Türk Yabancılar Hukuku

Stok Kodu:
9786253610975
Boyut:
16x24
Sayfa Sayısı:
368
Basım Yeri:
Ankara
Baskı:
10
Basım Tarihi:
2026-09
Kapak Türü:
Karton
Kağıt Türü:
1. Hamur
%10 indirimli
700,00TL
630,00TL
Taksitli fiyat: 1 x 630,00TL
Havale/EFT ile: 598,50TL
9786253610975
402595
Türk Yabancılar Hukuku
Türk Yabancılar Hukuku
630

Prof. Dr. Vahit Doğan

Doç. Dr. Alper Çağrı Yılmaz

Doç. Dr. Lale Ayhan İzmirli

 

 

İçindekiler
 
 
Önsöz 
 
5
Kısaltmalar 
 
17
GİRİŞ
 
 
I. YABANCI KAVRAMI 
 
22
A. Gerçek Kişiler 
 
24
1. Yabancı Ülke Vatandaşları 
 
25
2. Çifte veya Çok Vatandaşlığa Sahip Olanlar 
 
25
3. Vatansızlar (Heimatlos) 
 
26
4. Mülteciler (Refugees) 
 
27
5. Geçici Koruma Kapsamında Olanlar 
 
29
6. Göçmenler (Muhacirler) 
 
29
7. Özel Statülü Yabancılar 
 
33
8. Azınlıkların Yabancı Olmadığının Tespiti 
 
36
B. Tüzel Kişiler 
 
38
II. YABANCILAR HUKUKUNUN NİTELİĞİ 
 
39
III. YABANCILAR HUKUKUNUN DİĞER HUKUK DALLARI İLE İLİŞKİSİ 
 
40
A. Devletler Özel Hukuku ile İlişkisi 
 
41
1. Vatandaşlık Hukuku ile İlişki 
 
41
2. Kanunlar İhtilafı ve Milletlerarası Usûl Hukuku ile İlişki 
 
41
B. Devletler Hukuku ile İlişkisi 
 
42
IV. YABANCILAR HUKUKUNUN KAYNAKLARI 
 
43
A. Millî Kaynaklar 
 
43
1. Anayasa 
 
43
2. Kanunlar 
 
45
3. Mahkeme Kararları 
 
45
B. Milletlerarası Kaynaklar 
 
46
C. Doktrin 
 
46
I. Bölüm
 
 
YABANCILARA TANINACAK HAKLAR KONUSUNDA KABUL EDİLEN ESASLAR
 
 
I. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA KABUL EDİLEN ESASLAR 
 
48
A. Tebaayı Temsil (Eşitlik) Esası 
 
48
B. Asgarî Had Esası 
 
50
C. Karşılıklı İşlem Esası 
 
52
D. En Çok Gözetilen Ulus Esası 
 
54
E. Kazanılmış Haklara Saygı Esası 
 
55
F. Sınırlama (Tahdit) Esası 
 
56
G. İzin Esası 
 
57
H. Kontenjan Esası 
 
57
II. TANINAN HAKLARIN TEDBİR AMAÇLI KISITLANMASI (Mukabelei Bilmisil–Karşı İşlem Yapma) 
 
57
III. TÜRK HUKUKUNDA YABANCILARA TANINAN HAKLARIN KAPSAMI 
 
58
II. Bölüm
 
 
ÜLKEYE GİRİŞ VE ÜLKEDEN ÇIKIŞ
 
 
I. YABANCILARIN ÜLKEYE GİRİŞİ 
 
61
A. Sınır Kapılarından Giriş Yapmak 
 
62
B. Pasaport Gösterme Mecburiyeti 
 
63
C. Vize Alma Mecburiyeti 
 
65
1. Vize Zorunluluğu ve Başvuru Makamları 
 
66
2. Vize Verilmeyecek Yabancılar 
 
69
3. Vize İptali 
 
70
4. Vize Muafiyeti 
 
71
a. İç Hukukta Kabul Edilen Vize Muafiyeti Hâlleri 
 
71
b. Milletlerarası Antlaşmalarla Vize Muafiyeti Tanınması 
 
72
D. Giriş Yasağı– Ülkeye Kabul Edilmeyecek Kişiler 
 
74
E. Ülkeye Girişte İstisnaî Uygulama 
 
77
II. TÜRK VATANDAŞLARININ ÜLKEDEN ÇIKIŞI 
 
77
A. Pasaport ve Belge Zorunluluğu 
 
77
1. Kavramsal Boyut 
 
77
2. Türk Hukukunda Kabul Edilen Pasaport Türleri 
 
78
a. Diplomatik Pasaportlar (Siyah Pasaport) 
 
79
b. Hususî Damgalı Pasaportlar (Yeşil Pasaport) 
 
81
c. Hizmet Damgalı Pasaportlar (Gri Pasaport) 
 
86
d. Umuma Mahsus Pasaportlar (Bordo Pasaport) 
 
87
e. Yabancılara Mahsus Pasaport 
 
89
3. Pasaport Yerine Geçen Belgeler 
 
89
B. Türk Vatandaşlarının Ülkeden Çıkışının Yasaklanması 
 
91
1. Pasaport Verilmesi Yasak Olan Kişiler 
 
91
2. Yurt Dışına Çıkış Yasağı 
 
93
III. Bölüm
 
 
YABANCILARIN TÜRKİYE’DE İKAMET VE SEYAHATLERİ
 
 
I. İKAMET (TEZKERESİ) İZNİ 
 
96
A. İlkenin Tespiti– İkamet İzni Alma Zorunluluğu 
 
96
B. İkamet İzninden Muafiyet 
 
96
II. İKAMET İZNİ TÜRLERİ 
 
98
A. Kısa Dönem İkamet İzni 
 
98
B. Aile İkamet İzni 
 
100
C. Öğrenci İkamet İzni 
 
105
D. Uzun Dönem İkamet İzni 
 
108
1. Uzun Dönem İkamet İzninin Şartları 
 
109
2. Uzun Dönem İkamet İzninin Sağladığı Haklar 
 
110
3. Uzun Dönem İkamet İzninin İptali 
 
111
E. İnsanî Gerekçelerle Verilen İkamet İzinleri 
 
112
1. İnsanî İkamet İzni 
 
112
2. İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni 
 
113
F. Çalışma İzninin İkamet İzni Yerine Geçmesi 
 
114
G. Kesintisiz İkamet Sürelerinin Hesaplanması 
 
114
H. Türkiye’de İkamet İzni Sahibi Yabancıların Nüfus Kayıtlarının Tutulması 
 
115
III. İKAMET İZNİ MÜRACAATLARI 
 
116
IV. İKAMET İZNİ SÜRESİ VE UZATILMASI 
 
118
V. ÖZEL KANUNLARDA YER ALAN SINIRLAMA VE YASAKLAMALAR 
 
118
A. Köy Kanunu 
 
119
B. Askerî Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu 
 
119
IV. Bölüm
 
 
YABANCILARIN KİŞİ DOKUNULMAZLIĞI
 
 
I. SINIR DIŞI ETME 
 
122
A. Milletlerarası Sözleşmelerde Sınır Dışı Etme 
 
123
1. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
 
123
2. Avrupa İkamet Sözleşmesi 
 
124
3. Mültecilerin Hukukî Durumuna Dair Sözleşme 
 
125
4. Tüm Göçmen İşçilerin ve Aile Fertlerinin Haklarının Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme 
 
126
B. Millî Hukukta Yer Alan Düzenlemeler 
 
126
1. Sınır Dışı Etme Nedenleri 
 
127
2. Sınır Dışı Edilemeyecek Yabancılar 
 
131
3. Sınır Dışı Kararını Vermeye Yetkili Makam 
 
133
4. Sınır Dışı Etme Usûlü 
 
134
5. Sınır Dışı Kararının İcrası–İdarî Gözetim 
 
135
6. Yargı Yolu 
 
138
7. Sınır Dışı Etmenin Sonuçları 
 
139
II. SUÇLULARIN İADESİ 
 
140
A. Vatandaşın İade Edilmeyeceği İlkesi 
 
143
B. Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi 
 
144
C. Uçakların Kanun Dışı Yollarla Ele Geçirilmesinin Önlenmesi Hakkında Sözleşme 
 
146
D. İç Hukukta Yer Alan Düzenleme 
 
147
E. İade Usûlü 
 
148
V. Bölüm
 
 
ULUSLARARASI KORUMA
 
 
I. KAVRAMSAL BOYUT 
 
153
A. Mülteci 
 
155
1. Mülteci Olabilmenin Şartları 
 
157
a. Avrupa’da Meydana Gelen Olaylar Sebebiyle Kişi Türkiye’ye Sığınmalıdır 
 
157
b. İltica Talebinde Bulunan Kişi Yabancı Olmalıdır 
 
157
c. Haklı Sebeple Zulüm Korkusu 
 
158
d. Kişi Ülkesinin Dışında Bulunmalıdır 
 
158
e. Kişi Sözleşmede ve Kanun’da Sayılan Sebeplerden Kaynaklanan Zulüm İhtimali Nedeniyle Menşe Ülkesinin Korumasından Yararlanamamalı veya Bu Ülkeye Dönememeli 
 
158
f. Başvuru Kabul Edilemez Olmamalıdır 
 
158
2. Mülteciliğin Sona Ermesi 
 
159
B. Şartlı Mülteci 
 
160
C. İkincil Koruma 
 
162
D. Geçici Koruma 
 
162
II. ULUSLARARASI KORUMANIN KAPSAM VE UYGULAMA ALANI 
 
164
A. Uluslararası Koruma Başvuru Usûlü 
 
166
B. Refakatsiz Çocuklar ve Özel İhtiyaç Sahibi Kişiler 
 
167
C. Uluslararası Koruma Başvurusunun Kaydedilmesi ve İdari Gözetim 
 
168
D. Uluslararası Koruma Başvurusunun Kabul Edilmeyeceği Hâller 
 
170
E. Uluslararası Koruma Kararlarına Karşı Başvuru Yolları 
 
172
F. Uluslararası Korumadan Yararlananların Hak ve Yükümlülükleri 
 
173
G. Uluslararası Koruma Statüsünün Sona Ermesi ve İptali 
 
174
III. GEÇİCİ KORUMANIN KAPSAM VE UYGULAMA ALANI 
 
176
A. Geçici Korumadan Yararlanabilecek Kişiler 
 
177
B. Geçici Koruma Altına Alınma Usûlü 
 
179
C. Geçici Koruma Altına Alınanlara Sağlanacak Hizmetler 
 
180
1. Sağlık Hizmetleri 
 
181
2. Eğitim Hizmetleri 
 
181
3. Sosyal Yardım 
 
181
4. Gümrük İşlemleri 
 
182
5. Tercümanlık Hizmetleri 
 
182
D Geçici Koruma Altına Alınanların İş Piyasasına Erişimi 
 
182
E. Geçici Korumanın Sona Ermesi 
 
184
F. Sona Ermenin Hüküm ve Sonuçları 
 
185
VI. Bölüm
 
 
BASIN–YAYIN ÖZGÜRLÜĞÜ
 
 
I. BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ 
 
187
II. MATBAA KURMA ÖZGÜRLÜĞÜ 
 
189
III. RADYO–TELEVİZYON KURMA ÖZGÜRLÜĞÜ 
 
189
VII. Bölüm
 
 
ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ
 
 
I. TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ DÜZENLEME 
 
191
II. DERNEK KURMA VE DERNEĞE ÜYE OLMA 
 
192
A. Yabancıların Dernek Kurması ve Derneğe Üye Olması 
 
193
B. Yurt Dışında Kurulmuş Derneklerin Türkiye’de Şube Açmaları 
 
193
C. Türkiye’de Kurulan Derneklerin Uluslararası Faaliyette Bulunabilmeleri 
 
194
III. VAKIF KURMA ÖZGÜRLÜĞÜ 
 
194
IV. SENDİKAL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER 
 
195
VIII. Bölüm
 
 
YABANCILARIN EĞİTİM–ÖĞRETİM ÖZGÜRLÜĞÜ
 
 
I. TÜRK OKULLARINDA EĞİTİM VE ÖĞRETİM 
 
198
II. YABANCILARIN ÖĞRETİM ÖZGÜRLÜĞÜ 
 
202
A. Öğretmenlik Yapma 
 
202
B. Öğretim Kurumu Açma 
 
204
1. Milletlerarası Özel Öğretim Kurumları 
 
206
2. Yabancı Okullar 
 
207
IX. Bölüm
 
 
YABANCILARIN ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK HAKLARI
 
 
I. YABANCILARIN ÇALIŞMA HAKLARI 
 
209
A. Yabancıların Türkiye’de Çalışabilmelerinin Şartları 
 
211
1. Genel Çerçeve 
 
211
2. Çalışma İzni 
 
213
a. Çalışma İzni Başvuruları 
 
215
b. Ön İzin 
 
217
c. Çalışma İzin Taleplerinin Ret Sebepleri 
 
219
3. Çalışma İzni Türleri 
 
221
a. Süreli Çalışma İzni 
 
221
b. Süresiz Çalışma İzni 
 
221
c. Bağımsız Çalışma İzni 
 
223
d. Turkuaz Kart Sahiplerinin Çalışması 
 
224
aa. Turkuaz Kart 
 
224
bb. Turkuaz Kartın Sağladığı İmkânlar 
 
226
e. İstisnaî Çalışma İzni 
 
226
4. Çalışma İzni Muafiyeti 
 
228
a. Çalışma İzni Muafiyet Belgesi Alabilecek Kişiler 
 
229
b. Çalışma İzni Muafiyet Belgesi Alma Usûlü 
 
230
5. Çalışma İzni ve Muafiyet Belgesinin Geçerliliği, Askıya Alınması ve İptali 
 
231
6. Çalışma İzninin veya Çalışma İzni Muafiyetinin İkamet İzni İlişkisi 
 
233
7. Özel Düzenlemeler 
 
234
a. Uluslararası Koruma Kapsamındaki Yabancılar 
 
234
aa. Mülteciler ve İkincil Koruma Statü Sahipleri 
 
234
bb. Başvuru Sahipleri ve Şartlı mülteciler 
 
235
cc. Geçici Koruma Kapsamındaki Yabancılar 
 
237
aaa. Çalışma İzni ve Çalışma İzni Muafiyet Başvuruları 
 
238
bbb. Değerlendirme Kriterleri 
 
239
dd. Çalışma İzni Süresi ve Sona Ermesi 
 
240
b. Serbest Bölgelerde Çalışacak Yabancılar 
 
240
c. Yabancı Öğrenciler 
 
241
d. Yabancı Mühendis ve Mimarlar 
 
243
B. Özel Kanunlarda Yabancıların Çalışma Hakkına Getirilen Sınırlamalar 
 
243
1. Sağlık Hizmetleri 
 
243
2. Avukatlık ve Noterlik 
 
245
3. Kabotaj Kanunu 
 
246
4. Yabancılara Yasaklanan Diğer Meslekler 
 
246
5. Türk Soylu Yabancıların Türkiye’de Çalışması 
 
247
II. YABANCILARIN SOSYAL GÜVENLİK HAKLARI 
 
249
A. Zorunlu Sigorta 
 
249
B. İsteğe Bağlı Sigorta 
 
250
X. Bölüm
 
 
YABANCI YATIRIMLAR
 
 
I. YABANCI YATIRIMCIYA UYGULANACAK MUAMELE STANDARTLARI 
 
255
A. En Çok Gözetilen Ulus 
 
255
B. Adil ve Hakkaniyete Uygun Muamele 
 
256
C. Milli Muamele – Yatırım Serbestisi 
 
256
D. Keyfi veya Ayrımcı Tedbirlere Karşı Korunma 
 
257
II. TÜRK YABANCI SERMAYE MEVZUATI 
 
258
A. Yabancı Yatırımcı 
 
259
1. Gerçek Kişiler 
 
259
2. Tüzel Kişiler 
 
260
B. Yabancı Yatırım 
 
260
C. DYYK’na Göre Yabancı Yatırıma İlişkin İlkeler 
 
261
1. Yatırım Serbestisi ve Milli Muamele 
 
261
2. Kamulaştırma ve Devletleştirilme 
 
261
3. Kâr Transferi 
 
261
4. Gayrimenkul Edinimi 
 
261
5. Uyuşmazlıkların Çözümü 
 
262
6. Doğrudan Yabancı Yatırımlarda Yabacıların Çalışması 
 
262
D. Yatırım Giriş Yöntemleri 
 
262
1. Şirket Kurulması 
 
263
2. Türkiye’de Şube Açma 
 
264
3. Türkiye’de İrtibat Bürosu Açma 
 
265
4. Türkiye’de Mevcut Bir Şirkete Ortak Olma 
 
265
E. Serbest Bölgelerde Yatırım 
 
266
F. Sektörel Düzenlemeler 
 
267
1. Doğal Kaynaklar 
 
267
2. Telekomünikasyon 
 
268
3. Bankacılık Sektörü 
 
268
4. Taşımacılık Sektörü 
 
270
a. Hava Taşımacılığı 
 
270
b. Deniz Taşımacılığı 
 
271
5. Özel Güvenlik Hizmetleri 
 
272
XI. Bölüm
 
 
YABANCILARIN MÜLKİYET VE MİRAS HAKLARI
 
 
I. YABANCILARIN MENKUL MALLAR ÜZERİNDEKİ MÜLKİYET VE MİRAS HAKKI 
 
274
II. YABANCILARIN GAYRİMENKUL MALLAR ÜZERİNDEKİ MÜLKİYET VE MİRAS HAKLARI 
 
274
A. Tarihî Süreç 
 
275
1. Osmanlı İmparatorluğu Dönemi 
 
275
2. Lozan Antlaşması ve Antlaşmaya Ekli “İkamet ve Salahiyeti Adliye Hakkında Mukavelename” 
 
279
3. Cumhuriyet Dönemi 
 
281
a. 03.03.1924 Tarih ve 431 Sayılı Hilafetin İlgasına ve Hanedanı Osmaninin Türkiye Cumhuriyeti Memaliki Haricine Çıkarılmasına Dair Kanun 
 
281
b. 442 Sayılı Köy Kanunu 
 
282
c. Özel Af Kanunları 
 
282
d. İkamet Mukavelenamesi Akdedilmeyen Devletlerle Yapılacak Muvakkat Mukavelename Hakkında Kanun 
 
283
e. 1961 ve 1982 Anayasalarında Yabancıların Gayrimenkul Mal Edinme Hakkı 
 
283
f. Tapu Kanunu 
 
284
B. Yabancı Gerçek Kişilerin Gayrimenkul Mallar Üzerindeki Hakları 
 
284
1. Karşılıklı İşlem Şartının Bertaraf Edilmesi 
 
287
a. Gayrimenkul Mal Mülkiyetinde Karşılıklılık 
 
287
b. Gayrimenkul Mallar Üzerindeki Miras Hakkı Bakımından Karşılıklılık 
 
290
2. Cumhurbaşkanının Takdir Yetkisi 
 
292
C. Sınırlayıcı Kanunî Hükümler 
 
298
1. Miktar Olarak Sınırlama 
 
299
a. Yabancının Edinebileceği Gayrimenkul Mal Mülkiyetinin Miktarı 
 
300
b. Yabancının Edinebileceği Gayrimenkul Terekenin Miktarı 
 
302
2. Oransal Sınırlama 
 
304
3. Kullanım Amacı Bakımından Getirilen Sınırlama 
 
306
4. Coğrafî Alan Bakımından Getirilen Sınırlama 
 
307
a. Tapu Kanunu’nda Arazinin Özelliği Sebebi ile Yapılan Sınırlama 
 
308
aa. Ekonomik, Kültürel ve Özel Koruma Alanları Bakımından Sınırlama 
 
308
bb. Yapısız Taşınmaz Bakımından Getirilen Sınırlama 
 
309
b. Askerî Yasak Bölgeler–Güvenlik Bölgeleri 
 
310
aa. Askerî Yasak Bölgeler 
 
311
aaa. Birinci Derece Kara Askerî Yasak Bölgeler 
 
311
bbb. İkinci Derece Kara Askerî Yasak Bölgeler 
 
314
bb. Güvenlik Bölgeleri 
 
315
aaa. Askerî Güvenlik Bölgeleri 
 
316
bbb. Özel Güvenlik Bölgeleri 
 
316
ccc. Yabancıların Güvenlik Bölgelerinde Gayrimenkul Mal Mülkiyetini İktisabı 
 
317
5. Mukabelei Bilmisil Tedbiri 
 
318
D. Yabancı Tüzel Kişilerin Gayrimenkul Mallar Üzerindeki Hakları 
 
319
1. Yabancı Ticaret Şirketlerinin Gayrimenkul Mallar Üzerindeki Haklardan Yararlanabilmeleri 
 
321
a. Tapu Kanunu’nda Yer Alan Düzenleme 
 
321
b. Özel Kanunlarda Yer Alan Düzenlemeler 
 
322
aa. Yabancı Ticaret Şirketlerinin Serbest Bölgelerde Gayrimenkul Mal Edinimi 
 
323
bb. Turizmi Teşvik Kanunu 
 
325
cc. Türk Petrol Kanunu 
 
326
dd. Endüstri Bölgeleri Kanunu 
 
327
2. Ticaret Şirketleri Dışındaki Yabancı Tüzel Kişilerin Gayrimenkul Mallar Üzerindeki Haklardan Yararlanabilmeleri 
 
327
a. Yabancı Kamu Hukuku Tüzel Kişileri–Yabancı Devlet 
 
328
aa. İç Hukuk Kuralları 
 
328
bb. Uluslararası Kurallar 
 
329
aaa. Teamül Kuralları–Çok Taraflı Antlaşmalar 
 
329
bbb. İki Taraflı Antlaşmalar 
 
330
b. Yabancı Dernekler 
 
331
aa. Tapu Kanunu Çerçevesinde Derneklerin Gayrimenkul Mal Edinimi 
 
331
bb. Dernekler Kanunu Çerçevesinde Derneklerin Gayrimenkul Mal Edinimi 
 
332
c. Yabancı Vakıflar 
 
334
aa. Yabancılar Tarafından Kurulan Vakıflar 
 
334
bb. Yabancı Vakıfların Gayrimenkul Mal Edinimi 
 
335
E. Yabancı Sermayeli Şirketlerin Gayrimenkul Mallar Üzerindeki Hakları 
 
335
1. Yabancı Sermayeli Ticaret Şirketlerinin Gayrimenkul Mal Edinimleri 
 
336
2. Gayrimenkul Mal Edinemeyecekleri Alanların Tespiti 
 
338
a. Askerî Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri 
 
338
b. Özel Güvenlik Bölgeleri 
 
339
3. Tasfiye 
 
339
4. Antlaşmalarla Yabancılara Gayrimenkul Mal Üzerinde Mülkiyet Hakkının Tanınması 
 
341
a. Yabancı Devletlere Gayrimenkuller Üzerinde Hak Tanıyan Antlaşmalar 
 
342
aa. Diplomatik Temsilcilikler ve Konsolosluklar 
 
342
bb. Askeri Tesisler 
 
342
b. Yatırım Antlaşmaları 
 
342
F. Müktesep Haklar 
 
344
XII. Bölüm
 
 
YABANCILARIN HAK ARAMA HÜRRİYETİ
 
 
I. GENEL ÇERÇEVE 
 
345
II. DAVA HAKKI–TEMİNAT YÜKÜMÜ 
 
345
A. MÖHUK’a Göre Teminat Yükümlülüğü 
 
346
B. HMK’ya Göre Teminat Yükümü 
 
349
XIII. Bölüm
 
 
SİYASAL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER
 
 
I. KAMU HİZMETLERİNE GİRME 
 
352
II. VATAN HİZMETİ (YURT SAVUNMASINA KATILMA) 
 
352
III. DİLEKÇE HAKKI 
 
353
ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR 
 
355
Kaynakça 
 
361
Kavram Dizini 
 
365

Prof. Dr. Vahit Doğan

Doç. Dr. Alper Çağrı Yılmaz

Doç. Dr. Lale Ayhan İzmirli

 

 

İçindekiler
 
 
Önsöz 
 
5
Kısaltmalar 
 
17
GİRİŞ
 
 
I. YABANCI KAVRAMI 
 
22
A. Gerçek Kişiler 
 
24
1. Yabancı Ülke Vatandaşları 
 
25
2. Çifte veya Çok Vatandaşlığa Sahip Olanlar 
 
25
3. Vatansızlar (Heimatlos) 
 
26
4. Mülteciler (Refugees) 
 
27
5. Geçici Koruma Kapsamında Olanlar 
 
29
6. Göçmenler (Muhacirler) 
 
29
7. Özel Statülü Yabancılar 
 
33
8. Azınlıkların Yabancı Olmadığının Tespiti 
 
36
B. Tüzel Kişiler 
 
38
II. YABANCILAR HUKUKUNUN NİTELİĞİ 
 
39
III. YABANCILAR HUKUKUNUN DİĞER HUKUK DALLARI İLE İLİŞKİSİ 
 
40
A. Devletler Özel Hukuku ile İlişkisi 
 
41
1. Vatandaşlık Hukuku ile İlişki 
 
41
2. Kanunlar İhtilafı ve Milletlerarası Usûl Hukuku ile İlişki 
 
41
B. Devletler Hukuku ile İlişkisi 
 
42
IV. YABANCILAR HUKUKUNUN KAYNAKLARI 
 
43
A. Millî Kaynaklar 
 
43
1. Anayasa 
 
43
2. Kanunlar 
 
45
3. Mahkeme Kararları 
 
45
B. Milletlerarası Kaynaklar 
 
46
C. Doktrin 
 
46
I. Bölüm
 
 
YABANCILARA TANINACAK HAKLAR KONUSUNDA KABUL EDİLEN ESASLAR
 
 
I. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA KABUL EDİLEN ESASLAR 
 
48
A. Tebaayı Temsil (Eşitlik) Esası 
 
48
B. Asgarî Had Esası 
 
50
C. Karşılıklı İşlem Esası 
 
52
D. En Çok Gözetilen Ulus Esası 
 
54
E. Kazanılmış Haklara Saygı Esası 
 
55
F. Sınırlama (Tahdit) Esası 
 
56
G. İzin Esası 
 
57
H. Kontenjan Esası 
 
57
II. TANINAN HAKLARIN TEDBİR AMAÇLI KISITLANMASI (Mukabelei Bilmisil–Karşı İşlem Yapma) 
 
57
III. TÜRK HUKUKUNDA YABANCILARA TANINAN HAKLARIN KAPSAMI 
 
58
II. Bölüm
 
 
ÜLKEYE GİRİŞ VE ÜLKEDEN ÇIKIŞ
 
 
I. YABANCILARIN ÜLKEYE GİRİŞİ 
 
61
A. Sınır Kapılarından Giriş Yapmak 
 
62
B. Pasaport Gösterme Mecburiyeti 
 
63
C. Vize Alma Mecburiyeti 
 
65
1. Vize Zorunluluğu ve Başvuru Makamları 
 
66
2. Vize Verilmeyecek Yabancılar 
 
69
3. Vize İptali 
 
70
4. Vize Muafiyeti 
 
71
a. İç Hukukta Kabul Edilen Vize Muafiyeti Hâlleri 
 
71
b. Milletlerarası Antlaşmalarla Vize Muafiyeti Tanınması 
 
72
D. Giriş Yasağı– Ülkeye Kabul Edilmeyecek Kişiler 
 
74
E. Ülkeye Girişte İstisnaî Uygulama 
 
77
II. TÜRK VATANDAŞLARININ ÜLKEDEN ÇIKIŞI 
 
77
A. Pasaport ve Belge Zorunluluğu 
 
77
1. Kavramsal Boyut 
 
77
2. Türk Hukukunda Kabul Edilen Pasaport Türleri 
 
78
a. Diplomatik Pasaportlar (Siyah Pasaport) 
 
79
b. Hususî Damgalı Pasaportlar (Yeşil Pasaport) 
 
81
c. Hizmet Damgalı Pasaportlar (Gri Pasaport) 
 
86
d. Umuma Mahsus Pasaportlar (Bordo Pasaport) 
 
87
e. Yabancılara Mahsus Pasaport 
 
89
3. Pasaport Yerine Geçen Belgeler 
 
89
B. Türk Vatandaşlarının Ülkeden Çıkışının Yasaklanması 
 
91
1. Pasaport Verilmesi Yasak Olan Kişiler 
 
91
2. Yurt Dışına Çıkış Yasağı 
 
93
III. Bölüm
 
 
YABANCILARIN TÜRKİYE’DE İKAMET VE SEYAHATLERİ
 
 
I. İKAMET (TEZKERESİ) İZNİ 
 
96
A. İlkenin Tespiti– İkamet İzni Alma Zorunluluğu 
 
96
B. İkamet İzninden Muafiyet 
 
96
II. İKAMET İZNİ TÜRLERİ 
 
98
A. Kısa Dönem İkamet İzni 
 
98
B. Aile İkamet İzni 
 
100
C. Öğrenci İkamet İzni 
 
105
D. Uzun Dönem İkamet İzni 
 
108
1. Uzun Dönem İkamet İzninin Şartları 
 
109
2. Uzun Dönem İkamet İzninin Sağladığı Haklar 
 
110
3. Uzun Dönem İkamet İzninin İptali 
 
111
E. İnsanî Gerekçelerle Verilen İkamet İzinleri 
 
112
1. İnsanî İkamet İzni 
 
112
2. İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni 
 
113
F. Çalışma İzninin İkamet İzni Yerine Geçmesi 
 
114
G. Kesintisiz İkamet Sürelerinin Hesaplanması 
 
114
H. Türkiye’de İkamet İzni Sahibi Yabancıların Nüfus Kayıtlarının Tutulması 
 
115
III. İKAMET İZNİ MÜRACAATLARI 
 
116
IV. İKAMET İZNİ SÜRESİ VE UZATILMASI 
 
118
V. ÖZEL KANUNLARDA YER ALAN SINIRLAMA VE YASAKLAMALAR 
 
118
A. Köy Kanunu 
 
119
B. Askerî Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu 
 
119
IV. Bölüm
 
 
YABANCILARIN KİŞİ DOKUNULMAZLIĞI
 
 
I. SINIR DIŞI ETME 
 
122
A. Milletlerarası Sözleşmelerde Sınır Dışı Etme 
 
123
1. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
 
123
2. Avrupa İkamet Sözleşmesi 
 
124
3. Mültecilerin Hukukî Durumuna Dair Sözleşme 
 
125
4. Tüm Göçmen İşçilerin ve Aile Fertlerinin Haklarının Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme 
 
126
B. Millî Hukukta Yer Alan Düzenlemeler 
 
126
1. Sınır Dışı Etme Nedenleri 
 
127
2. Sınır Dışı Edilemeyecek Yabancılar 
 
131
3. Sınır Dışı Kararını Vermeye Yetkili Makam 
 
133
4. Sınır Dışı Etme Usûlü 
 
134
5. Sınır Dışı Kararının İcrası–İdarî Gözetim 
 
135
6. Yargı Yolu 
 
138
7. Sınır Dışı Etmenin Sonuçları 
 
139
II. SUÇLULARIN İADESİ 
 
140
A. Vatandaşın İade Edilmeyeceği İlkesi 
 
143
B. Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi 
 
144
C. Uçakların Kanun Dışı Yollarla Ele Geçirilmesinin Önlenmesi Hakkında Sözleşme 
 
146
D. İç Hukukta Yer Alan Düzenleme 
 
147
E. İade Usûlü 
 
148
V. Bölüm
 
 
ULUSLARARASI KORUMA
 
 
I. KAVRAMSAL BOYUT 
 
153
A. Mülteci 
 
155
1. Mülteci Olabilmenin Şartları 
 
157
a. Avrupa’da Meydana Gelen Olaylar Sebebiyle Kişi Türkiye’ye Sığınmalıdır 
 
157
b. İltica Talebinde Bulunan Kişi Yabancı Olmalıdır 
 
157
c. Haklı Sebeple Zulüm Korkusu 
 
158
d. Kişi Ülkesinin Dışında Bulunmalıdır 
 
158
e. Kişi Sözleşmede ve Kanun’da Sayılan Sebeplerden Kaynaklanan Zulüm İhtimali Nedeniyle Menşe Ülkesinin Korumasından Yararlanamamalı veya Bu Ülkeye Dönememeli 
 
158
f. Başvuru Kabul Edilemez Olmamalıdır 
 
158
2. Mülteciliğin Sona Ermesi 
 
159
B. Şartlı Mülteci 
 
160
C. İkincil Koruma 
 
162
D. Geçici Koruma 
 
162
II. ULUSLARARASI KORUMANIN KAPSAM VE UYGULAMA ALANI 
 
164
A. Uluslararası Koruma Başvuru Usûlü 
 
166
B. Refakatsiz Çocuklar ve Özel İhtiyaç Sahibi Kişiler 
 
167
C. Uluslararası Koruma Başvurusunun Kaydedilmesi ve İdari Gözetim 
 
168
D. Uluslararası Koruma Başvurusunun Kabul Edilmeyeceği Hâller 
 
170
E. Uluslararası Koruma Kararlarına Karşı Başvuru Yolları 
 
172
F. Uluslararası Korumadan Yararlananların Hak ve Yükümlülükleri 
 
173
G. Uluslararası Koruma Statüsünün Sona Ermesi ve İptali 
 
174
III. GEÇİCİ KORUMANIN KAPSAM VE UYGULAMA ALANI 
 
176
A. Geçici Korumadan Yararlanabilecek Kişiler 
 
177
B. Geçici Koruma Altına Alınma Usûlü 
 
179
C. Geçici Koruma Altına Alınanlara Sağlanacak Hizmetler 
 
180
1. Sağlık Hizmetleri 
 
181
2. Eğitim Hizmetleri 
 
181
3. Sosyal Yardım 
 
181
4. Gümrük İşlemleri 
 
182
5. Tercümanlık Hizmetleri 
 
182
D Geçici Koruma Altına Alınanların İş Piyasasına Erişimi 
 
182
E. Geçici Korumanın Sona Ermesi 
 
184
F. Sona Ermenin Hüküm ve Sonuçları 
 
185
VI. Bölüm
 
 
BASIN–YAYIN ÖZGÜRLÜĞÜ
 
 
I. BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ 
 
187
II. MATBAA KURMA ÖZGÜRLÜĞÜ 
 
189
III. RADYO–TELEVİZYON KURMA ÖZGÜRLÜĞÜ 
 
189
VII. Bölüm
 
 
ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ
 
 
I. TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ DÜZENLEME 
 
191
II. DERNEK KURMA VE DERNEĞE ÜYE OLMA 
 
192
A. Yabancıların Dernek Kurması ve Derneğe Üye Olması 
 
193
B. Yurt Dışında Kurulmuş Derneklerin Türkiye’de Şube Açmaları 
 
193
C. Türkiye’de Kurulan Derneklerin Uluslararası Faaliyette Bulunabilmeleri 
 
194
III. VAKIF KURMA ÖZGÜRLÜĞÜ 
 
194
IV. SENDİKAL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER 
 
195
VIII. Bölüm
 
 
YABANCILARIN EĞİTİM–ÖĞRETİM ÖZGÜRLÜĞÜ
 
 
I. TÜRK OKULLARINDA EĞİTİM VE ÖĞRETİM 
 
198
II. YABANCILARIN ÖĞRETİM ÖZGÜRLÜĞÜ 
 
202
A. Öğretmenlik Yapma 
 
202
B. Öğretim Kurumu Açma 
 
204
1. Milletlerarası Özel Öğretim Kurumları 
 
206
2. Yabancı Okullar 
 
207
IX. Bölüm
 
 
YABANCILARIN ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK HAKLARI
 
 
I. YABANCILARIN ÇALIŞMA HAKLARI 
 
209
A. Yabancıların Türkiye’de Çalışabilmelerinin Şartları 
 
211
1. Genel Çerçeve 
 
211
2. Çalışma İzni 
 
213
a. Çalışma İzni Başvuruları 
 
215
b. Ön İzin 
 
217
c. Çalışma İzin Taleplerinin Ret Sebepleri 
 
219
3. Çalışma İzni Türleri 
 
221
a. Süreli Çalışma İzni 
 
221
b. Süresiz Çalışma İzni 
 
221
c. Bağımsız Çalışma İzni 
 
223
d. Turkuaz Kart Sahiplerinin Çalışması 
 
224
aa. Turkuaz Kart 
 
224
bb. Turkuaz Kartın Sağladığı İmkânlar 
 
226
e. İstisnaî Çalışma İzni 
 
226
4. Çalışma İzni Muafiyeti 
 
228
a. Çalışma İzni Muafiyet Belgesi Alabilecek Kişiler 
 
229
b. Çalışma İzni Muafiyet Belgesi Alma Usûlü 
 
230
5. Çalışma İzni ve Muafiyet Belgesinin Geçerliliği, Askıya Alınması ve İptali 
 
231
6. Çalışma İzninin veya Çalışma İzni Muafiyetinin İkamet İzni İlişkisi 
 
233
7. Özel Düzenlemeler 
 
234
a. Uluslararası Koruma Kapsamındaki Yabancılar 
 
234
aa. Mülteciler ve İkincil Koruma Statü Sahipleri 
 
234
bb. Başvuru Sahipleri ve Şartlı mülteciler 
 
235
cc. Geçici Koruma Kapsamındaki Yabancılar 
 
237
aaa. Çalışma İzni ve Çalışma İzni Muafiyet Başvuruları 
 
238
bbb. Değerlendirme Kriterleri 
 
239
dd. Çalışma İzni Süresi ve Sona Ermesi 
 
240
b. Serbest Bölgelerde Çalışacak Yabancılar 
 
240
c. Yabancı Öğrenciler 
 
241
d. Yabancı Mühendis ve Mimarlar 
 
243
B. Özel Kanunlarda Yabancıların Çalışma Hakkına Getirilen Sınırlamalar 
 
243
1. Sağlık Hizmetleri 
 
243
2. Avukatlık ve Noterlik 
 
245
3. Kabotaj Kanunu 
 
246
4. Yabancılara Yasaklanan Diğer Meslekler 
 
246
5. Türk Soylu Yabancıların Türkiye’de Çalışması 
 
247
II. YABANCILARIN SOSYAL GÜVENLİK HAKLARI 
 
249
A. Zorunlu Sigorta 
 
249
B. İsteğe Bağlı Sigorta 
 
250
X. Bölüm
 
 
YABANCI YATIRIMLAR
 
 
I. YABANCI YATIRIMCIYA UYGULANACAK MUAMELE STANDARTLARI 
 
255
A. En Çok Gözetilen Ulus 
 
255
B. Adil ve Hakkaniyete Uygun Muamele 
 
256
C. Milli Muamele – Yatırım Serbestisi 
 
256
D. Keyfi veya Ayrımcı Tedbirlere Karşı Korunma 
 
257
II. TÜRK YABANCI SERMAYE MEVZUATI 
 
258
A. Yabancı Yatırımcı 
 
259
1. Gerçek Kişiler 
 
259
2. Tüzel Kişiler 
 
260
B. Yabancı Yatırım 
 
260
C. DYYK’na Göre Yabancı Yatırıma İlişkin İlkeler 
 
261
1. Yatırım Serbestisi ve Milli Muamele 
 
261
2. Kamulaştırma ve Devletleştirilme 
 
261
3. Kâr Transferi 
 
261
4. Gayrimenkul Edinimi 
 
261
5. Uyuşmazlıkların Çözümü 
 
262
6. Doğrudan Yabancı Yatırımlarda Yabacıların Çalışması 
 
262
D. Yatırım Giriş Yöntemleri 
 
262
1. Şirket Kurulması 
 
263
2. Türkiye’de Şube Açma 
 
264
3. Türkiye’de İrtibat Bürosu Açma 
 
265
4. Türkiye’de Mevcut Bir Şirkete Ortak Olma 
 
265
E. Serbest Bölgelerde Yatırım 
 
266
F. Sektörel Düzenlemeler 
 
267
1. Doğal Kaynaklar 
 
267
2. Telekomünikasyon 
 
268
3. Bankacılık Sektörü 
 
268
4. Taşımacılık Sektörü 
 
270
a. Hava Taşımacılığı 
 
270
b. Deniz Taşımacılığı 
 
271
5. Özel Güvenlik Hizmetleri 
 
272
XI. Bölüm
 
 
YABANCILARIN MÜLKİYET VE MİRAS HAKLARI
 
 
I. YABANCILARIN MENKUL MALLAR ÜZERİNDEKİ MÜLKİYET VE MİRAS HAKKI 
 
274
II. YABANCILARIN GAYRİMENKUL MALLAR ÜZERİNDEKİ MÜLKİYET VE MİRAS HAKLARI 
 
274
A. Tarihî Süreç 
 
275
1. Osmanlı İmparatorluğu Dönemi 
 
275
2. Lozan Antlaşması ve Antlaşmaya Ekli “İkamet ve Salahiyeti Adliye Hakkında Mukavelename” 
 
279
3. Cumhuriyet Dönemi 
 
281
a. 03.03.1924 Tarih ve 431 Sayılı Hilafetin İlgasına ve Hanedanı Osmaninin Türkiye Cumhuriyeti Memaliki Haricine Çıkarılmasına Dair Kanun 
 
281
b. 442 Sayılı Köy Kanunu 
 
282
c. Özel Af Kanunları 
 
282
d. İkamet Mukavelenamesi Akdedilmeyen Devletlerle Yapılacak Muvakkat Mukavelename Hakkında Kanun 
 
283
e. 1961 ve 1982 Anayasalarında Yabancıların Gayrimenkul Mal Edinme Hakkı 
 
283
f. Tapu Kanunu 
 
284
B. Yabancı Gerçek Kişilerin Gayrimenkul Mallar Üzerindeki Hakları 
 
284
1. Karşılıklı İşlem Şartının Bertaraf Edilmesi 
 
287
a. Gayrimenkul Mal Mülkiyetinde Karşılıklılık 
 
287
b. Gayrimenkul Mallar Üzerindeki Miras Hakkı Bakımından Karşılıklılık 
 
290
2. Cumhurbaşkanının Takdir Yetkisi 
 
292
C. Sınırlayıcı Kanunî Hükümler 
 
298
1. Miktar Olarak Sınırlama 
 
299
a. Yabancının Edinebileceği Gayrimenkul Mal Mülkiyetinin Miktarı 
 
300
b. Yabancının Edinebileceği Gayrimenkul Terekenin Miktarı 
 
302
2. Oransal Sınırlama 
 
304
3. Kullanım Amacı Bakımından Getirilen Sınırlama 
 
306
4. Coğrafî Alan Bakımından Getirilen Sınırlama 
 
307
a. Tapu Kanunu’nda Arazinin Özelliği Sebebi ile Yapılan Sınırlama 
 
308
aa. Ekonomik, Kültürel ve Özel Koruma Alanları Bakımından Sınırlama 
 
308
bb. Yapısız Taşınmaz Bakımından Getirilen Sınırlama 
 
309
b. Askerî Yasak Bölgeler–Güvenlik Bölgeleri 
 
310
aa. Askerî Yasak Bölgeler 
 
311
aaa. Birinci Derece Kara Askerî Yasak Bölgeler 
 
311
bbb. İkinci Derece Kara Askerî Yasak Bölgeler 
 
314
bb. Güvenlik Bölgeleri 
 
315
aaa. Askerî Güvenlik Bölgeleri 
 
316
bbb. Özel Güvenlik Bölgeleri 
 
316
ccc. Yabancıların Güvenlik Bölgelerinde Gayrimenkul Mal Mülkiyetini İktisabı 
 
317
5. Mukabelei Bilmisil Tedbiri 
 
318
D. Yabancı Tüzel Kişilerin Gayrimenkul Mallar Üzerindeki Hakları 
 
319
1. Yabancı Ticaret Şirketlerinin Gayrimenkul Mallar Üzerindeki Haklardan Yararlanabilmeleri 
 
321
a. Tapu Kanunu’nda Yer Alan Düzenleme 
 
321
b. Özel Kanunlarda Yer Alan Düzenlemeler 
 
322
aa. Yabancı Ticaret Şirketlerinin Serbest Bölgelerde Gayrimenkul Mal Edinimi 
 
323
bb. Turizmi Teşvik Kanunu 
 
325
cc. Türk Petrol Kanunu 
 
326
dd. Endüstri Bölgeleri Kanunu 
 
327
2. Ticaret Şirketleri Dışındaki Yabancı Tüzel Kişilerin Gayrimenkul Mallar Üzerindeki Haklardan Yararlanabilmeleri 
 
327
a. Yabancı Kamu Hukuku Tüzel Kişileri–Yabancı Devlet 
 
328
aa. İç Hukuk Kuralları 
 
328
bb. Uluslararası Kurallar 
 
329
aaa. Teamül Kuralları–Çok Taraflı Antlaşmalar 
 
329
bbb. İki Taraflı Antlaşmalar 
 
330
b. Yabancı Dernekler 
 
331
aa. Tapu Kanunu Çerçevesinde Derneklerin Gayrimenkul Mal Edinimi 
 
331
bb. Dernekler Kanunu Çerçevesinde Derneklerin Gayrimenkul Mal Edinimi 
 
332
c. Yabancı Vakıflar 
 
334
aa. Yabancılar Tarafından Kurulan Vakıflar 
 
334
bb. Yabancı Vakıfların Gayrimenkul Mal Edinimi 
 
335
E. Yabancı Sermayeli Şirketlerin Gayrimenkul Mallar Üzerindeki Hakları 
 
335
1. Yabancı Sermayeli Ticaret Şirketlerinin Gayrimenkul Mal Edinimleri 
 
336
2. Gayrimenkul Mal Edinemeyecekleri Alanların Tespiti 
 
338
a. Askerî Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri 
 
338
b. Özel Güvenlik Bölgeleri 
 
339
3. Tasfiye 
 
339
4. Antlaşmalarla Yabancılara Gayrimenkul Mal Üzerinde Mülkiyet Hakkının Tanınması 
 
341
a. Yabancı Devletlere Gayrimenkuller Üzerinde Hak Tanıyan Antlaşmalar 
 
342
aa. Diplomatik Temsilcilikler ve Konsolosluklar 
 
342
bb. Askeri Tesisler 
 
342
b. Yatırım Antlaşmaları 
 
342
F. Müktesep Haklar 
 
344
XII. Bölüm
 
 
YABANCILARIN HAK ARAMA HÜRRİYETİ
 
 
I. GENEL ÇERÇEVE 
 
345
II. DAVA HAKKI–TEMİNAT YÜKÜMÜ 
 
345
A. MÖHUK’a Göre Teminat Yükümlülüğü 
 
346
B. HMK’ya Göre Teminat Yükümü 
 
349
XIII. Bölüm
 
 
SİYASAL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER
 
 
I. KAMU HİZMETLERİNE GİRME 
 
352
II. VATAN HİZMETİ (YURT SAVUNMASINA KATILMA) 
 
352
III. DİLEKÇE HAKKI 
 
353
ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR 
 
355
Kaynakça 
 
361
Kavram Dizini 
 
365
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 630,00    630,00   
Cardfinans ( Finansbank )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 630,00    630,00   
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 630,00    630,00   
Diğer Kartlar
Taksit Sayısı Taksit tutarı Genel Toplam
Tek Çekim 630,00    630,00   
Kapat