Türkiye Muhasebe ve Finansal Raporlama Standartları TMS TFRS BOBİ FRS (VUK Değerleme Yaklaşımı)

Stok Kodu:
9786253613402
Boyut:
16x24
Sayfa Sayısı:
792
Basım Yeri:
Ankara
Baskı:
8
Basım Tarihi:
2026-11
Kapak Türü:
Karton
Kağıt Türü:
1.Hamur
%5 indirimli
1.555,00TL
1.477,25TL
Taksitli fiyat: 1 x 1.477,25TL
Havale/EFT ile: 1.403,39TL
9786253613402
403558
TMS TFRS BOBİ FRS
TMS TFRS BOBİ FRS Türkiye Muhasebe ve Finansal Raporlama Standartları (VUK Değerleme Yaklaşımı)
1477.25
Prof. Dr. Şeref Demir
 
 
 
İçindekiler
 
 
Kısaltmalar 
 
19
Birinci Bölüm
 
 
VUK VE TMS/TFRS DEĞERLEME (ÖLÇÜMLEME)
 
 
GENEL ESASLAR
 
 
1.1. GİRİŞ 
 
21
1.2. VUK, TMS/TFRS DEĞERLEME VE ÖLÇÜMLEME KAVRAMLARI 
 
23
1.3. DEĞERLEMENİN TANIMI VE UNSURLARI 
 
24
1.3.1. Vergi Matrahı 
 
25
1.3.2. İktisadi Kıymetler 
 
25
1.3.3. Takdir ve Tespit 
 
26
1.4. VERGİ USUL KANUNU'NDA DEĞERLEME GÜNÜ 
 
27
1.5. DEĞERLEMEDE ESAS 
 
29
1.6. KAVRAMSAL ÇERÇEVE 
 
30
1.6.1. TMS/TFRS’de Kavramsal Çerçeve 
 
30
1.6.2. BOBİ FRS’de Kavramsal Çerçeve 
 
32
İkinci Bölüm
 
 
VUK VE TMS/TFRS DEĞERLEME ÖLÇÜLERİ
 
 
2.1. VERGİ USUL KANUNU DEĞERLEME ÖLÇÜLERİ 
 
37
2.1.1. Maliyet Bedeli 
 
37
2.1.1.1. Değer Artırıcı Harcamalar 
 
39
2.1.1.2. Müteferri (Bağlantılı) Giderler 
 
40
2.1.1.3. Maliyet ve Alış Bedeli Arasındaki Farklar 
 
41
2.1.2. Borsa Rayici 
 
42
2.1.2.1. Fiyatlarda Bariz Kararsızlıklar Görülen Hallerde Değerleme 
 
42
2.1.2.2. Borsa Rayici İle Değerlemeye Tabi İktisadi Kıymetler 
 
43
2.1.3. Tasarruf Değeri 
 
45
2.1.3.1. Tasarruf Değeri Sübjektif Bir Değerleme Ölçüsü Değildir 
 
46
2.1.3.2. Tasarruf Değeri ile Değerleme Yapılan Haller 
 
47
2.1.4. Mukayyet Değer 
 
47
2.1.5. İtibari Değer 
 
48
2.1.6. Rayiç Bedel 
 
48
2.1.7. Vergi Değeri 
 
50
2.1.8. Emsal Bedeli ve Emsal Ücreti 
 
50
2.2. TMS/TFRS DEĞERLEME ÖLÇÜLERİ 
 
51
2.2.1. Tarihi Maliyet (Maliyet Bedeli) 
 
53
2.2.2. Cari Maliyet 
 
54
2.2.3. Gerçekleşebilir Değer 
 
55
2.2.4. Bugünkü Değer (Kullanım Değeri) 
 
56
2.2.5. Gerçeğe Uygun Değer 
 
57
2.3. VUK DEĞERLEME ÖLÇÜLERİNİN TFRS DEĞERLEME ÖLÇÜLERİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ 
 
58
2.3.1. Maliyet Bedeli 
 
58
2.3.2. Borsa Rayici 
 
60
2.3.3. Tasarruf Değeri 
 
61
2.3.4. Mukayyet Değer 
 
62
2.3.5. İtibari Değer 
 
62
2.3.6. Rayiç Bedel 
 
63
2.3.7. Emsal Bedeli 
 
64
2.3.8. Vergi Değeri 
 
67
Üçüncü Bölüm
 
 
MADDİ DURAN VARLIKLAR VE MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR DEĞERLEME VE MUHASEBE UYGULAMALARI
 
 
3.1. GAYRİMENKULLER 
 
69
3.1.1. Yasal Düzenleme 
 
69
3.1.2. Gayrimenkul Kavramı 
 
70
3.1.2.1. Türk Medeni Kanunu'nda Gayrimenkul Kavramı 
 
70
3.1.2.2. Gelir Vergisi Kanunu'nda Gayrimenkul Kavramı 
 
71
3.1.3. Bütünleyici Parça (Mütemmim Cüzü) 
 
72
3.1.4. Eklenti (Teferruat) 
 
72
3.1.5. Tesisat ve Makineler 
 
73
3.1.6. Gemiler ve Diğer Taşıtlar 
 
74
3.1.7. Gayri Maddi Haklar 
 
75
3.1.8. Gayrimenkullerin İşletmeye Ayni Sermaye Olarak Dahil Edilmesi 
 
76
3.2. GAYRİMENKULLERDE MALİYET BEDELİNE GİREN GİDERLER 
 
78
3.2.1. Yasal Düzenleme 
 
78
3.2.2. Satın Alma Halinde Maliyet Bedeli 
 
79
3.2.2.1. Gümrük Vergileri, Nakliye ve Montaj Giderleri 
 
79
3.2.2.2. Yeni Bina İnşasında Arsa Maliyetleri 
 
82
3.2.3. İhtiyari (İsteğe) Bağlı Giderler 
 
85
3.2.4. Finansman Giderleri 
 
85
3.2.4.1. Döviz Kredisi Kullanılması Halinde Faiz ve Kur Farkları 
 
87
3.2.4.2. Finansman Giderlerine Dair Bazı Yargı Kararları 
 
88
3.3. İNŞA VE İMAL GİDERLERİ 
 
89
3.4. GAYRİMENKULLERDE MALİYET BEDELİNİN ARTMASI 
 
91
3.4.1. Yasal Düzenleme 
 
91
3.4.2. Giderlerin Maliyet Bedeline Dahil Edilme Koşulları 
 
92
3.4.2.1. Yapılan Harcamanın Normal Bakım, Tamir ve Temizleme Gideri Olmaması 
 
92
3.4.2.2. Yapılan Harcamanın Varlıkları Genişletmek veya İktisadi Kıymetini Artırmak Maksadıyla Yapılan Giderlerden Olması 
 
93
3.4.2.3. İktisadi Kıymetin İtfasının Tamamlanmasından Sonra Yapılan ve Faydalı Ömrü Artıran Giderlerden Olmaması 
 
96
3.4.2.4. Gemiler ve Motorlu Kara Nakil Vasıtalarında Maliyet Bedeline Eklenmesi Gereken Giderler 
 
98
3.4.2.5. İktisadi Kıymetin Olağanüstü Değer Kayıpları Nedeniyle Yapılan Giderler 
 
99
3.5. DEMİRBAŞ EŞYALARIN DEĞERLEMESİ 
 
100
3.5.1. Yasal Düzenleme 
 
100
3.5.2. Alet, Edevat, Mefruşat ve Demirbaş Kavramları 
 
100
3.5.3. Demirbaşların Maliyet Bedeli Kapsamında Sayılan Giderler 
 
101
3.5.4. Demirbaşların Maliyet Bedeli Dışında Değerlemeye Tabi Tutulacağı Haller 
 
102
3.6. TMS/TFRS'DE MADDİ DURAN VARLIKLARDA DEĞERLEME 
 
102
3.6.1. Maliyet Bedelinin Unsurları 
 
104
3.6.2. Günlük Bakım Maliyetleri 
 
106
3.6.3. Parçaların Yenilenmesi, Değiştirilmesi, Düzenli Kontrollerde Oluşan Giderler 
 
106
3.6.4. İlk İktisaptan Sonraki Değerlemeler 
 
106
3.6.4.1. Maliyet Modeli 
 
107
3.6.4.2. Yeniden Değerleme Modeli 
 
107
3.6.5. Maddi Duran Varlıklarda Değer Düşüklüğü 
 
109
3.6.6. Muhasebe Uygulamaları 
 
110
3.6.7. Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller 
 
132
3.6.7.1. Genel Bilgi 
 
132
3.6.7.2. Değerleme 
 
134
3.6.7.2.1. Başlangıç Değerlemesi 
 
134
3.6.7.2.2. Dönem Sonu Değerlemesi 
 
135
3.6.7.3. Gerçeğe Uygun Değer Yöntemi 
 
136
3.6.7.4. Maliyet Yöntemi 
 
137
3.6.7.5. Yatırım Amaçlı Gayrimenkul Sınıfına Transferi veya Bu Sınıftan Transfer 
 
137
3.6.7.6. Elden Çıkarma 
 
139
3.6.7.7. Muhasebe Uygulamaları 
 
139
3.6.8. Maddi Duran Varlık Grubuyla İlgili Açıklamalar 
 
144
3.6.9. Yatırım Amaçlı Gayrimenkullerle İlgili Açıklamalar 
 
147
3.7. TMS/TFRS'DE MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLARDA DEĞERLEME 
 
151
3.7.1. Maddi Olmayan Duran Varlığın Maliyeti 
 
154
3.7.2. Maddi Olmayan Duran Varlığın İlk İktisabından Sonra Oluşan Harcamalar 
 
159
3.7.3. İşletme İçi Yaratılan Şerefiye 
 
159
3.7.4. Giderlerin Muhasebeleştirilmesi 
 
161
3.7.5. İlk İktisaptan Sonra Ölçme (Değerleme) 
 
162
3.7.6. Maddi Olmayan Duran Varlıklarla İlgili Açıklamalar 
 
165
3.7.7. Muhasebe Uygulamaları 
 
172
3.8. VUK UYARINCA GAYRİMENKULLERİN DEĞERLEMESİNİN TMS BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ 
 
177
3.8.1. Kavramsal Farklar 
 
178
3.8.2. Maliyet Bedelinin Unsurlarında Farklar 
 
179
3.8.2.1. Borçlanma Maliyetlerinde Farklar 
 
179
3.8.2.2. İhtiyari Gider Farkları 
 
180
3.8.3. Arsa ve Bina Değerlerinin Ayrıştırılması Farkı 
 
180
3.8.4. Parça Amortisman Farkı 
 
181
3.8.5. Yeniden Değerleme Model Farkı 
 
182
3.9. VUK UYARINCA GAYRİMADDİ HAKLARIN DEĞERLEMESİNİN TMS BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ 
 
182
3.9.1. Değerleme Ölçüsü Farkı 
 
184
3.9.2. İlk İktisaptan Sonra Oluşan Harcamalarda Farklar 
 
185
3.9.3. Borçlanma Maliyetleri Farkı 
 
186
3.9.4. Yeniden Değerleme Model Farkı 
 
186
3.10. AMORTİSMANLAR 
 
187
3.10.1. Yasal Düzenlemeler ve Genel Açıklamalar 
 
187
3.10.2. Amortisman Ayırma Koşulları 
 
189
3.10.2.1. Envantere Dahil Olma Koşulu 
 
190
3.10.2.2. İktisadi Kıymetin Faydalı Ömrünün Bir Yıldan Fazla Olması Koşulu 
 
191
3.10.2.3. İktisadi Kıymetin Yıpranmaya, Aşınmaya veya Kıymetten Düşmeye Maruz Bulunması Koşulu 
 
192
3.10.2.4. Gayrimenkuller ve Gayrimenkuller Gibi Değerlenen Kıymetlerden Olma Koşulu 
 
194
3.10.2.5. İktisadi Kıymetin Maliyet Bedelinin Belli Bir Haddin Üstünde Olma Koşulu 
 
194
3.10.3. Amortisman Uygulama Süreleri 
 
195
3.10.4. Amortisman Yöntemleri 
 
200
3.10.4.1. Normal (Doğrusal) Amortisman 
 
200
3.10.4.2. Azalan Bakiyeler Üzerinden Amortisman Usulü 
 
201
3.10.4.3. Kullanıma Göre Amortisman Yöntemi 
 
203
3.10.5. Fevkalade Amortisman 
 
204
3.10.6. Madenlerde Amortisman 
 
206
3.10.7. Özel Maliyet Bedellerinin İtfası 
 
207
3.10.7.1. Genel Bilgi 
 
207
3.10.7.2. THP'de Özel Maliyetler 
 
208
3.10.7.3. Özel Maliyet Bedelinin Oluşmasının Koşulları 
 
210
3.10.7.4. Özel Maliyet Harcamalarının Sözleşmede Koşul Olarak Yer Alması 
 
211
3.10.7.5. Özel Maliyet Bedelinin İtfa Süresi 
 
211
3.10.7.6. Özel Maliyetlerin İtfasının Başlayacağı Yıl 
 
212
3.10.7.7. Kiralayan Açısından Özel Maliyet Bedelinin Tabi Olacağı İşlemler 
 
213
3.10.7.8. Özel Maliyet Tertibatının Kira Süresinin Sonunda Sökülüp Götürülmesi 
 
214
3.10.7.9. Kiracı Tarafında Mevcut Bir Tesisatın Tamamen Yenilenmesi Nedeniyle Yapılan Giderler 
 
214
3.10.7.10. İlişkili Taraflar Arasında Kiralamalarda Özel Maliyetler 
 
214
3.10.7.11. Yap İşlet Devret Modeli ve Tevkifat Uygulaması 
 
215
3.10.8. VUK Uygulamasında Amortismana Tabi Malların Satılması 
 
218
3.10.9. Amortismana Tabi Malların Sigorta Tazminatı 
 
222
3.10.10. Kıst ve Parça Amortisman 
 
223
3.10.11. Değer Artırıcı Harcamalar İçin Örnek Uygulamalar 
 
231
3.10.11.1. Fonksiyon Artıcı Harcamalar İçin Örnek Uygulama 
 
231
3.10.11.2. Faydalı Ömrü Uzatıcı Harcamalar İçin Örnek Uygulama 
 
232
3.10.12. Bina ve Arazide Amortisman 
 
232
3.10.13. Vergi Usul Kanunu'na Göre Maddi Olmayan Duran Varlıkların İtfası 
 
234
3.10.14. TMS ve Vergi Usul Kanunu Açısından Amortisman Uygulama Farklılıkları ve Benzerlikleri 
 
235
3.10.14.1. Amortisman Ayırma Koşulları Açısından Farklılıklar ve Benzerlikler 
 
235
3.10.14.2. Amortismana Tabi Tutarın Saptanmasında Farklılıklar ve Benzerlikler 
 
236
3.10.14.3. Faydalı Ömür Bakımından Farklılıklar ve Benzerlikler 
 
237
3.10.14.4. Amortisman Yöntemleri ve Yöntem Seçimi Açısından Farklılıklar ve Benzerlikler 
 
239
Dördüncü Bölüm
 
 
STOKLARIN DEĞERLEMESİ VE
 
 
MUHASEBE UYGULAMALARI
 
 
4.1. GİRİŞ 
 
243
4.1.1. Yasal Düzenlemeler 
 
244
4.1.2. Maliyet Bedeli İle Değerleme 
 
245
4.1.2.1. Satın Alınan Emtiada Maliyet Bedeli 
 
246
4.1.2.2. İmal Edilen Emtiada Maliyet Bedeli 
 
247
4.1.2.2.1. Mamulün Vücuda Getirilmesi İçin Sarf Edilen İptidai ve Hammadde Bedeli 
 
248
4.1.2.2.2. Mamule İsabet Eden İşçilik Bedeli 
 
250
4.1.2.2.3. Genel Üretim Giderlerinden Mamule Düşen Hisse 
 
251
4.1.2.2.4. Genel İdare Giderlerinden Mamule Düşen Hisse 
 
252
4.1.2.2.5. Ambalajlı Olarak Piyasaya Sürülmesi Zorunlu Olan Ürünlerde Ambalaj Malzemesinin Bedeli 
 
253
4.1.2.3. Manipülasyona Tabi Tutulan Mallarda Maliyet Bedeli 
 
254
4.1.4. Emtia Değerlemesinde Finansman Giderleri 
 
255
4.1.5. Emtia Niteliğindeki Altının ve Altın Kredisinin Değerlemesi 
 
258
4.1.6. Stok Değerleme Yöntemleri 
 
260
4.2. EMTİADA DÜŞÜK BEDELLE DEĞERLEME VE KIYMETİ DÜŞEN MALLAR 
 
262
4.2.1. Genel Bilgi 
 
262
4.2.2. Emtiada Düşük Bedelle Değerleme 
 
263
4.2.2.1. Ortalama Fiyat Esası 
 
264
4.2.2.2. Maliyet Bedeli Esası 
 
267
4.2.2.3. Takdir Esası 
 
267
4.2.3. Kıymeti Düşen Mallar 
 
270
4.2.4. İmalat Artıklarının Değerlemesi 
 
271
4.2.5. Zayi Olan Mallar 
 
272
4.2.5.1. Zayi Olan Mallara Ait KDV 
 
275
4.2.5.2. Değer Düşüklüğü Halinde KDV 
 
277
4.2.5.3. Fire Sonucu Meydana Gelen Kayıplar 
 
277
4.2.6. Kıymeti Düşen Mallardan Sayılmayan Haller 
 
278
4.2.6.1. Çalınan Mallar 
 
278
4.2.6.2. Modası Geçen Emtianın Değerlemesi 
 
279
4.2.6.3. Alıcıya Geri Ödemeler ve İade Alınan Mallar 
 
280
4.2.6.4. İmalat Süreci Dışında Oluşan Fireler 
 
281
4.2.7. Zayi Olan Mallara Ait KDV'nin Beyannamede Gösterilme Şekli 
 
282
4.3. TMS VE BOBİ FRS UYARINCA STOKLARIN DEĞERLEMESİ 
 
284
4.3.1. Net Gerçekleşebilir Değer 
 
286
4.3.2. Net Gerçekleşebilir Değer Esasının Uygulanabileceği Durumlar 
 
287
4.3.3. Stokların Maliyeti 
 
288
4.3.3.1. Stokların Satın Alma Maliyeti 
 
289
4.3.3.2. Dönüştürme Maliyetleri 
 
290
4.3.3.2.1. Genel Üretim Maliyetlerinin Dönüştürme Maliyetlerine Dağıtımı 
 
292
4.3.3.2.2. Birlikte Üretilen Ürünler 
 
294
4.3.3.3. Diğer Maliyetler 
 
295
4.3.3.4. Stokların Maliyetine Alınmayan Giderler 
 
296
4.3.3.5. Stokların Borçlanma Maliyetleri 
 
297
4.3.4. Hizmet Sunan İşletmelerde Stok Maliyeti 
 
298
4.3.5. Tarımsal Ürünlerin Maliyeti 
 
299
4.3.6. Maliyetin Ölçümüyle İlgili Teknikler 
 
300
4.3.7. Stok Maliyetlerini Hesaplama Yöntemleri 
 
302
4.3.8. Muhasebe Uygulamaları 
 
304
4.4. VUK UYARINCA EMTİA DEĞERLEMESİNİN TMS BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ 
 
323
4.4.1. Genel Açıklamalar 
 
323
4.4.2. Borçlanma Maliyetlerinin Değerlemesinde Farklılıklar 
 
324
4.4.3. Genel Yönetim Giderlerinin Maliyete Yüklenmesinde Farklılık 
 
325
4.4.4. Sabit Genel Üretim Maliyetlerinin Dağıtımında Farklılıklar 
 
325
4.4.5. Stok Değerleme Yöntemleri Arasındaki Farklılıklar 
 
327
4.4.6. Hizmet Maliyetlerinin Stoklanmasında Farklılıklar 
 
328
4.4.7. Stoklarla İlgili Açıklanacak Hususlar 
 
331
4.4.8. Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Ayrılmasında VUK, TMS/TFRS Uygulama Farklılıkları 
 
332
Beşinci Bölüm
 
 
MENKUL KIYMETLERİN DEĞERLEMESİ VE
 
 
MUHASEBE UYGULAMALARI
 
 
5.1. MENKUL KIYMETLERİN TANIMI VE TÜRLERİ 
 
335
5.1.1 Türk Ticaret Kanunu'nda Yer Alan Düzenlemeler 
 
335
5.1.2. Sermaye Piyasası Mevzuatında Yer Alan Düzenlemeler 
 
337
5.2. VUK UYARINCA MENKUL KIYMETLERİN DEĞERLEMESİ 
 
341
5.3. ALIŞ BEDELİ İLE DEĞERLEMEYE TABİ MENKUL KIYMETLER 
 
342
5.4. VUK'A GÖRE HİSSE SENETLERİNİN DEĞERLEMESİ 
 
343
5.4.1. Hisse Senetlerinin İktisap Tarihi 
 
343
5.4.2. Döviz Cinsinden Borçla Edinilen Hisse Senetleri 
 
344
5.4.3. Yabancı Hisse Senetleri 
 
345
5.4.4. Bedelsiz Alınan İştirak Hisseleri ve Hisse Senetleri 
 
346
5.5. YATIRIM FONU KATILMA BELGELERİNİN DEĞERLEMESİ 
 
347
5.6. VUK'DA EUROBONDLAR, GELİR ORTAKLIĞI SENETLERİ, HİSSE SENEDİNE DÖNÜŞTÜRÜLEBİLİR TAHVİLLERİN DEĞERLEMESİ 
 
348
5.6.1. Eurobondlar 
 
348
5.6.2. Gelir Ortaklığı Senetleri 
 
348
5.6.3. Hisse Senedine Dönüştürülebilir Tahvil 
 
348
5.7. VUK'DA BORSA RAYİCİ VEYA KIST GETİRİ ESASINDA DEĞERLEME 
 
349
5.8. VERGİ MEVZUATI UYARINCA UYGULAMA ÖRNEKLERİ 
 
350
5.9. TMS/TFRS DEĞERLEME 
 
351
5.9.1. Finansal Varlıkların TMS/TFRS Değerlemesi 
 
352
5.9.2. Finansal Varlıkların Değerlemesi 
 
353
5.9.3. Hisse Senetlerinin TMS/TFRS Kapsamında Değerlemesi 
 
355
5.9.3.1. Gerçeğe Uygun Değer Farkı Kar veya Zarara Yansıtılan Finansal Varlıklar 
 
356
5.9.3.2. Satılmaya Hazır Finansal Varlıklar 
 
359
5.9.3.2.1. Gerçeğe Uygun Değeri Tespit Edilebilen Finansal Varlıklar 
 
359
5.9.3.2.2. Maliyet ile değerlemeye tabi finansal varlıklar: 
 
363
5.9.4. Tahvil Senet ve Bonolarının TMS/TFRS Kapsamında Değerlemesi 
 
364
5.9.5. TMS/TFRS İştiraklerdeki Yatırımların Değerlemesi ve Muhasebe Uygulamaları 
 
370
5.9.5.1. Genel bilgi 
 
370
5.9.5.2. İştiraklerdeki Yatırımların Değerlemesi 
 
371
5.9.5.3. İştiraklerdeki Yatırımların İlişkin Muhasebe Uygulamaları 
 
372
5.9.5.3.1. Öz kaynak Yöntemi Örnek Uygulama 
 
372
5.9.5.3.2. Maliyet Yöntemine İlişkin Örnek 
 
375
5.9.6. Türev Ürünlerin Değerlemesi ve Muhasebe Uygulamaları 
 
378
5.9.6.1. Tanımlar 
 
378
5.9.6.1.1. Futures 
 
378
5.9.6.1.2. Forward 
 
380
5.9.6.1.3. Options 
 
380
5.9.6.1.4. Swaps 
 
381
5.9.6.2. Türev Ürünlerin Değerlemesi 
 
385
5.9.6.3. Türev Sözleşmelerin TMS/TFRS Değerleme Düzenlemeleri 
 
386
5.9.6.3.1. Etkin Koruma Oranının Belirlenmesi 
 
388
5.9.6.3.2. Net Pozisyonun Finansal Riskten Korunma İşlemine Konu Edilmesi 
 
389
5.9.6.3.3. Finansal Riskten Korunma İşlemlerine Örnekler 
 
389
5.9.6.3.4. Finansal Riskten Korunma İşleminin Etkinliğinin Değerlendirilmesi 
 
390
5.9.6.5. Türev Ürünlerin Vergi Mevzuatına Göre Değerlemesi 
 
393
5.9.6.5.1. Forward İşlemleri 
 
393
5.9.6.5.2. Swap İşlemleri 
 
394
5.9.6.5.3. Opsiyon Sözleşmeleri 
 
400
5.9.6.5.4. Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası işlemleri 
 
403
5.9.6.5.5. Aracı Kuruluş Varantları 
 
403
5.9.6.6. Muhasebe Uygulamaları 
 
404
Altıncı Bölüm
 
 
ALACAKLAR VE BORÇLARIN DEĞERLEMESİ VE
 
 
MUHASEBE UYGULAMALARI
 
 
6.1. VERGİ USUL KANUNU DEĞERLEME HÜKÜMLERİ 
 
409
6.1.1. Alacaklar 
 
409
6.1.2. Borçlar 
 
409
6.1.3. Yabancı Para ile Olan Alacaklar ve Borçlar 
 
410
6.1.4. Çıkarılmış Tahviller 
 
410
6.1.5. Değersiz Alacaklar 
 
410
6.1.6. Şüpheli Alacaklar 
 
410
6.1.7. Vazgeçilen Alacaklar 
 
411
6.2. TMS/TFRS'YE GÖRE ALACAKLARIN VE BORÇLARIN DEĞERLEMESİ 
 
411
6.2.1. Sınıflandırma 
 
411
6.2.2. Finansal Varlıkların Sınıflandırılması ve Değerlemesi 
 
413
6.2.3. Finansal Borçların Sınıflandırılması ve Değerlemesi 
 
413
6.2.4. Etkin Faiz Yöntemi 
 
414
6.2.5. "TFRS 9 Finansal Araçlar" Standardı 
 
414
6.3. VUK'A GÖRE REESKONT UYGULAMASI 
 
416
6.3.1. Genel Açıklamalar 
 
416
6.3.2. Reeskont İşlemlerinde Yasal Düzenlemeler ve Şartlar 
 
418
6.3.2.1. Yasal Düzenlemeler 
 
418
6.3.2.2. Reeskont Uygulamasının Şartları 
 
419
6.3.3. Reeskont İşlemlerinde Özellikli Hususlar 
 
421
6.3.3.1. Alacak Senetlerinin Reeskonta Tabi Tutulması VUK'a Göre İhtiyaridir 
 
421
6.3.3.2. Vadeli Çekler İçin Reeskont Hesaplanmaz 
 
422
6.3.3.3. Teminata Verilmiş Senetler İçin Reeskont Uygulaması 
 
424
6.3.3.4. Tahsile Verilmiş Senetler Reeskont Konusu Yapılabilir 
 
425
6.3.3.5. Hatır Senetleri İçin Reeskont Hesaplanmaz 
 
425
6.3.3.6. Senet Tutarlarının KDV Kısmı İçin Reeskont Hesaplanmaz 
 
426
6.3.3.7. Avans Niteliğinde Alacaklar İçin Reeskont Hesaplanmaz 
 
426
6.3.3.8. Vadeli Satış Kampanyalarında Belge Düzenlenmeksizin Senede Bağlanan Alacaklara Reeskont Ayrılmaz 
 
427
6.3.3.9. Finansal Kiralama Kapsamında Alacak ve Borçlar İçin Reeskont Hesaplanmaz 
 
428
6.3.3.10. Faktoring Şirketlerine Devredilen Senede Bağlı Alacaklar İçin Faktoring Şirketi Reeskont Ayırır 
 
428
6.3.3.11. Müflisten Olan Alacaklar Reeskonta Tabi Tutulmaz 
 
428
6.3.3.12. Yıllara Sari İnşaat ve Onarma İşleriyle İlgili Alacak Senetleri İçin Reeskont 
 
428
6.3.3.13. Şüpheli Alacaklar İçin Reeskont Hesaplanmaz 
 
429
6.3.3.14. Senetli Alacak ya da Borca Faiz Yürütülmesi Halinde Reeskont Uygulaması 
 
429
6.3.3.15. Senette Faiz Nispeti Açıklanmamışsa T.C. Merkez Bankası Kısa Vadeli Avans Oranı Esas Alınır 
 
430
6.3.3.16. Yabancı Para Cinsinden Alacaklar ve Borçlar İçin LIBOR Esas Alınır 
 
431
6.3.3.17. Reeskont Geçici Vergi İçin Hesaplanabilir 
 
432
6.3.4. VUK'a göre Reeskont Hesaplama ve Muhasebe Kayıtları 
 
433
6.4. VUK'A GÖRE DEĞERSİZ ALACAKLAR 
 
439
6.4.1. Değersiz Alacaklar ve Şüpheli Alacaklar Arasındaki Farklılıklar 
 
440
6.4.1.1. Tahsil Kabiliyetine Bağlı Olarak Sınıflandırma Farklılığı 
 
440
6.4.1.2. Giderleştirmede Yöntem Farkı 
 
441
6.4.1.3. Ticari Kazancın Oluşumunda Hâsılat Kayıtlarına İntikal Şartı Farklılığı 
 
442
6.4.1.4. Tutulan Defterin Türüne Göre Oluşan Farklılık 
 
443
6.4.1.5. Belgelendirme Özellikleri Bakımından Farklılık 
 
444
6.4.2. Özellikli Hususlar 
 
446
6.4.2.1. Aciz Vesikasına Bağlanan Alacaklar 
 
446
6.4.2.2. Konkordato Sonucu Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar 
 
447
6.4.2.3. Değersiz Alacakların Gider Yazılacağı Dönem 
 
451
6.4.2.4. Sonradan Tahsil Edilen Değersiz Alacaklar 
 
452
6.4.2.5. Karşılık Ayrılmış Bir Alacağın Değersiz Hale Gelmesi 
 
452
6.4.3. Değersiz Alacakların Muhasebe İşlemleri 
 
452
6.5. ŞÜPHELİ ALACAKLAR 
 
455
6.5.1. Tekdüzen Hesap Çerçevesine Göre Şüpheli Alacaklar 
 
456
6.5.2. TMS/TFRS Yönünden Alacaklar İçin Karşılık Ayırma Şartları 
 
458
6.5.3. TMS/TFRS Yönünden Karşılık Tutarının Tespiti 
 
459
6.5.4. Şüpheli Alacak Karşılığı Hesaplama Yöntemleri 
 
461
6.5.4.1. Fiili Tespite Dayalı Karşılık Ayırma Yöntemi 
 
461
6.5.4.2. Tahmine Dayalı (Götürü) Karşılık Ayırma Yöntemi 
 
465
6.5.4.2.1. Satışların Yüzdesi (Gelir Tablosu) Yaklaşımı 
 
466
6.5.4.2.2. Alacakların Yüzdesi (Bilânço) Yaklaşımı 
 
468
6.5.4.2.2.1. Klasik Bilanço Yaklaşımı 
 
468
6.5.4.2.2.2. Yaşlandırma Tablosu Yaklaşımı 
 
469
6.5.5. Vergi Mevzuatında Şüpheli Alacaklar 
 
471
6.5.5.1. Alacağın Ticari Kazancın Elde Edilmesi ve İdame Ettirilmesi İle İlgili Olması Şartı 
 
472
6.5.5.2. Alacağın Dava veya İcra Safhasında Olması Şartı 
 
473
6.5.5.3. Dava ve İcra Takibine Değmeyecek Derecede Küçük Alacaklar 
 
474
6.5.5.4. Bilânço Esasına Göre Defter Tutma Şartı 
 
475
6.5.5.5. Alacağın Teminata Bağlanmamış Olması Şartı 
 
476
6.5.5.5.1. Alacağın Teminatlı Sayıldığı Durumlar 
 
476
6.5.5.5.2. Haciz Yoluyla Teminata Bağlanan Alacaklar 
 
477
6.5.5.5.3. Teminatın Ortadan Kalkması veya Değerini Yitirmesi 
 
478
6.5.5.6. Tasarruf Değerine Göre Karşılık Ayrılması Şartı 
 
478
6.5.5.6.1. Tasarruf Değerine Göre Karşılık Ayrılması 
 
478
6.5.5.6.2. Tasarruf Değerine Göre Karşılık Ayrılmasına Dair Görüşler 
 
483
6.5.6. Özellikli Hususlar 
 
484
6.5.6.1. Karşılık Ayrılması Gereken Dönem 
 
484
6.5.6.2. Borcun Yeniden Yapılandırılması Halinde Karşılık Ayrılması 
 
486
6.5.6.3. Kamu Kurumlardan Olan Alacaklar 
 
487
6.5.6.4. İflas ve Konkordato Halinde Karşılık Ayırma 
 
488
6.5.6.5. Dövize Bağlı Alacaklarda Karşılık Ayırma 
 
489
6.5.6.6. Yurt Dışından Olan Alacaklarda Karşılık Ayrılması 
 
491
6.5.6.7. Şahıs Şirketlerinden Olan Alacaklarda Karşılık Ayrılması 
 
491
6.5.6.8. KDV İçin Karşılık Ayrılması 
 
492
6.5.6.9. Avanslar İçin Karşılık Ayrılması 
 
493
6.5.6.10. İlişkili Taraflardan Alacaklarda Karşılık Ayrılması 
 
495
6.5.6.11. Karşılık Ayrılan Alacaklara Dair Mahkeme Dava Dosyalarının İncelenmesi 
 
496
6.6. VUK'DA VAZGEÇİLEN ALACAKLAR 
 
496
6.6.1. Vazgeçilen Alacakların Özellikleri 
 
497
6.6.1.1. Vazgeçilen Alacaklar Borçluya Dair Düzenlemeleri İçermektedir 
 
497
6.6.1.2. Vazgeçilen Alacaklarda Vergi Erteleme Avantajı Bilanço Esasına Göre Defter Tutan Mükelleflere Tanınmıştır 
 
497
6.6.1.3. Konkordato Halinde Vazgeçilen Alacak, Alacaklı Bakımından Değersiz Alacak Mahiyetindedir 
 
498
6.6.1.4. Sulh Yoluyla Vazgeçilen Alacaklar Kanaat Verici Bir Vesika İle Tevsik Edilmelidir 
 
498
6.6.1.5. Yurtdışından Tahsil Edilemeyen Alacaklar Götürü Gider Kapsamında Değerlendirilemez 
 
499
6.6.1.6. Vazgeçilen Alacaklar Geçmiş Yıl Zararlarıyla veya Diğer Karlardan Mahsup Edilemez 
 
500
6.6.2. Vazgeçilen Alacakların Muhasebeleştirilmesi 
 
501
6.6.3. Üç Yıllık Sürenin Hesaplanması 
 
503
6.7. ALACAKLARDA KUR DEĞERLEMESİ 
 
504
6.8. VUK VE TMS/TFRS'DE ALACAK VE BORÇ HESAPLARI 
 
506
6.9. ALINAN VE VERİLEN ÇEKLERİN VUK VE TMS/TFRS DEĞERLEMESİ 
 
509
6.9.1. Genel Açıklamalar 
 
509
6.9.2. VUK Uyarınca Çeklerin Değerlemesi 
 
510
6.9.3. TMS/TFRS Uyarınca Çeklerin Değerlemesi 
 
510
6.9.4. Yabancı Paraya Dayalı Vadeli Çeklerin TMS/TFRS Değerlemesi 
 
511
6.9.5. Çeklerde Reeskont 
 
512
6.9.5.1. VUK 64 No.lu Sirküler Öncesi Uygulama 
 
512
6.9.5.2. VUK 64 No.lu Sirküler Sonrası Uygulama 
 
513
6.10. BANKA HESAPLARININ DEĞERLEMESİ 
 
518
6.10.1. VUK'a Göre Banka Hesaplarının Değerlemesi 
 
518
6.10.1.1. Repo İşlemlerinin Değerlemesi 
 
519
6.10.1.2. Tevkif Edilen Vergilerin Mahsubu 
 
520
6.10.2. TMS/TFRS'ye Göre Bankalar Hesabının Değerlemesi 
 
520
6.10.3. VUK ve TMS/TFRS Örnek Uygulama 
 
522
6.11. ALACAKLAR VE BORÇLARIN DEĞERLEMESİ 
 
524
6.11.1. Genel Açıklamalar 
 
524
6.11.2. Senetsiz Alacaklar Uygulama Örneği 
 
526
6.11.3. Banka Kredilerinin Değerlemesi ve Uygulamalar 
 
527
6.11.3.1. Banka Kredilerinin VUK ve TMS/TFRS İçin Uygulama Örneği 
 
527
6.13. ÇIKARILMIŞ TAHVİLLERİN DEĞERLEMESİ 
 
533
6.13.1. Genel Açıklamalar 
 
533
6.13.2. Tekdüzen Hesap Planında Çıkarılmış Tahviller, Bonolar ve Senetler 
 
534
6.13.3. Çıkarılmış Tahvillerin VUK Değerlemesi 
 
535
6.13.4. VUK'a Göre İtibari Değerle Değerleme Mecburiyeti 
 
537
6.13.5. Değerlemeye İlişkin Çeşitli Yaklaşımlar 
 
538
6.13.6. Tevkifat Uygulaması 
 
540
6.13.7. Çıkarılmış Tahvillerin Değerlemesi ve Muhasebe Kayıtları 
 
540
Yedinci Bölüm
 
 
KASA MEVCUTLARININ DEĞERLEMESİ VE
 
 
MUHASEBE UYGULAMALARI
 
 
7.1. GİRİŞ 
 
547
7.2. KASANIN ENVANTERİ VE DEĞERLEMESİ 
 
547
7.2.1. Türk Lirası Kasa Mevcutlarının Değerlemesi 
 
548
7.2.2. Yabancı Paraların Kur Değerlemesi 
 
548
7.2.2.1. VUK'a Göre Kur Değerlemesi 
 
548
7.2.2.3. TMS/TFRS'ye Göre Kur Değerlemesi 
 
550
7.2.2.4. Yabancı Paraların Değerlemesinde Kesin Mizanın Çıkarılması 
 
551
7.2.2.5. Geçici Verginin Hesaplanmasında Kur Değerlemesi 
 
552
7.2.3. Sayım ve Tesellüm Noksanlıkları 
 
553
7.2.3.1. Kasa Noksanı 
 
553
7.2.3.1.1. Kasa Noksanlığının Nedenleri 
 
553
7.2.3.1.2. Sayım Noksanlıklarında Cezalı Vergi Tarhiyatına Konu Olabilecek Hususlar 
 
554
7.2.3.1.3. Kasadan Sorumlu Personelin Zimmetine Para Geçirmesi 
 
555
7.2.3.1.4. Kasa Noksanlığının Hırsızlık Dolayısıyla Meydana Gelmesi 
 
556
7.2.3.1.5. Kasa Noksanlıklarına Dair Örnekler ve Muhasebe Kayıtları 
 
556
7.2.3.2. Kasa Fazlası 
 
558
7.2.3.2.1. Kasa Fazlalığının Nedenleri 
 
558
7.2.3.2.2. Sayım Fazlalıklarında Cezalı Vergi Tarhiyatına Konu Olabilecek Hususlar 
 
559
7.2.3.2.3. Kasa Fazlalıklarına Dair Örnekler ve Muhasebe Kayıtları 
 
559
7.2.3.3. Kasa Hesabının Alacak Bakiyesi Vermesi 
 
560
Sekizinci Bölüm
 
 
FİNANSAL KİRALAMALAR DEĞERLEME VE
 
 
MUHASEBE UYGULAMALARI
 
 
8.1. VERGİ MEVZUATINDA YER ALAN DÜZENLEMELER 
 
563
8.1.1. Vergi Usul Kanunu'nda Yapılan Düzenlemeler 
 
563
8.1.2. Vergi Mevzuatında Finansal Kiralamalara İlişkin Tanımlar 
 
565
8.1.3. Vergi Mevzuatında Finansal Kiralamalara İlişkin Değerleme ve Amortisman Uygulamaları 
 
568
8.2. TFRS 16 KİRALAMA İŞLEMLERİ STANDARDI KAPSAMINDA KİRALAMALAR 
 
570
8.2.1. Tanımlar 
 
570
8.2.2. Finansal Kiralamaların Kiracının Finansal Tablolarında Gösterilmesi 
 
575
8.2.2.1. İlk Muhasebeleştirme 
 
575
8.2.2.2. Sonraki Ölçümler 
 
575
8.2.3. Finansal Kiralamaların Kiraya Verenin Finansal Tablolarında Gösterilmesi 
 
577
8.2.3.1. İlk Muhasebeleştirme 
 
577
8.2.3.2. Sonraki Ölçümler 
 
578
8.3. FİNANSAL KİRALAMA ÖRNEK MUHASEBE UYGULAMASI 
 
578
8.4. TMS VE VUK FARKLILIKLARI 
 
589
8.4.1. Gerçeğe Uygun Değer ve Rayiç Bedel Farkı 
 
589
8.4.2. Başlangıç Maliyetlerinin Tabi Olduğu İşlem Farkı 
 
590
8.4.3. Faydalı Ömür Farkı 
 
590
8.4.4. Arsa ve Bina Değerlerinin Ayrıştırılması Farkı 
 
591
8.4.5. Satış ve Kiralama İşlemleri 
 
591
8.4.6. Maliyet Bedeli Unsurları Bakımından Farklar 
 
592
EKLER
 
 
EK 1: Yürürlükteki TMS/TFRS Setinin Listesi 
 
593
EK 2: Büyük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler İçin Türkiye Finansal Raporlama Standardı Ölçümleme (Değerleme) Hükümleri 
 
596
EK 3: Vergi Usul Kanunu Değerleme Hükümleri 
 
662
EK 4: TMS/TFRS Uyumlu Hesap Planı 
 
677
EK 5: Finansal Tablolarda Asgari Olarak Yer Alması Gereken Diğer Kalemler 
 
710
EK 6: Vergi Mizanından Bobi FRS’ye Dönüşüm Kayıtlarının Yapılması ve Finansal Tablolar Çıkarılmasına Dair Bütünsel Bir Uygulama 
 
731
EK 7: TFRS Kar/Zararından Vergi Matrahına Ulaşma Yöntemi 
 
754
Ek 8: Küçük ve Mikro İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı 
 
775
Kaynakça 
 
779
Kitaplar 
 
779
Makaleler 
 
781
Kanunlar, Genel Tebliğler, Sirküler 
 
784
Yargı Kararları 
 
785
Özelgeler 
 
786
Muhasebe ve Finansal Raporlama Standartları 
 
787
Raporlar, Tezler, Komisyon Kararları 
 
788
Web Siteleri 
 
788
Kavram Dizini 
 
789
 
Prof. Dr. Şeref Demir
 
 
 
İçindekiler
 
 
Kısaltmalar 
 
19
Birinci Bölüm
 
 
VUK VE TMS/TFRS DEĞERLEME (ÖLÇÜMLEME)
 
 
GENEL ESASLAR
 
 
1.1. GİRİŞ 
 
21
1.2. VUK, TMS/TFRS DEĞERLEME VE ÖLÇÜMLEME KAVRAMLARI 
 
23
1.3. DEĞERLEMENİN TANIMI VE UNSURLARI 
 
24
1.3.1. Vergi Matrahı 
 
25
1.3.2. İktisadi Kıymetler 
 
25
1.3.3. Takdir ve Tespit 
 
26
1.4. VERGİ USUL KANUNU'NDA DEĞERLEME GÜNÜ 
 
27
1.5. DEĞERLEMEDE ESAS 
 
29
1.6. KAVRAMSAL ÇERÇEVE 
 
30
1.6.1. TMS/TFRS’de Kavramsal Çerçeve 
 
30
1.6.2. BOBİ FRS’de Kavramsal Çerçeve 
 
32
İkinci Bölüm
 
 
VUK VE TMS/TFRS DEĞERLEME ÖLÇÜLERİ
 
 
2.1. VERGİ USUL KANUNU DEĞERLEME ÖLÇÜLERİ 
 
37
2.1.1. Maliyet Bedeli 
 
37
2.1.1.1. Değer Artırıcı Harcamalar 
 
39
2.1.1.2. Müteferri (Bağlantılı) Giderler 
 
40
2.1.1.3. Maliyet ve Alış Bedeli Arasındaki Farklar 
 
41
2.1.2. Borsa Rayici 
 
42
2.1.2.1. Fiyatlarda Bariz Kararsızlıklar Görülen Hallerde Değerleme 
 
42
2.1.2.2. Borsa Rayici İle Değerlemeye Tabi İktisadi Kıymetler 
 
43
2.1.3. Tasarruf Değeri 
 
45
2.1.3.1. Tasarruf Değeri Sübjektif Bir Değerleme Ölçüsü Değildir 
 
46
2.1.3.2. Tasarruf Değeri ile Değerleme Yapılan Haller 
 
47
2.1.4. Mukayyet Değer 
 
47
2.1.5. İtibari Değer 
 
48
2.1.6. Rayiç Bedel 
 
48
2.1.7. Vergi Değeri 
 
50
2.1.8. Emsal Bedeli ve Emsal Ücreti 
 
50
2.2. TMS/TFRS DEĞERLEME ÖLÇÜLERİ 
 
51
2.2.1. Tarihi Maliyet (Maliyet Bedeli) 
 
53
2.2.2. Cari Maliyet 
 
54
2.2.3. Gerçekleşebilir Değer 
 
55
2.2.4. Bugünkü Değer (Kullanım Değeri) 
 
56
2.2.5. Gerçeğe Uygun Değer 
 
57
2.3. VUK DEĞERLEME ÖLÇÜLERİNİN TFRS DEĞERLEME ÖLÇÜLERİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ 
 
58
2.3.1. Maliyet Bedeli 
 
58
2.3.2. Borsa Rayici 
 
60
2.3.3. Tasarruf Değeri 
 
61
2.3.4. Mukayyet Değer 
 
62
2.3.5. İtibari Değer 
 
62
2.3.6. Rayiç Bedel 
 
63
2.3.7. Emsal Bedeli 
 
64
2.3.8. Vergi Değeri 
 
67
Üçüncü Bölüm
 
 
MADDİ DURAN VARLIKLAR VE MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR DEĞERLEME VE MUHASEBE UYGULAMALARI
 
 
3.1. GAYRİMENKULLER 
 
69
3.1.1. Yasal Düzenleme 
 
69
3.1.2. Gayrimenkul Kavramı 
 
70
3.1.2.1. Türk Medeni Kanunu'nda Gayrimenkul Kavramı 
 
70
3.1.2.2. Gelir Vergisi Kanunu'nda Gayrimenkul Kavramı 
 
71
3.1.3. Bütünleyici Parça (Mütemmim Cüzü) 
 
72
3.1.4. Eklenti (Teferruat) 
 
72
3.1.5. Tesisat ve Makineler 
 
73
3.1.6. Gemiler ve Diğer Taşıtlar 
 
74
3.1.7. Gayri Maddi Haklar 
 
75
3.1.8. Gayrimenkullerin İşletmeye Ayni Sermaye Olarak Dahil Edilmesi 
 
76
3.2. GAYRİMENKULLERDE MALİYET BEDELİNE GİREN GİDERLER 
 
78
3.2.1. Yasal Düzenleme 
 
78
3.2.2. Satın Alma Halinde Maliyet Bedeli 
 
79
3.2.2.1. Gümrük Vergileri, Nakliye ve Montaj Giderleri 
 
79
3.2.2.2. Yeni Bina İnşasında Arsa Maliyetleri 
 
82
3.2.3. İhtiyari (İsteğe) Bağlı Giderler 
 
85
3.2.4. Finansman Giderleri 
 
85
3.2.4.1. Döviz Kredisi Kullanılması Halinde Faiz ve Kur Farkları 
 
87
3.2.4.2. Finansman Giderlerine Dair Bazı Yargı Kararları 
 
88
3.3. İNŞA VE İMAL GİDERLERİ 
 
89
3.4. GAYRİMENKULLERDE MALİYET BEDELİNİN ARTMASI 
 
91
3.4.1. Yasal Düzenleme 
 
91
3.4.2. Giderlerin Maliyet Bedeline Dahil Edilme Koşulları 
 
92
3.4.2.1. Yapılan Harcamanın Normal Bakım, Tamir ve Temizleme Gideri Olmaması 
 
92
3.4.2.2. Yapılan Harcamanın Varlıkları Genişletmek veya İktisadi Kıymetini Artırmak Maksadıyla Yapılan Giderlerden Olması 
 
93
3.4.2.3. İktisadi Kıymetin İtfasının Tamamlanmasından Sonra Yapılan ve Faydalı Ömrü Artıran Giderlerden Olmaması 
 
96
3.4.2.4. Gemiler ve Motorlu Kara Nakil Vasıtalarında Maliyet Bedeline Eklenmesi Gereken Giderler 
 
98
3.4.2.5. İktisadi Kıymetin Olağanüstü Değer Kayıpları Nedeniyle Yapılan Giderler 
 
99
3.5. DEMİRBAŞ EŞYALARIN DEĞERLEMESİ 
 
100
3.5.1. Yasal Düzenleme 
 
100
3.5.2. Alet, Edevat, Mefruşat ve Demirbaş Kavramları 
 
100
3.5.3. Demirbaşların Maliyet Bedeli Kapsamında Sayılan Giderler 
 
101
3.5.4. Demirbaşların Maliyet Bedeli Dışında Değerlemeye Tabi Tutulacağı Haller 
 
102
3.6. TMS/TFRS'DE MADDİ DURAN VARLIKLARDA DEĞERLEME 
 
102
3.6.1. Maliyet Bedelinin Unsurları 
 
104
3.6.2. Günlük Bakım Maliyetleri 
 
106
3.6.3. Parçaların Yenilenmesi, Değiştirilmesi, Düzenli Kontrollerde Oluşan Giderler 
 
106
3.6.4. İlk İktisaptan Sonraki Değerlemeler 
 
106
3.6.4.1. Maliyet Modeli 
 
107
3.6.4.2. Yeniden Değerleme Modeli 
 
107
3.6.5. Maddi Duran Varlıklarda Değer Düşüklüğü 
 
109
3.6.6. Muhasebe Uygulamaları 
 
110
3.6.7. Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller 
 
132
3.6.7.1. Genel Bilgi 
 
132
3.6.7.2. Değerleme 
 
134
3.6.7.2.1. Başlangıç Değerlemesi 
 
134
3.6.7.2.2. Dönem Sonu Değerlemesi 
 
135
3.6.7.3. Gerçeğe Uygun Değer Yöntemi 
 
136
3.6.7.4. Maliyet Yöntemi 
 
137
3.6.7.5. Yatırım Amaçlı Gayrimenkul Sınıfına Transferi veya Bu Sınıftan Transfer 
 
137
3.6.7.6. Elden Çıkarma 
 
139
3.6.7.7. Muhasebe Uygulamaları 
 
139
3.6.8. Maddi Duran Varlık Grubuyla İlgili Açıklamalar 
 
144
3.6.9. Yatırım Amaçlı Gayrimenkullerle İlgili Açıklamalar 
 
147
3.7. TMS/TFRS'DE MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLARDA DEĞERLEME 
 
151
3.7.1. Maddi Olmayan Duran Varlığın Maliyeti 
 
154
3.7.2. Maddi Olmayan Duran Varlığın İlk İktisabından Sonra Oluşan Harcamalar 
 
159
3.7.3. İşletme İçi Yaratılan Şerefiye 
 
159
3.7.4. Giderlerin Muhasebeleştirilmesi 
 
161
3.7.5. İlk İktisaptan Sonra Ölçme (Değerleme) 
 
162
3.7.6. Maddi Olmayan Duran Varlıklarla İlgili Açıklamalar 
 
165
3.7.7. Muhasebe Uygulamaları 
 
172
3.8. VUK UYARINCA GAYRİMENKULLERİN DEĞERLEMESİNİN TMS BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ 
 
177
3.8.1. Kavramsal Farklar 
 
178
3.8.2. Maliyet Bedelinin Unsurlarında Farklar 
 
179
3.8.2.1. Borçlanma Maliyetlerinde Farklar 
 
179
3.8.2.2. İhtiyari Gider Farkları 
 
180
3.8.3. Arsa ve Bina Değerlerinin Ayrıştırılması Farkı 
 
180
3.8.4. Parça Amortisman Farkı 
 
181
3.8.5. Yeniden Değerleme Model Farkı 
 
182
3.9. VUK UYARINCA GAYRİMADDİ HAKLARIN DEĞERLEMESİNİN TMS BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ 
 
182
3.9.1. Değerleme Ölçüsü Farkı 
 
184
3.9.2. İlk İktisaptan Sonra Oluşan Harcamalarda Farklar 
 
185
3.9.3. Borçlanma Maliyetleri Farkı 
 
186
3.9.4. Yeniden Değerleme Model Farkı 
 
186
3.10. AMORTİSMANLAR 
 
187
3.10.1. Yasal Düzenlemeler ve Genel Açıklamalar 
 
187
3.10.2. Amortisman Ayırma Koşulları 
 
189
3.10.2.1. Envantere Dahil Olma Koşulu 
 
190
3.10.2.2. İktisadi Kıymetin Faydalı Ömrünün Bir Yıldan Fazla Olması Koşulu 
 
191
3.10.2.3. İktisadi Kıymetin Yıpranmaya, Aşınmaya veya Kıymetten Düşmeye Maruz Bulunması Koşulu 
 
192
3.10.2.4. Gayrimenkuller ve Gayrimenkuller Gibi Değerlenen Kıymetlerden Olma Koşulu 
 
194
3.10.2.5. İktisadi Kıymetin Maliyet Bedelinin Belli Bir Haddin Üstünde Olma Koşulu 
 
194
3.10.3. Amortisman Uygulama Süreleri 
 
195
3.10.4. Amortisman Yöntemleri 
 
200
3.10.4.1. Normal (Doğrusal) Amortisman 
 
200
3.10.4.2. Azalan Bakiyeler Üzerinden Amortisman Usulü 
 
201
3.10.4.3. Kullanıma Göre Amortisman Yöntemi 
 
203
3.10.5. Fevkalade Amortisman 
 
204
3.10.6. Madenlerde Amortisman 
 
206
3.10.7. Özel Maliyet Bedellerinin İtfası 
 
207
3.10.7.1. Genel Bilgi 
 
207
3.10.7.2. THP'de Özel Maliyetler 
 
208
3.10.7.3. Özel Maliyet Bedelinin Oluşmasının Koşulları 
 
210
3.10.7.4. Özel Maliyet Harcamalarının Sözleşmede Koşul Olarak Yer Alması 
 
211
3.10.7.5. Özel Maliyet Bedelinin İtfa Süresi 
 
211
3.10.7.6. Özel Maliyetlerin İtfasının Başlayacağı Yıl 
 
212
3.10.7.7. Kiralayan Açısından Özel Maliyet Bedelinin Tabi Olacağı İşlemler 
 
213
3.10.7.8. Özel Maliyet Tertibatının Kira Süresinin Sonunda Sökülüp Götürülmesi 
 
214
3.10.7.9. Kiracı Tarafında Mevcut Bir Tesisatın Tamamen Yenilenmesi Nedeniyle Yapılan Giderler 
 
214
3.10.7.10. İlişkili Taraflar Arasında Kiralamalarda Özel Maliyetler 
 
214
3.10.7.11. Yap İşlet Devret Modeli ve Tevkifat Uygulaması 
 
215
3.10.8. VUK Uygulamasında Amortismana Tabi Malların Satılması 
 
218
3.10.9. Amortismana Tabi Malların Sigorta Tazminatı 
 
222
3.10.10. Kıst ve Parça Amortisman 
 
223
3.10.11. Değer Artırıcı Harcamalar İçin Örnek Uygulamalar 
 
231
3.10.11.1. Fonksiyon Artıcı Harcamalar İçin Örnek Uygulama 
 
231
3.10.11.2. Faydalı Ömrü Uzatıcı Harcamalar İçin Örnek Uygulama 
 
232
3.10.12. Bina ve Arazide Amortisman 
 
232
3.10.13. Vergi Usul Kanunu'na Göre Maddi Olmayan Duran Varlıkların İtfası 
 
234
3.10.14. TMS ve Vergi Usul Kanunu Açısından Amortisman Uygulama Farklılıkları ve Benzerlikleri 
 
235
3.10.14.1. Amortisman Ayırma Koşulları Açısından Farklılıklar ve Benzerlikler 
 
235
3.10.14.2. Amortismana Tabi Tutarın Saptanmasında Farklılıklar ve Benzerlikler 
 
236
3.10.14.3. Faydalı Ömür Bakımından Farklılıklar ve Benzerlikler 
 
237
3.10.14.4. Amortisman Yöntemleri ve Yöntem Seçimi Açısından Farklılıklar ve Benzerlikler 
 
239
Dördüncü Bölüm
 
 
STOKLARIN DEĞERLEMESİ VE
 
 
MUHASEBE UYGULAMALARI
 
 
4.1. GİRİŞ 
 
243
4.1.1. Yasal Düzenlemeler 
 
244
4.1.2. Maliyet Bedeli İle Değerleme 
 
245
4.1.2.1. Satın Alınan Emtiada Maliyet Bedeli 
 
246
4.1.2.2. İmal Edilen Emtiada Maliyet Bedeli 
 
247
4.1.2.2.1. Mamulün Vücuda Getirilmesi İçin Sarf Edilen İptidai ve Hammadde Bedeli 
 
248
4.1.2.2.2. Mamule İsabet Eden İşçilik Bedeli 
 
250
4.1.2.2.3. Genel Üretim Giderlerinden Mamule Düşen Hisse 
 
251
4.1.2.2.4. Genel İdare Giderlerinden Mamule Düşen Hisse 
 
252
4.1.2.2.5. Ambalajlı Olarak Piyasaya Sürülmesi Zorunlu Olan Ürünlerde Ambalaj Malzemesinin Bedeli 
 
253
4.1.2.3. Manipülasyona Tabi Tutulan Mallarda Maliyet Bedeli 
 
254
4.1.4. Emtia Değerlemesinde Finansman Giderleri 
 
255
4.1.5. Emtia Niteliğindeki Altının ve Altın Kredisinin Değerlemesi 
 
258
4.1.6. Stok Değerleme Yöntemleri 
 
260
4.2. EMTİADA DÜŞÜK BEDELLE DEĞERLEME VE KIYMETİ DÜŞEN MALLAR 
 
262
4.2.1. Genel Bilgi 
 
262
4.2.2. Emtiada Düşük Bedelle Değerleme 
 
263
4.2.2.1. Ortalama Fiyat Esası 
 
264
4.2.2.2. Maliyet Bedeli Esası 
 
267
4.2.2.3. Takdir Esası 
 
267
4.2.3. Kıymeti Düşen Mallar 
 
270
4.2.4. İmalat Artıklarının Değerlemesi 
 
271
4.2.5. Zayi Olan Mallar 
 
272
4.2.5.1. Zayi Olan Mallara Ait KDV 
 
275
4.2.5.2. Değer Düşüklüğü Halinde KDV 
 
277
4.2.5.3. Fire Sonucu Meydana Gelen Kayıplar 
 
277
4.2.6. Kıymeti Düşen Mallardan Sayılmayan Haller 
 
278
4.2.6.1. Çalınan Mallar 
 
278
4.2.6.2. Modası Geçen Emtianın Değerlemesi 
 
279
4.2.6.3. Alıcıya Geri Ödemeler ve İade Alınan Mallar 
 
280
4.2.6.4. İmalat Süreci Dışında Oluşan Fireler 
 
281
4.2.7. Zayi Olan Mallara Ait KDV'nin Beyannamede Gösterilme Şekli 
 
282
4.3. TMS VE BOBİ FRS UYARINCA STOKLARIN DEĞERLEMESİ 
 
284
4.3.1. Net Gerçekleşebilir Değer 
 
286
4.3.2. Net Gerçekleşebilir Değer Esasının Uygulanabileceği Durumlar 
 
287
4.3.3. Stokların Maliyeti 
 
288
4.3.3.1. Stokların Satın Alma Maliyeti 
 
289
4.3.3.2. Dönüştürme Maliyetleri 
 
290
4.3.3.2.1. Genel Üretim Maliyetlerinin Dönüştürme Maliyetlerine Dağıtımı 
 
292
4.3.3.2.2. Birlikte Üretilen Ürünler 
 
294
4.3.3.3. Diğer Maliyetler 
 
295
4.3.3.4. Stokların Maliyetine Alınmayan Giderler 
 
296
4.3.3.5. Stokların Borçlanma Maliyetleri 
 
297
4.3.4. Hizmet Sunan İşletmelerde Stok Maliyeti 
 
298
4.3.5. Tarımsal Ürünlerin Maliyeti 
 
299
4.3.6. Maliyetin Ölçümüyle İlgili Teknikler 
 
300
4.3.7. Stok Maliyetlerini Hesaplama Yöntemleri 
 
302
4.3.8. Muhasebe Uygulamaları 
 
304
4.4. VUK UYARINCA EMTİA DEĞERLEMESİNİN TMS BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ 
 
323
4.4.1. Genel Açıklamalar 
 
323
4.4.2. Borçlanma Maliyetlerinin Değerlemesinde Farklılıklar 
 
324
4.4.3. Genel Yönetim Giderlerinin Maliyete Yüklenmesinde Farklılık 
 
325
4.4.4. Sabit Genel Üretim Maliyetlerinin Dağıtımında Farklılıklar 
 
325
4.4.5. Stok Değerleme Yöntemleri Arasındaki Farklılıklar 
 
327
4.4.6. Hizmet Maliyetlerinin Stoklanmasında Farklılıklar 
 
328
4.4.7. Stoklarla İlgili Açıklanacak Hususlar 
 
331
4.4.8. Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Ayrılmasında VUK, TMS/TFRS Uygulama Farklılıkları 
 
332
Beşinci Bölüm
 
 
MENKUL KIYMETLERİN DEĞERLEMESİ VE
 
 
MUHASEBE UYGULAMALARI
 
 
5.1. MENKUL KIYMETLERİN TANIMI VE TÜRLERİ 
 
335
5.1.1 Türk Ticaret Kanunu'nda Yer Alan Düzenlemeler 
 
335
5.1.2. Sermaye Piyasası Mevzuatında Yer Alan Düzenlemeler 
 
337
5.2. VUK UYARINCA MENKUL KIYMETLERİN DEĞERLEMESİ 
 
341
5.3. ALIŞ BEDELİ İLE DEĞERLEMEYE TABİ MENKUL KIYMETLER 
 
342
5.4. VUK'A GÖRE HİSSE SENETLERİNİN DEĞERLEMESİ 
 
343
5.4.1. Hisse Senetlerinin İktisap Tarihi 
 
343
5.4.2. Döviz Cinsinden Borçla Edinilen Hisse Senetleri 
 
344
5.4.3. Yabancı Hisse Senetleri 
 
345
5.4.4. Bedelsiz Alınan İştirak Hisseleri ve Hisse Senetleri 
 
346
5.5. YATIRIM FONU KATILMA BELGELERİNİN DEĞERLEMESİ 
 
347
5.6. VUK'DA EUROBONDLAR, GELİR ORTAKLIĞI SENETLERİ, HİSSE SENEDİNE DÖNÜŞTÜRÜLEBİLİR TAHVİLLERİN DEĞERLEMESİ 
 
348
5.6.1. Eurobondlar 
 
348
5.6.2. Gelir Ortaklığı Senetleri 
 
348
5.6.3. Hisse Senedine Dönüştürülebilir Tahvil 
 
348
5.7. VUK'DA BORSA RAYİCİ VEYA KIST GETİRİ ESASINDA DEĞERLEME 
 
349
5.8. VERGİ MEVZUATI UYARINCA UYGULAMA ÖRNEKLERİ 
 
350
5.9. TMS/TFRS DEĞERLEME 
 
351
5.9.1. Finansal Varlıkların TMS/TFRS Değerlemesi 
 
352
5.9.2. Finansal Varlıkların Değerlemesi 
 
353
5.9.3. Hisse Senetlerinin TMS/TFRS Kapsamında Değerlemesi 
 
355
5.9.3.1. Gerçeğe Uygun Değer Farkı Kar veya Zarara Yansıtılan Finansal Varlıklar 
 
356
5.9.3.2. Satılmaya Hazır Finansal Varlıklar 
 
359
5.9.3.2.1. Gerçeğe Uygun Değeri Tespit Edilebilen Finansal Varlıklar 
 
359
5.9.3.2.2. Maliyet ile değerlemeye tabi finansal varlıklar: 
 
363
5.9.4. Tahvil Senet ve Bonolarının TMS/TFRS Kapsamında Değerlemesi 
 
364
5.9.5. TMS/TFRS İştiraklerdeki Yatırımların Değerlemesi ve Muhasebe Uygulamaları 
 
370
5.9.5.1. Genel bilgi 
 
370
5.9.5.2. İştiraklerdeki Yatırımların Değerlemesi 
 
371
5.9.5.3. İştiraklerdeki Yatırımların İlişkin Muhasebe Uygulamaları 
 
372
5.9.5.3.1. Öz kaynak Yöntemi Örnek Uygulama 
 
372
5.9.5.3.2. Maliyet Yöntemine İlişkin Örnek 
 
375
5.9.6. Türev Ürünlerin Değerlemesi ve Muhasebe Uygulamaları 
 
378
5.9.6.1. Tanımlar 
 
378
5.9.6.1.1. Futures 
 
378
5.9.6.1.2. Forward 
 
380
5.9.6.1.3. Options 
 
380
5.9.6.1.4. Swaps 
 
381
5.9.6.2. Türev Ürünlerin Değerlemesi 
 
385
5.9.6.3. Türev Sözleşmelerin TMS/TFRS Değerleme Düzenlemeleri 
 
386
5.9.6.3.1. Etkin Koruma Oranının Belirlenmesi 
 
388
5.9.6.3.2. Net Pozisyonun Finansal Riskten Korunma İşlemine Konu Edilmesi 
 
389
5.9.6.3.3. Finansal Riskten Korunma İşlemlerine Örnekler 
 
389
5.9.6.3.4. Finansal Riskten Korunma İşleminin Etkinliğinin Değerlendirilmesi 
 
390
5.9.6.5. Türev Ürünlerin Vergi Mevzuatına Göre Değerlemesi 
 
393
5.9.6.5.1. Forward İşlemleri 
 
393
5.9.6.5.2. Swap İşlemleri 
 
394
5.9.6.5.3. Opsiyon Sözleşmeleri 
 
400
5.9.6.5.4. Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası işlemleri 
 
403
5.9.6.5.5. Aracı Kuruluş Varantları 
 
403
5.9.6.6. Muhasebe Uygulamaları 
 
404
Altıncı Bölüm
 
 
ALACAKLAR VE BORÇLARIN DEĞERLEMESİ VE
 
 
MUHASEBE UYGULAMALARI
 
 
6.1. VERGİ USUL KANUNU DEĞERLEME HÜKÜMLERİ 
 
409
6.1.1. Alacaklar 
 
409
6.1.2. Borçlar 
 
409
6.1.3. Yabancı Para ile Olan Alacaklar ve Borçlar 
 
410
6.1.4. Çıkarılmış Tahviller 
 
410
6.1.5. Değersiz Alacaklar 
 
410
6.1.6. Şüpheli Alacaklar 
 
410
6.1.7. Vazgeçilen Alacaklar 
 
411
6.2. TMS/TFRS'YE GÖRE ALACAKLARIN VE BORÇLARIN DEĞERLEMESİ 
 
411
6.2.1. Sınıflandırma 
 
411
6.2.2. Finansal Varlıkların Sınıflandırılması ve Değerlemesi 
 
413
6.2.3. Finansal Borçların Sınıflandırılması ve Değerlemesi 
 
413
6.2.4. Etkin Faiz Yöntemi 
 
414
6.2.5. "TFRS 9 Finansal Araçlar" Standardı 
 
414
6.3. VUK'A GÖRE REESKONT UYGULAMASI 
 
416
6.3.1. Genel Açıklamalar 
 
416
6.3.2. Reeskont İşlemlerinde Yasal Düzenlemeler ve Şartlar 
 
418
6.3.2.1. Yasal Düzenlemeler 
 
418
6.3.2.2. Reeskont Uygulamasının Şartları 
 
419
6.3.3. Reeskont İşlemlerinde Özellikli Hususlar 
 
421
6.3.3.1. Alacak Senetlerinin Reeskonta Tabi Tutulması VUK'a Göre İhtiyaridir 
 
421
6.3.3.2. Vadeli Çekler İçin Reeskont Hesaplanmaz 
 
422
6.3.3.3. Teminata Verilmiş Senetler İçin Reeskont Uygulaması 
 
424
6.3.3.4. Tahsile Verilmiş Senetler Reeskont Konusu Yapılabilir 
 
425
6.3.3.5. Hatır Senetleri İçin Reeskont Hesaplanmaz 
 
425
6.3.3.6. Senet Tutarlarının KDV Kısmı İçin Reeskont Hesaplanmaz 
 
426
6.3.3.7. Avans Niteliğinde Alacaklar İçin Reeskont Hesaplanmaz 
 
426
6.3.3.8. Vadeli Satış Kampanyalarında Belge Düzenlenmeksizin Senede Bağlanan Alacaklara Reeskont Ayrılmaz 
 
427
6.3.3.9. Finansal Kiralama Kapsamında Alacak ve Borçlar İçin Reeskont Hesaplanmaz 
 
428
6.3.3.10. Faktoring Şirketlerine Devredilen Senede Bağlı Alacaklar İçin Faktoring Şirketi Reeskont Ayırır 
 
428
6.3.3.11. Müflisten Olan Alacaklar Reeskonta Tabi Tutulmaz 
 
428
6.3.3.12. Yıllara Sari İnşaat ve Onarma İşleriyle İlgili Alacak Senetleri İçin Reeskont 
 
428
6.3.3.13. Şüpheli Alacaklar İçin Reeskont Hesaplanmaz 
 
429
6.3.3.14. Senetli Alacak ya da Borca Faiz Yürütülmesi Halinde Reeskont Uygulaması 
 
429
6.3.3.15. Senette Faiz Nispeti Açıklanmamışsa T.C. Merkez Bankası Kısa Vadeli Avans Oranı Esas Alınır 
 
430
6.3.3.16. Yabancı Para Cinsinden Alacaklar ve Borçlar İçin LIBOR Esas Alınır 
 
431
6.3.3.17. Reeskont Geçici Vergi İçin Hesaplanabilir 
 
432
6.3.4. VUK'a göre Reeskont Hesaplama ve Muhasebe Kayıtları 
 
433
6.4. VUK'A GÖRE DEĞERSİZ ALACAKLAR 
 
439
6.4.1. Değersiz Alacaklar ve Şüpheli Alacaklar Arasındaki Farklılıklar 
 
440
6.4.1.1. Tahsil Kabiliyetine Bağlı Olarak Sınıflandırma Farklılığı 
 
440
6.4.1.2. Giderleştirmede Yöntem Farkı 
 
441
6.4.1.3. Ticari Kazancın Oluşumunda Hâsılat Kayıtlarına İntikal Şartı Farklılığı 
 
442
6.4.1.4. Tutulan Defterin Türüne Göre Oluşan Farklılık 
 
443
6.4.1.5. Belgelendirme Özellikleri Bakımından Farklılık 
 
444
6.4.2. Özellikli Hususlar 
 
446
6.4.2.1. Aciz Vesikasına Bağlanan Alacaklar 
 
446
6.4.2.2. Konkordato Sonucu Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar 
 
447
6.4.2.3. Değersiz Alacakların Gider Yazılacağı Dönem 
 
451
6.4.2.4. Sonradan Tahsil Edilen Değersiz Alacaklar 
 
452
6.4.2.5. Karşılık Ayrılmış Bir Alacağın Değersiz Hale Gelmesi 
 
452
6.4.3. Değersiz Alacakların Muhasebe İşlemleri 
 
452
6.5. ŞÜPHELİ ALACAKLAR 
 
455
6.5.1. Tekdüzen Hesap Çerçevesine Göre Şüpheli Alacaklar 
 
456
6.5.2. TMS/TFRS Yönünden Alacaklar İçin Karşılık Ayırma Şartları 
 
458
6.5.3. TMS/TFRS Yönünden Karşılık Tutarının Tespiti 
 
459
6.5.4. Şüpheli Alacak Karşılığı Hesaplama Yöntemleri 
 
461
6.5.4.1. Fiili Tespite Dayalı Karşılık Ayırma Yöntemi 
 
461
6.5.4.2. Tahmine Dayalı (Götürü) Karşılık Ayırma Yöntemi 
 
465
6.5.4.2.1. Satışların Yüzdesi (Gelir Tablosu) Yaklaşımı 
 
466
6.5.4.2.2. Alacakların Yüzdesi (Bilânço) Yaklaşımı 
 
468
6.5.4.2.2.1. Klasik Bilanço Yaklaşımı 
 
468
6.5.4.2.2.2. Yaşlandırma Tablosu Yaklaşımı 
 
469
6.5.5. Vergi Mevzuatında Şüpheli Alacaklar 
 
471
6.5.5.1. Alacağın Ticari Kazancın Elde Edilmesi ve İdame Ettirilmesi İle İlgili Olması Şartı 
 
472
6.5.5.2. Alacağın Dava veya İcra Safhasında Olması Şartı 
 
473
6.5.5.3. Dava ve İcra Takibine Değmeyecek Derecede Küçük Alacaklar 
 
474
6.5.5.4. Bilânço Esasına Göre Defter Tutma Şartı 
 
475
6.5.5.5. Alacağın Teminata Bağlanmamış Olması Şartı 
 
476
6.5.5.5.1. Alacağın Teminatlı Sayıldığı Durumlar 
 
476
6.5.5.5.2. Haciz Yoluyla Teminata Bağlanan Alacaklar 
 
477
6.5.5.5.3. Teminatın Ortadan Kalkması veya Değerini Yitirmesi 
 
478
6.5.5.6. Tasarruf Değerine Göre Karşılık Ayrılması Şartı 
 
478
6.5.5.6.1. Tasarruf Değerine Göre Karşılık Ayrılması 
 
478
6.5.5.6.2. Tasarruf Değerine Göre Karşılık Ayrılmasına Dair Görüşler 
 
483
6.5.6. Özellikli Hususlar 
 
484
6.5.6.1. Karşılık Ayrılması Gereken Dönem 
 
484
6.5.6.2. Borcun Yeniden Yapılandırılması Halinde Karşılık Ayrılması 
 
486
6.5.6.3. Kamu Kurumlardan Olan Alacaklar 
 
487
6.5.6.4. İflas ve Konkordato Halinde Karşılık Ayırma 
 
488
6.5.6.5. Dövize Bağlı Alacaklarda Karşılık Ayırma 
 
489
6.5.6.6. Yurt Dışından Olan Alacaklarda Karşılık Ayrılması 
 
491
6.5.6.7. Şahıs Şirketlerinden Olan Alacaklarda Karşılık Ayrılması 
 
491
6.5.6.8. KDV İçin Karşılık Ayrılması 
 
492
6.5.6.9. Avanslar İçin Karşılık Ayrılması 
 
493
6.5.6.10. İlişkili Taraflardan Alacaklarda Karşılık Ayrılması 
 
495
6.5.6.11. Karşılık Ayrılan Alacaklara Dair Mahkeme Dava Dosyalarının İncelenmesi 
 
496
6.6. VUK'DA VAZGEÇİLEN ALACAKLAR 
 
496
6.6.1. Vazgeçilen Alacakların Özellikleri 
 
497
6.6.1.1. Vazgeçilen Alacaklar Borçluya Dair Düzenlemeleri İçermektedir 
 
497
6.6.1.2. Vazgeçilen Alacaklarda Vergi Erteleme Avantajı Bilanço Esasına Göre Defter Tutan Mükelleflere Tanınmıştır 
 
497
6.6.1.3. Konkordato Halinde Vazgeçilen Alacak, Alacaklı Bakımından Değersiz Alacak Mahiyetindedir 
 
498
6.6.1.4. Sulh Yoluyla Vazgeçilen Alacaklar Kanaat Verici Bir Vesika İle Tevsik Edilmelidir 
 
498
6.6.1.5. Yurtdışından Tahsil Edilemeyen Alacaklar Götürü Gider Kapsamında Değerlendirilemez 
 
499
6.6.1.6. Vazgeçilen Alacaklar Geçmiş Yıl Zararlarıyla veya Diğer Karlardan Mahsup Edilemez 
 
500
6.6.2. Vazgeçilen Alacakların Muhasebeleştirilmesi 
 
501
6.6.3. Üç Yıllık Sürenin Hesaplanması 
 
503
6.7. ALACAKLARDA KUR DEĞERLEMESİ 
 
504
6.8. VUK VE TMS/TFRS'DE ALACAK VE BORÇ HESAPLARI 
 
506
6.9. ALINAN VE VERİLEN ÇEKLERİN VUK VE TMS/TFRS DEĞERLEMESİ 
 
509
6.9.1. Genel Açıklamalar 
 
509
6.9.2. VUK Uyarınca Çeklerin Değerlemesi 
 
510
6.9.3. TMS/TFRS Uyarınca Çeklerin Değerlemesi 
 
510
6.9.4. Yabancı Paraya Dayalı Vadeli Çeklerin TMS/TFRS Değerlemesi 
 
511
6.9.5. Çeklerde Reeskont 
 
512
6.9.5.1. VUK 64 No.lu Sirküler Öncesi Uygulama 
 
512
6.9.5.2. VUK 64 No.lu Sirküler Sonrası Uygulama 
 
513
6.10. BANKA HESAPLARININ DEĞERLEMESİ 
 
518
6.10.1. VUK'a Göre Banka Hesaplarının Değerlemesi 
 
518
6.10.1.1. Repo İşlemlerinin Değerlemesi 
 
519
6.10.1.2. Tevkif Edilen Vergilerin Mahsubu 
 
520
6.10.2. TMS/TFRS'ye Göre Bankalar Hesabının Değerlemesi 
 
520
6.10.3. VUK ve TMS/TFRS Örnek Uygulama 
 
522
6.11. ALACAKLAR VE BORÇLARIN DEĞERLEMESİ 
 
524
6.11.1. Genel Açıklamalar 
 
524
6.11.2. Senetsiz Alacaklar Uygulama Örneği 
 
526
6.11.3. Banka Kredilerinin Değerlemesi ve Uygulamalar 
 
527
6.11.3.1. Banka Kredilerinin VUK ve TMS/TFRS İçin Uygulama Örneği 
 
527
6.13. ÇIKARILMIŞ TAHVİLLERİN DEĞERLEMESİ 
 
533
6.13.1. Genel Açıklamalar 
 
533
6.13.2. Tekdüzen Hesap Planında Çıkarılmış Tahviller, Bonolar ve Senetler 
 
534
6.13.3. Çıkarılmış Tahvillerin VUK Değerlemesi 
 
535
6.13.4. VUK'a Göre İtibari Değerle Değerleme Mecburiyeti 
 
537
6.13.5. Değerlemeye İlişkin Çeşitli Yaklaşımlar 
 
538
6.13.6. Tevkifat Uygulaması 
 
540
6.13.7. Çıkarılmış Tahvillerin Değerlemesi ve Muhasebe Kayıtları 
 
540
Yedinci Bölüm
 
 
KASA MEVCUTLARININ DEĞERLEMESİ VE
 
 
MUHASEBE UYGULAMALARI
 
 
7.1. GİRİŞ 
 
547
7.2. KASANIN ENVANTERİ VE DEĞERLEMESİ 
 
547
7.2.1. Türk Lirası Kasa Mevcutlarının Değerlemesi 
 
548
7.2.2. Yabancı Paraların Kur Değerlemesi 
 
548
7.2.2.1. VUK'a Göre Kur Değerlemesi 
 
548
7.2.2.3. TMS/TFRS'ye Göre Kur Değerlemesi 
 
550
7.2.2.4. Yabancı Paraların Değerlemesinde Kesin Mizanın Çıkarılması 
 
551
7.2.2.5. Geçici Verginin Hesaplanmasında Kur Değerlemesi 
 
552
7.2.3. Sayım ve Tesellüm Noksanlıkları 
 
553
7.2.3.1. Kasa Noksanı 
 
553
7.2.3.1.1. Kasa Noksanlığının Nedenleri 
 
553
7.2.3.1.2. Sayım Noksanlıklarında Cezalı Vergi Tarhiyatına Konu Olabilecek Hususlar 
 
554
7.2.3.1.3. Kasadan Sorumlu Personelin Zimmetine Para Geçirmesi 
 
555
7.2.3.1.4. Kasa Noksanlığının Hırsızlık Dolayısıyla Meydana Gelmesi 
 
556
7.2.3.1.5. Kasa Noksanlıklarına Dair Örnekler ve Muhasebe Kayıtları 
 
556
7.2.3.2. Kasa Fazlası 
 
558
7.2.3.2.1. Kasa Fazlalığının Nedenleri 
 
558
7.2.3.2.2. Sayım Fazlalıklarında Cezalı Vergi Tarhiyatına Konu Olabilecek Hususlar 
 
559
7.2.3.2.3. Kasa Fazlalıklarına Dair Örnekler ve Muhasebe Kayıtları 
 
559
7.2.3.3. Kasa Hesabının Alacak Bakiyesi Vermesi 
 
560
Sekizinci Bölüm
 
 
FİNANSAL KİRALAMALAR DEĞERLEME VE
 
 
MUHASEBE UYGULAMALARI
 
 
8.1. VERGİ MEVZUATINDA YER ALAN DÜZENLEMELER 
 
563
8.1.1. Vergi Usul Kanunu'nda Yapılan Düzenlemeler 
 
563
8.1.2. Vergi Mevzuatında Finansal Kiralamalara İlişkin Tanımlar 
 
565
8.1.3. Vergi Mevzuatında Finansal Kiralamalara İlişkin Değerleme ve Amortisman Uygulamaları 
 
568
8.2. TFRS 16 KİRALAMA İŞLEMLERİ STANDARDI KAPSAMINDA KİRALAMALAR 
 
570
8.2.1. Tanımlar 
 
570
8.2.2. Finansal Kiralamaların Kiracının Finansal Tablolarında Gösterilmesi 
 
575
8.2.2.1. İlk Muhasebeleştirme 
 
575
8.2.2.2. Sonraki Ölçümler 
 
575
8.2.3. Finansal Kiralamaların Kiraya Verenin Finansal Tablolarında Gösterilmesi 
 
577
8.2.3.1. İlk Muhasebeleştirme 
 
577
8.2.3.2. Sonraki Ölçümler 
 
578
8.3. FİNANSAL KİRALAMA ÖRNEK MUHASEBE UYGULAMASI 
 
578
8.4. TMS VE VUK FARKLILIKLARI 
 
589
8.4.1. Gerçeğe Uygun Değer ve Rayiç Bedel Farkı 
 
589
8.4.2. Başlangıç Maliyetlerinin Tabi Olduğu İşlem Farkı 
 
590
8.4.3. Faydalı Ömür Farkı 
 
590
8.4.4. Arsa ve Bina Değerlerinin Ayrıştırılması Farkı 
 
591
8.4.5. Satış ve Kiralama İşlemleri 
 
591
8.4.6. Maliyet Bedeli Unsurları Bakımından Farklar 
 
592
EKLER
 
 
EK 1: Yürürlükteki TMS/TFRS Setinin Listesi 
 
593
EK 2: Büyük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler İçin Türkiye Finansal Raporlama Standardı Ölçümleme (Değerleme) Hükümleri 
 
596
EK 3: Vergi Usul Kanunu Değerleme Hükümleri 
 
662
EK 4: TMS/TFRS Uyumlu Hesap Planı 
 
677
EK 5: Finansal Tablolarda Asgari Olarak Yer Alması Gereken Diğer Kalemler 
 
710
EK 6: Vergi Mizanından Bobi FRS’ye Dönüşüm Kayıtlarının Yapılması ve Finansal Tablolar Çıkarılmasına Dair Bütünsel Bir Uygulama 
 
731
EK 7: TFRS Kar/Zararından Vergi Matrahına Ulaşma Yöntemi 
 
754
Ek 8: Küçük ve Mikro İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı 
 
775
Kaynakça 
 
779
Kitaplar 
 
779
Makaleler 
 
781
Kanunlar, Genel Tebliğler, Sirküler 
 
784
Yargı Kararları 
 
785
Özelgeler 
 
786
Muhasebe ve Finansal Raporlama Standartları 
 
787
Raporlar, Tezler, Komisyon Kararları 
 
788
Web Siteleri 
 
788
Kavram Dizini 
 
789
 
Yorum yaz
Bu kitabı henüz kimse eleştirmemiş.
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.477,25TL    1.477,25TL   
Worldcard ( YKB - Vakıfbank - Anadolubank - Albaraka )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.477,25TL    1.477,25TL   
Diğer Kartlar
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 1.477,25TL    1.477,25TL   
Kapat