Prof.Dr. Turan Yıldırım
Prof.Dr. Melikşah Yasin
Prof.Dr. Nur Kaman
Prof.Dr. Eyüp Özdemir
Prof.Dr. Gül Üstün
Dr. Öğr. Üyesi Özge Okay Tekinsoy
İÇİNDEKİLER ...................................................................................................VII
KISALTMALAR ............................................................................................ XXV
Birinci Kısım
TÜRKİYE’NİN İDARİ TEŞKİLATI
Birinci Bölüm
GENEL KURAMLAR VE ANAYASAL
İLKELER
Prof. Dr. Turan YILDIRIM
I. İdarenin Nitelikleri .......................................................................................3
A. Toplumun Huzuru .................................................................................5
B. Milli Dayanışma .....................................................................................6
C. Adil İdare .................................................................................................8
D. İnsan Haklarına Saygı .........................................................................11
E. Atatürk Milliyetçiliği ..........................................................................12
F. Anayasa’nın Başlangıcındaki Temel İlkelere Bağlılık .................13
G. Demokratik İdare .................................................................................14
H. Laik İdare ...............................................................................................19
I. Sosyal İdare .......................................................................................... 25
J. Hukuki İdare ........................................................................................ 28
İÇİNDEKİLER
VIII
K. Kanuni İdare ........................................................................................ 34
1. Anayasa Düzenlemesi ................................................................. 34
2. Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Düzenleme Alanı ...35
3. İdarenin Düzenleme Yetkisinin Sınırı .................................... 36
II. Kamu Tüzelkişiliği .....................................................................................43
III. İdarenin Bütünlüğü ................................................................................... 50
A. Hiyerarşi .................................................................................................52
B. İdari Vesayet ......................................................................................... 56
IV. Merkezden Yönetim ...................................................................................65
V. Yerinden Yönetim .......................................................................................67
VI. Merkezden Yönetim ve Yerinden Yönetimin Faydalı ve
Sakıncalı Yönleri ........................................................................................ 69
İkinci Bölüm
MERKEZDEN YÖNETİM TEŞKİLATI
Prof. Dr. Turan YILDIRIM
I. Merkez Teşkilatı ..........................................................................................75
A. Cumhurbaşkanı ....................................................................................75
1. Seçimi ..............................................................................................75
2. Görev ve Yetkileri ......................................................................... 77
3. Cumhurbaşkanının Sorumluluğu ............................................79
a. Cezai Sorumluluk ..................................................................79
b. Hukuki Sorumluluk ............................................................. 80
4. Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı ...................................................... 80
B. Bakanlıklar ........................................................................................... 82
II. Merkezdeki Yardımcı Kuruluşlar ........................................................... 83
III. Taşra Teşkilatı ............................................................................................. 84
A. Genel Esaslar ........................................................................................ 84
B. İl .............................................................................................................. 86
C. İlçe .......................................................................................................... 87
IV. Yurtdışı Teşkilatı ........................................................................................ 87
IX
Üçüncü Bölüm
YERİNDEN YÖNETİM TEŞKİLATI
Prof. Dr. Turan YILDIRIM
I. Yer Bakımından Yerinden Yönetim İdareleri .......................................89
A. Mahalli İdareler ....................................................................................89
1. Tarihi Gelişim ................................................................................89
a. Osmanlı İmparatorluğunda Mahalli İdareler ................. 90
b. 1921 Anayasası Dönemi ...................................................... 92
c. Cumhuriyet Dönemi ............................................................ 94
2. Anayasal Düzenleme ....................................................................98
3. İdari Özerklik ................................................................................ 99
4. Mahalli İdarelerin Görev Alanı .............................................. 102
B. İl Özel İdaresi ..................................................................................... 106
1. Genel Açıklamalar ..................................................................... 106
2. Görevleri ...................................................................................... 108
3. Organları ...................................................................................... 109
a. İl Genel Meclisi .................................................................... 109
b. İl Encümeni ...........................................................................110
c. Vali ...........................................................................................111
C. Belediye ................................................................................................111
1. Genel Açıklamalar ......................................................................111
2. Belediye Kurulması ................................................................... 112
3. Belediyenin Görevleri ............................................................... 113
4. Belediyelerin Denetimi..............................................................114
5. Belediye Meclisi ......................................................................... 115
6. Belediye Encümeni .....................................................................118
7. Belediye Başkanı .........................................................................118
D. Büyükşehir Belediyesi ..................................................................... 121
1. Kuruluşu ...................................................................................... 121
2. Büyükşehir Belediyesinin Görevleri ..................................... 126
3. İlçe Belediyelerinin Görev ve Yetkileri ................................. 126
4. Büyükşehir Belediyesinin Organları ..................................... 127
X
a. Büyükşehir Belediye Meclisi ............................................ 127
b. Büyükşehir Belediye Encümeni ...................................... 128
c. Büyükşehir Belediye Başkanı ........................................... 129
E. Köy İdaresi .......................................................................................... 129
1. Köy Derneği ................................................................................ 129
2. İhtiyar Meclisi ............................................................................. 130
3. Muhtar .......................................................................................... 130
II. Hizmet Bakımından Yerinden Yönetim İdareleri ............................ 130
A. Kamu Kurumları ............................................................................... 130
1. Özellikleri .................................................................................... 131
2. Türleri ........................................................................................... 132
B. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları .................... 134
Bölüm Kaynakçası .............................................................................................. 137
İkinci Kısım
İDARİ İŞLEMLER
Prof. Dr. Turan YILDIRIM
I. Hukuki İşlem Kavramı ........................................................................... 145
II. İdari İşlemler ............................................................................................. 146
A. Tanım ................................................................................................... 146
1. İdare İşlevi ................................................................................... 149
2. Yasama İşlevi ............................................................................... 150
3. Yargı İşlevi ................................................................................... 155
4. Yürütme İşlevi ............................................................................. 162
B. İdari İşlemlerin Nitelik ve Özellikleri .......................................... 165
C. İdarenin Özel Hukuk İşlemleri ...................................................... 167
D. Özel Hukuk Kişilerinin İdari İşlemleri ........................................171
E. İdari İşlemlerin Türleri .....................................................................176
1. İki Yanlı-Tek Yanlı İdari İşlemler ........................................... 177
2. Etkili-Etkisiz İdari İşlemler ......................................................178
3. Genel-Birel İdari İşlemler......................................................... 180
F. Düzenleyici İşlemler .........................................................................181
XI
1. İdarenin Düzenleme Yetkisi .....................................................181
2. Düzenleyici İşlem Yapılmasında Uyulması Gereken
Esaslar ........................................................................................... 183
3. Düzenleyici İşlem Türleri ........................................................ 186
a. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ..................................... 187
b. Yönetmelik ............................................................................ 187
c. Cumhurbaşkanlığı Kararları ............................................ 188
d. Diğer Düzenleyici İşlemler ............................................... 189
G. İdari İşlemlerin İptali ve Geri Alınması ...................................... 190
H. İdari İşlemin Unsurları .................................................................... 205
1. Yetki............................................................................................... 205
a. Yer Bakımından Yetki ........................................................206
b. Zaman Bakımından Yetki .................................................206
c. Görev Alanı (Konu) Bakımından Yetki .........................207
d. Yetki Gaspı-Yetki Tecavüzü-Fonksiyon Gaspı .............207
e. Yetki Devri-İmza Yetkisinin Devri-Yetkide Paralellik 208
f. Vekalet-Tedvir .......................................................................211
2. Şekil ............................................................................................... 215
a. Genel Şekil Kuralı Olarak Yazılılık ................................. 215
b. Şekil Kuralları Arasında Ayırım Yapılması ....................217
c. Uygulanma Koşulu Olarak Şekil ..................................... 218
d. İşlemlerin Gerekçeli Olması ............................................. 220
e. Toplantı ve Karar Yeter Sayısı, Görüşme Usulü ........... 222
f. İlgilinin Savunmasının veya Görüşünün Alınması .... 222
g. İşlemlerde Kanun Yolları ve Süresinin Belirtilmesi
Zorunluluğu .........................................................................224
h. Şekil ve Usulde Paralellik İlkesi .......................................224
3. Sebep .............................................................................................224
4. Konu .............................................................................................. 227
a. İdari İşlemin Geriye Yürümezliği ................................... 229
b. Kazanılmış Hak ................................................................... 230
c. Haklı Beklenti ...................................................................... 231
5. Maksat ..........................................................................................234
XII
III. İdari Sözleşmeler ...................................................................................... 235
A. İdari Sözleşmelerin Ölçütleri ......................................................... 236
B. İdari Sözleşme Türleri ..................................................................... 243
Bölüm Kaynakçası ..............................................................................................246
Üçüncü Kısım
İDARENİN FAALİYETLERİ
Birinci Bölüm
KAMU HİZMETİ
Prof. Dr. Melikşah YASİN
I. Kamu Hizmeti Kavramı ......................................................................... 253
A. Tanım ................................................................................................... 253
B. Kamu Hizmetinin Unsurları .......................................................... 255
II. Kamu Hizmetlerinin Kurulması ve Kaldırılması ............................ 261
A. Kamu Hizmetlerinin Kurulması ................................................... 261
B. Kamu Hizmetlerinin Kaldırılması ............................................... 271
III. Evrensel Kamu Hizmeti ......................................................................... 272
IV. Virtüel Kamu Hizmeti ............................................................................ 276
V. Kamu Hizmetlerinin Türleri ................................................................ 277
A. Tekelli – Tekelsiz Kamu Hizmetleri ............................................. 277
B. Yürütüldükleri Alana Göre Kamu Hizmetleri ........................... 278
C. Yararlanma Yöntemlerine Göre Kamu Hizmetleri ................... 278
D. Konusuna Göre Kamu Hizmetleri ................................................ 279
VI. Kamu Hizmetlerine İlişkin Temel İlkeler .......................................... 279
A. Eşitlik ................................................................................................... 279
B. Tarafsızlık (Nesnellik/Yansızlık) ................................................. 282
C. Süreklilik (Devamlılık/Düzenlilik) ............................................. 283
D. Uyarlanma (Değişebilirlik) ............................................................ 286
E. Meccanilik .......................................................................................... 288
VII. Kamu Hizmetlerinin Görülüş Usulleri .............................................. 295
XIII
A. Kamu Hizmetlerinin Kamu Tüzel Kişileri Tarafından
Görülmesi: Emanet usulü ............................................................... 295
B. Kamu Hizmetlerinin Özel Hukuk Kişileri Tarafından
Görülme Usulleri .............................................................................. 298
1. Müşterek Emanet ....................................................................... 298
2. İltizam ........................................................................................... 299
3. Ruhsat (İzin) ...............................................................................300
4. İmtiyaz .......................................................................................... 302
a. İmtiyaz Sahibinin Hakları ve Yükümlülükleri ............304
b. İdarenin Hak ve Yükümlülükleri .................................... 306
c. İmtiyaz Sözleşmesinin Sona Ermesi ............................... 306
d. İmtiyaz Sözleşmelerinden Doğan
Uyuşmazlıkların Yargısal Denetimi ............................... 307
C. Kamu Özel Ortaklığı Modelleri .................................................... 308
D. Kamu Hizmetlerinin Finansmanı Sorunu: İmtiyaz
Benzeri Yeni Usuller ......................................................................... 312
1. 3096 Sayılı Kanun...................................................................... 313
2. 3465 Sayılı Kanun ......................................................................314
3. 3996 Sayılı Kanun ...................................................................... 315
VIII. Kamu Hizmetlerinin Özelleştirilmesi .................................................316
Bölüm Kaynakçası .............................................................................................. 321
İkinci Bölüm
İDARENİN ÖZENDİRME VE
DESTEKLEME FAALİYETLERİ
Prof. Dr. Melikşah YASİN
I. Tanım .......................................................................................................... 325
II. Anayasal Temel ......................................................................................... 326
III. Özendirme ve Destekleme Faaliyeti Bakımından Kanunilik
İlkesi ............................................................................................................ 328
IV. Özendirme ve Destekleme Faaliyetinin Niteliği .............................. 331
V. Özendirme ve Destekleme Faaliyetinin Konusu ve Kapsamı ....... 332
XIV
VI. Özendirme ve Destekleme Faaliyetlerinin İşlevi ............................. 336
VII. Özendirme ve Destekleme Araçları .................................................... 337
VIII. Özendirme ve Destekleme Faaliyetine İlişkin İlkeler ..................... 338
A. Eşitlik İlkesine Uygun Olmalıdır .................................................. 338
B. Özendirme ve Destekleme Süreli veya Sürekli Olabilir ..........340
C. Tercih Edilen Destekleme Aracının Amaca Uygun
Olması Gerekir .................................................................................. 341
D. Özendirme ve Desteklemenin İstikrarı Gözetilmelidir .......... 341
IX. Özendirme ve Destekleme Faaliyetlerinin Denetlenmesi ve
Etki Analizi ................................................................................................ 342
Bölüm Kaynakçası ..............................................................................................344
Üçüncü Bölüm
KOLLUK FAALİYETLERİ
Dr. Öğr. Üyesi Özge OKAY TEKİNSOY
I. Kolluk Faaliyetinin Amacı Olarak Kamu Düzeni ............................ 345
A. Kamu Düzeninin Unsurları ...........................................................346
1. Dirlik ve Esenlik ......................................................................... 347
2. Güvenlik .......................................................................................348
3. Sağlık ............................................................................................. 349
B. Kamu Düzeninin İçeriğindeki Genişleme .................................. 350
II. İdari Kolluk-Adli Kolluk Ayrımı .......................................................... 351
A. Ayrımın Konusu ................................................................................ 351
B. Ayrımın Güçlükleri .......................................................................... 353
C. Ayrımın Önemi ................................................................................. 354
III. Genel İdari Kolluk-Özel İdari Kolluk ................................................. 356
IV. Kolluk Görevlileri .................................................................................... 358
A. Kolluk Makamları ............................................................................. 358
B. Kolluk Personeli ................................................................................ 359
1. Merkezi İdare Kolluk Personeli .............................................. 359
2. Belediye ve Köy Kolluk Personeli...........................................364
3. Özel İdari Kolluk Personeli ..................................................... 366
XV
V. Özel Hukuk Kişileri ve Kolluk Faaliyeti ............................................ 367
A. Özel İdari Kolluk Alanında Faaliyette Bulunan Özel
Hukuk Kişileri ................................................................................... 367
B. Genel İdari Kolluk ve Güvenlik Hizmeti .................................... 368
VI. Kolluk İşlem ve Usulleri ......................................................................... 371
A. Kolluk İşlemleri ................................................................................. 371
B. Kolluk Usulleri .................................................................................. 372
1. Yasaklama usulü ......................................................................... 372
2. İzin Usulü ..................................................................................... 374
3. Bildirim Usulü ............................................................................ 374
VII. Kolluk Tedbirlerinin Uygulanması ..................................................... 375
A. Re’sen İcra ve Zor Kullanma Yetkisi ............................................. 375
B. Kolluk Tedbirlerine Uyulmamasının Yaptırımları ................... 378
VIII. Kolluk Yetkisinin Sınırları ..................................................................... 380
A. Ölçülülük İlkesi ................................................................................. 380
1. Ölçülülük İlkesinin Unsurları ................................................. 380
2. İdari Yargı Denetiminde Ölçülülük İlkesinin
Uygulanması ............................................................................... 381
3. Yer ve Zaman Bakımından Ölçülülük ................................... 384
B. Özgürlükler Arasındaki Hiyerarşi Açısından Kolluk
Yetkisinin Sınırları............................................................................ 385
IX. Kolluk Yetkilerinin Yarışması ............................................................... 388
A. Genel Kolluk Makamları Arasında Yetki Yarışması ................. 389
B. Genel Kolluk Özel Kolluk Arasında Yetki Yarışması ............... 390
C. Özel Kolluklar Arasında Yetki Yarışması .................................... 393
X. Kolluk Yetkilerinin Genişlemesi .......................................................... 393
A. Anayasal Dayanak ............................................................................. 394
B. Olağanüstü Halin Uygulanması .................................................... 395
C. Olağanüstü Hal İlanına İlişkin İşlemlerin Yargısal Denetimi 396
D. Olağanüstü Hal Tedbirlerinin Yargısal Denetimi ..................... 397
Bölüm Kaynakçası ..............................................................................................400
XVI
Dördüncü Kısım
KAMU PERSONELİ
Birinci Bölüm
KAMU GÖREVLİLERİ
Prof. Dr. Nur KAMAN
I. Kamu Görevlisi Kavramı ....................................................................... 405
II. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na Göre Kamu
Görevlilerinin Türleri .............................................................................409
A. Memurlar .............................................................................................410
B. Sözleşmeli Personel ...........................................................................410
C. İşçiler .................................................................................................... 412
III. Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 Sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Yer Verilen Kamu
Görevlileri .................................................................................................. 413
İkinci Bölüm
DEVLET MEMURLUĞU
Prof. Dr. Nur KAMAN
I. Temel İlkeler ..............................................................................................418
II. Devlet Memurluğuna Giriş.................................................................... 421
A. Görevin Gerektirdiği Nitelikler .................................................... 421
B. Devlet Memurluğuna Girişte Sınav Şartı .................................... 425
C. Devlet Memuru Olabilmek İçin Aranan Şartlar ........................ 426
1. Genel Şartlar ............................................................................... 427
a. Türk Vatandaşı Olmak ....................................................... 427
b. Yaş Şartı ................................................................................. 428
c. Öğrenim Şartı ...................................................................... 429
d. Kamu Haklarından Mahrum Bulunmamak................. 430
e. Memuriyete Engel Teşkil Eden Ceza
Mahkumiyeti Bulunmamak ............................................. 430
XVII
f. Askerlik .................................................................................. 431
g. Sağlık ...................................................................................... 432
2. Özel Şartlar .................................................................................. 432
D. Aday Memurluk ................................................................................. 434
III. İstisnai Memurluklar............................................................................... 435
IV. Devlet Memurlarının Ödev ve Sorumlulukları, Hakları ve
Tabi Oldukları Yasaklar .......................................................................... 437
A. Devlet Memurlarının Ödev ve Sorumlulukları ......................... 437
1. Devlet Memurlarının Mali Sorumlulukları ......................... 439
B. Devlet Memurlarının Hakları ........................................................ 441
C. Devlet Memurlarının Tabi Olduğu Yasaklar .............................. 443
Üçüncü Bölüm
DİSİPLİN SORUŞTURMASI -
CEZA SORUŞTURMASI - GÖREVDEN
UZAKLAŞTIRMA
Prof. Dr. Nur KAMAN
I. Disiplin Soruşturması ............................................................................. 447
A. Genel Olarak Disiplin Suç ve Cezaları ......................................... 447
B. Disiplin Suç ve Cezaları ................................................................... 450
C. Disiplin Cezası Vermeye Yetkili Amir ve Kurullar ................... 453
D. Zamanaşımı........................................................................................ 453
E. Karar Süresi ........................................................................................ 454
F. Karar Usulü ve İspat ......................................................................... 454
G. Savunma Hakkı ................................................................................. 455
H. İtiraz ..................................................................................................... 457
I. Bir Üst Cezanın Uygulanması ....................................................... 458
J. Bir Alt Cezanın Uygulanması ........................................................ 458
K. Disiplin Cezalarının Sonuçları ...................................................... 459
L. Devlet Memurluğundan Ayrılanlar Hakkında Disiplin
Cezası Uygulaması ...........................................................................460
II. Ceza Soruşturması ..................................................................................460
XVIII
A. 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin
Yargılanması Hakkında Kanunun Kapsamı ............................... 462
1. Kişi Bakımından ........................................................................ 462
2. Konu Bakımından ......................................................................464
3. 4483 sayılı Kanunun İstisnaları ............................................. 465
B. Ön İnceleme .......................................................................................466
C. İtiraz .....................................................................................................468
D. Hazırlık Soruşturması .....................................................................469
III. Görevden Uzaklaştırma .........................................................................469
Dördüncü Bölüm
DEVLET MEMURLUĞUNUN SONA
ERMESİ
Prof. Dr. Nur KAMAN
I. Devlet Memurluğundan Çekilme ........................................................ 473
A. Çekilme ............................................................................................... 474
B. Çekilmiş Sayılma .............................................................................. 479
1. Görev Yerinin Terki Nedeniyle Çekilmiş Sayılma ............ 479
2. Bilgilerini Artırmak Üzere Yabancı Memleketlere
Gönderilenlerin Çekilmiş Sayılması .....................................480
3. Başka Yerde Göreve Atananların İşe Başlamamaları
Nedeniyle Çekilmiş Sayılmaları ............................................ 481
4. Terhis Edilenlerin Görevlerine Dönmemeleri
Nedeniyle Çekilmiş Sayılmaları ............................................ 482
5. Muvazzaf Askerliğe Ayrılan Memurların
Terhislerinde Göreve Başlamamaları Halinde
Çekilmiş Sayılma ....................................................................... 483
6. Aylıksız İzin Bitiminde Görevine Dönmeyenlerin
Çekilmiş Sayılması ....................................................................484
Kısım Kaynakçası ...............................................................................................484
XIX
Beşinci Kısım
KAMU MALLARI
Prof. Dr. Nur KAMAN
Giriş ....................................................................................................................... 491
I. Kamu Mallarının Tanımı ...................................................................... 492
II. Kamu Mallarının Türleri ....................................................................... 493
A. Orta Malları ....................................................................................... 494
B. Hizmet Malları .................................................................................. 495
C. Sahipsiz Mallar .................................................................................. 496
III. Kamunun Özel Malları........................................................................... 497
IV. Kamu Malı Niteliğinin Kazanılması ve Kaybı - tahsis....................500
V. Kamu Mallarının Hukuki Rejimi ........................................................ 505
A. Kamu Malları ve Özel Hukuk İşlemleri ...................................... 507
1. Kamu Malları ve Mülkiyet Hakkının Özel Hukuk
Kişilerine Devri .......................................................................... 507
2. Kamu Malları ve Özel Hukuk Kişileri Lehine Sınırlı
Ayni Hak Tesisi ............................................................................511
3. Kamu Malları ve Kira Benzeri Özel Hukuk Sözleşmeleri 515
4. Kamu Malları ve Haciz Yasağı .................................................516
5. Kamu Malları ve Kazandırıcı Zamanaşımı ile İktisap .......518
B. Kamu Malları ve Tapu Siciline Tescil ...........................................519
C. Kamu Malları ve Özel Koruma ..................................................... 521
VI. Kamu Mallarından Yararlanma Usulleri ............................................ 522
A. Genel Yararlanma ............................................................................. 523
B. Özel Yararlanma ................................................................................ 524
Bölüm Kaynakçası .............................................................................................. 528
XX
Altıncı Kısım
İDARİ USULLER
Birinci Bölüm
İDARİ USUL
Prof. Dr. Gül ÜSTÜN
I. İdari Usulün Tanımı ve Kavram ........................................................... 536
II. İdari Usulün İlkeleri ................................................................................ 537
A. Aleniyet İlkesi .................................................................................... 537
B. Katılım İlkesi ..................................................................................... 537
C. Dürüstlük ve İçtenlik İlkesi ............................................................ 538
D. Denge İlkesi ........................................................................................ 538
E. İnceleme ve Araştırma İlkesi .......................................................... 538
F. İdari İşlemin Gerekçeli Olması ..................................................... 539
G. İdari İşlemlerde İstikrar İlkesi ....................................................... 539
H. Usulde Paralellik İlkesi .................................................................... 539
III. İdari Usulün Kapsamı .............................................................................540
IV. İdari Usul Kanunu’nun Önemi ............................................................. 541
V. Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ................................................................ 543
İkinci Bölüm
KAMULAŞTIRMA
Prof. Dr. H. Eyüp ÖZDEMİR
I. Kamulaştırma Kavramı .......................................................................... 549
II. Kamulaştırma Usulünün Aşamaları ................................................... 549
A. Kamulaştırma Öncesi İşlemler ...................................................... 549
1. Kamulaştırma İçin Yeterli Ödeneğin Temin Edilmesi ..... 549
2. Kamu Yararı Kararı ................................................................... 550
3. Kamulaştırılacak Taşınmazın Tespiti ve İdari Şerh ........... 551
B. Kamulaştırma Aşaması ................................................................... 552
XXI
1. Satın Alma Usulü ....................................................................... 552
2. Kamulaştırma Bedelinin Mahkemece Tespiti ve
Taşınmaz Malın İdare Adına Tescili ..................................... 554
3. Trampa Yolu ile Kamulaştırma ............................................... 558
4. Acele Kamulaştırma .................................................................. 558
5. Hakların Sınırlandırılması ve Mülkiyetin İdareye
Geçmesi ........................................................................................ 562
C. Dava Hakkı ......................................................................................... 563
D. Bir İdareye Ait Taşınmaz Malın Diğer İdareye Devri .............. 563
E. Kamulaştırmadan Vazgeçme ve Geri Alma ................................564
1. İdarenin Tek Taraflı Vazgeçmesi ............................................564
2. Tarafların Anlaşmasıyla Vazgeçme ve Devir ....................... 565
3. Mal Sahibinin Geri Alma Hakkı ............................................ 566
Üçüncü Bölüm
KAMU İHALE KANUNU’NA GÖRE İHALE
USULÜ
Prof. Dr. H. Eyüp ÖZDEMİR
I. İhale Kavramı ........................................................................................... 569
II. Kamu İhale Kanunu’na Göre Temel İlkeler ....................................... 570
III. Kamu İhale Kanunu’nda Düzenlenen İhale Usulleri ....................... 573
A. Açık İhale Usulü ................................................................................ 573
B. Belli İstekliler Arasında İhale Usulü .............................................574
C. Pazarlık Usulü .....................................................................................574
IV. Kamu İhale Kanunu’nda Düzenlenen İhale Usulleri
Dışındaki Alım Yöntemleri ................................................................... 576
A. Doğrudan Temin .............................................................................. 576
B. Tasarım Yarışmaları ......................................................................... 577
V. İhale Sürecinde Verilen Tekliflerin Değerlendirilmesi ve
İhalenin Sonuçlandırılması ................................................................... 578
VI. İhale İşlemlerine Karşı Başvuru Yolları .............................................. 580
A. Şikayet Başvurusu ............................................................................. 580
XXII
B. İtirazen Şikayet Başvurusu ............................................................. 582
C. Yargısal Başvuru ................................................................................ 584
Dördüncü Bölüm
AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ
Prof. Dr. Gül ÜSTÜN
I. Amme Alacağının Tanımı ..................................................................... 585
II. Amme Alacağının Borçlusu .................................................................. 588
III. Amme Alacaklarının Tahsil Usulü ...................................................... 589
A. Amme Alacaklarının Korunması .................................................. 590
1. Teminat ........................................................................................ 590
2. İhtiyati Haciz .............................................................................. 594
3. İhtiyati Tahakkuk ...................................................................... 595
4. Diğer Korunma Hükümleri ..................................................... 597
B. Amme Alacağının Tahsili ............................................................... 597
1. Ödeme .......................................................................................... 598
a. Ödeme Zamanı .................................................................... 598
b. Ödeme Yeri ........................................................................... 598
c. Ödeme Şekilleri ................................................................... 598
2. Cebren Tahsil .............................................................................. 598
a. Ödeme Emri ......................................................................... 599
b. Teminatlı Alacaklıların Takibinde Bildirim ................ 601
c. Haciz ...................................................................................... 601
aa. Haczedilemeyecek Mallar ve Özel Düzenlemelere
Tabi Olan Mallar .......................................................... 603
bb. Üçüncü Kişiye Ait Mallar .......................................... 605
cc. Hacze İştirak .................................................................606
dd. Haciz Uygulamasının Sonuçları ...............................606
ee. Aciz Hali .........................................................................607
ff. Haczin Kaldırılabileceği Bazı Haller .......................607
d. Satış ........................................................................................608
3. İflas Yoluyla Takip .....................................................................608
XXIII
C. Amme Alacaklarının Düşmesi ......................................................609
1. Ödeme ..........................................................................................609
2. Zamanaşımı .................................................................................609
3. Terkin .............................................................................................611
Kısım Kaynakçası ............................................................................................... 612
Yedinci Kısım
İDARENİN SORUMLULUĞU
Prof. Dr. Turan Yıldırım
Prof. Dr. Gül Üstün
I. Yasama ve Yargı Faaliyetinden Dolayı Devletin Sorumluluğu ......617
II. İdarenin Sorumluluğunun Dayandığı Hukuki Esaslar ................... 629
A. Kusur Sorumluluğu (Hizmet Kusuru) ........................................ 631
B. Kusursuz Sorumluluk ...................................................................... 635
1. Tehlike (Risk) ............................................................................. 636
2. Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik ........................................ 637
3. Sosyal Risk ................................................................................... 639
C. İdarenin Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Durumlar .. 641
1. Tazmini Gereken Zarar Bulunmaması ................................. 641
2. Mücbir Sebepler-Beklenmeyen Haller .................................. 642
3. Zarar Görenin Veya Üçüncü Kişilerin Eylemi .................... 643
4. Kamu Görevlilerinin Görevden Ayrılabilen Kişisel
Kusurları ...................................................................................... 643
Bölüm Kaynakçası ..............................................................................................648
Prof.Dr. Turan Yıldırım
Prof.Dr. Melikşah Yasin
Prof.Dr. Nur Kaman
Prof.Dr. Eyüp Özdemir
Prof.Dr. Gül Üstün
Dr. Öğr. Üyesi Özge Okay Tekinsoy
İÇİNDEKİLER ...................................................................................................VII
KISALTMALAR ............................................................................................ XXV
Birinci Kısım
TÜRKİYE’NİN İDARİ TEŞKİLATI
Birinci Bölüm
GENEL KURAMLAR VE ANAYASAL
İLKELER
Prof. Dr. Turan YILDIRIM
I. İdarenin Nitelikleri .......................................................................................3
A. Toplumun Huzuru .................................................................................5
B. Milli Dayanışma .....................................................................................6
C. Adil İdare .................................................................................................8
D. İnsan Haklarına Saygı .........................................................................11
E. Atatürk Milliyetçiliği ..........................................................................12
F. Anayasa’nın Başlangıcındaki Temel İlkelere Bağlılık .................13
G. Demokratik İdare .................................................................................14
H. Laik İdare ...............................................................................................19
I. Sosyal İdare .......................................................................................... 25
J. Hukuki İdare ........................................................................................ 28
İÇİNDEKİLER
VIII
K. Kanuni İdare ........................................................................................ 34
1. Anayasa Düzenlemesi ................................................................. 34
2. Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Düzenleme Alanı ...35
3. İdarenin Düzenleme Yetkisinin Sınırı .................................... 36
II. Kamu Tüzelkişiliği .....................................................................................43
III. İdarenin Bütünlüğü ................................................................................... 50
A. Hiyerarşi .................................................................................................52
B. İdari Vesayet ......................................................................................... 56
IV. Merkezden Yönetim ...................................................................................65
V. Yerinden Yönetim .......................................................................................67
VI. Merkezden Yönetim ve Yerinden Yönetimin Faydalı ve
Sakıncalı Yönleri ........................................................................................ 69
İkinci Bölüm
MERKEZDEN YÖNETİM TEŞKİLATI
Prof. Dr. Turan YILDIRIM
I. Merkez Teşkilatı ..........................................................................................75
A. Cumhurbaşkanı ....................................................................................75
1. Seçimi ..............................................................................................75
2. Görev ve Yetkileri ......................................................................... 77
3. Cumhurbaşkanının Sorumluluğu ............................................79
a. Cezai Sorumluluk ..................................................................79
b. Hukuki Sorumluluk ............................................................. 80
4. Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı ...................................................... 80
B. Bakanlıklar ........................................................................................... 82
II. Merkezdeki Yardımcı Kuruluşlar ........................................................... 83
III. Taşra Teşkilatı ............................................................................................. 84
A. Genel Esaslar ........................................................................................ 84
B. İl .............................................................................................................. 86
C. İlçe .......................................................................................................... 87
IV. Yurtdışı Teşkilatı ........................................................................................ 87
IX
Üçüncü Bölüm
YERİNDEN YÖNETİM TEŞKİLATI
Prof. Dr. Turan YILDIRIM
I. Yer Bakımından Yerinden Yönetim İdareleri .......................................89
A. Mahalli İdareler ....................................................................................89
1. Tarihi Gelişim ................................................................................89
a. Osmanlı İmparatorluğunda Mahalli İdareler ................. 90
b. 1921 Anayasası Dönemi ...................................................... 92
c. Cumhuriyet Dönemi ............................................................ 94
2. Anayasal Düzenleme ....................................................................98
3. İdari Özerklik ................................................................................ 99
4. Mahalli İdarelerin Görev Alanı .............................................. 102
B. İl Özel İdaresi ..................................................................................... 106
1. Genel Açıklamalar ..................................................................... 106
2. Görevleri ...................................................................................... 108
3. Organları ...................................................................................... 109
a. İl Genel Meclisi .................................................................... 109
b. İl Encümeni ...........................................................................110
c. Vali ...........................................................................................111
C. Belediye ................................................................................................111
1. Genel Açıklamalar ......................................................................111
2. Belediye Kurulması ................................................................... 112
3. Belediyenin Görevleri ............................................................... 113
4. Belediyelerin Denetimi..............................................................114
5. Belediye Meclisi ......................................................................... 115
6. Belediye Encümeni .....................................................................118
7. Belediye Başkanı .........................................................................118
D. Büyükşehir Belediyesi ..................................................................... 121
1. Kuruluşu ...................................................................................... 121
2. Büyükşehir Belediyesinin Görevleri ..................................... 126
3. İlçe Belediyelerinin Görev ve Yetkileri ................................. 126
4. Büyükşehir Belediyesinin Organları ..................................... 127
X
a. Büyükşehir Belediye Meclisi ............................................ 127
b. Büyükşehir Belediye Encümeni ...................................... 128
c. Büyükşehir Belediye Başkanı ........................................... 129
E. Köy İdaresi .......................................................................................... 129
1. Köy Derneği ................................................................................ 129
2. İhtiyar Meclisi ............................................................................. 130
3. Muhtar .......................................................................................... 130
II. Hizmet Bakımından Yerinden Yönetim İdareleri ............................ 130
A. Kamu Kurumları ............................................................................... 130
1. Özellikleri .................................................................................... 131
2. Türleri ........................................................................................... 132
B. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları .................... 134
Bölüm Kaynakçası .............................................................................................. 137
İkinci Kısım
İDARİ İŞLEMLER
Prof. Dr. Turan YILDIRIM
I. Hukuki İşlem Kavramı ........................................................................... 145
II. İdari İşlemler ............................................................................................. 146
A. Tanım ................................................................................................... 146
1. İdare İşlevi ................................................................................... 149
2. Yasama İşlevi ............................................................................... 150
3. Yargı İşlevi ................................................................................... 155
4. Yürütme İşlevi ............................................................................. 162
B. İdari İşlemlerin Nitelik ve Özellikleri .......................................... 165
C. İdarenin Özel Hukuk İşlemleri ...................................................... 167
D. Özel Hukuk Kişilerinin İdari İşlemleri ........................................171
E. İdari İşlemlerin Türleri .....................................................................176
1. İki Yanlı-Tek Yanlı İdari İşlemler ........................................... 177
2. Etkili-Etkisiz İdari İşlemler ......................................................178
3. Genel-Birel İdari İşlemler......................................................... 180
F. Düzenleyici İşlemler .........................................................................181
XI
1. İdarenin Düzenleme Yetkisi .....................................................181
2. Düzenleyici İşlem Yapılmasında Uyulması Gereken
Esaslar ........................................................................................... 183
3. Düzenleyici İşlem Türleri ........................................................ 186
a. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ..................................... 187
b. Yönetmelik ............................................................................ 187
c. Cumhurbaşkanlığı Kararları ............................................ 188
d. Diğer Düzenleyici İşlemler ............................................... 189
G. İdari İşlemlerin İptali ve Geri Alınması ...................................... 190
H. İdari İşlemin Unsurları .................................................................... 205
1. Yetki............................................................................................... 205
a. Yer Bakımından Yetki ........................................................206
b. Zaman Bakımından Yetki .................................................206
c. Görev Alanı (Konu) Bakımından Yetki .........................207
d. Yetki Gaspı-Yetki Tecavüzü-Fonksiyon Gaspı .............207
e. Yetki Devri-İmza Yetkisinin Devri-Yetkide Paralellik 208
f. Vekalet-Tedvir .......................................................................211
2. Şekil ............................................................................................... 215
a. Genel Şekil Kuralı Olarak Yazılılık ................................. 215
b. Şekil Kuralları Arasında Ayırım Yapılması ....................217
c. Uygulanma Koşulu Olarak Şekil ..................................... 218
d. İşlemlerin Gerekçeli Olması ............................................. 220
e. Toplantı ve Karar Yeter Sayısı, Görüşme Usulü ........... 222
f. İlgilinin Savunmasının veya Görüşünün Alınması .... 222
g. İşlemlerde Kanun Yolları ve Süresinin Belirtilmesi
Zorunluluğu .........................................................................224
h. Şekil ve Usulde Paralellik İlkesi .......................................224
3. Sebep .............................................................................................224
4. Konu .............................................................................................. 227
a. İdari İşlemin Geriye Yürümezliği ................................... 229
b. Kazanılmış Hak ................................................................... 230
c. Haklı Beklenti ...................................................................... 231
5. Maksat ..........................................................................................234
XII
III. İdari Sözleşmeler ...................................................................................... 235
A. İdari Sözleşmelerin Ölçütleri ......................................................... 236
B. İdari Sözleşme Türleri ..................................................................... 243
Bölüm Kaynakçası ..............................................................................................246
Üçüncü Kısım
İDARENİN FAALİYETLERİ
Birinci Bölüm
KAMU HİZMETİ
Prof. Dr. Melikşah YASİN
I. Kamu Hizmeti Kavramı ......................................................................... 253
A. Tanım ................................................................................................... 253
B. Kamu Hizmetinin Unsurları .......................................................... 255
II. Kamu Hizmetlerinin Kurulması ve Kaldırılması ............................ 261
A. Kamu Hizmetlerinin Kurulması ................................................... 261
B. Kamu Hizmetlerinin Kaldırılması ............................................... 271
III. Evrensel Kamu Hizmeti ......................................................................... 272
IV. Virtüel Kamu Hizmeti ............................................................................ 276
V. Kamu Hizmetlerinin Türleri ................................................................ 277
A. Tekelli – Tekelsiz Kamu Hizmetleri ............................................. 277
B. Yürütüldükleri Alana Göre Kamu Hizmetleri ........................... 278
C. Yararlanma Yöntemlerine Göre Kamu Hizmetleri ................... 278
D. Konusuna Göre Kamu Hizmetleri ................................................ 279
VI. Kamu Hizmetlerine İlişkin Temel İlkeler .......................................... 279
A. Eşitlik ................................................................................................... 279
B. Tarafsızlık (Nesnellik/Yansızlık) ................................................. 282
C. Süreklilik (Devamlılık/Düzenlilik) ............................................. 283
D. Uyarlanma (Değişebilirlik) ............................................................ 286
E. Meccanilik .......................................................................................... 288
VII. Kamu Hizmetlerinin Görülüş Usulleri .............................................. 295
XIII
A. Kamu Hizmetlerinin Kamu Tüzel Kişileri Tarafından
Görülmesi: Emanet usulü ............................................................... 295
B. Kamu Hizmetlerinin Özel Hukuk Kişileri Tarafından
Görülme Usulleri .............................................................................. 298
1. Müşterek Emanet ....................................................................... 298
2. İltizam ........................................................................................... 299
3. Ruhsat (İzin) ...............................................................................300
4. İmtiyaz .......................................................................................... 302
a. İmtiyaz Sahibinin Hakları ve Yükümlülükleri ............304
b. İdarenin Hak ve Yükümlülükleri .................................... 306
c. İmtiyaz Sözleşmesinin Sona Ermesi ............................... 306
d. İmtiyaz Sözleşmelerinden Doğan
Uyuşmazlıkların Yargısal Denetimi ............................... 307
C. Kamu Özel Ortaklığı Modelleri .................................................... 308
D. Kamu Hizmetlerinin Finansmanı Sorunu: İmtiyaz
Benzeri Yeni Usuller ......................................................................... 312
1. 3096 Sayılı Kanun...................................................................... 313
2. 3465 Sayılı Kanun ......................................................................314
3. 3996 Sayılı Kanun ...................................................................... 315
VIII. Kamu Hizmetlerinin Özelleştirilmesi .................................................316
Bölüm Kaynakçası .............................................................................................. 321
İkinci Bölüm
İDARENİN ÖZENDİRME VE
DESTEKLEME FAALİYETLERİ
Prof. Dr. Melikşah YASİN
I. Tanım .......................................................................................................... 325
II. Anayasal Temel ......................................................................................... 326
III. Özendirme ve Destekleme Faaliyeti Bakımından Kanunilik
İlkesi ............................................................................................................ 328
IV. Özendirme ve Destekleme Faaliyetinin Niteliği .............................. 331
V. Özendirme ve Destekleme Faaliyetinin Konusu ve Kapsamı ....... 332
XIV
VI. Özendirme ve Destekleme Faaliyetlerinin İşlevi ............................. 336
VII. Özendirme ve Destekleme Araçları .................................................... 337
VIII. Özendirme ve Destekleme Faaliyetine İlişkin İlkeler ..................... 338
A. Eşitlik İlkesine Uygun Olmalıdır .................................................. 338
B. Özendirme ve Destekleme Süreli veya Sürekli Olabilir ..........340
C. Tercih Edilen Destekleme Aracının Amaca Uygun
Olması Gerekir .................................................................................. 341
D. Özendirme ve Desteklemenin İstikrarı Gözetilmelidir .......... 341
IX. Özendirme ve Destekleme Faaliyetlerinin Denetlenmesi ve
Etki Analizi ................................................................................................ 342
Bölüm Kaynakçası ..............................................................................................344
Üçüncü Bölüm
KOLLUK FAALİYETLERİ
Dr. Öğr. Üyesi Özge OKAY TEKİNSOY
I. Kolluk Faaliyetinin Amacı Olarak Kamu Düzeni ............................ 345
A. Kamu Düzeninin Unsurları ...........................................................346
1. Dirlik ve Esenlik ......................................................................... 347
2. Güvenlik .......................................................................................348
3. Sağlık ............................................................................................. 349
B. Kamu Düzeninin İçeriğindeki Genişleme .................................. 350
II. İdari Kolluk-Adli Kolluk Ayrımı .......................................................... 351
A. Ayrımın Konusu ................................................................................ 351
B. Ayrımın Güçlükleri .......................................................................... 353
C. Ayrımın Önemi ................................................................................. 354
III. Genel İdari Kolluk-Özel İdari Kolluk ................................................. 356
IV. Kolluk Görevlileri .................................................................................... 358
A. Kolluk Makamları ............................................................................. 358
B. Kolluk Personeli ................................................................................ 359
1. Merkezi İdare Kolluk Personeli .............................................. 359
2. Belediye ve Köy Kolluk Personeli...........................................364
3. Özel İdari Kolluk Personeli ..................................................... 366
XV
V. Özel Hukuk Kişileri ve Kolluk Faaliyeti ............................................ 367
A. Özel İdari Kolluk Alanında Faaliyette Bulunan Özel
Hukuk Kişileri ................................................................................... 367
B. Genel İdari Kolluk ve Güvenlik Hizmeti .................................... 368
VI. Kolluk İşlem ve Usulleri ......................................................................... 371
A. Kolluk İşlemleri ................................................................................. 371
B. Kolluk Usulleri .................................................................................. 372
1. Yasaklama usulü ......................................................................... 372
2. İzin Usulü ..................................................................................... 374
3. Bildirim Usulü ............................................................................ 374
VII. Kolluk Tedbirlerinin Uygulanması ..................................................... 375
A. Re’sen İcra ve Zor Kullanma Yetkisi ............................................. 375
B. Kolluk Tedbirlerine Uyulmamasının Yaptırımları ................... 378
VIII. Kolluk Yetkisinin Sınırları ..................................................................... 380
A. Ölçülülük İlkesi ................................................................................. 380
1. Ölçülülük İlkesinin Unsurları ................................................. 380
2. İdari Yargı Denetiminde Ölçülülük İlkesinin
Uygulanması ............................................................................... 381
3. Yer ve Zaman Bakımından Ölçülülük ................................... 384
B. Özgürlükler Arasındaki Hiyerarşi Açısından Kolluk
Yetkisinin Sınırları............................................................................ 385
IX. Kolluk Yetkilerinin Yarışması ............................................................... 388
A. Genel Kolluk Makamları Arasında Yetki Yarışması ................. 389
B. Genel Kolluk Özel Kolluk Arasında Yetki Yarışması ............... 390
C. Özel Kolluklar Arasında Yetki Yarışması .................................... 393
X. Kolluk Yetkilerinin Genişlemesi .......................................................... 393
A. Anayasal Dayanak ............................................................................. 394
B. Olağanüstü Halin Uygulanması .................................................... 395
C. Olağanüstü Hal İlanına İlişkin İşlemlerin Yargısal Denetimi 396
D. Olağanüstü Hal Tedbirlerinin Yargısal Denetimi ..................... 397
Bölüm Kaynakçası ..............................................................................................400
XVI
Dördüncü Kısım
KAMU PERSONELİ
Birinci Bölüm
KAMU GÖREVLİLERİ
Prof. Dr. Nur KAMAN
I. Kamu Görevlisi Kavramı ....................................................................... 405
II. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na Göre Kamu
Görevlilerinin Türleri .............................................................................409
A. Memurlar .............................................................................................410
B. Sözleşmeli Personel ...........................................................................410
C. İşçiler .................................................................................................... 412
III. Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 Sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Yer Verilen Kamu
Görevlileri .................................................................................................. 413
İkinci Bölüm
DEVLET MEMURLUĞU
Prof. Dr. Nur KAMAN
I. Temel İlkeler ..............................................................................................418
II. Devlet Memurluğuna Giriş.................................................................... 421
A. Görevin Gerektirdiği Nitelikler .................................................... 421
B. Devlet Memurluğuna Girişte Sınav Şartı .................................... 425
C. Devlet Memuru Olabilmek İçin Aranan Şartlar ........................ 426
1. Genel Şartlar ............................................................................... 427
a. Türk Vatandaşı Olmak ....................................................... 427
b. Yaş Şartı ................................................................................. 428
c. Öğrenim Şartı ...................................................................... 429
d. Kamu Haklarından Mahrum Bulunmamak................. 430
e. Memuriyete Engel Teşkil Eden Ceza
Mahkumiyeti Bulunmamak ............................................. 430
XVII
f. Askerlik .................................................................................. 431
g. Sağlık ...................................................................................... 432
2. Özel Şartlar .................................................................................. 432
D. Aday Memurluk ................................................................................. 434
III. İstisnai Memurluklar............................................................................... 435
IV. Devlet Memurlarının Ödev ve Sorumlulukları, Hakları ve
Tabi Oldukları Yasaklar .......................................................................... 437
A. Devlet Memurlarının Ödev ve Sorumlulukları ......................... 437
1. Devlet Memurlarının Mali Sorumlulukları ......................... 439
B. Devlet Memurlarının Hakları ........................................................ 441
C. Devlet Memurlarının Tabi Olduğu Yasaklar .............................. 443
Üçüncü Bölüm
DİSİPLİN SORUŞTURMASI -
CEZA SORUŞTURMASI - GÖREVDEN
UZAKLAŞTIRMA
Prof. Dr. Nur KAMAN
I. Disiplin Soruşturması ............................................................................. 447
A. Genel Olarak Disiplin Suç ve Cezaları ......................................... 447
B. Disiplin Suç ve Cezaları ................................................................... 450
C. Disiplin Cezası Vermeye Yetkili Amir ve Kurullar ................... 453
D. Zamanaşımı........................................................................................ 453
E. Karar Süresi ........................................................................................ 454
F. Karar Usulü ve İspat ......................................................................... 454
G. Savunma Hakkı ................................................................................. 455
H. İtiraz ..................................................................................................... 457
I. Bir Üst Cezanın Uygulanması ....................................................... 458
J. Bir Alt Cezanın Uygulanması ........................................................ 458
K. Disiplin Cezalarının Sonuçları ...................................................... 459
L. Devlet Memurluğundan Ayrılanlar Hakkında Disiplin
Cezası Uygulaması ...........................................................................460
II. Ceza Soruşturması ..................................................................................460
XVIII
A. 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin
Yargılanması Hakkında Kanunun Kapsamı ............................... 462
1. Kişi Bakımından ........................................................................ 462
2. Konu Bakımından ......................................................................464
3. 4483 sayılı Kanunun İstisnaları ............................................. 465
B. Ön İnceleme .......................................................................................466
C. İtiraz .....................................................................................................468
D. Hazırlık Soruşturması .....................................................................469
III. Görevden Uzaklaştırma .........................................................................469
Dördüncü Bölüm
DEVLET MEMURLUĞUNUN SONA
ERMESİ
Prof. Dr. Nur KAMAN
I. Devlet Memurluğundan Çekilme ........................................................ 473
A. Çekilme ............................................................................................... 474
B. Çekilmiş Sayılma .............................................................................. 479
1. Görev Yerinin Terki Nedeniyle Çekilmiş Sayılma ............ 479
2. Bilgilerini Artırmak Üzere Yabancı Memleketlere
Gönderilenlerin Çekilmiş Sayılması .....................................480
3. Başka Yerde Göreve Atananların İşe Başlamamaları
Nedeniyle Çekilmiş Sayılmaları ............................................ 481
4. Terhis Edilenlerin Görevlerine Dönmemeleri
Nedeniyle Çekilmiş Sayılmaları ............................................ 482
5. Muvazzaf Askerliğe Ayrılan Memurların
Terhislerinde Göreve Başlamamaları Halinde
Çekilmiş Sayılma ....................................................................... 483
6. Aylıksız İzin Bitiminde Görevine Dönmeyenlerin
Çekilmiş Sayılması ....................................................................484
Kısım Kaynakçası ...............................................................................................484
XIX
Beşinci Kısım
KAMU MALLARI
Prof. Dr. Nur KAMAN
Giriş ....................................................................................................................... 491
I. Kamu Mallarının Tanımı ...................................................................... 492
II. Kamu Mallarının Türleri ....................................................................... 493
A. Orta Malları ....................................................................................... 494
B. Hizmet Malları .................................................................................. 495
C. Sahipsiz Mallar .................................................................................. 496
III. Kamunun Özel Malları........................................................................... 497
IV. Kamu Malı Niteliğinin Kazanılması ve Kaybı - tahsis....................500
V. Kamu Mallarının Hukuki Rejimi ........................................................ 505
A. Kamu Malları ve Özel Hukuk İşlemleri ...................................... 507
1. Kamu Malları ve Mülkiyet Hakkının Özel Hukuk
Kişilerine Devri .......................................................................... 507
2. Kamu Malları ve Özel Hukuk Kişileri Lehine Sınırlı
Ayni Hak Tesisi ............................................................................511
3. Kamu Malları ve Kira Benzeri Özel Hukuk Sözleşmeleri 515
4. Kamu Malları ve Haciz Yasağı .................................................516
5. Kamu Malları ve Kazandırıcı Zamanaşımı ile İktisap .......518
B. Kamu Malları ve Tapu Siciline Tescil ...........................................519
C. Kamu Malları ve Özel Koruma ..................................................... 521
VI. Kamu Mallarından Yararlanma Usulleri ............................................ 522
A. Genel Yararlanma ............................................................................. 523
B. Özel Yararlanma ................................................................................ 524
Bölüm Kaynakçası .............................................................................................. 528
XX
Altıncı Kısım
İDARİ USULLER
Birinci Bölüm
İDARİ USUL
Prof. Dr. Gül ÜSTÜN
I. İdari Usulün Tanımı ve Kavram ........................................................... 536
II. İdari Usulün İlkeleri ................................................................................ 537
A. Aleniyet İlkesi .................................................................................... 537
B. Katılım İlkesi ..................................................................................... 537
C. Dürüstlük ve İçtenlik İlkesi ............................................................ 538
D. Denge İlkesi ........................................................................................ 538
E. İnceleme ve Araştırma İlkesi .......................................................... 538
F. İdari İşlemin Gerekçeli Olması ..................................................... 539
G. İdari İşlemlerde İstikrar İlkesi ....................................................... 539
H. Usulde Paralellik İlkesi .................................................................... 539
III. İdari Usulün Kapsamı .............................................................................540
IV. İdari Usul Kanunu’nun Önemi ............................................................. 541
V. Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ................................................................ 543
İkinci Bölüm
KAMULAŞTIRMA
Prof. Dr. H. Eyüp ÖZDEMİR
I. Kamulaştırma Kavramı .......................................................................... 549
II. Kamulaştırma Usulünün Aşamaları ................................................... 549
A. Kamulaştırma Öncesi İşlemler ...................................................... 549
1. Kamulaştırma İçin Yeterli Ödeneğin Temin Edilmesi ..... 549
2. Kamu Yararı Kararı ................................................................... 550
3. Kamulaştırılacak Taşınmazın Tespiti ve İdari Şerh ........... 551
B. Kamulaştırma Aşaması ................................................................... 552
XXI
1. Satın Alma Usulü ....................................................................... 552
2. Kamulaştırma Bedelinin Mahkemece Tespiti ve
Taşınmaz Malın İdare Adına Tescili ..................................... 554
3. Trampa Yolu ile Kamulaştırma ............................................... 558
4. Acele Kamulaştırma .................................................................. 558
5. Hakların Sınırlandırılması ve Mülkiyetin İdareye
Geçmesi ........................................................................................ 562
C. Dava Hakkı ......................................................................................... 563
D. Bir İdareye Ait Taşınmaz Malın Diğer İdareye Devri .............. 563
E. Kamulaştırmadan Vazgeçme ve Geri Alma ................................564
1. İdarenin Tek Taraflı Vazgeçmesi ............................................564
2. Tarafların Anlaşmasıyla Vazgeçme ve Devir ....................... 565
3. Mal Sahibinin Geri Alma Hakkı ............................................ 566
Üçüncü Bölüm
KAMU İHALE KANUNU’NA GÖRE İHALE
USULÜ
Prof. Dr. H. Eyüp ÖZDEMİR
I. İhale Kavramı ........................................................................................... 569
II. Kamu İhale Kanunu’na Göre Temel İlkeler ....................................... 570
III. Kamu İhale Kanunu’nda Düzenlenen İhale Usulleri ....................... 573
A. Açık İhale Usulü ................................................................................ 573
B. Belli İstekliler Arasında İhale Usulü .............................................574
C. Pazarlık Usulü .....................................................................................574
IV. Kamu İhale Kanunu’nda Düzenlenen İhale Usulleri
Dışındaki Alım Yöntemleri ................................................................... 576
A. Doğrudan Temin .............................................................................. 576
B. Tasarım Yarışmaları ......................................................................... 577
V. İhale Sürecinde Verilen Tekliflerin Değerlendirilmesi ve
İhalenin Sonuçlandırılması ................................................................... 578
VI. İhale İşlemlerine Karşı Başvuru Yolları .............................................. 580
A. Şikayet Başvurusu ............................................................................. 580
XXII
B. İtirazen Şikayet Başvurusu ............................................................. 582
C. Yargısal Başvuru ................................................................................ 584
Dördüncü Bölüm
AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ
Prof. Dr. Gül ÜSTÜN
I. Amme Alacağının Tanımı ..................................................................... 585
II. Amme Alacağının Borçlusu .................................................................. 588
III. Amme Alacaklarının Tahsil Usulü ...................................................... 589
A. Amme Alacaklarının Korunması .................................................. 590
1. Teminat ........................................................................................ 590
2. İhtiyati Haciz .............................................................................. 594
3. İhtiyati Tahakkuk ...................................................................... 595
4. Diğer Korunma Hükümleri ..................................................... 597
B. Amme Alacağının Tahsili ............................................................... 597
1. Ödeme .......................................................................................... 598
a. Ödeme Zamanı .................................................................... 598
b. Ödeme Yeri ........................................................................... 598
c. Ödeme Şekilleri ................................................................... 598
2. Cebren Tahsil .............................................................................. 598
a. Ödeme Emri ......................................................................... 599
b. Teminatlı Alacaklıların Takibinde Bildirim ................ 601
c. Haciz ...................................................................................... 601
aa. Haczedilemeyecek Mallar ve Özel Düzenlemelere
Tabi Olan Mallar .......................................................... 603
bb. Üçüncü Kişiye Ait Mallar .......................................... 605
cc. Hacze İştirak .................................................................606
dd. Haciz Uygulamasının Sonuçları ...............................606
ee. Aciz Hali .........................................................................607
ff. Haczin Kaldırılabileceği Bazı Haller .......................607
d. Satış ........................................................................................608
3. İflas Yoluyla Takip .....................................................................608
XXIII
C. Amme Alacaklarının Düşmesi ......................................................609
1. Ödeme ..........................................................................................609
2. Zamanaşımı .................................................................................609
3. Terkin .............................................................................................611
Kısım Kaynakçası ............................................................................................... 612
Yedinci Kısım
İDARENİN SORUMLULUĞU
Prof. Dr. Turan Yıldırım
Prof. Dr. Gül Üstün
I. Yasama ve Yargı Faaliyetinden Dolayı Devletin Sorumluluğu ......617
II. İdarenin Sorumluluğunun Dayandığı Hukuki Esaslar ................... 629
A. Kusur Sorumluluğu (Hizmet Kusuru) ........................................ 631
B. Kusursuz Sorumluluk ...................................................................... 635
1. Tehlike (Risk) ............................................................................. 636
2. Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik ........................................ 637
3. Sosyal Risk ................................................................................... 639
C. İdarenin Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Durumlar .. 641
1. Tazmini Gereken Zarar Bulunmaması ................................. 641
2. Mücbir Sebepler-Beklenmeyen Haller .................................. 642
3. Zarar Görenin Veya Üçüncü Kişilerin Eylemi .................... 643
4. Kamu Görevlilerinin Görevden Ayrılabilen Kişisel
Kusurları ...................................................................................... 643
Bölüm Kaynakçası ..............................................................................................648
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.170,00 | 1.170,00 |
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.170,00 | 1.170,00 |
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.170,00 | 1.170,00 |


