Ceza ve Hukuk Uygulamasında Hayatın Olağan Akışına Aykırılık

Akgün Bilgin

İÇİNDEKİLER

SORUMLULUK REDDİ BEYANI
ÖNSÖZ
İÇİNDEKİLER

KİTAP PARADİGMASI
KİTAPTA KULLANILAN
A. Kalite Standartları ve Metodolojik İlkeler
B. Yazarın İlkeleri ve Bilimsel Metodolojik Yaklaşımı
C. Kullanılan Metodoloji
 a. Normatif Yöntem
 b. Karşılaştırmalı Hukuk Yöntemi
 c. İçtihat Analizi Yöntemi
 d. Doktrin İncelemesi
 e. Davranış Bilimleri Yaklaşımı
 f. Ampirik Verilerin Kullanımı
 g. Çok Disiplinli (Multidisipliner) Yöntem
D. Araştırma Standartları
E. Araştırma Yöntemleri
 a. Ampirik (Olgusal) Hukuk Araştırması
 b. Demoskopik Hukuk Araştırması
 c. Hukuki Gerçeklik Araştırması
F. Araştırmanın Amacı, Kapsamı ve Sınırları
G. Karşılaştırmalı Hukukta Kullanılan Terminoloji
 a. Almanca Kavramlar
 b. İngilizce Kavramlar
 c. Fransızca Kavramlar
 d. İsviçre Hukuk Kavramları

BİRİNCİ BÖLÜM: KAVRAMSAL AÇIKLAMALAR VE METODOLOJİK TERİMLER
A. "Hayatın Olağan Akışı" Kavramı
 a. Unsurları
 b. Hukuki Niteliği
 c. Doktrindeki Yaklaşımlar
 d. Yaşam Seyri Teorisi
 e. Günlük Dilde ve Hukuk Dilinde Anlamı
B. "Hayatın Olağan Akışına Aykırılık" Kavramı
 a. Kavramsal Çerçeve
 b. Kavramın Sınırları
 c. Hukuki Bir İlke Olarak Değerlendirilmesi
 d. Hukuki Niteliği
 e. Bir İspat Aracı mı, Muhakeme Yöntemi mi? veya Karine mi yoksa Değerlendirme Ölçütü mü?
 f. Fiili Karina (Vakıa Varsayım)
 g. İspat Yükünün Yer Değiştirmesi
 h. Kanıt Değerlendirmesinde Uygulama
 i. Doğruluk Varsayımı ve Mantıksızlık Arasındaki Fark
 j. Masumiyet Karinesi
 k. Yargısal Takdir ve Sınırlamalar
C. Olağan ve Olağan Üstü Olay Kavramı
 a. Olağan Davranış
 b. Olağandışı Davranış
 c. İstisnai Olay
 d. Beklenebilirlik
 e. Öngörülebilirlik
D. Nedensellik (İlliyet Bağı) ve Olağan Akış
 a. Nedensellik (İlliyet Bağı)
 b. Objektif İsnadiyet
 c. Uygun İlliyet
E. Olasılık Kavramı
 a. Matematiksel Olasılık
 b. Hukuki Olasılık
 c. Fiili Olasılık
 d. Yüksek Olasılık
 e. Kuvvetli İhtimal
F. İhtimal ve Olasılık Arasındaki Fark
 a. İmkân
 b. Muhtemellik
 c. İhtimal
G. Genel Hayat Deneyimi

İKİNCİ BÖLÜM: TARİHSEL GELİŞİM
A. Kavramın Ortaya Çıkışı
 a. Antropolojik Kökenleri
 b. Felsefi Kökenleri
 c. Mantıksal Kökenleri
 d. Psikolojik Kökenleri
 e. Sosyolojik Kökenleri
 f. Teolojik Kökenleri
 g. Örf ve Adet Hukukundan Doğan Muhakeme Ölçütü
 h. İlkçağ Hukuklarında Gelişimi
 i. Antik Yunan'da Olasılık Muhakemesi
 j. Roma Hukukunda Sistematikleşme
 k. Orta Çağ ve Roma Hukukunun Yeniden Keşfi
 l. Alman Hukukunda Teorik Çerçeveye Kavuşması
 m. Türk Hukukunda Kavramın Benimsenmesi
B. Yazının Bulunmasından Önce
 a. Hayatın Olağan Akışına Aykırılık Düşüncesinin İlk Görünümleri
 b. İlkel Topluluklarda Muhakeme ve Hayatın Olağan Akışı
 c. Halk Hukuku (Volksrecht) ve Toplumsal Muhakeme
 d. Örf ve Adet Hukuku ile Olağan Davranış Kalıpları
 e. Toplumsal Tecrübenin Yargılamaya Etkisi
C. İlkçağ Hukuku
 a. Muhakeme Anlayışı
 b. Mezopotamya Hukuku
 c. Sümerler Hukuku
 d. Babil Hukuku
 e. Asur Hukuku
 f. Hitit Hukuku
 g. Eski İsrail (İbrani) Hukuku
D. Antik Mısır Hukuku
E. Antik Yunan Hukuku
F. Roma Hukuku
G. Ortaçağ Hukuku
H. Doğal Hukuk Okulu
I. Kıta (Kara) Avrupası Hukuku
 a. Alman Hukuku
 b. İsviçre Hukuku
 c. Fransız Hukuku
 d. Türk Hukuku
J. Modern Hukuk
K. Anglo-Sakson Hukuku
L. Sonuç

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: ÇOK DİSİPLİNLİ (MULTİDİSİPLİNER) TEMELLER
A. Antropolojik Temelleri
B. Siyasi Temelleri
 a. Devletin Ortaya Çıkışı ve Siyasal Düzen İhtiyacı
 b. Hukuk Devleti İlkesinin Siyasal Temeli
 c. Siyasal Meşruiyet ve Yargının Güvenilirliği
 d. Kamu Düzeninin Korunması
 e. Devletin Hukuk Politikası Açısından Önemi
 f. Liberal Devlet Anlayışı ve Hayatın Olağan Akışı
 g. Sosyal Devlet Anlayışı ve Hayatın Olağan Akışı
 h. Demokratik Devlet ve Toplumsal Çoğulculuk
 i. Kuvvetler Ayrılığı ve Yargısal Takdir Yetkisi
 j. Hukuki Güvenlik ve Öngörülebilirlik
C. Felsefi Temelleri
 a. Felsefi Açıdan
 b. Düzen Arayışı ve Nedensellik Düşüncesi
 c. Olasılık ve Akıl Yürütme Problemi
 d. Gerçeklik ve Görünüş Ayrımı
 e. Hukuk Felsefesi Bakımından
D. Mantık Temelleri
E. Sosyolojik Temelleri
 a. Toplumsal Düzen ve Beklentiler
 b. Sosyal Roller ve Davranış Kalıpları
 c. Toplumsal Değişim ve Olağanlık Kavramının Göreceliliği
F. Psikolojik Temelleri
 a. İnsan Zihninin Basitleştirme Eğilimi
 b. Temsililik ve Onaylama Yanlılığı
 c. İnsan Davranışlarının Öngörülemezliği
 d. Hukuki Sonuç Açısından Psikolojik Değerlendirme

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: İNSAN DAVRANIŞLARI
A. İnsan Davranışlarının Hukuki Değerlendirmedeki Fonksiyonu
B. Delil Serbestisi ve Maddi Gerçeğe Ulaşma Amacı
C. İnsan Davranışlarının Öngörülebilirliği Sorunu
 a. Hukukun İnsan Davranışlarına İlişkin Varsayımları
 b. İnsan Davranışlarının İstisnai Niteliği
 c. Psikolojinin Gösterdiği Davranış Çeşitliliği
 d. Yapay Zekâ ve Büyük Veri Çağında Öngörülebilirlik Sorunu
 e. Hukuki Muhakemede Dengeli Yaklaşım
D. Ruhsal Hastalıkların ve Kişilik Bozukluklarının Etkisi
 a. Hayatın Olağan Akışının Objektif Niteliği
 b. Ruhsal Hastalıkların İnsan Davranışı Üzerindeki Etkisi
 c. Kişilik Bozukluklarının Hukuki Değerlendirmeye Etkisi
 d. Hayatın Olağan Akışı Açısından Ruhsal Hastalıkların ve Kişilik Bozukluklarının Önemi
 e. İspat Hukuku ve Delil Değerlendirmesi Bakımından Sonuçları
 f. Hukuk Devleti İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı
 g. Yargısal Takdir Yetkisi ve Bilimsel Uzman Görüşü
 h. Hukuki Güvenlik ve Öngörülebilirlik Açısından Değerlendirme
E. Psikiyatri ve Adli Psikoloji Açısından İstisnai Davranışlar
 a. Travma
 b. PTSD (Posttravmatik Stres Bozukluğu)
 c. Narsistik Kişilik Bozukluğu
 d. Borderline Kişilik Bozukluğu
 e. Antisosyal Kişilik Bozukluğu
 f. Paranoid Kişilik Bozukluğu
 g. Bipolar Bozukluk
 h. Otizm
 i. Şizofreni
 j. Demans
F. Bağımlılıkların Etkisi
G. Duygusal İlişkilerde Olağan ve Olağan Dışı Davranışlar
H. Kriminoloji Açısından Sapma Davranışları
I. Sosyolojik Faktörler
J. Ceza Muhakemesinde İnsan Davranışlarının Değerlendirilmesi
 a. Sanık Davranışları
 b. Mağdur Davranışları
 c. Tanık Davranışları
 d. Susma
 e. Kaçma
 f. Delilleri Gizleme
 g. Olay Sonrası Davranış
K. Medeni Yargıda İnsan Davranışlarının Değerlendirilmesi
 a. Boşanma
 b. Miras
 c. Borç İlişkileri
 d. Ticari Uyuşmazlıklar
 e. İş Hukuku

BEŞİNCİ BÖLÜM: MUHAKEME TEKNİĞİ
A. Hukukta Muhakeme Tekniği
 a. Hukuki Muhakeme Kavramı
 b. Muhakeme Kuramı
 c. Hukuki Muhakemede Hayatın Olağan Akışının Rolü
 d. Mantıksal Yapısı
 e. Unsurları
 f. Temel İlkeleri
 g. Hukuki Nitelendirme
 h. Hukuk Kuralının Yorumu
 i. Mantık ve Tecrübe Kurallarının Önemi
 j. Gerekçelendirme
 k. Hukuk Kuralının Somut Olaya Uygulanması
B. "Hayatın Olağan Akışı"na Dayalı Muhakemenin Sınırları
 a. Sübjektif Değerlendirme Riski
 b. Önyargı ve Kalıp Yargılar
 c. Bilimsel Verilerle Çelişme Sorunu
 d. Psikoloji ve Davranış Bilimleri Açısından Eleştiriler
 e. Masumiyet Karinesi ile İlişkisi
 f. Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi Bakımından Değerlendirme
C. Akıl Yürütme Yöntemleri
 a. Dedüktif
 b. Endüktif
 c. Abdüktif
 d. Analojik
 e. Olasılıksal
 f. Zihinsel Kestirme Yolları
 g. Hipotetik
 h. Hipotez
 i. Teleolojik
D. Sağduyu, Hayat Deneyimi ve Tecrübe Kuralları
 a. Sağduyu
 b. Makul Kişi Standardı
 c. Hakkaniyet Kuralları
 d. Hayat Deneyimleri
 e. Tecrübe Kuralları
 f. İlk Görünüş İspatı
E. Hakim ve Savcıların Muhakeme Yükümlülüğü
 a. Kavramsal ve Metodolojik Temelleri
 b. Hukuk Devleti, Tarafsızlık ve Objektiflik İlkesi Açısından Muhakeme Yükümlülüğü
 c. Delil Temelli Muhakeme Zorunluluğu
 d. Mantık Kuralları, Tecrübe Kuralları ve Bilimsel Verilerin Muhakemeye Etkisi
 e. Bilişsel Yanlılıkların Muhakeme Sürecine Etkisi ve Bunlardan Kaçınma Yükümlülüğü
 f. Psikolojik ve Sosyolojik Gerçekliğin Değerlendirmeye Etkisi
 g. Değerlendirmelerde Gerekçelendirme Yükümlülüğü
 h. Yüksek Mahkeme İçtihatları ve Karşılaştırmalı Hukuk Bakımından Muhakeme Yükümlülüğü

ALTINCI BÖLÜM: CEZA VE HUKUK UYGULAMASI
A. Ceza Hukuku
 a. Delillerin Değerlendirilmesinde Rolü
 b. Tanık Beyanlarının Güvenilirliği
 c. Mağdur Beyanlarının Değerlendirilmesi
 d. Sanık Savunmalarının İncelenmesi
 e. Kast ve Saikin Tespitinde Kullanılması
 f. Örgütlü Suçlarda Kullanımı
 g. Dolandırıcılık Suçlarında Kullanımı
 h. Cinsel Suç Davalarında Kullanımı
 i. Uyuşturucu Suçlarında Kullanımı
B. Medeni Hukuk ve Aile Hukuku
 a. Boşanma Davaları
 b. Sadakat Yükümlülüğü İhlalleri
 c. Velayet Davaları
 d. Çocukla Kişisel İlişki Kurulması Davaları
 e. Miras Uyuşmazlıkları
 f. Tazminat Davaları
C. İdari Yargı ve İş Hukuku
 a. Disiplin Soruşturmaları
 b. Kamu Görevlileri Hakkındaki İddialar
 c. İşe İade Davaları
 d. Mobbing İddiaları
 e. Menfi Tespit Davaları
 f. Hizmet Tespiti Davaları
 g. Vergi Davaları

YEDİNCİ BÖLÜM: YARGITAY’IN YAKLAŞIMI
A. Yargıtay İçtihatlarında "Hayatın Olağan Akışına Aykırılık" Kavramının Gelişimi
B. Kavramının Türk Yargı Sistemindeki Yeri
C. Yargıtay'ın Kavrama Yaklaşımı
D. İçtihat Hukukunda "Hayatın Olağan Akışı" Ölçütünün Fonksiyonu
E. Yargıtay Ceza Genel Kurul Kararları
 a. Ceza Genel Kurulu Kararlarının Analizi
 b. Yerleşik İlkeler
 c. İçtihatların Gelişim Süreci
 d. Çelişkili Kararlar ve Değerlendirilmesi
F. Yargıtay Hukuk Genel Kurul Kararları
 a. İspat Hukukuna Etkisi
 b. Dürüstlük Kuralı ile İlişkisi
 c. İspat Yükü Açısından Önemi
 d. Yerleşik İçtihat İlkeleri
G. Yargıtay Daireleri Arasında İçtihat Birliği Sorunu
 a. Ceza Daireleri Arasındaki Yaklaşımlar
 b. Hukuk Daireleri Arasındaki Yaklaşımlar
 c. Bölge Adliye Mahkemeleri ile Yargıtay Kararlarının Karşılaştırılması
H. Yargıtay İçtihatlarından Çıkan Ortak İlkeler
I. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi Kararları Işığında Değerlendirme
J. Karşılaştırmalı Hukuk Açısından Yargıtay Uygulaması
 a. Alman Federal Mahkemesi
 b. İsviçre Federal Mahkemesi
 c. Avusturya Yüksek Mahkemesi
 d. Fransız Yargıtayı
 e. Anglo-Sakson Yüksek Mahkemeleri

SEKİZİNCİ BÖLÜM: EMSAL DAVA KARARLARI
A. Yargıtay İçtihatlarında "Hayatın Olağan Akışına Aykırılık" İlkesine Dayalı Muhakeme Hataları ve Bozma Nedenleri
B. Yargıtay Kararlarının Bilimsel Bilgiyle Çatıştığı Durumlar
 a. Psikoloji
 b. Kriminoloji
 c. Davranış Bilimleri
C. Ceza Davaları
D. Hukuk Davaları