yükümlülüğünde Kusur
725
15. Eser Sözleşmesinde Kusur Raporu
726
16. Giderim Yükümlülüğünde Zararın Belirlenmesi, Tazminatın İndirilmesi
726
KAYNAKÇA
731
İKİNCİ BÖLÜM
SÖZLEŞME DIŞI SORUMLULUK
§11. SÖZLEŞME DIŞI SORUMLULUĞUN KAYNAKLARI
733
Prof. Dr. Çağlar ÖZEL
Hâkim Dr. Ümit İlker ÖZCAN
I. GENEL OLARAK
733
II. KUSURA DAYANAN SORUMLULUK (HAKSIZ FİİL SORUMLULUĞU)
736
A. Genel Olarak
736
B. Kusura Dayanan Haksız Fiil Sorumluluğunun Koşulları
738
1. Eylemin Hukuka Aykırılığı
738
a. Genel Olarak
738
b. Hukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller
741
aa. Hukuk Düzeninin Verdiği Yetkinin Kullanılması
743
bb. Zarar Görenin Rızası
744
cc. Üstün Nitelikli Kamusal ya da Özel Yarar
745
dd. Haklı Savunma
746
ee. Hakkın Korunması İçin Kuvvet Kullanılması (Bizzat İhkak–ı Hak)
748
ff. Zorda Kalma (Iztırar Hali)
749
c. Ahlaka Aykırılık
750
d. Hukuka Aykırılık–Kusur Farkı
751
2. Kusur
752
3. Zarar
756
a. Genel Olarak
756
b. Zarar Türleri
758
aa. Maddi Zarar
758
bb. Manevi Zarar
759
cc. Fiilî Zarar – Yoksun Kalınan Kazanç – Normatif Zarar
760
dd. Müspet Zarar – Menfi Zarar
761
ee. Malvarlığı Zararı – Bedensel Zarar – Diğer Zararlar
762
ff. Doğrudan Zarar– Dolaylı Zarar– Yansıma Zarar
764
gg. Mevcut Zarar – Müstakbel Zarar – Muhtemel Zarar
767
hh. Gerçek Zarar – Muhtemel (Olası) Zarar
768
4. Nedensellik (İlliyet) Bağı
769
a. Mantıki Nedensellik Bağı
769
b. Şart Kuramı
770
c. Uygun Nedensellik Bağı Teorisi
771
d. Normun Koruma Amacı Kuramı
773
e. Birden Çok Neden ve Nedensellik Bağı
774
III. KUSURA DAYANMAYAN SORUMLULUK HALLERİ
775
A. Genel Olarak
775
B. Borçlar Kanununda Düzenlenen Kusursuz Sorumluk Halleri
776
1. Genel Olarak
776
2. Hakkaniyet Esasına Dayanan Kusursuz Sorumluluk Olarak Ayırt Etme Gücünden Yoksun Olanların Sorumluluğu
776
3. Özen Yükümüne Aykırılıktan Doğan Sorumluluk (Sebep Sorumluluğu Halleri)
779
a. Adam Çalıştıranların (İstihdam Edenlerin) Sorumluluğu
779
aa. Genel Olarak
779
bb. Sorumluluğun Koşulları ve Uygulama Alanı
780
aaa. Adam Çalıştıranla Çalışan Arasında Bir Hizmet İlişkisi Bulunmalıdır
780
aaaa. Adam Çalıştıran ve Çalışan Kavramları
780
bbbb. Bir Hizmet İlişkisi Olmalıdır ve Haksız Fiil İşin (veya Hizmetin) Görülmesi Dolayısıyla İşlenmelidir
781
bbb. Haksız fiil Sorumluluğunun Kusur Dışındaki Diğer Unsurlarının Gerçekleşmiş Olması Gerekir
783
ccc. Adam Çalıştıran Kurtuluş Kanıtı Getirememiş Olmalıdır
783
aaaa. Seçimi Gerçekleştirmede Özenli Davranıldığının Kanıtlanması
784
bbbb. Talimat Vermede Özenli Davranıldığının Kanıtlanması
784
cccc. Denetlemede ve Gözetimde Özenli Davranıldığının Kanıtlanması
784
dddd. İşletmenin Çalışma Düzeninin Zararın Doğmasını Önlemeye Elverişli Olduğunun Kanıtlanması
785
b. Hayvan Bulunduranların Sorumluluğu
786
aa. Genel Olarak
786
bb. Hayvanın Bir Zarar Vermiş Olması
787
cc. Hayvan Bulunduran Sıfatı
787
dd. Kurtuluş Kanıtı
788
ee. Alıkoyma Hakkı
788
c. Yapı Malikinin Sorumluluğu
789
aa. Genel Olarak
789
bb. Sorumluluğun Şartları
790
aaa. Sorumluluğun Genel Şartları
790
bbb. Sorumluluğun Özel Şartları
791
ccc. Sorumlu Yapı Eseri Malikidir
791
ddd. Zarar Bina veya Yapı Eserinden Kaynaklanmalıdır
791
eee. Yapı Eserinin Yapımında Bozukluk ya da Bakımında Eksiklik Bulunmalıdır
792
C. Tehlike Sorumluluğu
793
1. Genel Olarak
793
2. Tehlike Sorumluluğu Kavramı ve Tehlike Sorumluluğunun Gelişimi
794
a. Tehlike Sorumluluğu Kavramı
794
b. Tehlike Sorumluluğunun Gelişimi
796
3. Türk Borçlar Kanununa Göre Genel Tehlike Sorumluluğu
799
a. Genel Tehlike Sorumluluğuna İlişkin Hükmün Özellikleri
799
aa. TBK m.71 Hükmünün Genel Kural Niteliğinde Olması
799
bb. TBK m.71 Hükmü Bakımından Değerlendirme
801
b. Genel Tehlike Sorumluluğunun Sorumluluk Hukuku İçerisindeki Yeri
801
c. Genel Tehlike Sorumluluğunun Şartları
802
aa. Bir İşletme Faaliyeti Olmalıdır
802
bb. Bu İşletme Faaliyeti Önemli Ölçüde Tehlike Arz Etmelidir
804
aaa. Önemli Ölçüde Tehlikeliliğin Unsurları
804
aaaa. Genel Olarak
804
bbbb. Seçimlik Unsurlar
805
aaaaa. İşletme Faaliyetinin Sıkça veya Ağır Zarar Doğurmaya Elverişli Olması
805
bbbbb. İşletme Faaliyetinin Özel Tehlike Sorumluluğu Düzenlemelerindeki Tehlikeye Benzerlik Göstermesi
806
cccc. Zorunlu Unsur Olarak Kaçınılmazlık
806
aaaaa. Zarar İşletmenin Tipik (Karakteristik) Tehlikesinin Gerçekleşmesi Sonucu Meydana Gelmelidir
807
bbbbb. Tipik Tehlike ile Zarar Arasında Uygun Nedensellik Bağı bulunmalıdır
809
bbb. Haksız Fiilin Diğer Unsurları
809
d. Genel Tehlike Sorumluluğunda Tazminat
810
aa. Tazminat Borcunun Tarafları
810
aaa. Tazminat Borçlusu
810
bbb. Tazminat Alacaklısı
811
bb. Genel Tehlike Sorumluluğu Çerçevesinde Tazmin Edilebilecek Zararlar
811
e. Birden Fazla Sorumluluk Sebebinin Bulunması
813
f. TBK m.71/IV Hükmünün Anlamı
814
IV. ÖRNEK İÇTİHATLAR
820
KAYNAKÇA
825
§12. SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNDA İŞVERENİN SGK’YA KARŞI
SORUMLULUĞU – RÜCU
831
Prof. Dr. Kadir ARICI
I. GİRİŞ
831
II. İŞVERENİN SGK’YA KARŞI YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE HUKUKİ SONUÇLARI
832
A. İşverenin SGK’ya Karşı Yükümlülükleri
832
B. İşverenin Yükümlülüklerinin İhlalinin Sonuçları
833
1. Cezai Müeyyideler
833
a. İdari Para Cezaları
833
b. Cezai Müeyyideler
834
2. İdari Müeyyideler
835
3. Hukuki Müeyyide: Rücu
836
III. RÜCU KAVRAMI – HUKUKİ NİTELİĞİ VE UNSURLARI
836
A. Rücu Kavramı
836
B. Hukuki Niteliği
837
C. Rücu Hakkının Amacı
838
D. SGK’nın Rücu Hakkını Doğuran Şartlar
839
1. Sosyal Sigorta İlişkisi İçinde Bir Çalışmanın Var Olması
840
2. Sosyal Sigorta Riskinin Ortaya Çıkması
840
3. Sosyal Sigorta İlişkisinden Doğan Yükümlülüklerin İhlal Edilmiş Olması
841
4. Kurumun Sigortalıya Yardım Yapmış Olması
841
5. Rücu Hakkının Süresinde Kullanılması
841
IV. SGK’NIN RÜCUNUN KİŞİ BAKIMINDAN KAPSAMI
842
A. İşveren ve İşveren Vekili
842
B. Üçüncü Kişi
842
C. Sigortalı
843
V. SGK’NIN İŞVERENE RÜCU ETMESİNE YOL AÇAN SEBEPLER
843
A. İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Sigortası Kapsamında Rücu
843
1. Sigortalıyı Tescilsiz Çalıştırmaktan (m.23/2) Doğan Rücu: Kusur Şartı Aranmaksızın Sorumluluk ve Rücu
843
2. Sosyal Sigorta İlişkisinden Doğan Yükümlülüklere Aykırı Davranmaktan Doğan Rücu: Kusur Şartına Bağlı ve Kusuru Oranında Rücu
845
a. İş Kazasını Bildirmemekten Kaynaklanan Rücu
845
b. İlk Yardım Yapmamaktan Kaynaklanan Rücu
845
c. Sigortalıyı Uygun Olmayan İşlerde Çalıştırmaktan Kaynaklanan Rücu
846
3. İş Kazası ve Meslek Hastalığının Ortaya Çıkmasında Kusurlu Olmaktan Kaynaklanan Rücu: Kusuru Oranında Rücu
846
B. Genel Sağlık Sigortasından Doğan Rücu
847
1. Hastalık Durumunda Rücu
848
2. Analık Sigortasından Rücu
848
C. Uzun Vadeli Sigorta Dallarından Doğan Sorumluluk
849
1. Maluliyet Sigortasından Doğan Rücu
849
2. Ölüm Sigortasından Rücu
850
a. Ölüm Sigortasında Rücu Halleri
851
aa. Sigortalıların Ölümüne Bağlı Rücu
851
bb. Hak Sahiplerinin Ölümüne Bağlı Rücu
851
b. Ölüm Sigortasında Üçüncü Kişiye Rücuda Kast Şartı
852
VI. RÜCU DAVALARI
853
A. Rücu Davasının Hukuki Niteliği
853
B. Rücu Davasında Dava Açılma ve Zaman Aşımı
853
1. Rücu Davasının Açılma Zamanı
853
2. Rücu Davasında Zamanaşımı
853
C. Rücu Davalarında Husumet
854
1. İşveren ve İşveren Vekili
854
2. Üçüncü Kişiler
854
a. Gerçek Şahıslar
855
aa. Alt İşveren
855
bb. Geçici İş İlişkisinde Ödünç Alan İşveren
855
cc. İşyerini Devir Alan Kimseler
855
dd. Mirasçılar
856
ee. Araç Sahipleri –İşletenler
856
b. Sigorta Kuruluşları
856
aa. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası
856
bb. İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası
857
cc. İşverenin Sorumluluk Sigortası
857
dd. Güvence Hesabı
857
c. Tasfiye ve Tasfiye İdareleri
858
D. Rücu Davası Açılamayacak Kişiler
858
E. Görevli ve Yetkili Mahkeme
859
VII. RÜCU DAVLARINDA RÜCU ALACAĞININ HESABI
859
A. Rücu Alacağının Alt Sınırı
860
B. Rücu Alacağının Üst Sınırı
861
C. Rücu Hesabına Dahil Edilemeyecek Giderler
861
VIII. SONUÇ
863
KAYNAKÇA
864
§13. SGK’NIN İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDAN DOĞAN
ZARARLARDA RÜCU HAKKI
865
Hâkim Nurten FİDAN ÖZDERİN
I. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NUN RÜCU HAKKI
865
II. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NUN, İŞVERENE KARŞI RÜCU HAKKININ HUKUKİ NİTELİĞİ
867
III. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NUN RÜCU HAKKI KAPSAMINDA İŞVERENİN SORUMLULUĞU
868
A. İş Kazası
869
B. Meslek Hastalığı
870
IV. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARI NEDENİYLE KURUM TARAFINDAN SİGORTALIYA YAPILAN ÖDEMELER VE BAĞLANAN GELİRLER
871
V. RÜCU TAZMİNATININ HESAPLANMASI
874
VI. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NUN AÇTIĞI RÜCUAN TAZMİNAT DAVALARINDA ZAMANAŞIMI VE FAİZ
877
VII. ÖRNEK İÇTİHATLAR
877
KAYNAKÇA
890
§14. AİLE İÇİ ŞİDDETTE SORUMLULUK
891
Prof. Dr. Şebnem AKİPEK ÖCAL
I. ŞİDDET KAVRAMI VE ŞİDDET TÜRLERİ
891
A. Şiddet Kavramı
891
B. Şiddet Türleri
892
II. AİLE İÇİ ŞİDDET VE KADINA KARŞI ŞİDDET
894
III. ŞİDDET SONUCU ORTAYA ÇIKAN BEDENSEL ZARAR VE SORUMLULUK
898
IV. 6284 SAYILI KANUN VE KORUMA TEDBİRLERİ
903
KAYNAKÇA
908
§15. DENİZ KAZALARINDA KİŞİSEL ZARARLARA YÖNELİK
DÜZENLEMELER
911
Dr. Esat GÜZEL
I. ULUSLARARASI DÜZENLEMELER
911
A. Dünya Çalışma Örgütü (ILO) Sözleşmeleri
911
B. Deniz İş Sözleşmesi (MLC–2006)
913
C. Uluslararası Emniyetli Yönetim Sistemi (ISM)
914
D. Koruma ve Tazmin (P&I) Sigortaları
915
II. ULUSAL DÜZENLEMELER
916
A. Deniz İş Kanunu
916
B. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
918
C. Türk Ticaret Kanunu (Deniz Ticareti)
922
D. Borçlar Kanunu
923
E. Deniz Kazalarından Kaynaklı Tazminat Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi
926
III. BÖLÜM ÖZETİ VE DEĞERLENDİRME
930
KAYNAKÇA
932
§16. TRAFİK KAZALARINDAN KAYNAKLANAN
SORUMLULUKLAR
933
Çelik Ahmet ÇELİK
I. GİRİŞ: GENEL OLARAK TRAFİK KAZALARI
933
A. Tanımlar
933
1. Trafik Kazası Tanımı
933
2. Trafik Kazası Sayılmanın Koşulları
933
3. Trafik Kazalarıyla İlgili Bazı Tanımlar
934
B. Zarar Sorumluları
936
II. MOTORLU ARAÇ İŞLETENLER
936
A. Genel Olarak
936
1. Yasal Düzenlemeler
936
2. Araç Sahibi ve İşleten Sayılmanın Koşulları
938
3. Sorumluluk Koşulları
938
4. Sorumluluk Nedenleri
939
B. İşletenler
939
1. Araç Sahibi
939
2. İşyerlerinde Kullanılan Araçların Sahip ve İşletenleri
939
3. Personel Taşıma Araçlarının İşletenleri
940
4. Ticari Amaçla Motorlu Araç İşletenler
940
5. Yolcu Taşımacılarının “Taşımacı” ve “İşleten” Olarak Sorumlulukları
940
6. Mülkiyeti Muhafaza Kaydıyla Satışta Alıcı Sıfatıyla Sicilde Kayıtlı Görülen ile Ariyet veya Rehin Alan Kişilerin “İşleten” Sayılması
941
7. Uzun Süreli Araç Kiralamada Kiracının “İşleten” Olarak Sorumluluğu
942
C. İşletenin Belirlenmesi
945
1. Araç Sorumlularının Belirlenmesi
945
2. Araçların Trafik Siciline Tescil Ettirilmesi Zorunluluğu
947
3. Araçların Satış ve Devirlerinde Araç Sahibi veya İşletenin Belirlenmesi
948
4. Resmi Satış Yapılmadan İşleten Sıfatının Alıcıya Geçmesi (Ayrık Durum)
950
5. İcra Yoluyla Araç Satışlarında Alıcının Sorumluluğunun Başlangıcı
951
6. Araçlara Konulan Hacizlerin ve Satışların Geçerliği
952
7. Araç Devirlerinin Sigortacıya Bildirilmesi
953
8. Miras Ortaklığında “İşleten” Sıfatı
953
III. MOTORLU ARAÇ İŞLETENİN SORUMLULUĞU
954
A. Genel Olarak
954
1. Yasal Düzenlemeler
954
2. Sorumluluk Nedenleri
954
3. Sorumluluk Koşulları
955
B. Motorlu Aracın İşletilmesi
955
1. Yasa Hükmü ve Motorlu Araç İşletenlerin Sorumluluğu
955
2. Motorlu Aracın İşletilmesi
957
3. İşletilme Halindeki Motorlu Araç Konusunda Öğretideki Görüşler
958
4. İşletilme Halindeki Araç Konusunda Görüşlerimiz
960
5. Motoru Çalışan ve Trafiğe Çıkarılan Her Araç, Hareket Halinde Olsun Olmasın, Her Durumda “İşletilme” Halindedir
961
6. Yasanın 85/3. Maddesindeki “İşletilme Halinde Olmayan” Araç Düzenlemesinin Yanlışlığı ve Gereksizliği
965
C. Sorumluluğun Hukuksal Niteliği
970
1. Tehlike Sorumluluğu
970
2. İşletme Tehlikesi ve İşletme Sorumluluğu
971
3. İşletenin Sorumluluğuna İlişkin 85. Maddenin 3. Fıkrası Hakkında
973
D. Sorumluluk Koşulları
973
1. Zarar, “İşletilme Halinde” Olan Bir Motorlu Araçtan Kaynaklanmalıdır
973
2. Zararı Doğuran Motorlu Araç “İşletilme” Halinde Olmalıdır
974
3. Motorlu Araçtan Kaynaklanan Bir “Zarar” Doğmuş Olmalıdır
975
4. Zarar, Sürücünün veya Yardımcı Kişilerin Kusurundan Kaynaklanmalıdır
975
5. İşleten, Araçtaki Bozukluktan (Teknik Arızadan) Sorumludur
976
6. İşleten (Taşımacı), “İşletme Kusurlarından” Sorumludur
979
7. İşleten, İmalât Hatalarından Sorumlu Tutulabilir mi?
979
8. Motorlu Araç İşletilmesinin Ağır ve Tehlikeli İşlerden Olması Nedeniyle, İşletenlerin (İşveren Olarak) Önlem Alma Yükümlülükleri
980
9. İşletenlerin, Araç Sürme Sürelerine Uyulmasını Sağlama Yükümlülükleri
980
10. İşletenin, Motorlu Aracın İşletilmesi Sırasında, Çalışanların Birbirlerine Verdikleri Zarardan “İşveren” Olarak Sorumluluğu
980
E. İşleten Gibi Sorumlu Olanlar
980
1. Motorlu Araçlarla İlgili Mesleki Faaliyette Bulunanlar (Genel Olarak)
981
2. Oto Servis ve Tamirhane Sahiplerinin Sorumlulukları
982
3. Galeri Sahibinin, Satış İçin Bırakılan Araçtan Dolayı Sorumluluğu
984
4. Otoparka ve Garaja Bırakılan Araçlardan Sorumluluk
985
5. Oto Kiralama Şirketlerinin “İşleten” Olarak Sorumluluğu
987
6. Yarış Düzenleyicilerinin Sorumluluğu
989
7. Devlet ve Kamu Kurumlarının Sorumlulukları
989
8. Motorlu Aracı Çalan veya Gaspeden Kişiler
990
9. Sürücü Kursu İşletenin ve Eğitmenlerin Sorumlulukları
990
F. Özel Sorumluluk Durumları
990
1. İşletenin, Kazadan Sonraki Yardım Çalışmalarına Katılanların Uğradıkları Zararlardan Sorumluluğu
990
2. İşletenlerin Üçüncü Kişilerin Zararından Ortaklaşa Sorumlulukları
991
3. İşletenlerin Birbirlerinin Zararlarından Sorumlulukları
992
4. Karayolunda Çekilen Araçlardan Sorumluluk
993
5. İşletenin Araç Malikine Karşı Sorumluluğu
994
6. Hatır Taşıması ile Hatır İçin Kullanma ve Kullandırmada Sorumluluk
994
7. Çalınmış ve Gasbedilmiş Araca Bilerek Binene Karşı Sorumluluk
997
8. Yarışta, Yarışçı ve Yardımcısı ile Araç Zararlarından Sorumluluk
997
G. Uygun Nedensellik Bağı
997
1. Sorumluluk İçin Uygun Nedensellik Bağının Gerekliliği
997
2. Genel Olarak Kaza Nedenleri
998
3. Uygun Nedensellik Bağının Kolayca Belirlenemediği Olaylar
999
4. Dış Etkenlerin Kazaya Neden Olması Durumunda, İşleten ve Sürücünün Sorumluluğu Yönünden “Nedensellik Bağı”nın Kesilmesi
1000
5. Kasıtlı Eylemlerde İşletenin Sorumluluğu Yönünden Nedensellik Bağının Kesileceği; “Kasıt” ve “Kaza” Kavramlarının Bir Arada Olamayacağı Görüşü
1002
H. İşletenin Sorumluluktan Kurtuluş Nedenleri
1004
1. Yasal Düzenlemeler
1004
2. Sorumluluktan Kurtuluş Koşulları
1004
3. İşleteni Sorumluluktan Kurtaran Genel Kurtuluş Nedenleri
1006
4. Aracın Çalınmasında İşletenin Kusuru Yoksa, Sorumlu Tutulamaz
1009
5. İşletenin, Sorumluluktan Kurtulabilmesinin Koşulları
1010
I. Sorumluluğun Azaltılması ve Kaldırılması Yasağı
1010
1. Genel Olarak
1010
2. Karayolları Trafik Kanunu’nun Sözleşme Yasağına İlişkin Hükümleri
1011
3. Türk Ticaret Kanunu’nun Sözleşme Yasağına İlişkin Hükümleri
1012
IV. TAŞIMACININ SORUMLULUĞU
1014
A. Karayolu Taşımacılığı
1014
1. Kara Taşımaları
1014
2. Taşımacı
1014
3. Tacir ve Ticari İş
1015
4. Taşımacı Gibi Sorumlu Olanlar
1015
5. Taşıma İşini Geçici Olarak Üstlenenler
1015
6. Yolcu Taşımacılığı Yapan Kamu Kurum ve Kuruluşları
1015
7. Oto Kiralama Şirketlerinin Taşımacı Olarak Sorumlulukları
1016
8. Taksi İşletenlerin “Taşımacı” Olarak Sorumlulukları
1017
9. Gezi Düzenleyenlerin “Taşımacı” Olarak Sorumlulukları
1017
B. Taşımacının Sorumluluğu
1018
1. Motorlu Araç İşleten Olarak Taşımacının Sorumluluğu
1018
2. Motorlu Araç İşletenin “Taşımacı” Olarak Yolculara Karşı Sorumluluğu
1019
3. Taşımacının, Yolcuların Birbirlerine Verdikleri Zarardan Sorumluluğu
1021
4. İşletenin “Taşımacı” Olarak “İşletme Kusurları”
1021
5. Gasp ve Soygun Olaylarında Taşımacının Sorumluluğu
1022
V. MOTORLU ARAÇ İŞLETENLERİN İŞVEREN OLARAK SORUMLULUKLARI
1023
A. Sorumluluk Nedenleri
1023
1. Genel Olarak
1023
2. Çalıştırılan Kişilerden Sorumluluk
1023
3. Çalıştırılan Kişilere Karşı Sorumluluk
1024
B. Sorumluluk Konuları
1024
1. İşyerlerinde Kullanılan Araçlardan Sorumluluk
1024
2. Taşıma ve Ulaşım İşlerinde Görevli Kişilerin, Bu Görevlerini Yaptıkları Sırada Geçirdikleri “Trafik–İş” Kazalarından Sorumluluk
1025
3. Personel Taşıma Araçlarından Sorumluluk
1025
4. Ticari Amaçla Motorlu Araç İşletenlerin İşveren Olarak Sorumlulukları
1026
5. Motorlu Araçlarla İlgili Meslek Sahiplerinin “İşveren” Olarak Sorumlulukları
1026
C. Sorumluluk Koşulları
1027
1. Olayın “Trafik Kazası” Sayılması
1027
2. Olayın “İş Kazası” Sayılması
1027
3. Olayın Bir “Trafik–İş Kazası” Sayılması
1029
D. Trafik Yasasına Göre İşverenin Yükümlülükleri
1029
1. Motorlu Araç İşleten veya Kullanan İşverenler ve Çalıştırılan Kişiler
1029
2. Trafik Yasası’na Göre Uyulması Gereken Kurallar ve Alınması Gereken Önlemler
1030
E. Taşımacı Olarak İşverenin Yükümlülükleri
1034
1. Taşımacılar ve Taşıma İşlerinde Çalışanlar
1034
2. Taşımacının Yükümlülükleri
1035
F. İş Sağlığı ve İş Güvenliği Yönünden Sorumluluk
1037
1. Genel Olarak
1037
2. İş Sağlığı ve İş Güvenliği Yasası’na Göre İşverenin Yükümlülükleri
1040
3. İşverenlerin Önlem Alma Yükümlülükleri
1040
4. Trafik–İş Kazaları Yönünden İşverenlerin Önlem Alma Yükümlülüğü
1041
VI. TRAFİK KAZALARINDA SİGORTACININ SORUMLULUĞU
1043
A. Sigorta Türleri
1043
1. Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası
1044
2. İsteğe Bağlı Sorumluluk Sigortası
1044
3. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası
1044
4. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası
1045
5. Güvence Hesabı
1046
6. Uluslararası Yeşil Kart (Green Card) Sigorta Poliçesi
1046
7. Motorlu Kara Taşıt Araçları Kasko Sigortası
1047
8. Birleşik (Paket) Sigorta Poliçesi
1047
9. Ferdi Kaza Sigortası
1048
10. Karayolu Turist Taşıma Araçları Zorunlu Sigortaları
1048
B. Sigortacının Sorumluluğu
1049
1. Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortasında, Sigortacının Üçüncü Kişilere Karşı Sorumluluğu
1049
2. Zorunlu Taşıma Sigortasında, Sigortacının Yolculara Karşı Sorumluluğu
1050
3. Zorunlu Koltuk Sigortasında Sorumluluk
1051
4. Güvence Hesabının Sorumluluğu
1051
5. Diğer Sigorta Türlerinde Sigortacının Sorumluluğu
1052
VII. DEVLETİN TRAFİK KAZALARINDAN KAMUSAL SORUMLULUĞU
1052
A. Genel Olarak
1052
1. Kamu Araçlarının İşletilmesinden Kaynaklanan Sorumluluklar
1052
2. Kamu Hizmetlerinin İşleyişindeki Kusur ve Eksikliklerden Dolayı Sorumluluklar
1053
3. Yasal Düzenlemelerde ve Denetimlerde Yetersizlik
1054
B. Devletin Kamusal Sorumluluğu
1054
1. Trafik Kazalarından Dolayı, Devlet, Sorumlu Tutulabilir mi?
1054
2. Devletin Anayasal Sorumluluğu
1055
3. Ulaşım Politikaları ve Hizmet Kusurları
1055
C. Kamu Kuruluşlarının Sorumluluğu
1057
1. Kamu Yapılarından Sorumluluk
1057
2. Karayolları İdaresinin Sorumluluk ve Yükümlülükleri
1057
3. Karayolu Yapım, Bakım ve Onarım Çalışmalarından Sorumluluk
1058
4. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün ve Trafik Kuruluşlarının Görev ve Yetkileri
1060
5. Belediyelerin Sorumluluk ve Yükümlülükleri
1060
6. Yolcu Taşımada Devletin Sorumluluk ve Yükümlülükleri
1061
7. Yabancı Plakalı Araçlardan Sorumluluk
1062
D. Demiryolları İdaresinin Sorumluluğu
1067
1. Trenlerle Taşınan Yolculara ve Eşya Sahiplerine Karşı Sorumluluk
1067
2. Demiryolları İdaresinin Üçüncü Kişilere Karşı Sorumluluğu
1067
3. DDY’nin Genel Hükümlere Göre Sorumluluğu
1070
4. Demiryollarıyla İlgili Ceza Sorumluluğu
1071
E. Danıştay Kararları
1071
1. Karayolu Yapım ve Bakımından Sorumlulukla İlgili Kararlar
1071
2. Trafik İşaret ve Uyarı Levhalarından Sorumluluk
1073
3. Trafik Tescil Kayıtlarından Sorumluluk
1074
4. Yabancı Plakalı Araçların Sigortasız Yurda Girmesinden Sorumluluk
1075
§17. BEDENSEL ZARARLARDAN DOLAYI İDARENİN
SORUMLULUĞU
1077
Prof. Dr. Müslüm AKINCI
I. GİRİŞ
1077
II. SORUMLULUK
1077
III. İDARENİN SORUMLULUĞU
1078
IV. İDARENİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNUN ÜÇ GEREKLİLİK ŞARTI
1079
A. Zarar [Damage/Loss]
1081
B. Uygun Nedensellik Bağı (İlliyet Rabıtası)
1083
V. SORUMLULUK NEDENLERİ
1084
A. Kusur Sorumluluğu [Fault–Based Liability]
1084
1. Hizmetin Hiç İşlememesi
1089
2. Hizmetin Kötü İşlemesi
1090
3. Hizmetin Geç İşlemesi
1096
4. Görev Kusuru – Kişisel Kusur Ayrımı
1099
VI. İDARENİN SORUMLULUĞUNA ETKİLİ OLABİLECEK BAZI DURUMLAR
1109
A. Bünyesel Zayıflıktan Kaynaklı Zararlar
1110
B. Hatalı Tıbbi Uygulama (Malpraktis) Sonucu Oluşan Zarar
1110
C. Komplikasyon ve Aydınlatılmış Onam
1111
VII. KUSURSUZ SORUMLULUK
1118
A. Kusursuz Sorumluluğun Özellikleri
1120
B. Kusur ve Kusursuz Sorumluluğa Dair Kıyaslama: İki Evre Analizi
1121
C. Kusursuz Sorumluluk [No–Fault Liability] Nedenleri
1124
1. Risk ilkesi [The Principle of Risk]
1124
a. Tehlikeli Araç, Yöntem ve Durumlar
1125
b. Mesleki Risk
1126
2. Kamu Külfetlerinin Paylaşılması İlkesi: [The Principle of Equality before Public Burdens]
1129
3. Müterafik Kusur [Contributory Negligence/Fault]
1133
4. Sosyal Risk [Social Risk]
1133
VIII. KOLLUK TEDBİRLERİ VE BEDENSEL ZARARLAR
1135
A. Terörle Mücadeleden Kaynaklanan Zararlar
1136
B. Kolluğun (Suçüstü) Takip ve Müdahalesi Sırasında Meydana Gelen Zararlar
1136
C. Faili Meçhul Cinayetlerden İdarenin Kusursuz Sorumluluğu
1139
D. Kolluk Hizmeti Görüldüğü Sırada Personelin Zarar Görmesi
1141
E. Gözaltında İken Ölüm
1142
IX. DEPREM NEDENİYLE OLUŞAN BEDENSEL ZARARLARDAN DOLAYI SORUMLULUK NEDENLERİ
1143
A. İdarelerin Afeti Önleme ve Zararı Önleyici Tedbirleri Alma Konusundaki Görevleri
1144
B. İdarenin Yaşam Hakkını Koruma Ödevi
1146
C. Gözetim ve Denetim Görevinin İhmali
1147
D. Arama/Kurtarma Faaliyetlerinin Zamanında ve Etkili/Yeterli Düzeyde Yapılmaması
1148
X. İDARENİN SORUMLULUĞUNU ORTADAN KALDIRAN VEYA AZALTAN HALLER
1150
A. Mücbir Sebep [Force Major, Force Majeure, Act of God]
1150
B. Beklenmeyen (Umulmayan) Hal [Cas Fortuit / Caso Fortuito]
1151
C. Zarar Görenin Kusuru [Fault of the Victims] / Müterafik Kusur
1152
D. İntihar Olayları
1159
E. Üçüncü Kişinin Kusuru [Third Parties Fault]
1160
XI. BEDENSEL ZARARLARDA ZARARIN HESAPLANMASI
1165
A. İşgücünün ve Çalışma Performansının Kaybı Nedeniyle Tazminat
1168
B. Geçici İş Göremezlik Tazminatı
1168
C. Sürekli/Kalıcı Çalışma Gücü Kaybı
1168
D. Efor Kaybı Tazminatı
1169
E. Sürekli İş Görmezlik Tazminatı ile Efor Tazminatı Kıyaslaması
1171
F. Bakıcı Gideri
1175
G. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
1175
XII. MANEVİ TAZMİNAT [COMPANSATION OF NON–PECUNIARY DAMAGES]
1178
KAYNAKÇA
1182
§18. İDARENİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNDA İDARİ YARGIYA
ÖZGÜ KRİTERLERİN GELİŞTİRİLMESİ
1185
Suna TÜRKOĞLU
I. GİRİŞ
1185
II. İDARENİN HUKUKİ SORUMLULUĞU
1187
A. Hizmet Kusuru
1189
B. Kusursuz Sorumluluk
1191
C. Sosyal Risk İlkesi
1193
III. İDARENİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNUN DİĞER ŞARTLARI
1194
A. İdari İşlem veya Eylem
1194
B. İlliyet Bağı
1194
C. Zarar
1195
IV. İDARENİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNU AZALTAN YA DA ORTADAN KALDIRAN HALLER
1195
A. Kamu Görevlisinin Kişisel Kusuru
1195
B. Zarar Görenin Kişisel Kusuru
1196
C. Üçüncü Kişinin Kusuru
1196
D. Mücbir Sebep
1197
V. MÜTERAFİK KUSUR
1198
VI. İDARENİN HUKUKİ SORUMLULUK SEBEPLERİNE İLİŞKİN KRİTERLERİN GELİŞTİRİLMESİ
1198
A. Efor (Güç) Kaybı Tazminatı Kriteri
1198
B. Sınır Dışından Atılan Bomba ve Füzelerden Zarar Görenler Yönünden Sosyal Risk İlkesinin Uygulanabilirliği
1200
C. Akıl Hastalarının Toplum İçin Bir Risk Oluşturduğu, Bu Şahısların Vermiş Olduğu Zararın Sosyal Risk İlkesi Uyarınca İdarece Tazmin Edilebilirliği
1200
D. Sulama Kanalına Düşen Çocuğu Kurtarmak Amacıyla Kanala Giren 18 Yaşındaki Şahsın Boğulmasından Kaynaklanan Zararda İdarenin Sorumluluğunun Olabilirliği
1201
E. Kocası Şehit Olan Kadının, Kocasının Cenaze Töreninde İntihar Etmesinden Kaynaklanan Manevi Zararın İdarece Tazmin Edilebilirliği
1201
F. Destekten Yoksun Kalanların Açmış Olduğu Destekten Yoksun Kalma Tazminat Davalarında, Desteğin Muhtemel Yaşam Süresinin Belirlenmesinde Kriter Olarak Alınacak Yaşam Tablosunun Belirlenmesinde Yaşanan Gelişmeler
1202
G. Diğer Yaklaşımlar
1202
VII. SONUÇ
1205
§19. ÇEVRE KİRLİLİĞİ NEDENİYLE MEYDANA GELEN
BEDENSEL ZARARLARDA SORUMLULUK
1207
Prof. Dr. Süheyla Suzan GÖKALP
I. GİRİŞ
1207
II. KAVRAMSAL ÇERÇEVE
1208
A. Bedensel Zarar
1208
B. Temel Haklar Kapsamında Beden Bütünlüğünün Korunması
1209
C. Çevre Hakkı Kapsamında İnsan Sağlığının ve Bedeninin Korunması
1211
D. Çevre Kirliliği ve Sebep Olduğu Bedensel Zararlar
1214
III. ÇEVRE KİRLİLİĞİ VE İDARENİN SORUMLULUĞU
1217
A. İdarenin Görev ve Yetkileri
1217
B. Çevre Kirliliğinin Önlenmesinde ve Giderilmesinde İdarenin Sorumluluğu
1218
C. İdarenin Sorumluluğunun Tartışıldığı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi Kararları
1225
D. İdarenin İzleme ve Denetim Yükümlülüğü
1231
E. Bedensel Zararların Tazminine İlişkin İdari Yargının Görev Alanı ve Konuya İlişkin Anayasa Mahkemesi Kararı
1233
IV. ÇEVREYİ KİRLETENİN HUKUKİ SORUMLULUĞU
1235
A. Sorumluluk Hukuku Kapsamında Çevre Hukuku
1235
B. Çevreyi Kirleten ve Çevre Zararı
1237
C. Çevre Kanunu’na Göre Çevreyi Kirletenin Bireylere Vermiş Olduğu Zarardan Doğan Hukuki Sorumluluğu
1240
1. Sorumluluğun Niteliği–Kusursuz Sorumluluk
1241
2. Birden Fazla Kirletenin Olması Durumunda Sorumluluk
1244
D. Sorumluluğun Tespiti ve İlliyet (Nedensellik) Bağı Sorunu
1245
E. Kirletenin Kamu Kurum ve Kuruluşları Olması
1247
F. Çevre Kirliliğinin Neden Olduğu Bedensel Zararlara İlişkin Uyuşmazlıklar
1248
V. SONUÇ
1251
KAYNAKÇA
1253
§20. ÇEVREYE VERİLEN ZARARLARDA İDARENİN
SORUMLULUĞUNUN DANIŞTAY KARARLARI BAKIMINDAN
İNCELENMESİ
1257
Dr. Dilhun AYAYDIN
I. ÇEVRENİN KORUNMASI VE ÇEVRE HAKKININ ANAYASAL DAYANAKLARI
1257
II. ÇEVRENİN KORUNMASINA İLİŞKİN MEVZUAT
1263
III. İDARİ DENETİM VE YAPTIRIM UYGULANMASI
1269
A. Çevreye İlişkin Yapılan Denetimin Hukuki Niteliği –Kolluk Yetkisinin Kullanımı
1269
B. Uygulanan Yaptırımlar
1275
IV. ÇEVRENİN KORUNMASINA İLİŞKİN UYGULANAN İŞLEMLERE KARŞI YARGISAL BAŞVURU YOLLARI
1278
A. İdarenin Sorumluluğu
1279
B. Çevreye İlişkin Zararların Tazmini
1280
V. DANIŞTAY KARARLARINDA OLUŞAN KORUMA ALANI
1282
A. Düzenleyici İşlemlere Karşı Açılan İptal Davaları
1283
B. Bireysel İşlemlere Karşı Açılan İptal Davaları
1284
C. Sürdürülebilir Kalkınma
1285
Ç. Tam Yargı Davaları
1285
VI. SONUÇ
1287
KAYNAKÇA
1289
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ZAMANAŞIMI
§21. TAZMİNAT VE ALACAKLARDA ZAMANAŞIMI
1291
Çelik Ahmet ÇELİK
I. GENEL OLARAK ZAMANAŞIMI
1291
A. Tanım
1291
B. Zamanaşımının İşlevi
1292
C. Zamanaşımının Etkisi
1293
II. ZAMANAŞIMI TÜRLERİ
1296
A. Kazandırıcı Zamanaşımı – Kaybettirici Zamanaşımı
1296
B. Sözleşme Zamanaşımı – Haksız Eylem Zamanaşımı
1297
C. Hukuk Zamanaşımı – Ceza Zamanaşımı
1298
D. Belirsiz Alacak Davasında Zamanaşımı (m.107)
1298
E. Kısmi Davada Zamanaşımı (m.109)
1299
III. HAKSIZ EYLEMLERDE ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
1299
A. Genel Hüküm Niteliği
1299
B. Süreler
1299
1. Olağan Süre
1299
2. Ek (Kesin) Süre
1299
3. Olağan Dışı Süre (Ceza Zamanaşımı Süresi)
1300
C. Zamanaşımının Başlangıcı
1301
1. Tazminat Sorumlularının Öğrenilmesi
1302
2. Zararın Öğrenilmesi
1303
3. Zararın Dava Edilebilir Nitelik Kazanması Koşulu
1303
D. Zamanaşımının Kesilmesi
1304
IV. UZAMIŞ CEZA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
1305
A. Tanım
1305
B. Ceza Yasasındaki Süreler
1306
V. SÖZLEŞMELERDE VE ALACAKLARDA GENEL ZAMANAŞIMI
1306
A. On Yıllık Süre
1306
B. Beş Yıllık Süre
1308
VI. TRAFİK KAZALARINDA ZAMANAŞIMI
1309
A. Ölümlerde ve Bedensel Zararlarda
1309
B. Maddi Hasarlarda
1310
C. Manevi Tazminat İsteklerinde
1310
D. Yükümlülerin Birbirlerine Dönme Haklarında Süre
1311
VII. YOLCU TAŞIMADA ZAMANAŞIMI
1311
A. Karayoluyla Yolcu Taşımada Zamanaşımı
1311
B. Denizyoluyla Yolcu Taşımada Zamanaşımı
1312
C. Hava Yoluyla Yolcu Taşımada Zamanaşımı
1312
VIII. SİGORTALARDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
1313
A. Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortasında
1313
B. İsteğe Bağlı Sorumluluk Sigortasında (2918 KTK m.100)
1314
C. Karayolu Zorunlu Taşıma Sigortasında Zamanaşımı
1314
D. Karayolu Zorunlu Koltuk Sigortasında Zamanaşımı
1314
E. Güvence Hesabında Zamanaşımı
1315
F. Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigortasında Zamanaşımı
1315
IX. BİNA VE YAPILARDAN SORUMLULUKTA ZAMANAŞIMI
1316
X. TEHLİKELİ İŞLETMELERDEN SORUMLULUKTA ZAMANAŞIMI
1316
XI. SATIM SÖZLEŞMESİNDE ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
1319
A. Sözleşmeye Aykırılıkta Zamanaşımı
1319
B. Taşınır Satımında Zamanaşımı
1320
1. Ayıba Karşı İki Yıllık Zamanaşımı
1320
2. Satıcı Sorumluluğunu Kabul Ederse (Borcunu İkrar Ederse), Zamanaşımı İki Yıl Değil, On Yıl Olacaktır
1321
3. Satıcının Ağır Kusurlu Olması Durumunda Zamanaşımı
1321
4. Hizmet Satımında Zamanaşımı Süreleri
1322
5. Borcun Yerine Getirilmemesinde Zamanaşımı
1322
6. Zamanaşımının Başlangıcı
1322
C. Taşınmaz Satımında Zamanaşımı
1323
1. Sözleşmeye Aykırılıkta (10) Yıllık Genel Zamanaşımı
1323
2. Binaların (Yapıların) Ayıplı Olmasından Doğan Davalarda Zamanaşımı
1324
3. Zamanaşımının Başlangıcı
1326
XII. ESER VE İNŞAAT SÖZLEŞMELERİNDE ZAMANAŞIMI
1327
A. Sözleşmeye Aykırılıkta Zamanaşımı
1327
B. Taşınır Eserlerdeki Ayıptan Dolayı Zamanaşımı
1327
C. Taşınmaz Yapılardaki Ayıptan Dolayı Zamanaşımı
1328
1. Yasalardaki Hükümler
1328
2. Önceki ve Sonraki Yasalar Arasındaki Benzerlik
1329
3. Önceki ve Sonraki Yasalar Arasındaki Fark
1329
4. Yeni Yasa’da, Yüklenicinin “Ağır Kusuru” Nedeniyle Açılacak Davaların “Teslim” Tarihinden Başlayarak (20) Yıl ile Sınırlandırılmış Olmasının Sakıncaları
1330
5. 6098 Sayılı Yasa’nın İlgili Maddelerinin Değiştirilmesinin Gerekliliği
1330
6. Zamanaşımının Başlangıcı
1331
7. Önceki Yasada Süre Belirtilmemiş Olmasının Yararları ve Yargıtay’ın Depremle İlgili Kararlarındaki Gerekçeler
1332
XIII. TÜKETİCİNİN KORUNMASI YASASINDA SÜRELER
1333
A. 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da Süreler
1333
B. 4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da Süreler
1333
C. Önceki ve Yeni Yasada Süre Farkları
1334
XIV. İŞ HUKUKUNDA SÜRELER
1335
A. Yasa Değişikliği
1335
B. Ücret Alacaklarında Zamanaşımı
1336
C. İş ve Hizmet Sözleşmesine Aykırılıkta Zamanaşımı
1337
D. İş Kazaları ve Meslek Hastalıklarında Zamanaşımı
1337
E. İş Hukukunda Hak Düşürücü Süreler
1337
XV. SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNDA SÜRELER
1338
A. Zamanaşımı Süreleri
1338
B. Hakdüşürücü Süreler
1339
XVI. HASTANE VE HEKİM SORUMLULUĞUNDA ZAMANAŞIMI
1340
A. Hasta–Hekim İlişkisinde
1340
B. Özel Hastanelerin Sorumluluğu ve Yardımcı Kişilerden Sorumlulukta
1340
C. Kamu Hastanelerine Karşı Açılacak Tazminat Davalarında
1340
D. Sigortalıların Tedavi Gördükleri Hastanelere Karşı Açacakları Davalarda
1341
XVII. HUKUK YARGILAMA YASASI’NDAKİ SÜRELER
1342
A. Genel Olarak
1342
B. 6100 Sayılı Hukuk Yargılama Yasası’ndaki Hak Düşürücü Süreler
1343
XVIII. İDARİ YARGIDA SÜRELER
1347
A. İdari Yargı’da Dava Açma Süresi
1347
B. Sürelerin İşlemeye Başlaması
1347
C. Ek Süreler
1348
D. Görevsiz Yargı Yerinde Davanın Reddi Üzerine İdari Yargıda Dava Açma Süresi
1349
E. İdarenin Yanıt Vermemesi Durumunda Dava Açma Süresi
1349
F. İdarenin Yanıtı Kesin Değilse
1349
G. İdare Sonradan Yanıt Verirse
1349
H. İdareye Başvuru Süresi
1350
I. İdareye Başvuru Sürelerinin Niteliği
1350
İ. İdareye Başvuru, Tazminat Davası Açmanın “Ön Koşulu”dur
1351
J. İnsan Zararlarında Başlangıçtaki Belirsizlik Nedeniyle, Dava Açmadan Önce İdareye Başvurunun Bir Yararı ve Anlamı Olmamak Gerekir
1351
K. Görevsiz Yargı Yerinde Açılan Davanın, Görevsizlik Kararı Üzerine İdari Yargıda Yeniden Dava Açılması Durumunda “İdareye Başvuru” Koşulu Aranmaz
1352
L. İdareye Başvuru Sürelerinin İşleyişi
1352
XIX. İLÂMLARDA ZAMANAŞIMI
1354
A. Süre
1354
B. On Yıllık Sürenin Başlangıcı
1354
C. Örnek İçtihatlar
1355
KAYNAKÇA
1359
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
MEDENİ USUL HUKUKU SORUNLARI
§22. BEDENSEL ZARARLAR YÖNÜNDEN SORUMLULUK
HUKUKUNDA MEDENİ USUL HUKUKU SORUNLARI
1361
Prof. Dr. Sema TAŞPINAR AYVAZ
Av. Dr. Şafak GÜLEÇ
I. BEDENSEL ZARAR KAVRAMI
1361
II. BEDENSEL ZARARLARDAN DOĞAN UYUŞMAZLIKLARDA ÇÖZÜM YOLLARI
1366
A. Yargısal Yol (Dava)
1366
1. Devlet Yargısı
1366
2. Tahkim
1367
a. Tahkime Elverişlilik
1367
b. Bedensel Zararlardan Doğan Uyuşmazlıklarda Tahkim
1370
c. Sigorta Tahkimi
1370
3. İlâmsız İcra
1373
B. Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları (Arabuluculuk)
1374
III. BEDENSEL ZARARLARDAN DOĞAN SORUMLULUK BAKIMINDAN DAVA TÜRLERİ
1377
A. Genel Olarak
1377
B. Bedensel Zararlardan Doğan Tazminat Davalarının Bazı Özellikleri
1377
1. Maddi Tazminat Davası
1378
a. Belirsiz Alacak Davası
1378
b. Kısmi Dava
1384
c. Tespit Davası
1386
2. Manevi Tazminat Davası
1388
IV. YARGI YOLU VE GÖREV
1390
A. Yargı Yolu
1390
B. Görevli Mahkeme
1394
V. YETKİ
1400
A. Kural
1400
B. Birden Fazla Davalının Bulunması
1401
C. Özel Yetki Kuralları
1403
VI. BEDENSEL ZARARLARLA İLGİLİ DAVALARDA YARGILAMAYA EGEMEN İLKELER
1406
VII. İSPAT VE DELİLLER
1407
A. İddia ve Somutlaştırma Yükü
1407
B. İspat Yükü
1408
C. İspat Ölçüsü
1410
D. Deliller
1413
VIII. GEÇİCİ HUKUKİ KORUMALAR
1417
IX. KANUN YOLLARI
1421
KAYNAKÇA
1424
BEŞİNCİ BÖLÜM
HESAP TEKNİKLERİ
§23. BEDENSEL ZARARLAR VE DESTEKTEN YOKSUN KALMA
ZARARLARI HESAP TEKNİKLERİ
1427
Av. Sema UÇAKHAN GÜLEÇ
Hâkim Dr. Ümit İlker ÖZCAN
Mehmet Umur TARHAN
I. BEDENSEL ZARARLARIN HESAPLAMA TEKNİKLERİ
1427
A. Bedensel Zararlar Hesabı
1427
1. Bedensel Zararlar Tanımı
1427
2. Bedensel Zarar Çeşitleri
1428
3. Bedensel Zararın Hesabı
1438
4. Beden Tamlığı İhlal Halinde Zarardan Yapılacak İndirimler
1479
5. Bedensel Zarar Tazminat Hesabı
1502
6. Tazminatın Ödeme Biçimi
1508
II. DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARLARI
1512
A. Destek ve Yoksunluk Kavramları
1512
B. Destekten Yoksunluk Şartları
1513
1. Destekten Yoksun Kalanlar
1518
2. Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Mirasçılara İntikali
1529
3. Destekten Yoksunluk Zararının Niteliği
1530
a. Zararın Kapsamı
1530
b. Zarar Tespitinde Baz Alınacak Unsurlar
1530
4. Destekten Yoksunluk Zararının Hesabı
1551
5. Destekten Yoksunluk Zararından Yapılacak İndirimler
1558
6. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesabı
1578
7. Tazminatın Hesabında Esas Alınacak Başlama Anı ve Ödeme Biçimi
1585
C. Peşin Değer Hesap ve Formüleri
1590
1. Peşin Değer Formülü
1590
2. Sürekli İş Göremezlikte Bağlanan Gelirin Peşin Değer Hesabı
1590
3. Ölüm Nedeniyle Bağlanan Gelirlerin Peşin Değer Hesabı
1591
D. Gelirlerin Başlama Tarihleri
1591
1. Sürekli İş Göremezlik Gelirinin Başlama Tarihi
1591
2. Ölüm Gelirinin Başlama Tarihi
1592
E. Bedensel Zarar Hesaplama Örnekleri
1592
1. Tazminat Hesabı
1592
2. Gelir Hesabı
1592
3. Peşin Değer Hesabı
1593
4. Tazminattan İndirilecek Peşin Değerler
1593
5. İşçi, Asgari Ücretten Çalışmakta İse Hesaplama Sonucu
1593
F. Örnek İçtihatlar
1596
G. Destekten Yoksunluk Hesaplama Örnekleri
1621
1. Tazminat Hesabı
1621
2. SGK Gelirlerinin Hesaplanması
1624
3. Bağlanan Gelirlerin Peşin Değerleri
1625
4. Tazminat Tutarlarından İndirilecek Peşin Değerler
1625
H. Örnek İçtihatlar
1626
III. SONUÇ
1632
IV. ÖRNEK İÇTİHATLAR
1632
KAYNAKÇA
1647
Prof.Dr. Sema Taşpınar Ayvaz
Av.Sema Uçakhan Güleç
İçindekiler
Önsöz
5
BİRİNCİ BÖLÜM
SÖZLEŞMEYE DAYALI SORUMLULUK
§1. GENEL OLARAK BORÇ İLİŞKİSİNDE SORUMLULUK
61
Av. Sema UÇAKHAN GÜLEÇ
I. SORUMLULUĞUN ANLAMLARI
61
II. YAPTIRIM GÜCÜ
62
A. Kişi ile Sorumluluk
62
B. Malvarlığı ile Sorumluluk
62
III. KAYNAKLARINA GÖRE SORUMLULUK
62
IV. KUSURUN ROLÜNE GÖRE AYIRIM
66
V. GENEL OLARAK ZARAR VE GİDERİM
70
A. Zarar
70
VI. GİDERİM (TAZMİNAT)
74
A. Maddi Tazminat
74
B. Manevi Tazminat
80
VII. GİDERİM BİÇİMLERİ
81
VIII. ÖRNEK İÇTİHATLAR
83
KAYNAKÇA
95
§2. İŞVERENİN İŞ KAZASINDAN KAYNAKLANAN
HUKUKİ SORUMLULUĞU
97
Prof. Dr. Haluk Hadi SÜMER
Doç. Dr. Hasan KAYIRGAN
I. İŞ KAZASI KAVRAMI
97
A. Genel Olarak
97
B. Sosyal Güvenlik Hukuku Bakımından İş Kazası
98
1. Tanımı
98
2. Unsurları
99
a. Sigortalı Olma
99
b. Kazaya Uğrama
100
c. Bedensel veya Ruhsal Bir Zarara Uğrama
108
d. Kaza ile Zarar Arasında İlliyet Bağının Bulunması
108
II. MESLEK HASTALIĞI
109
A. Tanım
109
B. Unsurları
109
1. Sigortalı Olma
109
2. İşin Niteliği veya İşin Yürütüm Koşullarına Bağlı Bir Hastalığın Ortaya Çıkması
110
3. Bedensel ve Ruhsal Zarara Uğrama
111
4. Meslek Hastalığı ile Zarar Arasında Nedensellik Bağının Bulunması
111
C. Saptanması
112
III. ÖZEL HUKUK YAPTIRIMLARI
112
A. Çalışmaktan Kaçınma Hakkı
112
1. Koşulları
112
2. Kurula Başvuru Koşulu Aranmaksızın Çalışmaktan Kaçınma Hakkı
115
3. Çalışmaktan Kaçınma Hakkının Kullanılmasının Hüküm ve Sonuçları
115
4. Çalışmaktan Kaçınma Hakkını Kullanabilecek Olan Çalışanlar
117
B. İş Sözleşmesini Feshetme Hakkı
118
IV. HUKUKİ SORUMLULUK
120
A. Genel Olarak
120
B. İşverenin Hukuki Sorumluluğunun Niteliği
121
C. İşverenin Hukuki Sorumluluğunun Koşulları
126
1. Bireysel İş Hukuku Anlamında Bir İş Kazası ya da Meslek Hastalığının Meydana Gelmiş Olması
126
2. İşverenin Kusurunun Bulunması
137
D. Maddi Tazminat
144
1. Genel Olarak
144
2. Hesaplanması
148
E. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
155
F. Manevi Tazminat
161
KAYNAKÇA
166
§3. İŞ KAZASINDAN KAYNAKLANAN TAZMİNAT DAVALARINDA
YARGI KARARLARI
173
Hâkim Dr. Özgül ÖZKAN ÜRÜN
I. KUSUR RAPORLARI ARASINDAKİ ÇELİŞKİNİN GİDERİLMESİ, VEFAT EDEN SİGORTALININ ANA VE KARDEŞLERİNİN MANEVİ TAZMİNATA HAK KAZANACAĞI, FAİZ BAŞLANGIÇ TARİHİ
173
A. Dava
173
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
173
C. İstinaf Başvurusu
173
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
174
1. Kusur Yönünden
174
2. Eş ve Çocuklar İçin Hüküm Altına Alınan Manevi Tazminatlar ile Anne ve Kardeşlerin Manevi Tazminat Taleplerinin Reddi Yönünden
174
3. Hesaplamaya Esas Alınan Ücret Yönünden
175
4. Faiz Başlangıçları Yönünden
175
E. Yargıtay Kararı
175
F. Değerlendirme
177
II. SÜREKLİ İŞGÖREMEZLİK ORANININ KESİNLEŞTİRİLMESİ, TRH 2010 TABLOSUNUN MADDİ TAZMİNAT HESABINDA KULLANILMASI, ÜCRET ARAŞTIRMASI YAPTIRILMASI
177
A. Dava
177
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
178
C. İstinaf Başvurusu
178
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
178
E. Yargıtay Kararı
179
1. Sürekli İşgöremezlik Oranının Tespiti Yönünden
179
2. Maddi Tazminatın Esasına Esas Bakiye Ömür Tablosu Yönünden
180
3. Ücretin Tespiti Yönünden
180
F. Değerlendirme
181
III. USULİ KAZANILMIŞ HAK, BELİRSİZ ALACAK DAVASINDA BİR KEZ TALEP ARTTIRIMINA GİDİLEBİLECEĞİ, BAKICI GİDERİNDE HAKKANİYET İNDİRİMİ
182
A. Dava
182
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
182
C. İstinaf Başvurusu
183
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
183
1. Kusur yönünden
183
2. Islah Yönünden
184
3. Bakıcı Giderinde Yapılan Hakkaniyet İndirimi Yönünden
184
4. Hakkaniyet İndiriminde Reddedilen Kısımdan Vekalet Ücreti Yönünden
185
5. Davacı U B ’ün (sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının) Manevi Tazminat Miktarı Yönünden
185
6. Davacılar Ana–Babaya Takdir Edilen Manevi Tazminatları Yönünden
185
7. Reddedilen Tedavi Gideri ve Masraflar Yönünden
185
E. Yargıtay Kararı
186
1. Usuli Kazanılmış Hak Yönünden Değerlendirme
186
2. Belirsiz Alacak Davası Yönünden
186
3. Mahkemece Yapılacak İş
186
F. Değerlendirme
187
IV. SÜREKLİ İŞGÖREMEZLİK ORANININ KESİNLEŞTİRİLMESİ VE USULİ KAZANILMIŞ HAK YÖNÜNDEN İTİBAR EDİLEN ORAN, CEZA MAHKEMESİNİN KARARI, KUSUR RAPORLARI ARASINDAKİ ÇELİŞKİNİN GİDERİLMESİ, HESAP RAPORU YÖNÜNDEN USULİ KAZANILMIŞ HAK
187
A. Dava
187
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
188
C. İstinaf Başvurusu
188
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
189
E. Değerlendirme
191
V. BAKICI GİDERİNİN BRÜT ASGARİ ÜCRETLE HESAPLANMASI GEREKTİĞİ VE HESAPLAMA, USULİ KAZANILMIŞ HAK, HAKKANİYET İNDİRİMİ
192
A. Dava
192
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
192
C. İstinaf Başvurusu
192
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
192
E. Yargıtay Kararı
193
1. Kusur Yönünden
193
2. Bakım Gideri Yönünden
193
F. Değerlendirme
194
VI. ULUSLARARASI TIR ŞOFÖRÜ OLAN MÜTEVEFFA SİGORTALININ ÜCRETİNİN TESPİTİ, USULİ KAZANILMIŞ HAKLARIN GÖZETİLMESİ
194
A. Dava
194
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
194
C. İstinaf Başvurusu
195
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
195
1. Görev Yönünden
195
2. Yetki Yönünden
195
2. Zamanaşımı Yönünden
195
4. Davanın Belirsiz Alacak Davası Olarak Açılmasında Hukuki Yarar Yönünden
196
5. Davalının Sorumluluğu Yönünden
196
6. Kusur Yönünden
196
7. Ücret Yönünden
196
8. Manevi Tazminatlar Yönünden
196
E. Yargıtay Kararı
197
1. Müteveffa Sigortalınının Ücreti Yönünden
197
2. Usuli Kazanılmış Hak Yönünden
198
3. Bozma Nedeni
198
4. Mahkemece Yapılacak İş
199
F. Değerlendirme
199
VII. DAVA TÜRÜNÜN BELİRLENMESİ, ZAMANAŞIMI DEF’İNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
199
A. Dava
199
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
200
C. İstinaf Başvurusu
200
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
200
1. Manevi Tazminat Yönünden
200
2. Zamanaşımı ve Dava Türü Yönünden
200
E. Yargıtay Kararı
201
1. Dava Türü ve Zamanaşımı Yönünden
201
F. Değerlendirme
202
VIII. MESLEK HASTALIĞINDA KUSUR VE SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİĞİN BELİRLENMESİ, FAİZ BAŞLANGICI
203
A. Dava
203
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
203
C. İstinaf Başvurusu
203
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
203
1. Kusur Yönünden
203
2. Sürekli İş göremezlik Oranı Yönünden
204
3. Tazminatlara İşletilen Faiz Başlangıcı Yönünden
204
4. Maddi Tazminatın Hesaplanması Yönünden
204
5. Manevi Tazminatın Miktarı Yönünden
204
E. Yargıtay Kararı
205
F. Değerlendirme
205
IX. İŞ KAZASI, ASIL–ALT İŞVEREN İLİŞKİSİ, KUSUR ORANLARININ BELİRLENMESİ
206
A. Dava
206
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
206
C. İstinaf Başvurusu
206
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
206
1. İş Kazası ve Husumet yönünden
206
2. Kusur Yönünden
207
3. Maddi Tazminat Hesabı Yönünden
209
E. Yargıtay Kararı
209
F. Değerlendirme
209
X. MADDİ TAZMİNAT HESABINA ESAS ALINMASI GEREKEN YAŞAM TABLOSU TRH 2010 TABLOSU OLMALIDIR
210
A. Dava
210
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
210
C. İstinaf Başvurusu
210
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
210
1. Ücret Tespiti Yönünden
210
2. Hesaplamaya Esas Alınan Yaşam Tablosu Yönünden
211
3. Manevi Tazminatın Miktarı Yönünden
211
E. Yargıtay Kararı
212
1. Maddi Tazminatın Hesaplanmasında Esas Alınan Yaşam Tablosu Yönünden
212
F. Değerlendirme
213
XI. DEVREDEN VE DEVRALAN İŞVERENİN SORUMLULUĞU, DAHİLİ DAVALI YOLUYLA TARAF EKLENEMEYECEĞİ
213
A. Dava
213
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
213
C. İstinaf Başvurusu
214
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
214
1. Olay
214
2. Davalıların sorumluluğu yönünden
214
3. Sürekli İşgöremezlik Oranı
214
4. Kusur
214
5. Ücret ve Maddi Tazminat Hesabı
215
6. Manevi Tazminat Yönünden
215
E. Yargıtay Kararı
215
1. Davalı K Şirketinin Ticaret Ünvanının Yanlış Gösterilmesi Yönünden
215
2. Asıl Davaya Devralan İşverenin Dahili Dava Edilerek Sorumlu Tutulması, Davaların Birleştirilerek Görülmesi Yönünden
215
F. Değerlendirme
216
XII. CEZA VE HUKUK MAHKEMESİNDE KUSUR ATFEDİLMEYEN DAVALIYA SORUMLULUK YÜKLENEMEYECEĞİ, RED SEBEBİ AYRI OLAN DAVALI LEHİNE AYRI VEKALET ÜCRETİ TAKDİRİ GEREKTİĞİ
216
A. Dava
216
B. İlk derece Mahkeme Kararının Özeti
216
C. İstinaf Başvurusu
217
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
217
1. Olay ve Davalıların Sorumluluğu
217
2. Kusur Yönünden
217
3. Hesap Bilirkişi Raporu Yönünden
217
4. Manevi Tazminatlar Yönünden
218
E. Yargıtay Kararı
218
1. Kusur Yönünden
218
2. Mahkemece Yapılacak İş
218
F. Bozma Sonrası BAM Kararı
219
G. Yargıtay Kararı
219
H. Değerlendirme
220
XIII. YETKİ, KUSUR TESPİTİ
220
A. Dava
220
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
220
C. İstinaf Başvurusu
221
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
221
1. Yetki
221
2. Olay
221
3. Davalı İşverenin Sorumluluğu Yönünden
221
4. Sürekli İşgöremezlik Oranı Yönünden
222
5. Kusur Yönünden
222
E. Yargıtay Kararı
222
F. Değerlendirme
223
XIV. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI, SAĞ KALAN EŞİN EVLENME İHTİMALİ, ÜCRET, MANEVİ TAZMİNAT MİKTARLARI
223
A. Dava
223
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
223
C. İstinaf Başvurusu
223
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
224
1. Olay
224
2. Sorumluluk
224
3. Kusur Yönünden
224
4. Müteveffa Sigortalının Ücreti
225
5. Davacılara Maddi Yardım Yapıldığı İddiası Yönünden
225
6. Sigorta Şirketi Ödeme İddiası Yönünden
226
7. Maddi Tazminat Hesabı ve Sağ Kalan Eşin Yeniden Evlenme İhtimali Yönünden
226
8. Manevi Tazminatların Miktarı Yönünden
226
E. Yargıtay Kararı
227
1. Dul Kalan Eşin Evlenme İhtimali Yönünden
227
2. Manevi Tazminatların Miktarı Yönünden
227
F. Değerlendirme
229
XV. MESLEK HASTALIĞININ TESPİTİ, BİRDEN FAZLA İŞYERİNDE ÇALIŞILMASI HALİNDE HER BİR İŞVERİNİN SORUMLULUĞU
229
A. Dava
229
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
229
C. İstinaf Başvurusu
229
D. Bölge Adliye Mahkeme Kararı
229
1. Meslek Hastalığı ve Sürekli İşgöremezlik Oranının Belirlenmesi
229
2. Kusur Yönünden
231
3. Manevi Tazminat Yönünden
231
E. Yargıtay Kararı
232
1. Davacının Önceki Çalıştığı İşyerlerinin Meslek Hastalığına Etkisi Yönünden
232
2. Mahkemece Yapılacak İş
232
3. Davalının Usuli Kazanılmış Hakkı Yönünden
233
F. Değerlendirme
233
XVI. AĞIR CEZA MAHKEMESİ GÖREVİNE GİREN YARGILAMA SONUCUNUN GÖZETİLMESİ, SÜREKLİ İŞGÖREMEZLİĞE İLİŞKİN BAĞLANAN İLK PEŞİN DEĞERLİ GELİRİN MADDİ TAZMİNATTAN DÜŞÜLÜRKEN 5510 SAYILI YASANIN 21/4. MADDESİNİN GÖZETİLMESİ
233
A. Dava
233
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
233
C. İstinaf Başvurusu
233
D. Bölge Adliye Mahkeme Kararının Özeti
234
E. Yargıtay Kararı
234
1. Kusur Oranlarının Tespiti Yönünden
234
2. Sürekli İşgöremezlik Oranı Yönünden
235
3. Kusur Oranlarının Önemi
235
4. İlk Peşin Değerli Gelirin Maddi Tazminattan Düşülmesi Yönünden
236
5. Mahkemece Yapılacak İş
236
F. Değerlendirme
237
XVII. TTK GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN ASIL İŞVEREN SIFATININ BULUNUP BULUNMADIĞI, KUSUR ORANLARI VE AİDİYETİ YÖNÜNDEN, RÜCU DAVA DOSYASINDAKİ KUSUR ORANLARI DA DEĞERLENDİRİLEREK, UZMAN BİLİRKİŞİ HEYETİNDEN RAPOR ALDIRILARAK BELİRLENMESİ
237
A. Dava
237
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
237
C. İstinaf Başvurusu
238
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
238
E. Yargıtay Kararı
240
1. Rödovans Sözleşmesindeki Ruhsat Sahibinin Asıl İşveren Sıfatının Bulup Bulunmadığının Tespiti Yönünden
240
F. Değerlendirme
242
XVIII. BİLİNEN ÜCRETİ VARKEN VARSAYIMA DAYALI HESAPLAMA YAPILAMAYACAĞI İLKESİ, SENDİKALI İŞÇİNİN ÜCRETİNİN TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ HÜKÜMLERİNE GÖRE AKTİF DÖNEM HESABINDA DİKKATE ALINMASI
242
A. Dava
242
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
242
C. İstinaf Başvurusu
242
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
243
1. Meslek Hastalığı Tanısı
243
2. Sürekli İşgöremezlik Oranı
243
3. Kusur Durumu
243
4. Ücreti
243
5. Pasif Dönem Hesabı
243
6. Zamanaşımı Yönünden
243
7. Manevi Tazminatın Miktarı Yönünden
244
E. Yargıtay Kararı
244
1. Manevi Tazminatın Kesinlik Sınırında Kalması Yönünden
244
2. Maddi Tazminat Hesabına Esas Alınan Ücret Yönünden
244
3. Mahkemece Yapılacak İş
245
4. Usuli Kazanılmış Hak Yönünden
246
F. Değerlendirme
246
XIX. BİRDEN FAZLA İŞYERİNDE ÇALIŞAN SİGORTALININ MESLEK HASTALIĞININ İŞVERENLERİNİN MÜTESELSİLEN Mİ AYRI AYRI MI SORUMLU OLACAĞI SORUNU
246
A. Dava
246
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
246
C. İstinaf Başvurusu
247
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
247
1. Olay
247
2. Meslek Hastalığından İşverenin Sorumluluğu
247
3. Meslek Hastalığının Sigortalının İşyerinde Ayrıldıktan Sonra Çıkması Halinde İşverenin Sorumluluğu
248
4. Hastalığın Belirlenmesinde İlliyet Bağı
248
5. Kusur Raporlarının Düzenlenmesinde Dikkat Edilecek Hususlar
249
6. Somut Davadaki Kusur Durumu Yönünden
249
7. Maddi Tazminatın Hesaplanması Yönünden
250
8. Manevi Tazminatın Miktarı Yönünden
250
E. Yargıtay Kararı
251
1. İlgili Hukuk Kuralları
251
2. Hukuk Kurallarının Somut Olaya Uygulanması Yönünden
252
3. Yapılacak Keşiflerde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar ve Kusurun Tespiti Yönünden
253
F. Değerlendirme
253
XX. SÜREKLİ İŞGÖREMEZLİK ORANININ KESİNLEŞTİRİLMESİ, HAKSIZ ZENGİNLEŞMEYİ VE MÜKERRER ÖDEMEYİ ÖNLEMEK İÇİN KURUM TARAFINDAN SİGORTALIYA BAĞLANAN GELİRİN PEŞİN SERMAYE DEĞERİNİN TAZMİNATTAN DÜŞÜLMESİ GEREKTİĞİ
253
A. Dava
253
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
253
C. İstinaf Başvurusu
254
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
254
1. Olay
254
2. Sürekli İş göremezlik Oranı Yönünden
254
3. Kusur Yönünden
254
4. Maddi Tazminatın Hesaplanması Yönünden
255
5. Rücu Edilebilen Kurum Ödemesinin Tazminattan İndirilmesi
256
6. Manevi Tazminatın Miktarı Yönünden
256
E. Yargıtay Kararı
257
1. Uyuşmazlık
257
2. Sigortalıya Bağlanan Gelirin Peşin Sermaye Değerinin Tazminattan Düşülmesi Yönünden
257
3. Sürekli İşgöremezlik Oranının Belirlenip Kesinleştirilmesi Yönünden
257
F. Değerlendirme
258
XXI. İŞ KAZASININ MEYDANA GELİŞİNDE KAÇINILMAZLIĞIN BULUNUP BULUNMADIĞININ ARAŞTIRILMASI
258
A. Dava
258
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
258
C. İstinaf Başvurusu
258
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
259
1. Kusur Durumu Yönünden
259
2. İlliyet Bağı Yönünden Değerlendirme
259
E. Yargıtay Kararı
259
1. Kazanın Meydana Geliş Şekli
259
2. Konuyla İlgili Yasal Mevzuatın Değerlendirilmesi
260
3. Kaçınılmazlık Yönünden Yapılan Değerlendirme
260
4. Mahkemece Yapılacak İş
261
F. Değerlendirme
261
XXII. NİKAHSIZ EŞİN MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT TALEBİ, HESAPLAMADA ESAS ALINACAK SON TARİH, TOPLUMU DERİNDEN ETKİLEYEN FACİALARDA MANEVİ TAZMİNAT TUTARININ BELİRLENMESİ
261
A. Dava
261
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
261
C. İstinaf Başvurusu
262
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
262
1. Kusur Yönünden
262
2. Maddi Tazminatlar Yönünden
262
3. Manevi Tazminatlar Yönünden
262
E. Yargıtay Kararı
263
1. Davalıların Sorumluluklarının Değerlendirilmesi Yönünden
263
2. Manevi Tazminatlar Yönünden
264
3. Maddi Tazminat Hesabı Yönünden
264
4. Resmi Nikahsız Eşin Maddi Tazminat Hesabı
265
5. Mahkemece Yapılacak İş
265
F. Değerlendirme
265
XXIII. ÜCRETE EKLENEN YEMEK VE YOL ÜCRETİNİN USULÜNE UYGUN ARAŞTIRMA İLE TESPİT EDİLMESİ
265
A. Dava
265
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
265
C. İstinaf Başvurusu
265
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
266
1. Olay
266
2. Kusur Yönünden
266
3. Ücret Yönünden
266
4. Sürekli İşgöremezlik Oranı Yönünden
266
5. Manevi Tazminatın Miktarı Yönünden
266
E. Yargıtay Kararı
267
1. Sürekli İşgöremezliğin Tespiti Yönünden
267
2. Ücret Eklenen Yemek Yol Yardımı Yönünden
267
F. Değerlendirme
267
XXIV. İFLAS EDEN DAVALI ŞİRKETİN TARAF EHLİYETİNİN BULUNMADIĞI, DAVANIN İFLAS İDARESİNE TEBLİĞİ GEREKTİĞİ, TİCARET SİCİLİNDEN TASFİYE NEDENİYLE TERKİN EDİLEN DAVALI ŞİRKETİN İHYASI SAĞLANARAK DAVACI TARAFIN GERİ ALMASI HAKKINDA BEYANININ ALINMASI SONUCUNA GÖRE İŞLEM YAPILMASI
268
A. Dava
268
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
268
C. İstinaf Başvurusu
268
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
268
E. Yargıtay Kararı
269
1. Taraf Ehliyeti Yönünden
269
2. Mahkemece Yapılacak İş
269
3. Davanın Geri Alınması Yönünden
270
4. Mahkemece Yapılacak İş
270
F. Değerlendirme
271
XXV. İŞVERENİN SORUMLULUĞU AÇISINDAN İLLİYET BAĞININ KESİLİP KESİLMEDİĞİ ARAŞTIRMASI
271
A. Dava
271
B. İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti
271
C. İstinaf Başvurusu
271
D. Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti
271
1. İş Kazası Tespiti Yönünden
271
2. Kusur Yönünden
272
E. Yargıtay Kararı
272
1. İlgili Hukuk Kuralları Yönünden İnceleme
272
2. İş Kazasının Meydana Geliş Şekli
274
3. Kusur Yönünden
274
4. Mahkemece Yapılacak İş
274
F. Değerlendirme
275
§4. TIBBİ MÜDAHALEDEN DOĞAN SORUMLULUK
277
Prof. Dr. Fulya İlçin GÖNENÇ
I. GİRİŞ
277
II. TIP HUKUKU VE ETİĞİ
280
III. TIBBİ MÜDAHALE VE UNSURLARI
281
A. Tıbbi Müdahalenin Yetkili Kişiler Tarafından Gerçekleştirilmesi
282
B. Tıp Biliminin Genel Kabul Görmüş İlke ve Kurallarına Uygun Olması
282
C. Hukuken Öngörülmüş Amaçlara Yönelik Olması
283
D. Hastanın Tıbbi Müdahaleye Rıza Göstermesi (Aydınlatılmış Onamın Bulunması)
284
IV. HEKİM–HASTA İLİŞKİSİ VE SORUMLULUK
286
V. HEKİM–HASTA ARASINDA KURULAN SÖZLEŞME İLİŞKİSİ
290
VI. SORUMLULUK VE SORUMLULUĞUN SONUCU OLARAK TAZMİNAT
294
VII. BEDEN BÜTÜNLÜĞÜNÜN İHLALİNDEN DOĞAN ZARARLAR
299
KAYNAKÇA
302
§5. TIP TAZMİNAT HUKUKU UYGULAMASI
305
Av. Dr. Halide SAVAŞ
I. KAMU TIBBİ MÜDAHALE ZARARLARININ TAZMİNİ
305
A. Görev
307
B. Yetki
309
C. İdari Yargıda Süreler (Zamanaşımı ve Dava Açma Süreleri)
309
1. Zamanaşımı
309
2. Dava Açma Süreleri
317
D. Tazminat Davasının Açılması ve Dava Dilekçesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
320
II. ÖZEL TIBBİ MÜDAHALE ZARARLARININ TAZMİNİ
325
A. Tazminat Davası Açılmadan Önce
325
1. Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu
326
2. Arabuluculuk
326
B. Görev
327
1. Tüketici Mahkemesi
327
2. Hekimin Zorunlu Sorumluluk Sigortasına Doğrudan Dava Açılmasında Ticaret Mahkemesi
327
3. Hekim ve Özel Sağlık Kurumu ile Birlikte Sigortalarına Da Dava Açılabilir
328
C. Yetki
328
D. Zamanaşımı
328
E. Tazminat Davasının Açılması ve Dava Dilekçesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
331
§6. KAZALARIN ORTAYA ÇIKARDIĞI OLUMSUZ SONUÇLARI
BERTARAF ETMEYE MATÛF “ÖZEL SİGORTA” TÜRLERİ
345
Prof. Dr. Mertol CAN
GİRİŞ
345
I. KAZA SİGORTASI
348
A. Hukukî Çerçeve
348
B. Kaza Sigortası Sözleşmesi Yapan Kişinin (Sigorta Ettirenin) Kendisi Hakkında Sözleşme Yapılan Kişi (Sigortalı) ile Sigortadan İstifade Edecek Olan Kişiden (Lehdardan) Ayırtedilmesi
350
C. Kaza Sigortalarında Menfaat
351
1. Menfaat Şartı ve Gerçekleşmemesinin veya Sonradan Ortadan Kalkmasına Terettüp Eden Hüküm ve Sonuçlar
351
2. Menfaat Şartının Kimin Şahsında Gerçekleşmesi Gerektiği Meselesi
352
a. Bir Kimsenin Kendisi Hakkında Kaza Sigortası Yaptırması Halinde
352
b. Bir Kimsenin Başkası Hakkında Kaza Sigortası Yaptırması Halinde
352
aa. Lehdarın Menfaatinin Bulunması Şartı
353
bb. Hakkında Kaza Sigortası Yapılan Kişinin (Sigortalının) Muvafakatının Alınmasının Gerekip Gerekmediği Meselesi
353
D. Kaza Sigortası Teminatları
354
1. Teminat Türleri
354
2. Ölüm ve Yaralanma Teminatları
354
a. Ölüm Teminatı
354
b. Yaralanma Teminatları
355
aa. Daimî Malȗliyet (Geçici İşgöremezlik) Teminatı
355
bb. Muvakkat Malȗliyet (Geçici İşgöremezlik) Teminatı
355
cc. Ölüm ve Yaralanma Teminatlarının Kime Ödeneceği Meselesi
355
aaa. Ölüm Teminatına İlişkin Bedelin Ödeneceği Kişi
355
bbb. Yaralanma Teminatına İlişkin Bedelin Ödeneceği Kişi
356
dd. Ölüm ve Yaralanma Teminatlarının İçtimaı
356
c. Ölüm ve Yaralanmanın Neden Olduğu Masraflara İlişkin Teminatlar
357
aa. Tedavi Masrafları Teminatı
357
bb. Def’in Masrafları Teminatı
357
E. Sigortacının Yaptığı Ödemenin Kazadan Hukuken Sorumlu Olanlara Karşı İleri Sürülebilecek Haklara Etkisi
357
1. Sigortacının Yaptığı Ödeme Gerçek Zararın Karşılanması Amacıyla Yapılmış Olan Bir Ödeme İse
357
2. Sigortacının Yaptığı Ödeme Gerçek Zararın Karşılanması Amacıyla Yapılmış Olan Bir Ödeme Değilse
358
II. SORUMLULUK SİGORTASI
358
A. Sigortanın Konusu ve Mağdurları Da Koruma Fonksiyonu
358
B. Sorumlululuk Sigortalarına Hakim Olan Hukukî Esaslar
359
1. Yapılan Sigortanın Kural Olarak Sadece Sözleşmede Öngörülen Olayların Neticesi Olan Zararlara İlişkin Sorumluluk İçin Teminat Bahşetmesi Esası
359
a. Esasın Kanun’da Öngörülmesinin Sebebi
359
b. Esasın Bertaraf Edilmesi İmkânı ve Sınırı
360
aa. Esasın Bertaraf Edilmesi İmkânı
360
bb. Esasın Bertaraf Edilmesi İmkânının Sınırı
360
2. Sigorta Himayesinin Sözleşme Süresi Sona Erdikten Sonra da Devam Etmesi Esası
361
a. Esasın Tabi Olduğu Şart
361
b. Sözleşme Akdedilmeden Önce Meydana Gelen Olaylardan Doğan Sorumluluğun da Sigorta Teminatına Dahil Edilmesi İmkânı
361
3. Sigorta Bedeli ile Sınırlı Olarak Tazminat Ödenmesi Esası
361
a. Esasın Uygulanması
361
b. Sigorta Bedelini Aşan Ödemeler
362
4. İşletme Sahibinin Sorumluluğu İçin Akdolunmuş Sözleşmelerden Çalışanların da Yararlanması Esası / Grup Sorumluluk Sigortası
362
5. Türk Ticaret Kanunu’nda “Zorunlu Sorumluluk Sigortaları” Dolayısıyla Öngörülmüş Özel Esaslar
362
a. Sigortacılar Zorunlu Sorumluluk Sigortalarını Yapmaktan Kaçınamazlar
362
b. Sigortacılar Zorunlu Sorumluluk Sigortalarında Onları Sigortalıya Karşı İfa Borcundan Kurtaran Sebepleri Zarar Görene İleri Süremezler
363
c. Zorunlu Sorumluluk Sigortalarında Sigorta Sözleşmesinin Sona Ermesi Zarar Görene Karşı Hemen Hüküm İfade Etmez
363
d. Zorunlu Sorumluluk Sigortalarında Zararın Sosyal Güvenlik Kurumlarınca Karşılanması Sigortacının Sorumluluktan Kurtulmasını Mucip Olur
363
C. Sorumluluğu Doğuran Olayın ve Bu Olaya İlişkin Tazminat Taleplerinin Bildirilmesi Zorunluluğu
363
1. Bildirim Süresi
363
a. Sorumluluğu Doğuran Olay Bakımından
363
b. Tazminat Talebi Bakımından
363
2. Bildirim Külfetinin İhlâline Bağlanmış Sonuçlar
363
D. Tazminat Talebine Karşı Savunma
364
1. Sigortacının Hukukî Yardımda Bulunma Yetkisi
364
2. Savunma Hakkının Bizzat Sigortalı Tarafından Kullanılması
364
E. Doğrudan Başvuru (Dava) Hakkı
365
F. Sorumluluk Sigortalarında Sigortacının Kime Ödeme Yapacağı Meselesi
365
G. Sorumluluk Sigortalarında Sigorta Tazminatı Alacağının Muaccel Olacağı An ile Tabi Olduğu Zamanaşımı Süreleri
365
§7. SİGORTA TAHKİM UYGULAMALRI
367
Av. İsmet DEMİRAĞ
I. SİGORTA TAHKİMDE YARGILAMAYA İLİŞKİN USULİ SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
367
II. SİGORTA TAHKİM MÜESSESESİNİ DOĞURAN İHTİYAÇLAR
367
III. SİGORTA TAHKİMDE YARGILAMA USULÜ
368
IV. SİGORTA TAHKİMİNİN FAYDALARI
368
A. Sigorta Tahkiminin Faydaları
368
V. SÜRE UZATIMIN MAHKEMEDEN TALEP EDİLMESİ
369
A. Yargılama Süresi Bakımından
369
VI. SİGORTA TAHKİMDE USULE İLİŞKİN TESPİTLER
369
VII. DAVA ÖN ŞARTLARI
370
A. Sigortacılık Tahkiminde Dava Ön Şartları
370
VIII. SİGORTA TAHKİMDE USULE İLİŞKİN TESPİTLER
370
A. Dava Ön Şartları
370
IX. SİGORTA TAHKİMDE USULE İLİŞKİN TESPİTLER
371
A. Dava Ön Şartları
371
X. BAŞVURU SÜRESİ 15 İŞ GÜNÜ TARTIŞMASI
371
XI. KTK 97 VE 99. MADDELER ANLAMINDA BAŞVURUDA ÖNE ÇIKAN HUSUSLAR
372
XII. KTK 99. MADDE
372
XIII. KTK 99. MADDE
373
XIV. ARABULUCULUK ŞARTI
373
A. Arabuluculuğa Başvuru Şartı Olup Olmadığı Tartışması
373
XV. TEBLİGATA İLİŞKİN ÖNERİLER
374
XVI. TANIK BEYANI
374
A. Tanık
374
XVII. HAKEM KARARLARINDA BULUNMASI GEREKEN HUSUSLAR
375
XVIII. MUTLAK TEMYİZ SEBEPLERİ
375
XIX. DAVA AÇILMA ZAMANI
375
A. Dava Açılma Zamanı
375
XX. DAVA AÇILMA ZAMANI
376
A. Dava Açılma Zamanı
376
XXI. SİGORTA TAHKİMDE USULE İLİŞKİN TESPİTLER
377
A. Dava Açılma Zamanı
377
XXII. SİGORTACININ TAHKİME ÜYELİK TARİHİNİN ÖNEMİ
377
XXIII. KEŞİF
377
A. Keşif
377
XXIV. DAVANIN İHBARI VE DAVAYA MÜDAHALE
378
A. Tahkimde Davanın İhbarı ve Davaya Müdahale
378
XXV. DURUŞMA
378
A. Duruşma Yapılıp Yapılamayacağı
378
XXVI. BELİRSİZ ALACAK DAVASI (HMK m.107)
378
XXVII. TALEP EDİLMEDİĞİ HALDE DAVA BELİRSİZ ALACAK DAVASI OLARAK KABUL EDİLEBİLİRMİ
379
XXVIII. DAVA DİLEKÇESİNDE DAVANIN BELİRSİZ ALACAK DAVASI OLDUĞU İLERİ SÜRÜLMÜŞ OLMALIDIR
379
XXIX. BELİRSİZ ALACAK DAVASI VASFINI TAŞIMIYORSA DAVAYA KISMİ DAVA OLARAK DEVAM EDİLİR (2019)
380
XXX. BELİRSİZ ALACAK DAVASI AÇILMASINDA HUKUKİ YARAR BULUNDUĞUNUN KABUL EDİLMESİ GEREKİR (2022)
380
XXXI. BELİRSİZ ALACAK DAVASINDA İLK DAVAYLA/TALEPLE ALACAĞIN TAMAMI İÇİN ZAMANAŞIMI KESİLİR
380
XXXII. BELİRSİZ ALACAK DAVASINDA TÜM ALACAK İÇİN TEMERRÜT TARİHİNDEN İTİBAREN FAİZ YÜRÜTÜLÜR
381
XXXIII. BELİRSİZ ALACAK DAVASI AÇMAKTA HUKUKİ YARAR YOKSA DAVA REDDEDİLMELİ (2015)
381
XXXIV. BELİRSİZ ALACAK DAVASINDA TALEP ARTIRIMI YAPILDIKTAN SONRA – ISLAH DA YAPILABİLİR
381
XXXV. KISMİ OLARAK AÇILMIŞ OLAN DAVA – BELİRSİZ ALACAK DAVASINA DÖNÜŞTÜRÜLEMEZ
382
XXXVI. KISMİ DAVADA FAİZ BAŞLANGICI
382
XXXVII. KISMİ DAVADA ISLAH İLERİYE YÖNELİK OLARAK HÜKÜM İFADE EDER
382
XXXVIII. ISLAH İLE FAİZ İSTENMESİ MÜMKÜNDÜR
383
XXXIX. KISMİ DAVANIN, SONRADAN AÇILAN DAVA İÇİN KESİN HÜKÜM ETKİSİ VARDIR
383
KAYNAKÇA
384
§8. TAŞIMA HUKUKUNDA BEDENÎ (CİSMANÎ) ZARARLARDAN
DOĞAN SORUMLULUK
385
Prof. Dr. Burak ADIGÜZEL
I. GENEL OLARAK
385
II. YOLCU TAŞIMA SÖZLEŞMESİ
386
A. Tanım
386
B. Sözleşmenin Unsurları
387
1. Taşıma Taahhüdü
387
2. Taşıma Ücreti
388
C. Sözleşmenin Kurulması
390
D. Yolcu Taşıma Sözleşmesinin Tarafları
392
1. Taşıyıcı
392
a. Asıl Taşıyıcı
392
b. Alt Taşıyıcı
394
c. Fiilî Taşıyıcı
395
d. Müteakip Taşıyıcı
396
2. Yolcu
397
E. Yolcu Taşıma Sözleşmesinin Hukuki Niteliği
398
F. Yolcu Taşıma Sözleşmesinde Tarafların Hakları ve Borçları
399
1. Tarafların Asıl Borçları
399
2. Taşıyıcının Diğer Borçları
399
a. Yolcunun Güvenliğini Sağlamak
399
b. Yolcu İçin Seyahatte Gerekli Ortamı Sağlamak
400
c. Sefere Zamanında Başlamak
401
d. Seferi Zamanında Bitirmek
401
e. Yolcunun Bagajına ve Kişisel Eşyasına Özen Göstermek ve Bagaj Teslim Belgesi Düzenlemek
402
3. Taşıyıcının Hakları
403
a. Taşımanın Kurallarını Koymak
403
b. Bagaj Üzerinde Hapis Hakkını Kullanmak
404
4. Yolcunun Borçları
404
a. Taşıyıcının Düzenlediği Kurallara Uymak
404
b. Ek Bagaj Ücreti Ödemek
404
c. Bagaj ile İlgili Doğru Bilgi Vermek
405
5. Yolcunun Hakları
405
III. YOLCU TAŞIMALARINDA TAŞIMA MEVZUATININ UYGULANMASI
405
A. Genel Olarak
405
B. Mevzuatın Uygulanması
406
1. Karayolu Taşımaları
406
2. Demiryolu Taşımaları
408
3. Havayolu Taşımaları
410
4. Denizyolu Taşımaları
411
IV. TAŞIMA TÜRLERİNE İLİŞKİN BEDENÎ ZARARLARDA SORUMLULUK
411
A. Karayolu Taşımaları
411
1. Ulusal Karayolu Taşımaları
411
a. Sorumluluğun Şartları
412
aa. Kaza
412
bb. Kazanın Kalkış ve Varış Noktası Arasında veya Duraklama Anında Meydana Gelmesi
413
cc. Zarar
414
dd. İlliyet Bağı
414
b. Sorumluluğun Hukuki Niteliği ve Sorumluluktan Kurtulma
414
c. Yardımcılardan Doğan Sorumluluk
415
2. Uluslararası Karayolu Taşımaları
416
B. Demiryolu Taşımaları
416
1. Ulusal Demiryolu Taşımaları
416
a. Demiryolu Yolcu Taşımaları Açısından Bedenî Zararlara Uygulanacak Hükümler
416
b. Sorumluluğun Tarafı
417
aa. Demiryolu Alt Yapı İşletmecisi ve Tren İşletmecisi Kavramları
417
bb. TCDD Taşımacılık A.Ş.
418
c. Demiryolu Tren İşletmecisinin Sorumluluğunun Kapsamı
419
aa. Sorumluluğun Şartları
419
aaa. Kazanın Varlığı
419
bbb. Kazanın Trendeyken veya İnme Binme Esnasında Meydana Gelmesi
420
aaaa. Kazanın Trende Meydana Gelmesi
420
bbbb. Kazanın Trene Binme ve İnme Sırasında Meydana Gelmesi
420
cccc. Yolcunun Bedenî Zarara Uğramış Olması
422
dddd. İlliyet Bağı
422
d. Demiryolu Tren İşletmecisinin Sorumluluktan Kurtulması
422
e. Tren İşletmecisinin Rücu Hakkı ve Sigorta
424
f. Tren İşletmecisinin Sorumlu Olduğu Tazminat
425
g. Davalarda Görevli ve Yetkili Mahkeme
427
2. Uluslararası Demiryolu Taşımaları
427
a. Genel Olarak
427
b. Demiryolu Taşıyıcısının Sorumluluğunun Şartları
428
c. Demiryolu Taşıyıcısının Sorumluluktan Kurtulması
429
d. Bedenî Zarar Türleri
432
e. Sorumlukta Tazminat
432
f. Sorumluluğu Sınırlama Hakkının Kaybı
433
g. Zararın Bildirimi
433
h. Tazminat Davalarında Yetkili Mahkeme
434
ı. Sorumluluk Davası Açılabilecek Taşıyıcılar
434
i. Zamanaşımı
435
3. Havayolu Taşımaları
435
a. Ulusal Taşımalar
435
aa. Genel Olarak
435
bb. Sorumluluğun Şartları
436
cc. Sorumluluğun Hukuki Niteliği
439
dd. Sorumluluktan Kurtulma
439
ee. Müterafık Kusur Hali
441
ff. Sorumluluğun Sınırlandırılması
442
aaa. Sorumluluk Sınırı ve Uygulanması
442
bbb. Sınırsız Sorumluluk Halleri
443
ccc. Sorumluluk Hükümlerinin Emrediciliği
444
gg. Birden Çok Taşıyıcı Tarafından Yapılan Taşımalar ve Multimodal Taşımalarda Sorumluluk
444
hh. Sorumluluk Açısından Tazminat Davası
445
aaa. Genel Hususlar
445
bbb. Görevli Mahkeme
446
ccc. Yetkili Mahkeme
447
ddd. Dava Açma Süresi
447
b. Uluslararası Taşımalar
447
aa. Konvansiyonların Uygulanması
447
bb. Taşıyıcının Sorumluluğunun Şartları
448
cc. Sorumluluğun Hukuki Niteliği
450
dd. Sorumluluktan Kurtulma
450
ee. Müterafık Kusur
451
ff. Sorumluluk Sınırı
452
gg. Sorumluluk Sınırının Uygulanmadığı Haller
453
aaa. Taşıyıcı ve Adamlarının Kast veya Kasta Eşdeğer Kusuru
453
bbb. Taşıma Belgelerinin Düzenlenmemesi veya Gerekli Kayıtları İçermemesi
454
hh. Tazminat Davası ile İlgili Hususlar
455
aaa. Davanın Tarafları
455
bbb. Görevli ve Yetkili Mahkemeler
456
ccc. Zararın İhbarı
458
ddd. Hak Düşürücü Süre
458
4. Deniz Yolu Taşımaları
458
a. Ulusal Taşımalar
458
aa. Genel Olarak
458
bb. Denizde Yolcu Taşıma Sözleşmesinin Kapsamı
459
cc. Taşıyan ve Fiilî Taşıyan
459
dd. Deniz Yoluyla Taşımada Yolcu
460
ee. Taşıyanın Kazadan Doğan Sorumluluğu
461
aaa. Gemi Kazası
461
bbb. Kaza Yeri
462
ccc. Zararın Varlığı
463
ddd. Sorumluluğun Hukuki Niteliği
464
eee. Sorumluluğun Sınırı
465
fff. Fiilî Taşıyanın ve Fiilî Taşıyandan Dolayı Asıl Taşıyanın Sorumluluğu
466
ggg. Taşıyanın Adamlarından Doğan Sorumluluğu
467
ff. Taşıyanın Sorumluluktan Kurtulması
468
aaa. Savaş ve Benzerleri ile Kaçınılmaz ve Engellenemez Doğa Olayları
469
bbb. Üçüncü Kişinin Kasti Davranışı
469
ccc. Zararın Doğmasında Yolcunun Etkisi
469
gg. Sorumluluğu Sınırlama Hakkının Kaybı
470
hh. Sorumluluk Sınırlarının Değiştirilmesi
471
ıı. Taşıyanın Sorumluluğunda Zamanaşımı
471
ii. Görevli ve Yetkili Mahkeme
472
jj. Davanın Tarafları
472
kk. Zorunlu Sigorta
472
b. Uluslararası Taşımalar
473
aa. Genel Olarak
473
bb. Gemi Kazası ve Diğer Kazalar
473
cc. Kaza Yeri
473
dd. Sorumluluğun Hukuki Niteliği
474
ee. Sorumluluk Sınırları
474
ff. Taşıyanın Sorumluluktan Kurtulması
474
gg. Yolcunun Davranışlarının Zarara Etkisi
474
hh. Taşıyanın Adamlarından Doğan Sorumluluğu
475
ıı. Sorumsuzluk Kayıtları ve Sorumluluğu Artıran Anlaşmalar
475
ii. Sorumluluk Hakkının Kaybı
476
jj. Yetkili Mahkeme
476
kk. Davanın Tarafları
476
ll. Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler
477
mm. Doğrudan Sigortacıya Başvuru Hakkı
478
V. ÖRNEK İÇTİHATLAR
479
KAYNAKÇA
486
§9. ESER SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN HUKUKİ SORUMLULUK /
BEDENSEL VE MANEVİ ZARARIN TAZMİNİ
489
Prof. Dr. Hayrunnisa ÖZDEMİR
I. GİRİŞ
489
II. ESER SÖZLEŞMESİ
489
A. Eser Sözleşmesinin Tanımı
489
B. Eser Sözleşmesinin Unsurları
490
1. Eser
490
2. Meydana Getirme (İmâl)
494
3. Ücret (Bedel)
495
4. Anlaşma
496
III. YÜKLENİCİNİN BORÇLARI
496
A. Eser Meydana Getirme Borcu
497
1. Genel Olarak
497
a. Eseri Şahsen Meydana Getirme veya Kendi İdaresi Altında Yaptırma Borcu
497
b. Yüklenicinin Eseri Başkasına Yaptırma Yetkisi
498
B. Eserin Meydana Getirilmesi İçin Gerekli Araç ve Gereçleri Sağlama Borcu
499
C. Malzemenin Sağlanması Borcu
499
1. Genel Olarak
499
2. Malzemenin Yüklenici Tarafından Sağlanması
500
a. Malzemenin İşsahibi Tarafından Sağlanması
500
D. Eseri Teslim Borcu
501
1. Genel Olarak
501
E. Yüklenicinin Sadakat ve Özen Borcu
502
1. Genel Olarak
502
2. Yüklenicinin Başlıca Özen Yükümleri
502
a. Koruma Yükümlülüğü
503
b. Aydınlatma ve Bilgi Verme Yükümlülüğü
503
c. Özen Yükümlülüğünün İhlalinin Sonuçları
504
aa. Genel Olarak
504
bb. Teslimden Önce Eserin Ayıplı Olacağının Anlaşılması Halinde İşin Başkasına Yaptırılması
505
aaa. TBK m.473/II’nin Uygulanma Şartları
506
bbb. TBK m.473/II’nin Uygulanmasının Sonuçları
507
IV. AYIPTAN DOĞAN SORUMLULUK
508
A. Genel Olarak
508
B. Eserin Teslim Edilmiş Olması
508
1. Genel Olarak
508
C. Eserin Ayıplı Olması
510
1. Hukukî–Maddî–Ekonomik Ayıplar
511
a. Hukukî Ayıp
511
b. Maddî Ayıp
512
c. Ekonomik Ayıp
512
2. Açık Ayıp – Gizli Ayıp
513
D. Eser Sözleşmesinde Ayıp Sayılan Durumlar
513
1. Sözleşmede Kararlaştırılan Niteliklerin Eksikliği
513
2. Lüzumlu Vasıfların Eksikliği
514
E. İş Sahibinin Eseri Kabul Etmemiş Olması
515
F. Ayıbın İş Sahibine Yüklenen Nedenlerden Kaynaklanmamış Olması
516
1. Genel Olarak
516
2. Eserin Ayıplı Olmasının İş Sahibinin Talimatından Doğması
517
3. Yapılan Şeyin Ayıplı Olmasının İş Sahibinin Sağladığı Malzeme ya da Arsanın Ayıbından Doğması
519
G. Taraflar Arasında Sorumsuzluk Anlaşmasının Mevcut Olmaması
519
H. İş Sahibinin Muayene ve İhbar Külfetlerini Yerine Getirmiş Olması
520
1. Genel Olarak
520
2. Muayene Külfeti
520
3. İhbar Külfeti
521
V. AYIPLI İFADAN DOLAYI İŞ SAHİBİNE TANINAN HAKLAR
522
A. Genel Olarak
522
B. Sözleşmeden Dönme (Kabulden Kaçınma) Hakkı
523
1. Genel Olarak
523
2. Hukukî Niteliği ve İçeriği
523
3. Şartları
524
a. Eserin Kabule Zorlanamayacak Nitelikte Olması
525
b. Eserin Kullanılamayacak Durumda Olması
526
c. Eserin Sözleşmede Kararlaştırılan Nitelikleri Taşımaması
527
d. İş Sahibinin Arsasına Yapılan İşlerde Eserin Yıkılması ve Kaldırılmasının Aşırı Bir Zarara Yol Açmaması
528
C. Ücretten İndirim Talep Etme Hakkı
528
1. Genel Olarak
528
2. Şartları
529
a. Eserdeki Ayıp Nedeniyle Kıymet Noksanının Meydana Gelmesi
529
b. Eserdeki Ayıp Nedeniyle Eserin Tamamen Değersiz Hale Gelmemesi
530
3. Ücretin İndirilmesinde İndirilecek Oranın Hesaplanma Metodu
530
D. Eserin Ücretsiz Onarılmasını İsteme Hakkı
531
1. Genel Olarak
531
2. Şartları
532
3. Hakkın Kullanılmasının Sonuçları
533
E. Ayıp Sonucu Ortaya Çıkan Zararların Giderilmesini İsteme Hakkı (Tazminat Hakkı)
534
1. Genel Olarak
534
2. Şartları ve Özellikleri
534
F. İş Sahibinin Ayıptan Doğan Haklarının Tabi Olduğu Zamanaşımı Süresi
536
VI. ESER SÖZLEŞMESİNDE İŞSAHİBİNİN BORÇLARI
536
A. Genel Olarak
536
B. İş Sahibinin Ücret Ödeme Borcu
536
1. Genel Olarak
536
2. Ücret Kavramı ve Ücretin Belirlenmesi Usulleri
537
a. Genel Olarak
537
b. Ücretin Belirlenmesi Usulleri
538
aa. Ücretin Eserin Değerine Göre Belirlenmesi
538
bb. Ücretin Götürü Bedel Olarak Belirlenmesi
539
aaa. Götürü Bedel Kavramı
539
bbb. Götürü Bedel Türleri
540
aaaa. Anahtar Teslimi (Sabit) Götürü Bedel
540
bbbb. Değişken Bedel (Global Bedel)
541
cccc. Birim Fiyatlara Göre Belirlenen Bedel
542
ccc. Götürü Bedelli Sözleşmelerde Olağanüstü Haller Dolayısıyla Sözleşmenin Uyarlanması veya Ortadan Kaldırılması
543
aaaa. Şartları
544
aaaaa. Başlangıçta Öngörülemeyen veya Öngörülüp de Taraflarca Göz Önünde Tutulmayan Olağanüstü Hallerin Ortaya Çıkması
544
bbbbb. Sonradan Ortaya Çıkan Olağanüstü Haller İnşaatın Tespit Edilen Götürü Bedelle Tamamlanmasına Engel Olmalı veya Bunu Aşırı Derecede Güçleştirmelidir
546
ccccc. Olağanüstü Halin Meydana Gelmesine Yüklenicinin Kusurunun Sebep Olmaması
548
ddddd. Yüklenicinin Olağanüstü Hali İş Sahibine İhbar Etmiş Olması
548
eeeee. Taraflarca Sözleşmeye Her Türlü Değişen Hal ve Şarta Rağmen Müteahhidin Fesih ve Bedelin Arttırılması Yoluna Başvuramayacağına Dair Kayıt Koyulmamış Olması
549
fffff. Müteahhidin İnşaat Edimlerini Henüz İfa Etmemiş Olması
550
ggggg. Hüküm ve Sonuçları
551
bbbb. Yüklenicinin Uyarlama İsteme Hakkı
551
cccc. Yüklenicinin Dönme ve Fesih Hakkı
552
C. Yaklaşık Bedel (Değere Göre Bedel)
553
1. Genel Olarak
553
2. Yaklaşık Bedelin Aşırı Oranda Aşılması
554
a. Şartları
554
aa. Başlangıçta Yaklaşık Bedel Belirlenmiş Olmalı
554
bb. Belirlenen Bedel Aşırı Ölçüde Aşılmış Olmalı
554
cc. Bedelin Aşılmasında İş Sahibinin Kusuru Bulunmamalı
555
3. Hüküm ve Sonuçları
555
a. Eserin İş Sahibinin Arsasının Üzerine Yapıldığı Durumlar
555
b. Eserin İş Sahibinin Arsasının Üzerine Yapılmadığı Durumlar
556
4. Sözleşmede Bedel Miktarının Belirlenmemesi
557
VII. ESER SÖZLEŞMESİNDE YÜKÜMLÜKLERİN İHLALİ, HUKUKİ SORUMLULUK VE SÖZLEŞMENİN SONA ERMESİ (SÖZLEŞME İLE ÜSTLENİLEN EDİMLERİN İHLALİ)
557
A. Genel Olarak
557
B. Eser Sözleşmesinin İhlali
558
1. Genel Olarak İhlal Çeşitleri
558
2. Gereği Gibi İfa Etmeme
559
a. Kötü İfa
559
b. Yan Yükümlerin İhlali
560
aa. İfaya Yardımcı Yan Yükümlerin İhlali
560
bb. Koruma Yükümlerinin İhlali
561
3. Borçlu Temerrüdü
561
4. Alacaklı Temerrüdü
562
5. İmkânsızlık
562
a. Eserin Beklenmedik Bir Olay Sonucu Yok Olması
562
b. Eser Henüz Teslim Edilmemiş Olmalıdır
563
c. İşsahibi Mütemerrit Olmamalıdır
563
d. Sonuçları
563
6. İmkânsızlığın İşsahibine Yükletilen Bir Sebepten Kaynaklanması
564
a. Şartları
565
aa. Eserin Tamamlanmasının İmkânsız Olması
565
bb. İmkânsızlığa Beklenmedik Bir Olayın Sebebiyet Vermesi
565
cc. İmkânsızlık İşsahibiyle İlgili Olmalıdır
565
dd. Sonuçları
565
VIII. KUSUR
566
IX. ZARAR
567
A. Genel Olarak
567
B. Zarar Çeşitleri
568
1. Maddî Zarar
568
a. Cismani (Bedenî) Zarar
568
aa. Tedavi Giderleri
569
bb. İş Gücü Kaybı
569
cc. Ekonomik Geleceğin Sarsılması
569
b. Ölümden Doğan Zarar
570
aa. Destekten Yoksun Kalma
570
bb. Ölüm Nedeniyle Diğer Maddi Zararlar
570
2. Manevi Zarar
571
X. UYGUN İLLİYET BAĞI
572
XI. HUKUKİ SORUMLULUĞUN SONUÇLARI
573
A. Genel Olarak
573
B. Maddi Tazminat
574
C. Manevî Tazminat
575
KAYNAKÇA
577
§10. ESER SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN HUKUKİ SORUMLULUK
585
Emine Güler ELVERİCİ
I. ESER SÖZLEŞMESİ
585
II. SÖZLEŞMEYE AYKIRILIK
585
A. Ayıplı İfa
585
1. Ayıp Nedeniyle Sorumluluğun Koşulları
586
a. Eser Teslim Edilmiş Olmalıdır
586
b. Teslim Alınan Eseri Gözden Geçirme ve Bildirim Yükümlülüğü Yerine Getirilmiş Olmalıdır (TBK m.474 – BK m.359)
590
c. İşsahibi Eseri Kabul Etmemiş Olmalıdır (TBK m.477 – BK m.362)
594
d. Eser Ayıplı Olmalıdır
594
e. İşsahibi Eserin Ayıplı Olduğunu Kanıtlamalıdır
595
f. Ayıp İşsahibinden Kaynaklanmalıdır (TBK m.476 – BK m.361)
596
2. İşsahibinin Eserin Ayıplı Teslimi Halinde Kullanabileceği Haklar
597
a. Sözleşmeden Dönme Hakkı
597
b. Eseri Alıkoyup, Ayıp Oranında Bedelden İndirim İsteme Hakkı
600
c. Eserin Ücretsiz Onarımını İsteme Hakkı
602
d. Tazminat İsteme Hakkı
602
3. Ayıplı İfada Zamanaşımı
615
B. Eksik İfa
617
1. İnşaat Sözleşmesinde İskan Ruhsatının Alınmamış Olması
617
2. İnşaat Sözleşmesinde Kararlaştırılan Yüzölçümü Eksikliği
621
3. Eksik İfa Halinde Uygulanacak Hükümler
624
4. Eksik İfa Halinde İşsahibinin Yükleniciye Karşı Sahip Olacağı Haklar
633
a. İşsahibinin Eserin Eksik Teslimi Halinde Aynen İfa, Eserin Eksik Teslimi Nedeniyle Oluşan Zararın Giderilmesi Hakkı
634
b. Bedelden İndirim, Eserin Eksik Teslim Edilmiş Olmasından Doğan Zararın Giderilmesini Talep Hakkı
637
c. İşsahibinin Ödemezlik Def’ini Kullanma Hakkı
648
C. Yüklenicinin Temerrüdü (Direnimi)
649
1. Yüklenici (Borçlu) Temerrüdünün (Direniminin) Koşulları
649
a. Borcun İstenebilir (Muaccel) Olması
649
b. Teslimi Gereken Tarihin Birlikte Kararlaştırılmış veya Yükleniciye İhtar Gönderilmiş Olması
650
c. İfanın Mümkün Olması
651
d. İfanın Gerçekleşmemiş Olması
653
e. Temerrüde (Direnime) Engel Bir Neden Bulunmaması
653
2. Borçlu Temerrüdünün (Direniminin) Sonuçları
654
a. Borçlu Temerrüdü (Direnimi) Sonrası Süre
654
aa. Süre Verilmesi
654
bb. Süre Verilmesi Gerekmeyen Durumlar
655
3. Borçlunun Direnimi Halinde Alacaklının Seçimlik Hakları
656
a. Gecikmiş İfayı Bekleme ve Gecikme Nedeniyle Tazminat İsteme Hakkı
657
aa. Aynen İfayı Beklemek
658
bb. Nama İfa
658
aaa. Nama İfaya İzin Davası
658
cc. Alacak Davası
666
dd. Gecikme Tazminatı
668
ee. Ceza Koşulu (Cezai Şart)
686
aaa. Ceza Koşulunun Çeşitleri
699
aaaa. Seçimlik Ceza
699
bbbb. İfaya Ekli Ceza (Gecikme Cezası)
702
cccc. Dönme Cezası (Cayma Cezası)
705
D. İmkansızlık
708
III. ESER SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN ZARARLARDAN SORUMLULUK
716
A. Genel Olarak
716
1. Yüklenicinin Kaza Geçirmesi Halinde İşsahibinin Sorumluluğu
716
2. İşçilerin Geçirdiği Kaza Nedeniyle İşsahiplerinin Sorumluluğu
717
3. İşçilerin Geçirdikleri Kaza Nedeniyle Yüklenicinin Sorumluluğu
717
4. Üçüncü Kişilere Verilen Zarardan Dolayı Yüklenicinin Sorumluluğu
718
5. İşçilerin, İfa Yardımcılarının İşsahibine Verdikleri Zarardan Ötürü Yüklenicinin Sorumluluğu
719
6. Taşınmaz Maliki İşsahibinin Sorumluluğu
720
a. Taşınmaz Malikinin Sorumluluğunun Koşulları
721
aa. Zarar
721
bb. İlliyet Bağı
721
7. Bina Malikinin Sorumluluğu
722
8. Üçüncü Kişilerin Zarar Görmesi Halinde Haksız Fiil Hükümlerine Göre Sorumluluk
723
a. Eylem
724
b. Borca Aykırılık
724
c. Zarar
724
d. İlliyet Bağı
724
e. Kusur
724
9. Zararın Giderilmesi Yükümlülüğünde Haksız Fiil Hükümlerinin Uygulanması
724
10 Giderim Yükümlülüğü Bakımından Faiz Başlangıcı
724
11. Zamanaşımı
725
12. Rücu Davasında Zamanaşımı
725
13. Ceza Mahkemesi Kararının Giderim Yükümlülüğüne İlişkin Davada Bağlayıcı Olup Olmadığı
725
14. Giderim Yükümlülüğünde Kusur
725
15. Eser Sözleşmesinde Kusur Raporu
726
16. Giderim Yükümlülüğünde Zararın Belirlenmesi, Tazminatın İndirilmesi
726
KAYNAKÇA
731
İKİNCİ BÖLÜM
SÖZLEŞME DIŞI SORUMLULUK
§11. SÖZLEŞME DIŞI SORUMLULUĞUN KAYNAKLARI
733
Prof. Dr. Çağlar ÖZEL
Hâkim Dr. Ümit İlker ÖZCAN
I. GENEL OLARAK
733
II. KUSURA DAYANAN SORUMLULUK (HAKSIZ FİİL SORUMLULUĞU)
736
A. Genel Olarak
736
B. Kusura Dayanan Haksız Fiil Sorumluluğunun Koşulları
738
1. Eylemin Hukuka Aykırılığı
738
a. Genel Olarak
738
b. Hukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller
741
aa. Hukuk Düzeninin Verdiği Yetkinin Kullanılması
743
bb. Zarar Görenin Rızası
744
cc. Üstün Nitelikli Kamusal ya da Özel Yarar
745
dd. Haklı Savunma
746
ee. Hakkın Korunması İçin Kuvvet Kullanılması (Bizzat İhkak–ı Hak)
748
ff. Zorda Kalma (Iztırar Hali)
749
c. Ahlaka Aykırılık
750
d. Hukuka Aykırılık–Kusur Farkı
751
2. Kusur
752
3. Zarar
756
a. Genel Olarak
756
b. Zarar Türleri
758
aa. Maddi Zarar
758
bb. Manevi Zarar
759
cc. Fiilî Zarar – Yoksun Kalınan Kazanç – Normatif Zarar
760
dd. Müspet Zarar – Menfi Zarar
761
ee. Malvarlığı Zararı – Bedensel Zarar – Diğer Zararlar
762
ff. Doğrudan Zarar– Dolaylı Zarar– Yansıma Zarar
764
gg. Mevcut Zarar – Müstakbel Zarar – Muhtemel Zarar
767
hh. Gerçek Zarar – Muhtemel (Olası) Zarar
768
4. Nedensellik (İlliyet) Bağı
769
a. Mantıki Nedensellik Bağı
769
b. Şart Kuramı
770
c. Uygun Nedensellik Bağı Teorisi
771
d. Normun Koruma Amacı Kuramı
773
e. Birden Çok Neden ve Nedensellik Bağı
774
III. KUSURA DAYANMAYAN SORUMLULUK HALLERİ
775
A. Genel Olarak
775
B. Borçlar Kanununda Düzenlenen Kusursuz Sorumluk Halleri
776
1. Genel Olarak
776
2. Hakkaniyet Esasına Dayanan Kusursuz Sorumluluk Olarak Ayırt Etme Gücünden Yoksun Olanların Sorumluluğu
776
3. Özen Yükümüne Aykırılıktan Doğan Sorumluluk (Sebep Sorumluluğu Halleri)
779
a. Adam Çalıştıranların (İstihdam Edenlerin) Sorumluluğu
779
aa. Genel Olarak
779
bb. Sorumluluğun Koşulları ve Uygulama Alanı
780
aaa. Adam Çalıştıranla Çalışan Arasında Bir Hizmet İlişkisi Bulunmalıdır
780
aaaa. Adam Çalıştıran ve Çalışan Kavramları
780
bbbb. Bir Hizmet İlişkisi Olmalıdır ve Haksız Fiil İşin (veya Hizmetin) Görülmesi Dolayısıyla İşlenmelidir
781
bbb. Haksız fiil Sorumluluğunun Kusur Dışındaki Diğer Unsurlarının Gerçekleşmiş Olması Gerekir
783
ccc. Adam Çalıştıran Kurtuluş Kanıtı Getirememiş Olmalıdır
783
aaaa. Seçimi Gerçekleştirmede Özenli Davranıldığının Kanıtlanması
784
bbbb. Talimat Vermede Özenli Davranıldığının Kanıtlanması
784
cccc. Denetlemede ve Gözetimde Özenli Davranıldığının Kanıtlanması
784
dddd. İşletmenin Çalışma Düzeninin Zararın Doğmasını Önlemeye Elverişli Olduğunun Kanıtlanması
785
b. Hayvan Bulunduranların Sorumluluğu
786
aa. Genel Olarak
786
bb. Hayvanın Bir Zarar Vermiş Olması
787
cc. Hayvan Bulunduran Sıfatı
787
dd. Kurtuluş Kanıtı
788
ee. Alıkoyma Hakkı
788
c. Yapı Malikinin Sorumluluğu
789
aa. Genel Olarak
789
bb. Sorumluluğun Şartları
790
aaa. Sorumluluğun Genel Şartları
790
bbb. Sorumluluğun Özel Şartları
791
ccc. Sorumlu Yapı Eseri Malikidir
791
ddd. Zarar Bina veya Yapı Eserinden Kaynaklanmalıdır
791
eee. Yapı Eserinin Yapımında Bozukluk ya da Bakımında Eksiklik Bulunmalıdır
792
C. Tehlike Sorumluluğu
793
1. Genel Olarak
793
2. Tehlike Sorumluluğu Kavramı ve Tehlike Sorumluluğunun Gelişimi
794
a. Tehlike Sorumluluğu Kavramı
794
b. Tehlike Sorumluluğunun Gelişimi
796
3. Türk Borçlar Kanununa Göre Genel Tehlike Sorumluluğu
799
a. Genel Tehlike Sorumluluğuna İlişkin Hükmün Özellikleri
799
aa. TBK m.71 Hükmünün Genel Kural Niteliğinde Olması
799
bb. TBK m.71 Hükmü Bakımından Değerlendirme
801
b. Genel Tehlike Sorumluluğunun Sorumluluk Hukuku İçerisindeki Yeri
801
c. Genel Tehlike Sorumluluğunun Şartları
802
aa. Bir İşletme Faaliyeti Olmalıdır
802
bb. Bu İşletme Faaliyeti Önemli Ölçüde Tehlike Arz Etmelidir
804
aaa. Önemli Ölçüde Tehlikeliliğin Unsurları
804
aaaa. Genel Olarak
804
bbbb. Seçimlik Unsurlar
805
aaaaa. İşletme Faaliyetinin Sıkça veya Ağır Zarar Doğurmaya Elverişli Olması
805
bbbbb. İşletme Faaliyetinin Özel Tehlike Sorumluluğu Düzenlemelerindeki Tehlikeye Benzerlik Göstermesi
806
cccc. Zorunlu Unsur Olarak Kaçınılmazlık
806
aaaaa. Zarar İşletmenin Tipik (Karakteristik) Tehlikesinin Gerçekleşmesi Sonucu Meydana Gelmelidir
807
bbbbb. Tipik Tehlike ile Zarar Arasında Uygun Nedensellik Bağı bulunmalıdır
809
bbb. Haksız Fiilin Diğer Unsurları
809
d. Genel Tehlike Sorumluluğunda Tazminat
810
aa. Tazminat Borcunun Tarafları
810
aaa. Tazminat Borçlusu
810
bbb. Tazminat Alacaklısı
811
bb. Genel Tehlike Sorumluluğu Çerçevesinde Tazmin Edilebilecek Zararlar
811
e. Birden Fazla Sorumluluk Sebebinin Bulunması
813
f. TBK m.71/IV Hükmünün Anlamı
814
IV. ÖRNEK İÇTİHATLAR
820
KAYNAKÇA
825
§12. SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNDA İŞVERENİN SGK’YA KARŞI
SORUMLULUĞU – RÜCU
831
Prof. Dr. Kadir ARICI
I. GİRİŞ
831
II. İŞVERENİN SGK’YA KARŞI YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE HUKUKİ SONUÇLARI
832
A. İşverenin SGK’ya Karşı Yükümlülükleri
832
B. İşverenin Yükümlülüklerinin İhlalinin Sonuçları
833
1. Cezai Müeyyideler
833
a. İdari Para Cezaları
833
b. Cezai Müeyyideler
834
2. İdari Müeyyideler
835
3. Hukuki Müeyyide: Rücu
836
III. RÜCU KAVRAMI – HUKUKİ NİTELİĞİ VE UNSURLARI
836
A. Rücu Kavramı
836
B. Hukuki Niteliği
837
C. Rücu Hakkının Amacı
838
D. SGK’nın Rücu Hakkını Doğuran Şartlar
839
1. Sosyal Sigorta İlişkisi İçinde Bir Çalışmanın Var Olması
840
2. Sosyal Sigorta Riskinin Ortaya Çıkması
840
3. Sosyal Sigorta İlişkisinden Doğan Yükümlülüklerin İhlal Edilmiş Olması
841
4. Kurumun Sigortalıya Yardım Yapmış Olması
841
5. Rücu Hakkının Süresinde Kullanılması
841
IV. SGK’NIN RÜCUNUN KİŞİ BAKIMINDAN KAPSAMI
842
A. İşveren ve İşveren Vekili
842
B. Üçüncü Kişi
842
C. Sigortalı
843
V. SGK’NIN İŞVERENE RÜCU ETMESİNE YOL AÇAN SEBEPLER
843
A. İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Sigortası Kapsamında Rücu
843
1. Sigortalıyı Tescilsiz Çalıştırmaktan (m.23/2) Doğan Rücu: Kusur Şartı Aranmaksızın Sorumluluk ve Rücu
843
2. Sosyal Sigorta İlişkisinden Doğan Yükümlülüklere Aykırı Davranmaktan Doğan Rücu: Kusur Şartına Bağlı ve Kusuru Oranında Rücu
845
a. İş Kazasını Bildirmemekten Kaynaklanan Rücu
845
b. İlk Yardım Yapmamaktan Kaynaklanan Rücu
845
c. Sigortalıyı Uygun Olmayan İşlerde Çalıştırmaktan Kaynaklanan Rücu
846
3. İş Kazası ve Meslek Hastalığının Ortaya Çıkmasında Kusurlu Olmaktan Kaynaklanan Rücu: Kusuru Oranında Rücu
846
B. Genel Sağlık Sigortasından Doğan Rücu
847
1. Hastalık Durumunda Rücu
848
2. Analık Sigortasından Rücu
848
C. Uzun Vadeli Sigorta Dallarından Doğan Sorumluluk
849
1. Maluliyet Sigortasından Doğan Rücu
849
2. Ölüm Sigortasından Rücu
850
a. Ölüm Sigortasında Rücu Halleri
851
aa. Sigortalıların Ölümüne Bağlı Rücu
851
bb. Hak Sahiplerinin Ölümüne Bağlı Rücu
851
b. Ölüm Sigortasında Üçüncü Kişiye Rücuda Kast Şartı
852
VI. RÜCU DAVALARI
853
A. Rücu Davasının Hukuki Niteliği
853
B. Rücu Davasında Dava Açılma ve Zaman Aşımı
853
1. Rücu Davasının Açılma Zamanı
853
2. Rücu Davasında Zamanaşımı
853
C. Rücu Davalarında Husumet
854
1. İşveren ve İşveren Vekili
854
2. Üçüncü Kişiler
854
a. Gerçek Şahıslar
855
aa. Alt İşveren
855
bb. Geçici İş İlişkisinde Ödünç Alan İşveren
855
cc. İşyerini Devir Alan Kimseler
855
dd. Mirasçılar
856
ee. Araç Sahipleri –İşletenler
856
b. Sigorta Kuruluşları
856
aa. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası
856
bb. İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası
857
cc. İşverenin Sorumluluk Sigortası
857
dd. Güvence Hesabı
857
c. Tasfiye ve Tasfiye İdareleri
858
D. Rücu Davası Açılamayacak Kişiler
858
E. Görevli ve Yetkili Mahkeme
859
VII. RÜCU DAVLARINDA RÜCU ALACAĞININ HESABI
859
A. Rücu Alacağının Alt Sınırı
860
B. Rücu Alacağının Üst Sınırı
861
C. Rücu Hesabına Dahil Edilemeyecek Giderler
861
VIII. SONUÇ
863
KAYNAKÇA
864
§13. SGK’NIN İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDAN DOĞAN
ZARARLARDA RÜCU HAKKI
865
Hâkim Nurten FİDAN ÖZDERİN
I. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NUN RÜCU HAKKI
865
II. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NUN, İŞVERENE KARŞI RÜCU HAKKININ HUKUKİ NİTELİĞİ
867
III. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NUN RÜCU HAKKI KAPSAMINDA İŞVERENİN SORUMLULUĞU
868
A. İş Kazası
869
B. Meslek Hastalığı
870
IV. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARI NEDENİYLE KURUM TARAFINDAN SİGORTALIYA YAPILAN ÖDEMELER VE BAĞLANAN GELİRLER
871
V. RÜCU TAZMİNATININ HESAPLANMASI
874
VI. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU’NUN AÇTIĞI RÜCUAN TAZMİNAT DAVALARINDA ZAMANAŞIMI VE FAİZ
877
VII. ÖRNEK İÇTİHATLAR
877
KAYNAKÇA
890
§14. AİLE İÇİ ŞİDDETTE SORUMLULUK
891
Prof. Dr. Şebnem AKİPEK ÖCAL
I. ŞİDDET KAVRAMI VE ŞİDDET TÜRLERİ
891
A. Şiddet Kavramı
891
B. Şiddet Türleri
892
II. AİLE İÇİ ŞİDDET VE KADINA KARŞI ŞİDDET
894
III. ŞİDDET SONUCU ORTAYA ÇIKAN BEDENSEL ZARAR VE SORUMLULUK
898
IV. 6284 SAYILI KANUN VE KORUMA TEDBİRLERİ
903
KAYNAKÇA
908
§15. DENİZ KAZALARINDA KİŞİSEL ZARARLARA YÖNELİK
DÜZENLEMELER
911
Dr. Esat GÜZEL
I. ULUSLARARASI DÜZENLEMELER
911
A. Dünya Çalışma Örgütü (ILO) Sözleşmeleri
911
B. Deniz İş Sözleşmesi (MLC–2006)
913
C. Uluslararası Emniyetli Yönetim Sistemi (ISM)
914
D. Koruma ve Tazmin (P&I) Sigortaları
915
II. ULUSAL DÜZENLEMELER
916
A. Deniz İş Kanunu
916
B. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
918
C. Türk Ticaret Kanunu (Deniz Ticareti)
922
D. Borçlar Kanunu
923
E. Deniz Kazalarından Kaynaklı Tazminat Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi
926
III. BÖLÜM ÖZETİ VE DEĞERLENDİRME
930
KAYNAKÇA
932
§16. TRAFİK KAZALARINDAN KAYNAKLANAN
SORUMLULUKLAR
933
Çelik Ahmet ÇELİK
I. GİRİŞ: GENEL OLARAK TRAFİK KAZALARI
933
A. Tanımlar
933
1. Trafik Kazası Tanımı
933
2. Trafik Kazası Sayılmanın Koşulları
933
3. Trafik Kazalarıyla İlgili Bazı Tanımlar
934
B. Zarar Sorumluları
936
II. MOTORLU ARAÇ İŞLETENLER
936
A. Genel Olarak
936
1. Yasal Düzenlemeler
936
2. Araç Sahibi ve İşleten Sayılmanın Koşulları
938
3. Sorumluluk Koşulları
938
4. Sorumluluk Nedenleri
939
B. İşletenler
939
1. Araç Sahibi
939
2. İşyerlerinde Kullanılan Araçların Sahip ve İşletenleri
939
3. Personel Taşıma Araçlarının İşletenleri
940
4. Ticari Amaçla Motorlu Araç İşletenler
940
5. Yolcu Taşımacılarının “Taşımacı” ve “İşleten” Olarak Sorumlulukları
940
6. Mülkiyeti Muhafaza Kaydıyla Satışta Alıcı Sıfatıyla Sicilde Kayıtlı Görülen ile Ariyet veya Rehin Alan Kişilerin “İşleten” Sayılması
941
7. Uzun Süreli Araç Kiralamada Kiracının “İşleten” Olarak Sorumluluğu
942
C. İşletenin Belirlenmesi
945
1. Araç Sorumlularının Belirlenmesi
945
2. Araçların Trafik Siciline Tescil Ettirilmesi Zorunluluğu
947
3. Araçların Satış ve Devirlerinde Araç Sahibi veya İşletenin Belirlenmesi
948
4. Resmi Satış Yapılmadan İşleten Sıfatının Alıcıya Geçmesi (Ayrık Durum)
950
5. İcra Yoluyla Araç Satışlarında Alıcının Sorumluluğunun Başlangıcı
951
6. Araçlara Konulan Hacizlerin ve Satışların Geçerliği
952
7. Araç Devirlerinin Sigortacıya Bildirilmesi
953
8. Miras Ortaklığında “İşleten” Sıfatı
953
III. MOTORLU ARAÇ İŞLETENİN SORUMLULUĞU
954
A. Genel Olarak
954
1. Yasal Düzenlemeler
954
2. Sorumluluk Nedenleri
954
3. Sorumluluk Koşulları
955
B. Motorlu Aracın İşletilmesi
955
1. Yasa Hükmü ve Motorlu Araç İşletenlerin Sorumluluğu
955
2. Motorlu Aracın İşletilmesi
957
3. İşletilme Halindeki Motorlu Araç Konusunda Öğretideki Görüşler
958
4. İşletilme Halindeki Araç Konusunda Görüşlerimiz
960
5. Motoru Çalışan ve Trafiğe Çıkarılan Her Araç, Hareket Halinde Olsun Olmasın, Her Durumda “İşletilme” Halindedir
961
6. Yasanın 85/3. Maddesindeki “İşletilme Halinde Olmayan” Araç Düzenlemesinin Yanlışlığı ve Gereksizliği
965
C. Sorumluluğun Hukuksal Niteliği
970
1. Tehlike Sorumluluğu
970
2. İşletme Tehlikesi ve İşletme Sorumluluğu
971
3. İşletenin Sorumluluğuna İlişkin 85. Maddenin 3. Fıkrası Hakkında
973
D. Sorumluluk Koşulları
973
1. Zarar, “İşletilme Halinde” Olan Bir Motorlu Araçtan Kaynaklanmalıdır
973
2. Zararı Doğuran Motorlu Araç “İşletilme” Halinde Olmalıdır
974
3. Motorlu Araçtan Kaynaklanan Bir “Zarar” Doğmuş Olmalıdır
975
4. Zarar, Sürücünün veya Yardımcı Kişilerin Kusurundan Kaynaklanmalıdır
975
5. İşleten, Araçtaki Bozukluktan (Teknik Arızadan) Sorumludur
976
6. İşleten (Taşımacı), “İşletme Kusurlarından” Sorumludur
979
7. İşleten, İmalât Hatalarından Sorumlu Tutulabilir mi?
979
8. Motorlu Araç İşletilmesinin Ağır ve Tehlikeli İşlerden Olması Nedeniyle, İşletenlerin (İşveren Olarak) Önlem Alma Yükümlülükleri
980
9. İşletenlerin, Araç Sürme Sürelerine Uyulmasını Sağlama Yükümlülükleri
980
10. İşletenin, Motorlu Aracın İşletilmesi Sırasında, Çalışanların Birbirlerine Verdikleri Zarardan “İşveren” Olarak Sorumluluğu
980
E. İşleten Gibi Sorumlu Olanlar
980
1. Motorlu Araçlarla İlgili Mesleki Faaliyette Bulunanlar (Genel Olarak)
981
2. Oto Servis ve Tamirhane Sahiplerinin Sorumlulukları
982
3. Galeri Sahibinin, Satış İçin Bırakılan Araçtan Dolayı Sorumluluğu
984
4. Otoparka ve Garaja Bırakılan Araçlardan Sorumluluk
985
5. Oto Kiralama Şirketlerinin “İşleten” Olarak Sorumluluğu
987
6. Yarış Düzenleyicilerinin Sorumluluğu
989
7. Devlet ve Kamu Kurumlarının Sorumlulukları
989
8. Motorlu Aracı Çalan veya Gaspeden Kişiler
990
9. Sürücü Kursu İşletenin ve Eğitmenlerin Sorumlulukları
990
F. Özel Sorumluluk Durumları
990
1. İşletenin, Kazadan Sonraki Yardım Çalışmalarına Katılanların Uğradıkları Zararlardan Sorumluluğu
990
2. İşletenlerin Üçüncü Kişilerin Zararından Ortaklaşa Sorumlulukları
991
3. İşletenlerin Birbirlerinin Zararlarından Sorumlulukları
992
4. Karayolunda Çekilen Araçlardan Sorumluluk
993
5. İşletenin Araç Malikine Karşı Sorumluluğu
994
6. Hatır Taşıması ile Hatır İçin Kullanma ve Kullandırmada Sorumluluk
994
7. Çalınmış ve Gasbedilmiş Araca Bilerek Binene Karşı Sorumluluk
997
8. Yarışta, Yarışçı ve Yardımcısı ile Araç Zararlarından Sorumluluk
997
G. Uygun Nedensellik Bağı
997
1. Sorumluluk İçin Uygun Nedensellik Bağının Gerekliliği
997
2. Genel Olarak Kaza Nedenleri
998
3. Uygun Nedensellik Bağının Kolayca Belirlenemediği Olaylar
999
4. Dış Etkenlerin Kazaya Neden Olması Durumunda, İşleten ve Sürücünün Sorumluluğu Yönünden “Nedensellik Bağı”nın Kesilmesi
1000
5. Kasıtlı Eylemlerde İşletenin Sorumluluğu Yönünden Nedensellik Bağının Kesileceği; “Kasıt” ve “Kaza” Kavramlarının Bir Arada Olamayacağı Görüşü
1002
H. İşletenin Sorumluluktan Kurtuluş Nedenleri
1004
1. Yasal Düzenlemeler
1004
2. Sorumluluktan Kurtuluş Koşulları
1004
3. İşleteni Sorumluluktan Kurtaran Genel Kurtuluş Nedenleri
1006
4. Aracın Çalınmasında İşletenin Kusuru Yoksa, Sorumlu Tutulamaz
1009
5. İşletenin, Sorumluluktan Kurtulabilmesinin Koşulları
1010
I. Sorumluluğun Azaltılması ve Kaldırılması Yasağı
1010
1. Genel Olarak
1010
2. Karayolları Trafik Kanunu’nun Sözleşme Yasağına İlişkin Hükümleri
1011
3. Türk Ticaret Kanunu’nun Sözleşme Yasağına İlişkin Hükümleri
1012
IV. TAŞIMACININ SORUMLULUĞU
1014
A. Karayolu Taşımacılığı
1014
1. Kara Taşımaları
1014
2. Taşımacı
1014
3. Tacir ve Ticari İş
1015
4. Taşımacı Gibi Sorumlu Olanlar
1015
5. Taşıma İşini Geçici Olarak Üstlenenler
1015
6. Yolcu Taşımacılığı Yapan Kamu Kurum ve Kuruluşları
1015
7. Oto Kiralama Şirketlerinin Taşımacı Olarak Sorumlulukları
1016
8. Taksi İşletenlerin “Taşımacı” Olarak Sorumlulukları
1017
9. Gezi Düzenleyenlerin “Taşımacı” Olarak Sorumlulukları
1017
B. Taşımacının Sorumluluğu
1018
1. Motorlu Araç İşleten Olarak Taşımacının Sorumluluğu
1018
2. Motorlu Araç İşletenin “Taşımacı” Olarak Yolculara Karşı Sorumluluğu
1019
3. Taşımacının, Yolcuların Birbirlerine Verdikleri Zarardan Sorumluluğu
1021
4. İşletenin “Taşımacı” Olarak “İşletme Kusurları”
1021
5. Gasp ve Soygun Olaylarında Taşımacının Sorumluluğu
1022
V. MOTORLU ARAÇ İŞLETENLERİN İŞVEREN OLARAK SORUMLULUKLARI
1023
A. Sorumluluk Nedenleri
1023
1. Genel Olarak
1023
2. Çalıştırılan Kişilerden Sorumluluk
1023
3. Çalıştırılan Kişilere Karşı Sorumluluk
1024
B. Sorumluluk Konuları
1024
1. İşyerlerinde Kullanılan Araçlardan Sorumluluk
1024
2. Taşıma ve Ulaşım İşlerinde Görevli Kişilerin, Bu Görevlerini Yaptıkları Sırada Geçirdikleri “Trafik–İş” Kazalarından Sorumluluk
1025
3. Personel Taşıma Araçlarından Sorumluluk
1025
4. Ticari Amaçla Motorlu Araç İşletenlerin İşveren Olarak Sorumlulukları
1026
5. Motorlu Araçlarla İlgili Meslek Sahiplerinin “İşveren” Olarak Sorumlulukları
1026
C. Sorumluluk Koşulları
1027
1. Olayın “Trafik Kazası” Sayılması
1027
2. Olayın “İş Kazası” Sayılması
1027
3. Olayın Bir “Trafik–İş Kazası” Sayılması
1029
D. Trafik Yasasına Göre İşverenin Yükümlülükleri
1029
1. Motorlu Araç İşleten veya Kullanan İşverenler ve Çalıştırılan Kişiler
1029
2. Trafik Yasası’na Göre Uyulması Gereken Kurallar ve Alınması Gereken Önlemler
1030
E. Taşımacı Olarak İşverenin Yükümlülükleri
1034
1. Taşımacılar ve Taşıma İşlerinde Çalışanlar
1034
2. Taşımacının Yükümlülükleri
1035
F. İş Sağlığı ve İş Güvenliği Yönünden Sorumluluk
1037
1. Genel Olarak
1037
2. İş Sağlığı ve İş Güvenliği Yasası’na Göre İşverenin Yükümlülükleri
1040
3. İşverenlerin Önlem Alma Yükümlülükleri
1040
4. Trafik–İş Kazaları Yönünden İşverenlerin Önlem Alma Yükümlülüğü
1041
VI. TRAFİK KAZALARINDA SİGORTACININ SORUMLULUĞU
1043
A. Sigorta Türleri
1043
1. Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası
1044
2. İsteğe Bağlı Sorumluluk Sigortası
1044
3. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası
1044
4. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası
1045
5. Güvence Hesabı
1046
6. Uluslararası Yeşil Kart (Green Card) Sigorta Poliçesi
1046
7. Motorlu Kara Taşıt Araçları Kasko Sigortası
1047
8. Birleşik (Paket) Sigorta Poliçesi
1047
9. Ferdi Kaza Sigortası
1048
10. Karayolu Turist Taşıma Araçları Zorunlu Sigortaları
1048
B. Sigortacının Sorumluluğu
1049
1. Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortasında, Sigortacının Üçüncü Kişilere Karşı Sorumluluğu
1049
2. Zorunlu Taşıma Sigortasında, Sigortacının Yolculara Karşı Sorumluluğu
1050
3. Zorunlu Koltuk Sigortasında Sorumluluk
1051
4. Güvence Hesabının Sorumluluğu
1051
5. Diğer Sigorta Türlerinde Sigortacının Sorumluluğu
1052
VII. DEVLETİN TRAFİK KAZALARINDAN KAMUSAL SORUMLULUĞU
1052
A. Genel Olarak
1052
1. Kamu Araçlarının İşletilmesinden Kaynaklanan Sorumluluklar
1052
2. Kamu Hizmetlerinin İşleyişindeki Kusur ve Eksikliklerden Dolayı Sorumluluklar
1053
3. Yasal Düzenlemelerde ve Denetimlerde Yetersizlik
1054
B. Devletin Kamusal Sorumluluğu
1054
1. Trafik Kazalarından Dolayı, Devlet, Sorumlu Tutulabilir mi?
1054
2. Devletin Anayasal Sorumluluğu
1055
3. Ulaşım Politikaları ve Hizmet Kusurları
1055
C. Kamu Kuruluşlarının Sorumluluğu
1057
1. Kamu Yapılarından Sorumluluk
1057
2. Karayolları İdaresinin Sorumluluk ve Yükümlülükleri
1057
3. Karayolu Yapım, Bakım ve Onarım Çalışmalarından Sorumluluk
1058
4. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün ve Trafik Kuruluşlarının Görev ve Yetkileri
1060
5. Belediyelerin Sorumluluk ve Yükümlülükleri
1060
6. Yolcu Taşımada Devletin Sorumluluk ve Yükümlülükleri
1061
7. Yabancı Plakalı Araçlardan Sorumluluk
1062
D. Demiryolları İdaresinin Sorumluluğu
1067
1. Trenlerle Taşınan Yolculara ve Eşya Sahiplerine Karşı Sorumluluk
1067
2. Demiryolları İdaresinin Üçüncü Kişilere Karşı Sorumluluğu
1067
3. DDY’nin Genel Hükümlere Göre Sorumluluğu
1070
4. Demiryollarıyla İlgili Ceza Sorumluluğu
1071
E. Danıştay Kararları
1071
1. Karayolu Yapım ve Bakımından Sorumlulukla İlgili Kararlar
1071
2. Trafik İşaret ve Uyarı Levhalarından Sorumluluk
1073
3. Trafik Tescil Kayıtlarından Sorumluluk
1074
4. Yabancı Plakalı Araçların Sigortasız Yurda Girmesinden Sorumluluk
1075
§17. BEDENSEL ZARARLARDAN DOLAYI İDARENİN
SORUMLULUĞU
1077
Prof. Dr. Müslüm AKINCI
I. GİRİŞ
1077
II. SORUMLULUK
1077
III. İDARENİN SORUMLULUĞU
1078
IV. İDARENİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNUN ÜÇ GEREKLİLİK ŞARTI
1079
A. Zarar [Damage/Loss]
1081
B. Uygun Nedensellik Bağı (İlliyet Rabıtası)
1083
V. SORUMLULUK NEDENLERİ
1084
A. Kusur Sorumluluğu [Fault–Based Liability]
1084
1. Hizmetin Hiç İşlememesi
1089
2. Hizmetin Kötü İşlemesi
1090
3. Hizmetin Geç İşlemesi
1096
4. Görev Kusuru – Kişisel Kusur Ayrımı
1099
VI. İDARENİN SORUMLULUĞUNA ETKİLİ OLABİLECEK BAZI DURUMLAR
1109
A. Bünyesel Zayıflıktan Kaynaklı Zararlar
1110
B. Hatalı Tıbbi Uygulama (Malpraktis) Sonucu Oluşan Zarar
1110
C. Komplikasyon ve Aydınlatılmış Onam
1111
VII. KUSURSUZ SORUMLULUK
1118
A. Kusursuz Sorumluluğun Özellikleri
1120
B. Kusur ve Kusursuz Sorumluluğa Dair Kıyaslama: İki Evre Analizi
1121
C. Kusursuz Sorumluluk [No–Fault Liability] Nedenleri
1124
1. Risk ilkesi [The Principle of Risk]
1124
a. Tehlikeli Araç, Yöntem ve Durumlar
1125
b. Mesleki Risk
1126
2. Kamu Külfetlerinin Paylaşılması İlkesi: [The Principle of Equality before Public Burdens]
1129
3. Müterafik Kusur [Contributory Negligence/Fault]
1133
4. Sosyal Risk [Social Risk]
1133
VIII. KOLLUK TEDBİRLERİ VE BEDENSEL ZARARLAR
1135
A. Terörle Mücadeleden Kaynaklanan Zararlar
1136
B. Kolluğun (Suçüstü) Takip ve Müdahalesi Sırasında Meydana Gelen Zararlar
1136
C. Faili Meçhul Cinayetlerden İdarenin Kusursuz Sorumluluğu
1139
D. Kolluk Hizmeti Görüldüğü Sırada Personelin Zarar Görmesi
1141
E. Gözaltında İken Ölüm
1142
IX. DEPREM NEDENİYLE OLUŞAN BEDENSEL ZARARLARDAN DOLAYI SORUMLULUK NEDENLERİ
1143
A. İdarelerin Afeti Önleme ve Zararı Önleyici Tedbirleri Alma Konusundaki Görevleri
1144
B. İdarenin Yaşam Hakkını Koruma Ödevi
1146
C. Gözetim ve Denetim Görevinin İhmali
1147
D. Arama/Kurtarma Faaliyetlerinin Zamanında ve Etkili/Yeterli Düzeyde Yapılmaması
1148
X. İDARENİN SORUMLULUĞUNU ORTADAN KALDIRAN VEYA AZALTAN HALLER
1150
A. Mücbir Sebep [Force Major, Force Majeure, Act of God]
1150
B. Beklenmeyen (Umulmayan) Hal [Cas Fortuit / Caso Fortuito]
1151
C. Zarar Görenin Kusuru [Fault of the Victims] / Müterafik Kusur
1152
D. İntihar Olayları
1159
E. Üçüncü Kişinin Kusuru [Third Parties Fault]
1160
XI. BEDENSEL ZARARLARDA ZARARIN HESAPLANMASI
1165
A. İşgücünün ve Çalışma Performansının Kaybı Nedeniyle Tazminat
1168
B. Geçici İş Göremezlik Tazminatı
1168
C. Sürekli/Kalıcı Çalışma Gücü Kaybı
1168
D. Efor Kaybı Tazminatı
1169
E. Sürekli İş Görmezlik Tazminatı ile Efor Tazminatı Kıyaslaması
1171
F. Bakıcı Gideri
1175
G. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
1175
XII. MANEVİ TAZMİNAT [COMPANSATION OF NON–PECUNIARY DAMAGES]
1178
KAYNAKÇA
1182
§18. İDARENİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNDA İDARİ YARGIYA
ÖZGÜ KRİTERLERİN GELİŞTİRİLMESİ
1185
Suna TÜRKOĞLU
I. GİRİŞ
1185
II. İDARENİN HUKUKİ SORUMLULUĞU
1187
A. Hizmet Kusuru
1189
B. Kusursuz Sorumluluk
1191
C. Sosyal Risk İlkesi
1193
III. İDARENİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNUN DİĞER ŞARTLARI
1194
A. İdari İşlem veya Eylem
1194
B. İlliyet Bağı
1194
C. Zarar
1195
IV. İDARENİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNU AZALTAN YA DA ORTADAN KALDIRAN HALLER
1195
A. Kamu Görevlisinin Kişisel Kusuru
1195
B. Zarar Görenin Kişisel Kusuru
1196
C. Üçüncü Kişinin Kusuru
1196
D. Mücbir Sebep
1197
V. MÜTERAFİK KUSUR
1198
VI. İDARENİN HUKUKİ SORUMLULUK SEBEPLERİNE İLİŞKİN KRİTERLERİN GELİŞTİRİLMESİ
1198
A. Efor (Güç) Kaybı Tazminatı Kriteri
1198
B. Sınır Dışından Atılan Bomba ve Füzelerden Zarar Görenler Yönünden Sosyal Risk İlkesinin Uygulanabilirliği
1200
C. Akıl Hastalarının Toplum İçin Bir Risk Oluşturduğu, Bu Şahısların Vermiş Olduğu Zararın Sosyal Risk İlkesi Uyarınca İdarece Tazmin Edilebilirliği
1200
D. Sulama Kanalına Düşen Çocuğu Kurtarmak Amacıyla Kanala Giren 18 Yaşındaki Şahsın Boğulmasından Kaynaklanan Zararda İdarenin Sorumluluğunun Olabilirliği
1201
E. Kocası Şehit Olan Kadının, Kocasının Cenaze Töreninde İntihar Etmesinden Kaynaklanan Manevi Zararın İdarece Tazmin Edilebilirliği
1201
F. Destekten Yoksun Kalanların Açmış Olduğu Destekten Yoksun Kalma Tazminat Davalarında, Desteğin Muhtemel Yaşam Süresinin Belirlenmesinde Kriter Olarak Alınacak Yaşam Tablosunun Belirlenmesinde Yaşanan Gelişmeler
1202
G. Diğer Yaklaşımlar
1202
VII. SONUÇ
1205
§19. ÇEVRE KİRLİLİĞİ NEDENİYLE MEYDANA GELEN
BEDENSEL ZARARLARDA SORUMLULUK
1207
Prof. Dr. Süheyla Suzan GÖKALP
I. GİRİŞ
1207
II. KAVRAMSAL ÇERÇEVE
1208
A. Bedensel Zarar
1208
B. Temel Haklar Kapsamında Beden Bütünlüğünün Korunması
1209
C. Çevre Hakkı Kapsamında İnsan Sağlığının ve Bedeninin Korunması
1211
D. Çevre Kirliliği ve Sebep Olduğu Bedensel Zararlar
1214
III. ÇEVRE KİRLİLİĞİ VE İDARENİN SORUMLULUĞU
1217
A. İdarenin Görev ve Yetkileri
1217
B. Çevre Kirliliğinin Önlenmesinde ve Giderilmesinde İdarenin Sorumluluğu
1218
C. İdarenin Sorumluluğunun Tartışıldığı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi Kararları
1225
D. İdarenin İzleme ve Denetim Yükümlülüğü
1231
E. Bedensel Zararların Tazminine İlişkin İdari Yargının Görev Alanı ve Konuya İlişkin Anayasa Mahkemesi Kararı
1233
IV. ÇEVREYİ KİRLETENİN HUKUKİ SORUMLULUĞU
1235
A. Sorumluluk Hukuku Kapsamında Çevre Hukuku
1235
B. Çevreyi Kirleten ve Çevre Zararı
1237
C. Çevre Kanunu’na Göre Çevreyi Kirletenin Bireylere Vermiş Olduğu Zarardan Doğan Hukuki Sorumluluğu
1240
1. Sorumluluğun Niteliği–Kusursuz Sorumluluk
1241
2. Birden Fazla Kirletenin Olması Durumunda Sorumluluk
1244
D. Sorumluluğun Tespiti ve İlliyet (Nedensellik) Bağı Sorunu
1245
E. Kirletenin Kamu Kurum ve Kuruluşları Olması
1247
F. Çevre Kirliliğinin Neden Olduğu Bedensel Zararlara İlişkin Uyuşmazlıklar
1248
V. SONUÇ
1251
KAYNAKÇA
1253
§20. ÇEVREYE VERİLEN ZARARLARDA İDARENİN
SORUMLULUĞUNUN DANIŞTAY KARARLARI BAKIMINDAN
İNCELENMESİ
1257
Dr. Dilhun AYAYDIN
I. ÇEVRENİN KORUNMASI VE ÇEVRE HAKKININ ANAYASAL DAYANAKLARI
1257
II. ÇEVRENİN KORUNMASINA İLİŞKİN MEVZUAT
1263
III. İDARİ DENETİM VE YAPTIRIM UYGULANMASI
1269
A. Çevreye İlişkin Yapılan Denetimin Hukuki Niteliği –Kolluk Yetkisinin Kullanımı
1269
B. Uygulanan Yaptırımlar
1275
IV. ÇEVRENİN KORUNMASINA İLİŞKİN UYGULANAN İŞLEMLERE KARŞI YARGISAL BAŞVURU YOLLARI
1278
A. İdarenin Sorumluluğu
1279
B. Çevreye İlişkin Zararların Tazmini
1280
V. DANIŞTAY KARARLARINDA OLUŞAN KORUMA ALANI
1282
A. Düzenleyici İşlemlere Karşı Açılan İptal Davaları
1283
B. Bireysel İşlemlere Karşı Açılan İptal Davaları
1284
C. Sürdürülebilir Kalkınma
1285
Ç. Tam Yargı Davaları
1285
VI. SONUÇ
1287
KAYNAKÇA
1289
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ZAMANAŞIMI
§21. TAZMİNAT VE ALACAKLARDA ZAMANAŞIMI
1291
Çelik Ahmet ÇELİK
I. GENEL OLARAK ZAMANAŞIMI
1291
A. Tanım
1291
B. Zamanaşımının İşlevi
1292
C. Zamanaşımının Etkisi
1293
II. ZAMANAŞIMI TÜRLERİ
1296
A. Kazandırıcı Zamanaşımı – Kaybettirici Zamanaşımı
1296
B. Sözleşme Zamanaşımı – Haksız Eylem Zamanaşımı
1297
C. Hukuk Zamanaşımı – Ceza Zamanaşımı
1298
D. Belirsiz Alacak Davasında Zamanaşımı (m.107)
1298
E. Kısmi Davada Zamanaşımı (m.109)
1299
III. HAKSIZ EYLEMLERDE ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
1299
A. Genel Hüküm Niteliği
1299
B. Süreler
1299
1. Olağan Süre
1299
2. Ek (Kesin) Süre
1299
3. Olağan Dışı Süre (Ceza Zamanaşımı Süresi)
1300
C. Zamanaşımının Başlangıcı
1301
1. Tazminat Sorumlularının Öğrenilmesi
1302
2. Zararın Öğrenilmesi
1303
3. Zararın Dava Edilebilir Nitelik Kazanması Koşulu
1303
D. Zamanaşımının Kesilmesi
1304
IV. UZAMIŞ CEZA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
1305
A. Tanım
1305
B. Ceza Yasasındaki Süreler
1306
V. SÖZLEŞMELERDE VE ALACAKLARDA GENEL ZAMANAŞIMI
1306
A. On Yıllık Süre
1306
B. Beş Yıllık Süre
1308
VI. TRAFİK KAZALARINDA ZAMANAŞIMI
1309
A. Ölümlerde ve Bedensel Zararlarda
1309
B. Maddi Hasarlarda
1310
C. Manevi Tazminat İsteklerinde
1310
D. Yükümlülerin Birbirlerine Dönme Haklarında Süre
1311
VII. YOLCU TAŞIMADA ZAMANAŞIMI
1311
A. Karayoluyla Yolcu Taşımada Zamanaşımı
1311
B. Denizyoluyla Yolcu Taşımada Zamanaşımı
1312
C. Hava Yoluyla Yolcu Taşımada Zamanaşımı
1312
VIII. SİGORTALARDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
1313
A. Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortasında
1313
B. İsteğe Bağlı Sorumluluk Sigortasında (2918 KTK m.100)
1314
C. Karayolu Zorunlu Taşıma Sigortasında Zamanaşımı
1314
D. Karayolu Zorunlu Koltuk Sigortasında Zamanaşımı
1314
E. Güvence Hesabında Zamanaşımı
1315
F. Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigortasında Zamanaşımı
1315
IX. BİNA VE YAPILARDAN SORUMLULUKTA ZAMANAŞIMI
1316
X. TEHLİKELİ İŞLETMELERDEN SORUMLULUKTA ZAMANAŞIMI
1316
XI. SATIM SÖZLEŞMESİNDE ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
1319
A. Sözleşmeye Aykırılıkta Zamanaşımı
1319
B. Taşınır Satımında Zamanaşımı
1320
1. Ayıba Karşı İki Yıllık Zamanaşımı
1320
2. Satıcı Sorumluluğunu Kabul Ederse (Borcunu İkrar Ederse), Zamanaşımı İki Yıl Değil, On Yıl Olacaktır
1321
3. Satıcının Ağır Kusurlu Olması Durumunda Zamanaşımı
1321
4. Hizmet Satımında Zamanaşımı Süreleri
1322
5. Borcun Yerine Getirilmemesinde Zamanaşımı
1322
6. Zamanaşımının Başlangıcı
1322
C. Taşınmaz Satımında Zamanaşımı
1323
1. Sözleşmeye Aykırılıkta (10) Yıllık Genel Zamanaşımı
1323
2. Binaların (Yapıların) Ayıplı Olmasından Doğan Davalarda Zamanaşımı
1324
3. Zamanaşımının Başlangıcı
1326
XII. ESER VE İNŞAAT SÖZLEŞMELERİNDE ZAMANAŞIMI
1327
A. Sözleşmeye Aykırılıkta Zamanaşımı
1327
B. Taşınır Eserlerdeki Ayıptan Dolayı Zamanaşımı
1327
C. Taşınmaz Yapılardaki Ayıptan Dolayı Zamanaşımı
1328
1. Yasalardaki Hükümler
1328
2. Önceki ve Sonraki Yasalar Arasındaki Benzerlik
1329
3. Önceki ve Sonraki Yasalar Arasındaki Fark
1329
4. Yeni Yasa’da, Yüklenicinin “Ağır Kusuru” Nedeniyle Açılacak Davaların “Teslim” Tarihinden Başlayarak (20) Yıl ile Sınırlandırılmış Olmasının Sakıncaları
1330
5. 6098 Sayılı Yasa’nın İlgili Maddelerinin Değiştirilmesinin Gerekliliği
1330
6. Zamanaşımının Başlangıcı
1331
7. Önceki Yasada Süre Belirtilmemiş Olmasının Yararları ve Yargıtay’ın Depremle İlgili Kararlarındaki Gerekçeler
1332
XIII. TÜKETİCİNİN KORUNMASI YASASINDA SÜRELER
1333
A. 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da Süreler
1333
B. 4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da Süreler
1333
C. Önceki ve Yeni Yasada Süre Farkları
1334
XIV. İŞ HUKUKUNDA SÜRELER
1335
A. Yasa Değişikliği
1335
B. Ücret Alacaklarında Zamanaşımı
1336
C. İş ve Hizmet Sözleşmesine Aykırılıkta Zamanaşımı
1337
D. İş Kazaları ve Meslek Hastalıklarında Zamanaşımı
1337
E. İş Hukukunda Hak Düşürücü Süreler
1337
XV. SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNDA SÜRELER
1338
A. Zamanaşımı Süreleri
1338
B. Hakdüşürücü Süreler
1339
XVI. HASTANE VE HEKİM SORUMLULUĞUNDA ZAMANAŞIMI
1340
A. Hasta–Hekim İlişkisinde
1340
B. Özel Hastanelerin Sorumluluğu ve Yardımcı Kişilerden Sorumlulukta
1340
C. Kamu Hastanelerine Karşı Açılacak Tazminat Davalarında
1340
D. Sigortalıların Tedavi Gördükleri Hastanelere Karşı Açacakları Davalarda
1341
XVII. HUKUK YARGILAMA YASASI’NDAKİ SÜRELER
1342
A. Genel Olarak
1342
B. 6100 Sayılı Hukuk Yargılama Yasası’ndaki Hak Düşürücü Süreler
1343
XVIII. İDARİ YARGIDA SÜRELER
1347
A. İdari Yargı’da Dava Açma Süresi
1347
B. Sürelerin İşlemeye Başlaması
1347
C. Ek Süreler
1348
D. Görevsiz Yargı Yerinde Davanın Reddi Üzerine İdari Yargıda Dava Açma Süresi
1349
E. İdarenin Yanıt Vermemesi Durumunda Dava Açma Süresi
1349
F. İdarenin Yanıtı Kesin Değilse
1349
G. İdare Sonradan Yanıt Verirse
1349
H. İdareye Başvuru Süresi
1350
I. İdareye Başvuru Sürelerinin Niteliği
1350
İ. İdareye Başvuru, Tazminat Davası Açmanın “Ön Koşulu”dur
1351
J. İnsan Zararlarında Başlangıçtaki Belirsizlik Nedeniyle, Dava Açmadan Önce İdareye Başvurunun Bir Yararı ve Anlamı Olmamak Gerekir
1351
K. Görevsiz Yargı Yerinde Açılan Davanın, Görevsizlik Kararı Üzerine İdari Yargıda Yeniden Dava Açılması Durumunda “İdareye Başvuru” Koşulu Aranmaz
1352
L. İdareye Başvuru Sürelerinin İşleyişi
1352
XIX. İLÂMLARDA ZAMANAŞIMI
1354
A. Süre
1354
B. On Yıllık Sürenin Başlangıcı
1354
C. Örnek İçtihatlar
1355
KAYNAKÇA
1359
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
MEDENİ USUL HUKUKU SORUNLARI
§22. BEDENSEL ZARARLAR YÖNÜNDEN SORUMLULUK
HUKUKUNDA MEDENİ USUL HUKUKU SORUNLARI
1361
Prof. Dr. Sema TAŞPINAR AYVAZ
Av. Dr. Şafak GÜLEÇ
I. BEDENSEL ZARAR KAVRAMI
1361
II. BEDENSEL ZARARLARDAN DOĞAN UYUŞMAZLIKLARDA ÇÖZÜM YOLLARI
1366
A. Yargısal Yol (Dava)
1366
1. Devlet Yargısı
1366
2. Tahkim
1367
a. Tahkime Elverişlilik
1367
b. Bedensel Zararlardan Doğan Uyuşmazlıklarda Tahkim
1370
c. Sigorta Tahkimi
1370
3. İlâmsız İcra
1373
B. Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları (Arabuluculuk)
1374
III. BEDENSEL ZARARLARDAN DOĞAN SORUMLULUK BAKIMINDAN DAVA TÜRLERİ
1377
A. Genel Olarak
1377
B. Bedensel Zararlardan Doğan Tazminat Davalarının Bazı Özellikleri
1377
1. Maddi Tazminat Davası
1378
a. Belirsiz Alacak Davası
1378
b. Kısmi Dava
1384
c. Tespit Davası
1386
2. Manevi Tazminat Davası
1388
IV. YARGI YOLU VE GÖREV
1390
A. Yargı Yolu
1390
B. Görevli Mahkeme
1394
V. YETKİ
1400
A. Kural
1400
B. Birden Fazla Davalının Bulunması
1401
C. Özel Yetki Kuralları
1403
VI. BEDENSEL ZARARLARLA İLGİLİ DAVALARDA YARGILAMAYA EGEMEN İLKELER
1406
VII. İSPAT VE DELİLLER
1407
A. İddia ve Somutlaştırma Yükü
1407
B. İspat Yükü
1408
C. İspat Ölçüsü
1410
D. Deliller
1413
VIII. GEÇİCİ HUKUKİ KORUMALAR
1417
IX. KANUN YOLLARI
1421
KAYNAKÇA
1424
BEŞİNCİ BÖLÜM
HESAP TEKNİKLERİ
§23. BEDENSEL ZARARLAR VE DESTEKTEN YOKSUN KALMA
ZARARLARI HESAP TEKNİKLERİ
1427
Av. Sema UÇAKHAN GÜLEÇ
Hâkim Dr. Ümit İlker ÖZCAN
Mehmet Umur TARHAN
I. BEDENSEL ZARARLARIN HESAPLAMA TEKNİKLERİ
1427
A. Bedensel Zararlar Hesabı
1427
1. Bedensel Zararlar Tanımı
1427
2. Bedensel Zarar Çeşitleri
1428
3. Bedensel Zararın Hesabı
1438
4. Beden Tamlığı İhlal Halinde Zarardan Yapılacak İndirimler
1479
5. Bedensel Zarar Tazminat Hesabı
1502
6. Tazminatın Ödeme Biçimi
1508
II. DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARLARI
1512
A. Destek ve Yoksunluk Kavramları
1512
B. Destekten Yoksunluk Şartları
1513
1. Destekten Yoksun Kalanlar
1518
2. Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Mirasçılara İntikali
1529
3. Destekten Yoksunluk Zararının Niteliği
1530
a. Zararın Kapsamı
1530
b. Zarar Tespitinde Baz Alınacak Unsurlar
1530
4. Destekten Yoksunluk Zararının Hesabı
1551
5. Destekten Yoksunluk Zararından Yapılacak İndirimler
1558
6. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesabı
1578
7. Tazminatın Hesabında Esas Alınacak Başlama Anı ve Ödeme Biçimi
1585
C. Peşin Değer Hesap ve Formüleri
1590
1. Peşin Değer Formülü
1590
2. Sürekli İş Göremezlikte Bağlanan Gelirin Peşin Değer Hesabı
1590
3. Ölüm Nedeniyle Bağlanan Gelirlerin Peşin Değer Hesabı
1591
D. Gelirlerin Başlama Tarihleri
1591
1. Sürekli İş Göremezlik Gelirinin Başlama Tarihi
1591
2. Ölüm Gelirinin Başlama Tarihi
1592
E. Bedensel Zarar Hesaplama Örnekleri
1592
1. Tazminat Hesabı
1592
2. Gelir Hesabı
1592
3. Peşin Değer Hesabı
1593
4. Tazminattan İndirilecek Peşin Değerler
1593
5. İşçi, Asgari Ücretten Çalışmakta İse Hesaplama Sonucu
1593
F. Örnek İçtihatlar
1596
G. Destekten Yoksunluk Hesaplama Örnekleri
1621
1. Tazminat Hesabı
1621
2. SGK Gelirlerinin Hesaplanması
1624
3. Bağlanan Gelirlerin Peşin Değerleri
1625
4. Tazminat Tutarlarından İndirilecek Peşin Değerler
1625
H. Örnek İçtihatlar
1626
III. SONUÇ
1632
IV. ÖRNEK İÇTİHATLAR
1632
KAYNAKÇA
1647
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 3.182,50 | 3.182,50 |
Cardfinans ( Finansbank )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 3.182,50 | 3.182,50 |
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 3.182,50 | 3.182,50 |
Worldcard ( YKB - Vakıfbank - Anadolubank - Albaraka )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 3.182,50 | 3.182,50 |
Diğer Kartlar
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 3.182,50 | 3.182,50 |
-
-
-
-
-
-
Yeni-%3
Satışta değil -
Yeni-%3
Satışta değil
-
Yeni-%10
Satışta değil
-
Yeni-%10
Satışta değil
-
-
Yeni-%10
Satışta değil
-
Yeni-%10
Satışta değil
