Yeni

Türk Özel Hukuku Cilt: IV Miras Hukuku

Mustafa Dural, Turgut Öz

Stok Kodu:

9786255007148

Boyut:

16x24

Sayfa Sayısı:

576

Basım Yeri:

İstanbul

Baskı:

Basım Tarihi:

2026-09

Kapak Türü:

Cilt

Kağıt Türü:

1.Hamur

Konu:

Hukuk Kitapları/ Miras Hukuku
Hukuk Kitapları/ Ders Kitapları

1.500^,00TL

Taksitli fiyat: 1 x 1.500^,00TL

Havale/EFT ile: 1.425^,00TL

Sepete Ekle

Tavsiye et Hata bildir

9786255007148

403065

https://www.legalkitabevi.com/mustafa-dural/turk-ozel-hukuku-cilt-iv-miras-hukuku--7.htm

Türk Özel Hukuku Cilt: IV Miras Hukuku

1500

Prof. Dr. Mustafa Dural

Prof. Dr. M. Turgut Öz

§ 1. GİRİŞ 1

I. TANIM VE MİRAS HUKUKUNUN GEREKLİLİĞİ 1

1. Tanım 1

2. Miras Hukukunun Gerekliliği 1

3. Miras Hukukunun Anayasa Teminatı Altında Olması 2

4. Miras Hukukunun, Medenî Kanunun İçindeki Yeri Ve Sistematiği 3

II. MİRAS HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI 5

1. Miras 5

2. Mirasbırakan 5

3. Mirasçı 5

4. Tereke 8

a) Malvarlığında bulunan, fakat terekede yer almayan hukuki ilişkiler 9

b) Malvarlığında bulunmayan, fakat terekede yer alan hukukî ilişkiler 10

c) Manevi değer taşıyan varlıklar ve özellikle dijital tereke unsuru sorunu. 11

d) Ölüm sebebiyle doğduran doğruya mirasçıların şahsında doğan haklar 15

5. Ölüme Bağlı Tasarruf 15

III. MİRAS HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMI OLARAK KÜLLÎ

HALEFİYET VE SONUÇLARI 16

1. Küllî Halefiyet Kavramı 16

2. Küllî Halefiyetin İstisnası: Cüzî Halefiyet Hali 19

BİRİNCİ KISIM

YASAL MİRASÇILIK

§ 2. KAN HISIMLARININ YASAL MİRASÇILIĞININ TEMELİ OLAN

ZÜMRE SİSTEMİNİN ESASLARI 22

I. GENEL BİLGİLER 22

1. Fert Sistemi 22

2. Sınıf Sistemi 22

3. Zümre (Parantel) Sistemi 22

a) Zümrenin tanımı 23

b) Yasal mirasçılık açısından Medenî Kanundaki zümre düzeni 23

II. ZÜMRE SİSTEMİNİN ANA PRENSİPLERİ 25

1. Mirasçı Olabilmek İçin Bir Zümreye Dahil Olma 25

2. Bir Önceki Zümrede Mirasçı Bulunması, Bir Sonraki Zümrenin

Mirasçılığını Engeller 26

3. Zümre İçinde Ön Sıradaki (Derecedeki) Mirasçılar, Bir Alt Sıradaki

Mirasçıların Mirasçılığını Engellerler 28

4. Zümre Başları ve Kök Başlarının Önceliği 28

5. Zümre Başı ya da Kök Başına Altsoyun Halef Olması 30

6. Mirasın, Birinci Zümrede, Kök Başlarına, İkinci ve Üçüncü Zümrelerde,

Zümre Başlarına Göre Eşit Olarak Paylaşılması 31

7. İkinci ve Üçüncü Zümrelerde Mirasın Ana ve Baba Hattı Olarak

İkiye Ayrılması 32

III. MİRASBIRAKANA ÇİFT HISIMLIK BAĞI İLE BAĞLI OLANLARIN MİRASÇILIĞI 35

IV. YARIM KAN HISIMLARININ MİRASÇILIĞI 36

V. EVLİLİK DIŞINDA DOĞAN HISIMLARIN MİRASÇILIĞI 37

§ 3. EVLÂTLIĞIN (VE ALTSOYUNUN) MİRASÇILIĞI 39

I. GENEL OLARAK 39

II. EVLÂTLIK VE ALTSOYUNUN MİRASÇILIĞININ ÖZELLİKLERİ 39

§ 4. ZÜMRE SİSTEMİNİN GENEL OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ 40

§ 5. EŞİN MİRASÇILIĞI 41

I. GENEL OLARAK 41

II. EŞİN DEĞİŞİK ZÜMRELERLE BİRLİKTE MİRASÇI OLMASI

DURUMUNDA MİRAS PAYININ ORANLARI 41

III. EŞİN MİRASÇILIĞI İLE İLGİLİ BAZI ÖZEL DURUMLAR 46

1. Boşanma Davasının Eşin Mirasçılığına Etkisi 46

2. Evliliğin Butlanı Kararının Eşin Mirasçılığına Etkisi 49

3. Birden Fazla Sağ Kalan Eşin Mirasçılığı 51

§ 6. DEVLETİN MİRASÇILIĞI 51

İKİNCİ KISIM

ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR

§ 7. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARA İLİŞKİN ÖNBİLGİLER 54

I. KAVRAM 54

II. ÖLÜME BAĞLI BAĞIŞLAMALARIN, ÖLÜME BAĞLI TASARRUF HÜKÜMLERİNE TÂBİ OLMASI 56

III. ÖLÜME BAĞLI TASARRUF KAVRAMININ İKİ ANLAMI 56

1. Şekli Anlamda Ölüme Bağlı Tasarruflar 57

2. Maddî Anlamda Ölüme Bağlı Tasarruflar 60

§ 8. ÖLÜME BAĞLI TASARRUF YAPMA EHLİYETİ 60

I. GENEL OLARAK 60

II. VASİYETNAME YAPABİLME EHLİYETİ 61

1. Ayırt Etme Gücü 61

2. Yaş 62

III. MİRAS SÖZLEŞMESİ YAPMA EHLİYETİ 63

§ 9. ŞEKLÎ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR 66

I. ŞEKLÎ ANLAMDAKİ ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARA İLİŞKİN

GENEL BİLGİLER 66

II. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFTA ŞEKLE UYMANIN YARARLARI 66

§ 10. RESMÎ VASİYETNAMELER 67

I. GENEL BİLGİLER 67

II. RESMÎ VASİYETNAMENİN DÜZENLENİŞ ŞEKİLLERİ 72

III. OKUNARAK VE İMZALANARAK DÜZENLENEN RESMÎ

VASİYETNAMELER (MK 533/534) 73

1. Birinci Safha 73

2. İkinci Safha 75

IV. OKUNMADAN VE İMZALANMADAN DÜZENLENEN RESMÎ VASİYETNAMELER 77

V. KARMA ŞEKİLDE DÜZENLENEN RESMİ VASİYETNAMELER 79

1. Okunmadan, Fakat İmzalanarak Düzenleme 79

2. Okuyarak, Fakat İmzalamadan Düzenleme 80

VI. BAZI ÖZEL DURUMLAR 81

1. Körlerin Durumu 81

2. Sağır ve Dilsizlerin Durumu 82

3. Türkçe Bilmeyenlerin Durumu 83

§ 11. EL YAZILI VASİYETNAME 84

I. GENEL OLARAK 84

II. EL YAZILI VASİYETNAMENİN FAYDA VE MAHZURLARI 84

1. Faydaları 84

2. Mahzurları 84

III. EL YAZILI VASİYETNAMENİN ŞEKİL ŞARTLARI 86

1. Vasiyetnamenin Metni 86

a) Genel olarak 86

b) Metnin, kısmen üçüncü kişiler tarafından ya da mekanik bir

araçla yazılmış olması 88

2. Düzenleme tarihi 89

a) Düzenleme tarihinin gösteriliş şekli 89

b) Düzenleme tarihinin vasiyetnamede gösterilmesinin faydaları 90

c) Düzenleme tarihinin el yazısı ile olması şartı 91

d) Düzenleme tarihinin vasiyetname bulunmamasının müeyyidesi 91

3. İmza 93

a) Genel olarak 93

b) İmzanın, el yazılı vasiyetnamedeki fonksiyonları 93

c) İmzanın atılış şekli 93

d) İmzanın vasiyetnamedeki yeri 94

IV. EL YAZILI VASİYETNAMENİN SAKLANMASI (TEVDİİ) 94

V. EL YAZILI VASİYETNAMEDE, VASİYETÇİ TARAFINDAN

SONRADAN YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 95

a) Vasiyetname daha tamamlanmadan yapılan değişiklikler 95

b) Vasiyetname tamamlandıktan sonra yapılan değişiklikler 95

§ 12. SÖZLÜ VASİYETNAME 96

I. GENEL OLARAK 96

II. SÖZLÜ VASİYETNAMENİN ŞEKİL ŞARTLARI 98

a) Birinci safha 98

b) İkinci safha 98

III. SÖZLÜ VASİYETNAMENİN HÜKÜMDEN DÜŞMESİ 103

§ 13. MİRAS SÖZLEŞMELERİ 104

I. TANIM VE GENEL BİLGİLER 104

1. Miras Sözleşmesi İle Vasiyetname Arasındaki Benzerlik 105

2. Miras Sözleşmesi İle Vasiyetname Arasındaki Farklar 105

II. MİRAS SÖZLEŞMELERİNİN TÜRLERİ 105

1. Olumlu miras sözleşmeleri – olumsuz (mirastan feragat) miras sözleşmeleri 105

a) Miras sözleşmesi 106

b) Mirastan feragat sözleşmesi 106

2. Bir taraflı ve iki taraflı miras sözleşmeleri 106

a) Bir taraflı miras sözleşmesi 106

b) İki taraflı miras sözleşmesi 106

3. İvazlı ve ivazsız (karşılıklı ve karşılıksız) miras sözleşmeleri 107

a) İvazsız miras sözleşmesi 107

b) İvazlı miras sözleşmesi 107

III. MİRAS SÖZLEŞMESİ YAPMA EHLİYETİ 107

1. Ölüme Bağlı Tasarrufta Bulunan Tarafın Ehliyeti 108

2. Ölüme Bağlı Tasarrufta Bulunmayan Tarafın Ehliyeti 108

3. Taraflardan Birinin Ehliyetsizliğinin Sonuçları 110

a) Ölüme bağlı tasarrufta bulunmayan tarafın ehliyetsizliği 110

b) Mirasbırakanın ehliyetsizliği 110

IV. MİRAS SÖZLEŞMESİNİN ŞEKLİ 111

1. Genel Olarak 111

2. Miras Sözleşmesinin Şekil Yönünden Resmî Vasiyetnameden Farkları 113

a) Tarafların aynı anda noter önünde bulunmaları 113

b) Noterin beyanları yazması ya da yazdırması ve metnin okunması 113

c) Tarafların metni tanıklar önünde imzalamaları 114

d) Mirasbırakanın, tanıklar önünde, belgeyi okuduğunu ve bunun

son arzularına uygun olduğunu beyan etmesi 114

e) Tanıkların şerh ve imzası 114

f) Miras sözleşmesinin saklanması, tevdii ve açılması 114

§ 14. VASİYETNAMENİN GERİ ALINMASI, YOK OLMASI VE MİRAS SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ 115

I. VASİYETNAMENİN GERİ ALINMASI 115

1. Genel Olarak 115

2. Vasiyetnamenin Sonradan Yapılan Bir Ölüme Bağlı Tasarrufla

Geri Alınması (MK 542) 115

3. Vasiyetnamenin Yok Edilerek Geri Alınması 117

4. Vasiyetname İle Yapılan Tasarrufun, Sağlar Arası Bir Tasarrufla

Geri Alınması (Ademptio Legati) 119

II. VASİYETNAMENİN YOK OLMASI 120

III. MİRAS SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ (ORTADAN KALDIRILMASI) 122

1. Miras Sözleşmesinin Tarafların Anlaşması İle Sona Ermesi

(Miras Sözleşmelerine Son Verme Sözleşmesi) 122

a) Genel olarak 122

b) Miras sözleşmesine son verme sözleşmesinin şartları 123

aa) Tarafların hayatta olması 123

bb) Ehliyet 123

cc) Şekil 123

c) Miras sözleşmesine son verme sözleşmesinin sonuçları 124

2. Miras Sözleşmesinin Bir Taraflı İrade Beyanı İle Sona Ermesi

(Miras Sözleşmesinden Dönme) 125

a) Genel olarak 125

b) Mirastan çıkarma sebeplerinden birinin varlığı hâlinde miras

sözleşmesinden dönme 125

aa) Genel bilgiler 125

bb) Mirasçılıktan çıkarma sebeplerinden birinin varlığı hâlinde

dönmenin şartları 126

aaa) Hak sahibi 126

bbb) Mirastan çıkarma sebeplerinden birinin varlığı 126

ccc) Ehliyet 127

ddd) Şekil 128

cc) Mirastan çıkarma sebeplerinden birine dayanılarak

dönmenin sonuçları 128

c) Miras sözleşmesinden, sağlar arası ivaz (karşılık) borcunun yerine getirilmemesi sebebiyle dönülmesi (sona ermesi) 129

aa) Genel olarak 129

bb) Sağlar arası ivaz borcunun yerine getirilmemesi sebebiyle

miras sözleşmesinden dönmenin şartları 130

aaa) Dönme hakkı kime aittir? 130

bbb) Sağlar arası ivaz borçlusunun temerrüde düşmüş olması 130

ccc) Sağlar arası ivaz borçlusunun yeterli güvence (teminat)

göstermemiş olması 131

cc) Miras sözleşmesinden, sağlar arası ivaz borcunun yerine

getirilmemesi sebebiyle dönmenin sonuçları 131

3. Mirasbırakanın, Miras Sözleşmesine Aykırı Düşen Tasarrufları 132

a) Genel olarak 132

b) Kanunda düzenlenen hâller 133

aa) Mirasbırakanın, miras sözleşmesi ile bağdaşmayan ölüme

bağlı tasarrufları 133

bb) Miras sözleşmesi ile bağdaşmayan sağlar arası ivazsız

(karşılıksız) tasarruflar 134

cc) Müeyyide 136

c) Mirasbırakanın, kanunda düzenlenmemiş olan miras

sözleşmesine aykırı tasarrufları 137

aa) Sağlar arası ivazlı tasarruflar 137

bb) Miras sözleşmesi ile yapılan tasarrufun, mirasbırakanın

sonradan oluşan aile hukuku ilişkilerinden etkilenmesi 138

cc) Mirasbırakanın sağlığında malvarlığını israf etmesi ya da fiilî tasarruflar yoluyla miras sözleşmesiyle lehine tasarruf

yapılan kimseye zarar vermesi 138

IV. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN KENDİLİĞİNDEN

(KANUN GEREĞİ) SONA ERMESİ 139

1. Lehine Ölüme Bağlı Tasarruf Yapılan Kimsenin Mirasbırakandan

Önce Ölmesi 139

2. Boşanma 141

3. Evliliğin Butlanına Karar Verilmesi 142

4. Mirastan Yoksunluk Sebeplerinden Birinin Varlığı 142

5. Bozucu koşulun gerçekleşmesi ya da geciktirici koşulun gerçekleşmemesi 142

6. Sözlü Vasiyetname 142

§ 15. MADDÎ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR 143

I. MADDÎ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARA

İLİŞKİN GENEL BİLGİLER 143

II. MADDÎ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLA ŞEKLÎ

ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUF ARASINDAKİ İLİŞKİ 144

1. Sadece Miras Sözleşmesi İle Yapılabilen Ölüme Bağlı Tasarruflar 144

2. Hem Miras Sözleşmesi Hem De Vasiyetname İle Yapılabilen Ölüme

Bağlı Tasarruflar 146

3. Sadece Vasiyetname İle Yapılabilen Ölüme Bağlı Tasarruflar 146

§ 16. MADDÎ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN TÜRLERİ 147

I. MİRASÇI ATAMA 147

II. VASİYET (BELİRLİ MAL BIRAKMA) 148

1. Genel Olarak 148

2. Vasiyetin Bazı Türleri 151

a) Belirli mal vasiyeti (bırakma) 151

b) Alt vasiyet 152

c) Ön vasiyet 153

d) Alacak vasiyeti 153

e) İbra vasiyeti 153

f) İntifa vasiyeti 154

g) İrat vasiyeti 154

3. Vasiyetin Hükümleri 154

a) Vasiyet borçlusu kimdir ? 154

b) Vasiyet alacaklısı kimdir ? 156

c) Vasiyet borcunun doğumu ve muaccel hale gelmesi 157

d) Zamanaşımı 158

4. Vasiyet Borcunun Kapsamı 159

5. Vasiyetin Tenkisi 160

III. KOŞUL (ŞART) 161

1. Genel Olarak 161

2. Hukuka ve Ahlâka Aykırı Koşullar 164

3. Anlamsız ve Yalnız Başkasını Rahatsız Edici (Faydasız ve Müziç) Şartlar 168

4. İmkânsız Koşullar 168

IV. YÜKLEME (MÜKELLEFİYET) 168

1. Genel Olarak 168

2. Yüklemenin Konusu 171

3. Yüklemenin Yerine Getirilmesi 171

4. Hukuka ve Ahlâka Aykırı ya da Yalnız Başkasını Rahatsız Edici Yüklemeler 173

V. VAKIF KURMA 173

VI. YEDEK VE ARTMİRASÇI ATAMA (İkameli Tasarruflar) 177

1. Yedek Mirasçı Atama 177

2. Artmirasçı Atama 179

a) Kavram ve genel bilgiler 179

b) Artmirasçı atama 183

aa) Genel bilgiler 183

bb) Hükümleri 184

aaa) Mirasın artmirasçıya geçmesinden önceki safha 184

bbb) Mirasın artmirasçıya geçmesi safhası 188

c) Art vasiyet alacaklısı atanmasındaki özellikler 190

VII. VASİYETİ YERİNE GETİRME GÖREVLİSİ ATAMA 191

a) Genel bilgiler 191

b) Vasiyeti yerine getirme görevlisinin görevleri 195

c) Vasiyeti yerine getirme görevlisinin denetimi 198

d) Vasiyeti yerine getirme görevlisinin sorumluluğu 199

e) Vasiyeti yerine getirme görevlisinin görevinin sona ermesi 200

VIII. MİRASTAN FERAGAT 201

a) Tanım ve genel bilgiler 201

b) Mirastan feragat sözleşmesinin türleri 203

c) Feragatin hükümleri 205

aa) Feragat eden yönünden 205

bb) Feragatin altsoya etkisi 205

cc) Feragatin tasarruf edilebilir kısma (tasarruf nisabına) etkisi 207

dd) Feragatin mirasbırakanın alacakları yönünden etkisi 207

d) Feragatin hükümsüzlüğü 208

aa) Feragatin belirli bir ya da bir kaç kişi lehine yapılmış olması 209

bb) Feragatin en yakın ortak kökün altsoyu (tüm ortak yasal mirasçılar)

lehine yapılmış olması 209

IX. MİRASÇILIKTAN ÇIKARMA (MİRASTAN ISKAT) 211

1. Cezai Mirasçılıktan Çıkarma 211

a) Genel olarak 211

b) Mirasçılıktan çıkarmanın şartları 213

aa) Şekil 213

bb) Mirasçılıktan çıkarmanın MK 510’da sayılan sebeplerden

birine dayanması 213

cc) Mirasçılıktan çıkarma sebebinin, ölüme bağlı tasarrufta gösterilmesi 216

c) Mirasçılıktan çıkarmanın hükümleri 218

d) Mirasçılıktan çıkarmanın hükümsüzlüğü 220

aa) İptal davası açılabilecek hâller 220

bb) Tenkis davası açılabilecek hâller 222

e) Affın mirasçılıktan çıkarmaya etkisi 223

2. Koruyucu mirasçılıktan çıkarma (borç ödemeden aciz sebebiyle

mirasçılıktan çıkarma) 223

§ 17. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN YORUMU 225

I. GENEL OLARAK 225

II. VASİYETNAMELERİN YORUMU 227

a) Genel olarak 227

b) Vasiyetnamelere ilişkin özel yorum kuralları 228

aa) Favor testamenti (vasiyetname lehine yorum) 228

bb) Kanunî mirasın geçişi (intikali) kurallarına bağlılık 230

cc) Mirasçı ataması mı, vasiyet mi? 231

III. MİRAS SÖZLEŞMESİNİN YORUMU 231

§ 18. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARDA HÜKÜMSÜZLÜK 232

I. GENEL OLARAK 232

II. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN KANUN GEREĞİ

(KENDİLİĞİNDEN) HÜKÜMSÜZ OLMASI 232

1. Evlilik Birliğinin Ölüm (Ve Gaiplik) Dışında Sona Ermesi 233

2. Lehine Ölüme Bağlı Tasarruf Yapılan Kimsenin Mirasbırakandan

Önce Ölmesi 233

3. Lehine Ölüme Bağlı Tasarruf Yapılan Kimsenin Mirastan Yoksun Olması 233

4. Bozucu Şartın Gerçekleşmesi ya da Geciktirici Şartın Gerçekleşmemesi 233

III. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN İPTALİ (MK 557 vd.) 233

A. İptal Sebepleri 233

1. Ehliyetsizlik (MK 557 b.1). 233

2. İrade Sakatlıkları (MK 557 b.2) 234

a) Hata (yanılma) 234

b) Hile (aldatma) (MK 557 b.2) 235

c) Korkutma veya zorlama (tehdit yahut cebir) (MK 557 b. 2) 236

d) Mirasbırakanın hata ve hileyi sağlığında öğrenmesi ya da

korkutma ya da zorlamanın etkisinden kurtulmasının özelliği 236

3. Ölüme Bağlı Tasarrufun İçeriğinin, Ona Eklenen Koşul ya da

Yüklemenin Hukuka ya da Ahlâka Aykırı Olması (MK 557 b.3) 237

4. Şekil Noksanı (MK 557 b.4) 238

B. İptal Davası 238

1. Genel Olarak 238

2. İptal Davasının Tarafları 240

a) Davacı 240

b) Davalı 240

3. Süre 240

a) Bir yıllık süre 240

b) On yıllık süre 241

c) Yirmi yıllık süre 241

d) Sınırsız defî hakkı 241

ÜÇÜNCÜ KISIM

SAKLI PAY, TASARRUF ORANI, TENKİS, DENKLEŞTİRME

§ 19. KAVRAMLAR 242

§ 20. SAKLI PAYLI MİRASÇILAR 246

I. KİMLER SAKLI PAYLI MİRASÇIDIR? 246

II. SAKLI PAYLAR 247

1. Saklı Pay Oranları 247

2. Eski Medeni Kanundaki Azaltılmış Saklı Paylar 252

3. Karı Koca Mal Rejimlerinin Saklı Paylara Etkisi 254

§ 21. TASARRUF ORANININ TEREKEYE GÖRE HESAPLANMASI 257

I. GENEL OLARAK 257

II. ÇIKARILACAK DEĞERLER 258

1. Miras Bırakanın Borçları 259

2. Cenaze Giderleri 260

3. Terekeyi Mühürleme ve Defter Tutma (yazım) Masrafları. 261

4. Mirasbırakan İle Bir Arada Yaşayan Kişilerin Üç Aylık Geçim Giderleri 261

III. EKLENECEK DEĞERLER. 262

1. Denkleştirmeye (İadeye) Tabi Kazandırmalar 262

2. Tenkise Tâbi Sağlararası Kazandırmalar 263

a) Denkleştirmeye tabi olması gerekirken bundan kurtulan kazandırmalar 264

aa) Mirasbırakanın mirasçılık sıfatını kaybeden yasal mirasçısına

miras payına mahsuben yapmış olduğu sağlararası kazandırmalar 264

bb) Mirasbırakan tarafından denkleştirmeden muaf tutulduğu için denkleştirilmesi istenemeyen kazandırmalar 265

b) Mirastan ivazlı feragat hâlinde mirasçıya miras bırakanın

hayattayken ödediği karşılık. 266

c) Bağışlayanın serbestçe dönme hakkını saklı tutarak yaptığı bağışlamalar ve âdet üzere verilen hediyeler hariç ölümünden

önceki bir yıl içinde yapmış olduğu bağışlamalar 267

aa) Genel olarak 267

bb) Muvazaalı bir satışla gizlenmek istenen bağışlamalar 269

d) Vakıf kurmak için yapılan kazandırmalar 275

e) Saklı payı etkisiz kılma kastıyla yapılan kazandırmalar 276

3. Üçüncü Kişi Yararına Hayat Sigortası Alım Bedeli 279

§ 22. RED – ÇIKARILMA – FERAGAT VE YOKSUNLUĞUN ETKİSİ 280

1. Reddin Tasarruf Oranı Üzerindeki Etkisi 280

2. Mirastan Çıkarılmanın Tasarruf Oranı Üzerindeki Etkisi 281

3. Feragatin Tasarruf Oranı Üzerindeki Etkisi 282

a) İvazlı feragatte 282

b) İvazsız feragatte 283

4. Mirastan Yoksunluğun Tasarruf Oranı Üzerindeki Etkisi 283

§ 23. TENKİS 284

I. KAVRAM 284

II. TENKİS DAVASI 284

1. Niteliği 284

2. Tarafları 286

a) Davacılar 286

aa) Saklı paylı mirasçılar 286

bb) Saklı paylı mirasçıların alacaklıları ve iflas masası 288

b) Davalılar 290

3. Süresi ve Yetkili Mahkeme 293

III. TENKİS DEFİ 295

IV. TENKİSTE SIRA (TERTİP) 297

1. Tenkiste Sıra Sorunu ve Ölüme Bağlı Kazandırmalar İle Sağlararası

Kazandırmalar Arasında Sıra. 297

2. Sağlararası İşlem Yoluyla Ölüme Bağlı Kazandırmaların Özellikle

Ölümden Sonraya Etkili Vekalet ve Temsil Yetkisinin Durumu 298

3. Ölüme Bağlı Kazandırmaların Tenkisi. 302

a) Genel olarak 302

b) Saklı paylı mirasçılara yapılan kazandırmalar bakımından. 304

4. Sağlararası Kazandırmaların Tenkisi 307

5. Kamu Yararına Kazandırmaların Tenkisi. 308

V. TENKİSİ ÖZELLİK TAŞIYAN BAZI KAZANDIRMALAR 313

1. Değerinde Azalma Olmaksızın Bölünemeyecek Şeyin Vasiyetinde Tenkis. 313

2. İntifa ve İrat Kazandırmalarında Tenkis 317

3. İvazlı Miras Sözleşmesinde Tenkis. 319

4. İvazlı Feragat Hâlinde Feragat Edene Ödenen Karşılığın Tenkisi 320

5. Ölüme Bağlı Kazandırma Lehdarının Bir Vasiyet Borcu veya

Yükleme (Mükellefiyet) İle Yükümlü Tutulması Durumunda Tenkis. 320

6. Ön Mirasçının Saklı Paylı Olduğu Durumlarda Artmirasçı Atama

(Fevkalâde İkame). 321

VI. TENKİS DAVASINDA ÖNCEDEN ALDIĞI KAZANDIRMAYI İADE

YÜKÜMÜ ALTINA GİREN DAVALININ SORUMLULUĞU. 322

VII. TENKİS HESAPLAMASINDA BİLİRKİŞİLERİN ROLÜ. 326

VIII. ÖRNEKLER. 326

§ 24. MİRASTA DENKLEŞTİRME (İADE) 330

I. DENKLEŞTİRME KURUMUNUN ANLAMI VE MİRAS

HUKUKUNDA YERİ 330

II. DENKLEŞTİRMENİN TARAFLARI 332

1. Denkleştirme Borçlusu 332

a) Kanunî mirasçı olma şartı 332

b) Çeşitli kanunî mirasçıların durumları 334

aa) Altsoy dışındaki kanuni mirasçılar 334

bb) Altsoy 335

cc) Doğrudan kendisine kazandırma yapılmadığı hâlde

denkleştirme ile yükümlü olanlar 336

2. Denkleştirme Alacaklısı. 338

III. MİRASBIRAKANIN DENKLEŞTİRMEYE YÖNELİK OLUMLU VE

OLUMSUZ İRADE BEYANININ NİTELİĞİ VE YAPILMASI 340

IV. DENKLEŞTİRMEYE TABİ KAZANDIRMALAR. 343

1. Genel Olarak Denkleştirmeye Tabi Kazandırmalar 343

2. Kanunen Denkleştirmeye Tabi Kazandırmalar 344

a) Kuruluş sermayesi. 344

b) Çeyiz 346

c) Borçtan kurtarmak 348

d) Malvarlığı devri 350

e) Diğer benzeri kazandırmalar 350

3. Denkleştirmeden Kanunen Muaf Tutulan Kazandırmalar 351

a) Eğitim ve öğrenim masrafları 351

b) Olağan hediyeler ve evlenme giderleri 352

c) Miras payını aşan kazandırmalarda bazı durumlarda aşan kısım. 353

V. DENKLEŞTİRMENİN TALEP EDİLMESİ, GERÇEKLEŞMESİ VE DENKLEŞTİRMEDEN SORUMLULUK 354

1. Denkleştirme Davası 354

2. Denkleştirmenin Gerçekleşmesi ve Bu Sıradaki Sorumluluk 355

§ 25. MİRASBIRAKANIN ÖZEL DURUMDAKİ BAZI ÇOCUKLARININ

ALACAK HAKLARI 358

I. EĞİTİM VE ÖĞRENİMİNİ TAMAMLAMAMIŞ VEYA ENGELLİ

OLAN ÇOCUKLARIN ALACAK HAKKI 358

II. ANA BABA İLE VEYA BÜYÜK ANA VE BÜYÜK BABA İLE YAŞAYAN VE EMEĞİNİ VEYA GELİRİNİ AİLEYE ÖZGÜLEMİŞ

ERGİN ÇOCUĞUN ALACAK HAKKI. 361

DÖRDÜNCÜ KISIM

MİRASIN GEÇMESİ (İNTİKALİ)

§ 26. MİRASIN AÇILMASININ ŞARTLARI 369

I. MİRASIN AÇILMASINDA ÖNEM TAŞIYAN AN VE YER. 369

1. Mirasın Açıldığı An. 370

2. Mirasın Açıldığı Yer (Mirasa İlişkin Konularda Yetkili Mahkeme) 372

II. MİRASÇI VE VASİYET ALACAKLISI OLMANIN YASAL ŞARTLARI 374

1. Sağ Olmak 375

2. Ehil Olmak 377

3. Mirastan Yoksun Olmamak (MK 578/579) 380

a) Mirastan yoksunluk kavramı 380

b) Mirastan yoksunluk sebepleri 382

aa) Kasten ve hukuka aykırı olarak mirasbırakanı öldürmek ya da

öldürmeye teşebbüs etmek (MK. 578/ b. 1) 382

bb) Kasten ve hukuka aykırı olarak mirasbırakanı, sürekli şekilde

ölüme bağlı tasarruf yapamayacak duruma getirmek (MK 578/ b. 2) 383

cc) Aldatma, zorlama veya korkutma yoluyla, mirasbırakanı bir ölüme bağlı tasarruf yapmasını ya da onun bir ölüme bağlı

tasarruftan dönmesini sağlamak veya engellemek (MK. 578/ b. 3) 383

dd) Bir ölüme bağlı tasarrufu, mirasbırakanın yeniden yapamayacağı bir durum ve zamanda kasten ve hukuka aykırı olarak ortadan

kaldırmak veya bozmak (MK. 578/b.4). 385

ee) Eşin ölümünden sonra mirasçının devam ettiği butlan davasında

sağ kalan eşin iyi niyetli olmaması 386

ff) Boşanma davası devam ederken ölen eşin mirasçısının davaya

devam ederek diğer eşin kusurlu olduğuna dair karar alması 387

c) Mirastan Yoksunluğun Sonuçları 388

d) Affın Etkisi 390

§ 27. MİRAS PAYLARININ DEVRİ 390

I. AÇILMAMIŞ MİRAS PAYININ DEVRİ 390

II. AÇILMIŞ MİRAS PAYININ DEVRİ 393

1. Genel Olarak 393

2. Devir Sözleşmesinin Şekli ve Konusu 394

3. Devir İşleminin Tarafları Bakımından Doğacak Farklar 395

a) Devrin mirasçılar arasında yapılması 395

b) Devrin mirasçı olmayan kişiye yapılması 397

4. Açılmış Miras Payının Rehni ve Haczi Sorunu 398

§ 28. GAİPLİĞİN MİRASIN GEÇMESİNDE ETKİSİ 399

I. GAİBİN MİRASI 400

II. MİRASÇININ GAİPLİĞİ 401

III. HAZİNENİN GAİPLİK KARARI ALMASI 402

§ 29. MİRASIN GEÇMESİNDE KORUMA ÖNLEMLERİ 403

I. TEREKENİN KORUNMASINA İLİŞKİN ÖNLEMLER 404

1. Terekenin Defterinin Tutulması 404

2. Terekenin Mühürlenmesi 405

3. Terekenin Resmen Yönetilmesi 406

a) Terekenin resmen yönetilmesi gereken hâller 406

b) Terekeyi resmen yönetmekle görevli kişi 407

c) Resmen yönetimin yürütümü ve sona ermesi 407

II. MİRASÇILARIN SAPTANMASINA İLİŞKİN ÖNLEM 409

III. VASİYETNAMELERE İLİŞKİN ÖNLEMLER 409

1. Vasiyetnamenin Teslim (Tevdi) Edilmesi 409

2. Vasiyetnamenin Açılması 410

3. Vasiyetname Örneğinin Tebliği 412

§ 30. MİRASÇILIK BELGESİ (VERASET İLAMI) 412

BEŞİNCİ KISIM

MİRASIN KAZANILMASI (İKTİSABI)

§ 31. MİRASIN KAZANILMASINDAKİ (İKTİSABINDAKİ) TEMEL

KURALLAR 415

I. KÜLLİ HALEFİYET 415

II. VASİYET ALACAKLISININ DURUMU 417

1. Vasiyet Alacaklısının Sahip Olduğu Hak 417

2. Vasiyet Alacaklısının Diğer Hak Sahipleri Karşısındaki Durumu 421

a) Mirasbırakanın alacaklılarına karşı 421

b) Mirasçıların alacaklılarına karşı 422

§ 32. MİRASIN REDDİ 422

I. KAVRAM VE ÇEŞİTLERİ 422

1. Gerçek Ret 423

a) Genel bilgiler 423

b) Ret hakkının düşmesi 426

aa) Sürenin dolması 426

bb) Süre dolmadan ret hakkının düşmesi 428

aaa) Açık kabul beyanı ile ret hakkının düşmesi 428

bbb) Tereke işlerine gereğinden fazla karışma nedeniyle ret

hakkının düşmesi (örtülü kabul) 429

ccc) Ceza olarak ret hakkının düşmesi 430

2. Hükmi Ret 431

II. REDDİN SONUÇLARI 432

1. Yasal Mirasçıların Mirası Reddetmesinin Sonuçları 432

a) Genel olarak 432

b) Özel durumlar 432

aa) En yakın yasal mirasçıların tümünün mirası reddi 432

bb) Mirasın altsoyun tamamı tarafından reddi. 433

cc) Sonra gelen mirasçılar (madun derece) lehine ret 434

2. Atanmış Mirasçıların Mirası Reddetmelerinin Sonucu 435

3. Vasiyet Alacaklılarının Vasiyeti Reddinin Sonucu 435

III. REDDE KARŞI ALACAKLILARIN KORUNMASI 435

1. Mirasçıların Kişisel Alacaklılarının Korunması 435

2. Mirasbırakanın Alacaklılarının Korunması 436

§ 33. RESMİ DEFTER TUTMA 437

I. GENEL OLARAK 437

II. DEFTER TUTMA TALEBİ 437

III. RESMİ DEFTER TUTULMASI İŞLEMLERİ 439

IV. RESMİ DEFTER TUTULMASININ SONUÇLARI 441

1. Mirasçının Seçme İmkânının Doğması 441

2. Mirasın Tutulan Deftere Göre Kabulünün Sonuçları 442

§ 34. RESMİ TASFİYE 445

I. RESMİ TASFİYE KAVRAMI VE AMACI 445

II. RESMİ TASFİYE TALEBİ 445

III. RESMİ TASFİYENİN YAPILMASI 448

§ 35. MİRASÇILARIN SEÇİM HAKLARINI FARKLI ŞEKİLDE KULLANMALARININ SONUÇLARI 451

I. GENEL OLARAK 451

II. MİRASÇILARIN RESMİ DEFTER TUTMA TALEBİNDEN ÖNCE

SEÇİM HAKLARINI FARKLI YÖNDE KULLANMALARI 451

III. MİRASÇILARIN RESMİ DEFTER TUTMA TALEBİNDEN SONRA

SEÇİM HAKLARINI FARKLI YÖNDE KULLANMALARI 452

§ 36. MİRAS SEBEBİYLE İSTİHKAK DAVASI 452

I. KAVRAM, NİTELİĞİ VE ÖZELLİKLERİ 452

1. Mirasçılık Sıfatına Bağlı Özel Bir Dava Olması 452

2. Mülkiyet Hakkına Dayanan İstihkak Davası İle Farkları 453

3. Koruyucu Önlemler (Tedbirler) 455

II. DAVANIN KONUSU 455

III. DAVANIN TARAFLARI 457

1. Davacı 457

2. Davalı 460

IV. SÜRE 461

ALTINCI KISIM

MİRAS ORTAKLIĞI VE MİRASIN PAYLAŞILMASI

§ 37. MİRAS ORTAKLIĞI 463

I. KAVRAM 463

II. MİRAS ORTAKLIĞININ HÜKÜMLERİ 464

1. Tereke Üzerinde Mirasçıların Hak ve Yetkileri, Davacı Olmaları 464

2. Mirasçıların Davalı Olması 468

a) Genel olarak 468

b) Vasiyet alacaklısı karşısında 468

3. Tereke Borçlarından Sorumluluk 469

a) Müteselsil sorumluluk kuralı ve çerçevesi 469

b) Borcu ödeyen mirasçının rücu hakkı 472

c) Mirasçıların güvence isteme hakkı 473

d) Paylaşmanın tamamlanmasından sonraki durum 473

4. Miras ortaklığına temsilci atanması 475

III. MİRAS ORTAKLIĞININ SONA ERMESİ 477

1. Genel Olarak 477

2. Başlıca Sona Erme Halleri 478

a) Mirasın tamamen paylaşılması 478

b) Elbirliğiyle hak sahipliğinin paylı hak sahipliğine dönüşmesi 478

c) Miras ortaklığının başka bir ortaklığa dönüşmesi 480

§ 38. MİRASIN PAYLAŞILMASI 481

I. GENEL OLARAK 481

II. PAYLAŞMA TÜRLERİ 481

1. Terekenin Tümünün Paylaşılması 481

2. Terekenin Mirasçıların Anlaşmasıyla Bir Kısmının Paylaşılması 482

a) Objektif kısmi paylaştırma 483

b) Sübjektif kısmi paylaşma 483

III. PAYLAŞMAYA İLİŞKİN GENEL KURALLAR 484

1. İrade özgürlüğü 484

2. Eşitlik 485

3. Aynen Paylaşmanın Asıl Olması 486

4. Bilgi Verme Yükümü 486

5. Ayni İkame 487

IV. TÜM MİRASÇILARIN ANLAŞMASIYLA PAYLAŞMA 487

1. Elden Paylaşma 488

2. Paylaşma Sözleşmesi 490

V. PAYLAŞMA (TAKSİM) DAVASI 493

VI. PAYLAŞMAYI GECİKTİREN SEBEPLER 496

1. Paylaşmanın İradi Olarak Geciktirilmesi 496

a) Mirasçıların anlaşmasıyla 496

b) Mirasbırakanın tasarrufu ile 497

2. Paylaşmanın kanun gereği geciktirilmesi: mirasçılar arasında

bir ceninin bulunması 498

3. Hakim kararıyla paylaşmanın geciktirilmesi 499

VII. PAYLAŞMAYA HAKİMİN ATADIĞI BİR KAYYIMIN KATILMASI 501

VIII. PAYLAŞMANIN GERÇEKLEŞMESİ 502

1. Miras Paylarının Oluşması 502

2. Miras Paylarının Özgülenmesi (Tahsisi) 506

3. Paylaşmada Bazı Özel Durumlar 508

a) Değerinde önemli azalma olmaksızın bölünemeyen mal 508

b) Bir bütün oluşturan eşya topluluğu ve aile belgeleri ile özel anı

değeri olan eşya 509

aa) Bir bütün oluşturan eşya 509

bb) Aile belgeleri ve aile için özel anı değeri olan eşya 511

c) Aile konutu ve ev eşyasının sağ kalan eşe özgülenmesi 513

aa) Genel olarak 513

bb) MK 652’nin uygulama alanı 516

cc) MK 652/I’e göre ortak konut ve ev eşyasının sağ kalan eşe özgülenmesinin şartları 518

d) Mirasbırakanın mirasçılardan birinden olan alacağı 519

e) Kat mülkiyetine çevirme yoluyla paylaşma 520

f) Tarımsal işletmelerin özgülenmesi 522

aa) Amacı ve özellikleri 522

bb) 6537 sayılı Kanun düzenlemesinin zaman bakımından uygulanması 523

cc) Tarımsal arazinin bölünme sınırları 524

dd) Mirasçıların bölünemez tarımsal araziyi belli süre içinde belli

yöntemlerle paylaşma yükümü 526

ee) Mirasçılar veya Bakanlıkça açılacak dava ile paylaştırma. 527

ff) Denkleştirme hükümleri 529

gg) Bazı taşınırların ve yan sınaî işletmenin devri 531

aaa) Bazı taşınırların devri 531

bbb) Yan sınai işletmenin devri. 531

hh) Ölüme bağlı tasarrufla düzenlemeye getirilen sınırlar 532

ıı) Mülga MK 659–668 düzenlemesi 532

aaa) Tarımsal işletme kavramı 532

bbb) Mirasçıya özgüleme ve aile ortaklığı 534

IX. PAYLAŞMANIN SONUÇLARI 536

1. Mirasçıların Birbirlerine Karşı Sorumlulukları 536

2. Dışa Karşı Sorumluluk 539

BİBLİYOGRAFYA 541