Bu işlem için üye girişi yapmanız gerekiyor
Yeni
9786253819927
402441
https://www.legalkitabevi.com/celik-ahmet-celik/saglikta-sorumluluk-.htm
Sağlıkta Sorumluluk
1016.5
Çelik Ahmet Çelik
İçindekiler
Sunuş
5
Genel Olarak
SAĞLIKTA SORUMLULUK
I– KONUYA BAKIŞ
17
II– SAĞLIK
21
1– Tanım
21
2– Sağlıklı yaşama hakkı
22
3– Sağlığın korunması
23
4– Sağlık hizmetleri
24
5– Sağlık hizmetlerinden yararlanma hakları
25
III– SAĞLIKTA SORUMLULUK
28
1– Devletin sorumluluğu
28
2– Hekimlerin sorumluluğu
29
3– Kamu hastanelerinin sorumluluğu
31
4– Özel hastanelerin sorumluluğu
32
5– Soysal Güvenlik Kurumu’nun sorumluluğu
34
6– Çevreyi kirletenlerin ve ekolojik dengeyi bozanların sorumluluğu
34
7– Ürünlerden sorumluluk
35
IV– SAĞLIKLA İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER
37
1– Genel olarak
37
2– Anayasa’nın sağlıkla ilgili hükümleri
39
3– Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu
40
4– Tababet Kanunu
43
5– Hasta Hakları Yönetmeliği
48
6– Aile Hekimleri Kanunu
50
7– Özel Hastaneler Kanunu
53
8– Özel Hastaneler Yönetmeliği
53
9– Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Kanunu
54
10– Genel Sağlık Sigortası Kanunu
57
11– Tıbbi hatalar nedeniyle açılacak davalarda uygulanacak yasalar
66
a) Türk Borçlar Kanunu
66
b) Türk Ceza Kanunu
66
c) Çeşitli sağlık mevzuatı ve yasa hükümleri
67
d) Çevre zararları nedeniyle açılacak davalar
68
Birinci Bölüm
SAĞLIKTA DEVLETİN SORUMLULUĞU
I– KONUYA GİRİŞ
71
1– Sağlıklı yaşama hakkı ve sağlıkta sorumluluk
71
2– Sorumluluğun kapsamı
71
3– Anayasal gereklilik
72
II– ANAYASA HÜKÜMLERİ
72
1– Genel olarak
72
2– Sağlıkla ilgili Anayasa hükmü
73
3– Sosyal güvenlik hakkı
74
4– Çevre zararlarından sorumluluk
75
III– ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER
75
1– Anayasa hükmü
75
2– Uluslararası sözleşmeler ve sağlık bildirgeleri
75
3– Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi
78
4– Avrupa Sosyal Şartı
79
5– Biyotıp Sözleşmesi
80
IV– SAĞLIKTA DEVLETİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
81
1– Güvenli ve sağlıklı yaşam koşulları oluşturma yükümlülüğü
81
2– Genel Sağlık Sigortası hükümlerine göre yükümlülükler
82
3– Çevreyi koruma yükümlülüğü
87
4– Tüketiciyi koruma yükümlülüğü
88
5– Sağlık Bakanlığı’nın yükümlülükleri
88
V– KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ
92
1– Yasa hükümleri
92
2– Koruyucu sağlık hizmetleri
92
3– Geçmişten bugüne koruyucu sağlık hizmetleri
93
4– Günümüz koşulları ve çeşitli yasalar
95
VI– DEVLETİN TEDAVİ HİZMETLERİNDEN SORUMLULUĞU
97
1– Yasal düzenlemeler
97
2– Devletin kamu ve özel kesim ayrımı yapılmaksızın tüm sağlık kuruluşlarından ortaklaşa sorumluluğu
98
VII– DEVLETİN ÖZEL HASTANELERDEN SORUMLULUĞU
99
1– Sorumluluk nedenleri
99
2– Özel Hastaneler Kanunu
100
3– Özel Hastaneler Yönetmeliği
101
4– Devletin özel hastanelerden sorumluluğuna ilişkin Danıştay kararları
102
VIII– DEVLETİN SORUMLULUĞUNUN HUKUKSAL NİTELİĞİ
111
1– Genel olarak
111
2– Kamu hastaneleri
113
3– Kamu Hastanesi ile hasta arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği
113
IX– KUSUR VE SORUMLULUK
114
1– Sağlıkta sorumlulukta “hizmet kusurunun” değerlendirilmesi
114
2– Danıştay’ın “ağır hizmet kusuru” koşulu adaletsiz bir uygulamadır
115
3– Devlet yalnız hizmet kusuru ve “ağır hizmet kusuru” nedeniyle değil, sosyal hukuk devleti ilkesi gereği “kusursuz sorumlulukta” da tazminat ödemeli; hatta sağlıkta sorumluluğa “sosyal risk ilkesi” dahi uygulanmalıdır
117
4– Devlet, görevden ayrılabilir kişisel kusurlar ve suç sayılır kasıtlı eylemler dışında ”ağır hizmet kusuru” sebebiyle hekimlere rücu etmemelidir
119
5– Danıştay’ın son dönem kararlarında (ameliyatlar dışında) “ağır hizmet” kusuru koşulunun aranmaması, yalnızca “hizmet kusuru” ile yetinilmesi
120
6– Danıştay’ın sağlıkta “kusursuz sorumluluğa” yaklaşımı
122
7– Öğretide, sağlıkta kusursuz sorumluluğa ilişkin görüşler
123
8– Kusursuz sorumluluk ilkesi sosyal devlet ilkesine dayandırılmalıdır
125
9– Sağlık hizmeti yaptıkları sırada, bedensel zarara uğrayan hekimlere ve sağlık personeline; ölümlerinde yakınlarına “sosyal risk” ilkesince tazminat ödenmelidir
128
X– SAĞLIKTA SORUMLULUĞA İLİŞKİN DANIŞTAY KARARLARI
130
1– Danıştay’ın tıbbi elatmada “ağır kusur” arayan kararlarından örnekler
130
2– Ağır kusurun varlığının, doğrudan mahkemece araştırılacağı hakkında
132
3– Ağır kusur sayılan olaylardan başka örnekler
132
4– Ağır kusur ve maddi zarar bulunmasa bile, hizmetin kötü işlemesi nedeniyle manevi tazminata hükmedilebileceğine ilişkin kararlar
133
5– Zararın varlığına karşın, Adli Tıp Kurumu’nun olumsuz kararları
135
6– Sağlık hizmetinden yararlandırılmayan işçinin özel hastane masrafları
137
7– İş Sağlığı ve Güvenliğinden Devletin sorumluluğu hakkında
138
8– Konularına göre karar örnekleri
139
9– Danıştay kararlarında AİHM ilkeleri
147
XI– TIBBİ HATALARDA BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ
149
İkinci Bölüm
HEKİMLERİN VE HASTANELERİN SORUMLULUĞU
I– SORUMLULUKLAR
157
1– Sağlıkta sorumluluk
157
2– Hekimlerin sorumluluğu
158
3– Kamu hastanelerinin sorumluluğu
160
4– Özel hastanelerin sorumluluğu
161
II– YASAL DÜZENLEMELER
163
1– Anayasa hükmü
163
2– Sağlıkla ilgili yasal düzenlemeler
164
III– HEKİM VE HASTA İLİŞKİSİ
166
1– Hasta gözüyle hekim
166
2– Hekime niçin başvurulur
168
3– Hasta yakınlarının hekimlere v e sağlık görevlilerine şiddet uygulanması
168
IV– HASTA İLE HEKİM–HASTANE İLİŞKİSİNİN KURULMA BİÇİMLERİ
169
1– Doğrudan hekime başvurma
169
2– Hasta başvurmaksızın hekimin zorunlu tıbbi yardımda bulunması
170
3– Hastane aracılığıyla hekimle buluşma
170
V– HEKİM İLE HASTA ARASINDAKİ İLİŞKİNİN HUKUKSAL NİTELİĞİ
172
1– Genel olarak
172
2– Tedavi sözleşmesinin “kendine özgü–sui generis” bir sözleşme olduğu görüşü
173
3– Hizmet sözleşmesi görüşü
173
4– Vekâlet sözleşmesi görüşü
174
5– Eser sözleşmesi sayılabilecek tıbbi işlemler
175
6– Hekimin vekâletsiz işgörme durumunda kalması
175
VI– SAĞLIKTA VE HEKİMLİKTE SORUMLULUK KOŞULLARI
176
1– İlişki koşulu
176
2– Eylem ve tıbbi elatma
176
3– Zarar
176
4– Kusur ve sorumluluk
177
5– Nedensellik bağı
177
VII– HEKİM SORUMLULUĞUNUN TÜRÜ
178
1– Hasta ile hekim arasında sözleşme ilişkisi varsa
178
2– Hekim yardımcı kişi kullanmışsa
179
3– Hekim, yardımcı kişi konumunda ise
179
4– Hekim, vekâletsiz iş görmüşse
179
5– Hekim, kamu hastanesi görevlisi ise
180
VIII– HUKUK VE CEZA SORUMLULUĞU
180
1– Hekimin haksız ve suç sayılır eylemleri
180
2– Hastane görevlilerinin suç sayılır eylemleri
181
IX– HEKİMİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
182
1– Genel olarak
182
2– Hastalığı belirleme (Tanı–teşhis) yükümlülüğü
184
3– Tedavi yöntemini seçme ve uygulama yükümlülüğü
184
4– Hastayı ve yakınlarını aydınlatma ve onamlarını alma yükümlülüğü
185
5– Aldatmama ve yanıltmama yükümlülüğü
188
6– Sır saklama yükümlülüğü
189
7– Kayıt tutma yükümlülüğü
189
8– Yüksek özen gösterme yükümlülüğü
191
X– SORUMLULUĞUN ÖLÇÜSÜ
195
1–Hekimlik mesleğinin gerektirdiği “yüksek özen” gösterilmemiş olması
195
2– En hafif kusurdan tam sorumluluk
199
XI– SORUMLULUĞUN VE KUSURUN SAPTANMASI
203
1– Yargıtay görüşleri
203
2– Bilirkişi raporlarının geçerliği
205
XI– ÖZEL HASTANELERİN SORUMLULUĞU
208
1– Konuya genel bakış
208
2– Özel hastane ile hasta arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği
209
a) Sözleşme ilişkisi
209
b) Vekâletsiz işgörme ilişkisi
210
c) Haksız fiil ilişkisi
211
3– Özel hastanelerin sorumlulukları ve yükümlülükleri
212
a) Yükümlülükler
212
b) Nedensellik bağı
213
c) Yüksek özen borcu
214
d) En hafif ihmalden tam sorumluluk
214
e) Yardımcı kişilerden sorumluluk
215
XII– KAMU HASTANELERİNİN SORUMLULUĞU
215
1– Yasal düzenlemeler
215
2– Kamu hastanesi ile hasta arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği
216
3– Kamu hastanelerinin sorumlu tutulabilme koşulları
217
4– Kamu hastanesi hekimlerinin “görevden ayrılabilir” kişisel kusurları
218
5– Kişisel kusurun görevi yapmamaktan kaynaklanması
221
6– Hekimin ve öteki sağlık personelinin “idare” ile birlikte sorumlulukları
222
7– Döner sermaye uygulaması ve sorumluluk
223
XIII– HEKİM VE HASTANE İLE HASTA ARASINDA SORUMSUZLUK ANLAŞMASI YAPILAMAZ
224
Üçüncü Bölüm
HEKİMLERE VE HASTANELERE KARŞI DAVA AÇILMASI
I– DAVA KONULARI
225
1– Hekimlere ve hastanelere karşı dava konuları
225
2– Hastane yönetimlerine karşı ve işletenlerine karşı açılacak davalar:
225
II– ÖLÜM NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI
226
III– BEDENSEL ZARARLAR NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI
226
IV– BAŞKA DAVA KONULARI
227
1– Yanlış tanı ve tedavi nedeniyle yitirilen zaman ve harcanan para nedeniyle tazminat
227
2– Kusurlu ameliyat yüzünden uğranılan her türlü zararlar istenebilir
227
3– Tedavinin başka bir hastalığı tetiklemesi nedeniyle tazminat
228
4– Hekim ve hastane hatasından kaynaklanan çeşitli zararlar
229
5– Estetik ameliyatların istenildiği gibi yapılmamış ve başarısızlıkla sonuçlanmış olması nedeniyle tazminat
229
6– Hastanın aydınlatılmadan ve onamı alınmadan ameliyat ve tedavi edilmesi nedeniyle uğranılan zararlar
229
7– Sır saklama ve kayıt tutma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle tazminat
230
8– Ağır hasta ve yaralıya ilk yardım yapılmaması nedeniyle tazminat
230
9– Aşırı ücret alınması nedeniyle tazminat davası
232
V– NE TÜR DAVALAR AÇILABİLİR
233
1– Belirsiz alacak davası (6100/m.107/1)
233
2– Kısmi dava (6100/m, 109)
233
3– Tespit davası (6100/m.106)
233
VI– KANITLAR VE DİLEKÇELERE EKLENECEK BELGELER
234
A) Genel olarak sunulacak kanıtlar
234
B) Ölümlerde sunulacak kanıtlar
234
C) Bedensel zararlarda sunulacak kanıtlar
234
VII– GÖREVLİ MAHKEMELER
235
1– Uygulama ve eleştirisi
235
2– Bağımsız çalışan hekimlere karşı açılacak davalarda
236
3– Özel hastanelere karşı açılacak davalarda
236
4– SSK Hastanelerinin hizmet ve görev kusurları nedeniyle açılacak davalarda
236
5– Kamu hastanelerinin hizmet kusurları nedeniyle açılacak davalarda
237
6– Kamu görevlilerinin kişisel kusurları nedeniyle açılacak davalarda
237
VIII– TIBBİ HATALAR VE TÜKETİCİ MAHKEMELERİ
237
1– Tüketici Yasası'nın Tüketici mahkemelerini görevli kıldığı savı
237
2– Yasadaki tanımlara göre, hasta "tüketici" ve hekim "hizmet sağlayıcı" kabul edilebilir mi?
237
3– Hastanelerin hastaya sunduğu nedir ?
238
a) Yasa'da mal ve satıcı tanımları
238
b) Hasta Kabul Sözleşmesi bir "tüketici işlemi" midir?
238
4– Hekim ve hastane ile hasta arasındaki ilişki "tüketici işlemi" sayılabilir mi?
239
5– Yasadaki "ayıplı hizmet" hükümleri, hekim–hastane sorumluluklarına uygulanamaz
239
6– Ölüm ve bedensel zararlar Tüketici Mahkemelerinde görülemez
242
7– Tüketici mahkemelerinin görev alanı konusunda vardığımız sonuç
242
IX– ZAMANAŞIMI
242
1– Hasta–Hekim ilişkisinde
242
2– Özel Hastanelerin sorumluluğu ve yardımcı kişilerden sorumlulukta
242
3– Kamu Hastanelerine karşı açılacak tazminat davalarında
243
4– Sigortalıların tedavi gördükleri hastanelere karşı açacakları davalarda
243
Dördüncü Bölüm
HEKİMLERİN VE SAĞLIK GÖREVLİLERİNİN ÇALIŞMA KOŞULLARI VE KORUNMALARI
I– HEKİMLİK VE SAĞLIK HİZMETLERİ
245
1– Tıp ve hekimlik
245
2– Hekimlik mesleğinin güçlükleri
247
II– HEKİMLERİN VE SAĞLIK GÖREVLİLERİNİN ÇALIŞMA KOŞULLARI VE KORUNMALARI
248
1– Hastanelerin ve sağlık kuruluşlarının tehlikeli işletme niteliği
248
2– Hekimlerin ve sağlık hizmeti görenlerin “mesleki riskleri”
250
3– Hekimlerin ve sağlık hizmeti görenlerin korunmaları
250
4– Hasta yakınlarının hekimlere ve sağlık görevlilerine saldırıları, ceza hükümleri ve alınması gereken önlemler
251
5– Hekimlere ve sağlık görevlilerine saldıranların cezalandırılması
252
6– Hekimlere ve sağlık görevlilerine “sosyal risk” ilkesi uygulanmalıdır
253
7– Hekimler ve sağlık personeli için zorunlu ferdi kaza sigortası yaptırılmalıdır
253
8– Görevden ayrılabilir kişisel kusurları ve suç sayılır kasıtlı eylemleri dışında, ”ağır hizmet kusuru” sebebiyle hekimlere rücu edilmemelidir
254
III– SALGINDA GÖREVLİ HEKİMLERİN VE SAĞLIK PERSONELİNİN HAKLARI VE KORUNMALARI
255
1– Salgında çalışma koşulları
255
2– Salgında ölen hekim ve sağlık çalışanının fazlalığı
256
3– Salgında görevli hekimlerin ve sağlık görevlilerinin virüs bulaşması sonucu hastalanmaları ve ölümleri, iş kazası veya meslek hastalığı sayılmalı; her türlü yardımlar yapılmalıdır
257
4– İş kazası mı, meslek hastalığı mı?
258
5– Mesleki riskler ve meslek hastalığı
259
6– Meslek hastalığı nedir?
259
7– Sosyal Güvenlik Kurumu’nun sorumluluğu
260
8– Hekimlerin ve sağlık çalışanlarının hastalanma veya ölümlerinin virüs bulaşması sonucu olduğu nasıl kanıtlanmalıdır
261
IV– MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT HAKLARI
262
1– Devletten ve özel hastane yönetiminden maddi ve manevi tazminat istenebilmesi
262
2– Maddi ve manevi tazminat isteme koşulları
262
3– Maddi ve manevi tazminat davası açılması
263
V– BAĞIMSIZ ÇALIŞANLARIN VİRÜSTEN ETKİLENMELERİ
263
1– Bağımsız çalışanlar
263
2– Bağımsız çalışanların, mesleklerini yaptıkları sırada, virüs bulaşması sonucu hastalanmaları ve ölümleri SGK tarafından “meslek hastalığı” kabul edilmelidir
264
VI– SONUÇ
264
Beşinci Bölüm
SAĞLIK VE ÇEVRE ZARARLARI
I– ÇEVRE
267
1– Genel olarak çevre ve Çevre Hukuku
267
2– Çevre kavramı ve çeşitli tanımları
267
3– Çevre hakkı
268
4– Çevre sorunları
269
5– Çevre zararları
269
II– ÇEVRENİN KORUNMASI
270
1– Yasal düzenlemeler
270
2– Uluslararası sözleşmeler
272
3– Çevre korumada temel ilkeler
273
a) Sürdürülebilir kalkınma ilkesi
273
b) Önleme ilkesi
275
d) Kirleten öder ilkesi
278
e) Katılım ve işbirliği ilkesi
278
f) Entegrasyon (bütünleşme) ilkesi
280
III– ÇEVRE ZARARLARI
280
1– Çevre yönünden zarar kavramı
280
2– Kirlenmeyi giderme masrafları
281
3– Malvarlığı zararları
281
4– Can zararları
281
5– Ç evreden kaynaklanan can ve mal zararları nedeniyle tazminat davaları
282
6– Manevi zarar
283
7– Ekolojik zararlar
284
IV– ÇEVRE ZARARLARINDAN SORUMLULUK VE SORUMLULAR
287
1– Genel olarak
287
2– Hukuksal sorumluluk ve yasalar
287
3– Ceza Yasası’nda çevre suçları
289
V– DEVLETİN ÇEVRE ZARARLARINDAN SORUMLULUĞU
292
1– Genel olarak Devletin sorumluluğu
292
2– Devletin çevreyi korumada hareketsiz kalması, önlem almaması ve yasalardaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucu, çevre zararlarına neden olunması
293
a) Orman alanlarında maden arama ve işletme faaliyetleri
293
b) Baz istasyonları
296
c) Termik santrallar
297
d) Termik santralların zararları için Devlet dava edilebilir
298
e) Maden ve kömür ocakları
299
3– Devletin sorumluluğunu gerektiren çeşitli çevre zararları
299
Altıncı Bölüm
SAĞLIĞA ZARARLI ÜRÜNLERDEN SORUMLULUK
I– SAĞLIK VE ÜRÜNLER
301
1– Sağlıklı yaşam için sağlıklı ürünler
301
2– Yiyeceklerden kaynaklanan sağlık sorunları
302
3– Kullanma amaçlı ürünlerden kaynaklanan can zararları
305
4– Çevre kirliliğinin ürünlere verdiği zararlar
305
II– SAĞLIĞA ZARARLI ÜRÜNLER
307
1–Doğal yapısı değiştirilmiş (GDO’lu) ürünlerin) insan sağlığına etkileri
307
2– Mısır şurubu (Nişasta Bazlı Şeker)
308
3– Aflatoksin
309
4– Mono sodyum glutamat (MSG)
310
5– Aspartam
311
6– Pestisitler
314
7– Tarım ilâçları ve kimyasal gübreler
316
8– Fast food beslenme ve çocukların sağlığı
317
9– Plastikler, pet şişeler, alüminyum vb. ambalaj maddeleri
318
10– Oyuncaklar, okul araç ve gereçleri
318
11– Kanserojen içeren giysiler, takılar, kozmetikler, temizleme maddeleri vb.
318
III– ÜRÜNLERDEN SORUMLULUK
318
1– Devletin ürünlerden sorumluluğu
318
2– Devletin tüketiciyi koruma yükümlülüğü
320
3– Devletin, tüketicinin ekonomik çıkarlarını koruma yükümlülüğü
321
4– İmalatçının sorumluluk ve yükümlülükleri
323
5– İthalatçının sorumluluk ve yükümlülükleri
324
6– Dağıtıcının sorumluluk ve yükümlülükleri
325
7– GDO’lu ürünlerden ortaklaşa sorumluluk
325
8– GDO’lu ürünlerden dolayı ceza sorumluluğu
326
IV– ÜRÜNLERE İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER
327
1– 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu
327
2– 7223 Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu
331
3– Tohumculuk Kanunu
339
4– Şeker Kanunu
343
5– Tarım Kanunu
345
V– ÜRÜN YASALARI HAKKINDA GÖRÜŞLER
350
1– Tohumculuk Kanunu hakkında görüşler ve yorumlar
350
2– Şeker Kanunu hakkında görüşler ve uyarılar
352
3– Tarım Kanunu hakkında görüşlerimiz:
353
VI– ÜLKEMİZDE ÜRÜN VE BESLENME SORUNLARI
353
1– Cumhuriyetin ilk yirmi yılında tarım üretimi
353
2– Savaş yılları
356
3– Türk Tarımına ABD darbesi
357
4– 1960–1980 arası tarım, hayvancılık ve besinler
360
5– 1980–2002 arası dönem
361
6– 2002 sonrası ve günümüzde sağlıklı beslenme sorunları
362
7– Şeker fabrikaları ve nişasta bazlı şeker üretimi
364
8– Nişasta bazlı şeker fabrikasının kuruluş aşamaları ve hukuk savaşı
364
Yararlanılan Yazarlar
369
Yazarın Yayınevimizce Yayınlanan Kitapları
371
Çelik Ahmet Çelik
İçindekiler
Sunuş
5
Genel Olarak
SAĞLIKTA SORUMLULUK
I– KONUYA BAKIŞ
17
II– SAĞLIK
21
1– Tanım
21
2– Sağlıklı yaşama hakkı
22
3– Sağlığın korunması
23
4– Sağlık hizmetleri
24
5– Sağlık hizmetlerinden yararlanma hakları
25
III– SAĞLIKTA SORUMLULUK
28
1– Devletin sorumluluğu
28
2– Hekimlerin sorumluluğu
29
3– Kamu hastanelerinin sorumluluğu
31
4– Özel hastanelerin sorumluluğu
32
5– Soysal Güvenlik Kurumu’nun sorumluluğu
34
6– Çevreyi kirletenlerin ve ekolojik dengeyi bozanların sorumluluğu
34
7– Ürünlerden sorumluluk
35
IV– SAĞLIKLA İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER
37
1– Genel olarak
37
2– Anayasa’nın sağlıkla ilgili hükümleri
39
3– Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu
40
4– Tababet Kanunu
43
5– Hasta Hakları Yönetmeliği
48
6– Aile Hekimleri Kanunu
50
7– Özel Hastaneler Kanunu
53
8– Özel Hastaneler Yönetmeliği
53
9– Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Kanunu
54
10– Genel Sağlık Sigortası Kanunu
57
11– Tıbbi hatalar nedeniyle açılacak davalarda uygulanacak yasalar
66
a) Türk Borçlar Kanunu
66
b) Türk Ceza Kanunu
66
c) Çeşitli sağlık mevzuatı ve yasa hükümleri
67
d) Çevre zararları nedeniyle açılacak davalar
68
Birinci Bölüm
SAĞLIKTA DEVLETİN SORUMLULUĞU
I– KONUYA GİRİŞ
71
1– Sağlıklı yaşama hakkı ve sağlıkta sorumluluk
71
2– Sorumluluğun kapsamı
71
3– Anayasal gereklilik
72
II– ANAYASA HÜKÜMLERİ
72
1– Genel olarak
72
2– Sağlıkla ilgili Anayasa hükmü
73
3– Sosyal güvenlik hakkı
74
4– Çevre zararlarından sorumluluk
75
III– ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER
75
1– Anayasa hükmü
75
2– Uluslararası sözleşmeler ve sağlık bildirgeleri
75
3– Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi
78
4– Avrupa Sosyal Şartı
79
5– Biyotıp Sözleşmesi
80
IV– SAĞLIKTA DEVLETİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
81
1– Güvenli ve sağlıklı yaşam koşulları oluşturma yükümlülüğü
81
2– Genel Sağlık Sigortası hükümlerine göre yükümlülükler
82
3– Çevreyi koruma yükümlülüğü
87
4– Tüketiciyi koruma yükümlülüğü
88
5– Sağlık Bakanlığı’nın yükümlülükleri
88
V– KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ
92
1– Yasa hükümleri
92
2– Koruyucu sağlık hizmetleri
92
3– Geçmişten bugüne koruyucu sağlık hizmetleri
93
4– Günümüz koşulları ve çeşitli yasalar
95
VI– DEVLETİN TEDAVİ HİZMETLERİNDEN SORUMLULUĞU
97
1– Yasal düzenlemeler
97
2– Devletin kamu ve özel kesim ayrımı yapılmaksızın tüm sağlık kuruluşlarından ortaklaşa sorumluluğu
98
VII– DEVLETİN ÖZEL HASTANELERDEN SORUMLULUĞU
99
1– Sorumluluk nedenleri
99
2– Özel Hastaneler Kanunu
100
3– Özel Hastaneler Yönetmeliği
101
4– Devletin özel hastanelerden sorumluluğuna ilişkin Danıştay kararları
102
VIII– DEVLETİN SORUMLULUĞUNUN HUKUKSAL NİTELİĞİ
111
1– Genel olarak
111
2– Kamu hastaneleri
113
3– Kamu Hastanesi ile hasta arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği
113
IX– KUSUR VE SORUMLULUK
114
1– Sağlıkta sorumlulukta “hizmet kusurunun” değerlendirilmesi
114
2– Danıştay’ın “ağır hizmet kusuru” koşulu adaletsiz bir uygulamadır
115
3– Devlet yalnız hizmet kusuru ve “ağır hizmet kusuru” nedeniyle değil, sosyal hukuk devleti ilkesi gereği “kusursuz sorumlulukta” da tazminat ödemeli; hatta sağlıkta sorumluluğa “sosyal risk ilkesi” dahi uygulanmalıdır
117
4– Devlet, görevden ayrılabilir kişisel kusurlar ve suç sayılır kasıtlı eylemler dışında ”ağır hizmet kusuru” sebebiyle hekimlere rücu etmemelidir
119
5– Danıştay’ın son dönem kararlarında (ameliyatlar dışında) “ağır hizmet” kusuru koşulunun aranmaması, yalnızca “hizmet kusuru” ile yetinilmesi
120
6– Danıştay’ın sağlıkta “kusursuz sorumluluğa” yaklaşımı
122
7– Öğretide, sağlıkta kusursuz sorumluluğa ilişkin görüşler
123
8– Kusursuz sorumluluk ilkesi sosyal devlet ilkesine dayandırılmalıdır
125
9– Sağlık hizmeti yaptıkları sırada, bedensel zarara uğrayan hekimlere ve sağlık personeline; ölümlerinde yakınlarına “sosyal risk” ilkesince tazminat ödenmelidir
128
X– SAĞLIKTA SORUMLULUĞA İLİŞKİN DANIŞTAY KARARLARI
130
1– Danıştay’ın tıbbi elatmada “ağır kusur” arayan kararlarından örnekler
130
2– Ağır kusurun varlığının, doğrudan mahkemece araştırılacağı hakkında
132
3– Ağır kusur sayılan olaylardan başka örnekler
132
4– Ağır kusur ve maddi zarar bulunmasa bile, hizmetin kötü işlemesi nedeniyle manevi tazminata hükmedilebileceğine ilişkin kararlar
133
5– Zararın varlığına karşın, Adli Tıp Kurumu’nun olumsuz kararları
135
6– Sağlık hizmetinden yararlandırılmayan işçinin özel hastane masrafları
137
7– İş Sağlığı ve Güvenliğinden Devletin sorumluluğu hakkında
138
8– Konularına göre karar örnekleri
139
9– Danıştay kararlarında AİHM ilkeleri
147
XI– TIBBİ HATALARDA BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ
149
İkinci Bölüm
HEKİMLERİN VE HASTANELERİN SORUMLULUĞU
I– SORUMLULUKLAR
157
1– Sağlıkta sorumluluk
157
2– Hekimlerin sorumluluğu
158
3– Kamu hastanelerinin sorumluluğu
160
4– Özel hastanelerin sorumluluğu
161
II– YASAL DÜZENLEMELER
163
1– Anayasa hükmü
163
2– Sağlıkla ilgili yasal düzenlemeler
164
III– HEKİM VE HASTA İLİŞKİSİ
166
1– Hasta gözüyle hekim
166
2– Hekime niçin başvurulur
168
3– Hasta yakınlarının hekimlere v e sağlık görevlilerine şiddet uygulanması
168
IV– HASTA İLE HEKİM–HASTANE İLİŞKİSİNİN KURULMA BİÇİMLERİ
169
1– Doğrudan hekime başvurma
169
2– Hasta başvurmaksızın hekimin zorunlu tıbbi yardımda bulunması
170
3– Hastane aracılığıyla hekimle buluşma
170
V– HEKİM İLE HASTA ARASINDAKİ İLİŞKİNİN HUKUKSAL NİTELİĞİ
172
1– Genel olarak
172
2– Tedavi sözleşmesinin “kendine özgü–sui generis” bir sözleşme olduğu görüşü
173
3– Hizmet sözleşmesi görüşü
173
4– Vekâlet sözleşmesi görüşü
174
5– Eser sözleşmesi sayılabilecek tıbbi işlemler
175
6– Hekimin vekâletsiz işgörme durumunda kalması
175
VI– SAĞLIKTA VE HEKİMLİKTE SORUMLULUK KOŞULLARI
176
1– İlişki koşulu
176
2– Eylem ve tıbbi elatma
176
3– Zarar
176
4– Kusur ve sorumluluk
177
5– Nedensellik bağı
177
VII– HEKİM SORUMLULUĞUNUN TÜRÜ
178
1– Hasta ile hekim arasında sözleşme ilişkisi varsa
178
2– Hekim yardımcı kişi kullanmışsa
179
3– Hekim, yardımcı kişi konumunda ise
179
4– Hekim, vekâletsiz iş görmüşse
179
5– Hekim, kamu hastanesi görevlisi ise
180
VIII– HUKUK VE CEZA SORUMLULUĞU
180
1– Hekimin haksız ve suç sayılır eylemleri
180
2– Hastane görevlilerinin suç sayılır eylemleri
181
IX– HEKİMİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
182
1– Genel olarak
182
2– Hastalığı belirleme (Tanı–teşhis) yükümlülüğü
184
3– Tedavi yöntemini seçme ve uygulama yükümlülüğü
184
4– Hastayı ve yakınlarını aydınlatma ve onamlarını alma yükümlülüğü
185
5– Aldatmama ve yanıltmama yükümlülüğü
188
6– Sır saklama yükümlülüğü
189
7– Kayıt tutma yükümlülüğü
189
8– Yüksek özen gösterme yükümlülüğü
191
X– SORUMLULUĞUN ÖLÇÜSÜ
195
1–Hekimlik mesleğinin gerektirdiği “yüksek özen” gösterilmemiş olması
195
2– En hafif kusurdan tam sorumluluk
199
XI– SORUMLULUĞUN VE KUSURUN SAPTANMASI
203
1– Yargıtay görüşleri
203
2– Bilirkişi raporlarının geçerliği
205
XI– ÖZEL HASTANELERİN SORUMLULUĞU
208
1– Konuya genel bakış
208
2– Özel hastane ile hasta arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği
209
a) Sözleşme ilişkisi
209
b) Vekâletsiz işgörme ilişkisi
210
c) Haksız fiil ilişkisi
211
3– Özel hastanelerin sorumlulukları ve yükümlülükleri
212
a) Yükümlülükler
212
b) Nedensellik bağı
213
c) Yüksek özen borcu
214
d) En hafif ihmalden tam sorumluluk
214
e) Yardımcı kişilerden sorumluluk
215
XII– KAMU HASTANELERİNİN SORUMLULUĞU
215
1– Yasal düzenlemeler
215
2– Kamu hastanesi ile hasta arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği
216
3– Kamu hastanelerinin sorumlu tutulabilme koşulları
217
4– Kamu hastanesi hekimlerinin “görevden ayrılabilir” kişisel kusurları
218
5– Kişisel kusurun görevi yapmamaktan kaynaklanması
221
6– Hekimin ve öteki sağlık personelinin “idare” ile birlikte sorumlulukları
222
7– Döner sermaye uygulaması ve sorumluluk
223
XIII– HEKİM VE HASTANE İLE HASTA ARASINDA SORUMSUZLUK ANLAŞMASI YAPILAMAZ
224
Üçüncü Bölüm
HEKİMLERE VE HASTANELERE KARŞI DAVA AÇILMASI
I– DAVA KONULARI
225
1– Hekimlere ve hastanelere karşı dava konuları
225
2– Hastane yönetimlerine karşı ve işletenlerine karşı açılacak davalar:
225
II– ÖLÜM NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI
226
III– BEDENSEL ZARARLAR NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI
226
IV– BAŞKA DAVA KONULARI
227
1– Yanlış tanı ve tedavi nedeniyle yitirilen zaman ve harcanan para nedeniyle tazminat
227
2– Kusurlu ameliyat yüzünden uğranılan her türlü zararlar istenebilir
227
3– Tedavinin başka bir hastalığı tetiklemesi nedeniyle tazminat
228
4– Hekim ve hastane hatasından kaynaklanan çeşitli zararlar
229
5– Estetik ameliyatların istenildiği gibi yapılmamış ve başarısızlıkla sonuçlanmış olması nedeniyle tazminat
229
6– Hastanın aydınlatılmadan ve onamı alınmadan ameliyat ve tedavi edilmesi nedeniyle uğranılan zararlar
229
7– Sır saklama ve kayıt tutma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle tazminat
230
8– Ağır hasta ve yaralıya ilk yardım yapılmaması nedeniyle tazminat
230
9– Aşırı ücret alınması nedeniyle tazminat davası
232
V– NE TÜR DAVALAR AÇILABİLİR
233
1– Belirsiz alacak davası (6100/m.107/1)
233
2– Kısmi dava (6100/m, 109)
233
3– Tespit davası (6100/m.106)
233
VI– KANITLAR VE DİLEKÇELERE EKLENECEK BELGELER
234
A) Genel olarak sunulacak kanıtlar
234
B) Ölümlerde sunulacak kanıtlar
234
C) Bedensel zararlarda sunulacak kanıtlar
234
VII– GÖREVLİ MAHKEMELER
235
1– Uygulama ve eleştirisi
235
2– Bağımsız çalışan hekimlere karşı açılacak davalarda
236
3– Özel hastanelere karşı açılacak davalarda
236
4– SSK Hastanelerinin hizmet ve görev kusurları nedeniyle açılacak davalarda
236
5– Kamu hastanelerinin hizmet kusurları nedeniyle açılacak davalarda
237
6– Kamu görevlilerinin kişisel kusurları nedeniyle açılacak davalarda
237
VIII– TIBBİ HATALAR VE TÜKETİCİ MAHKEMELERİ
237
1– Tüketici Yasası'nın Tüketici mahkemelerini görevli kıldığı savı
237
2– Yasadaki tanımlara göre, hasta "tüketici" ve hekim "hizmet sağlayıcı" kabul edilebilir mi?
237
3– Hastanelerin hastaya sunduğu nedir ?
238
a) Yasa'da mal ve satıcı tanımları
238
b) Hasta Kabul Sözleşmesi bir "tüketici işlemi" midir?
238
4– Hekim ve hastane ile hasta arasındaki ilişki "tüketici işlemi" sayılabilir mi?
239
5– Yasadaki "ayıplı hizmet" hükümleri, hekim–hastane sorumluluklarına uygulanamaz
239
6– Ölüm ve bedensel zararlar Tüketici Mahkemelerinde görülemez
242
7– Tüketici mahkemelerinin görev alanı konusunda vardığımız sonuç
242
IX– ZAMANAŞIMI
242
1– Hasta–Hekim ilişkisinde
242
2– Özel Hastanelerin sorumluluğu ve yardımcı kişilerden sorumlulukta
242
3– Kamu Hastanelerine karşı açılacak tazminat davalarında
243
4– Sigortalıların tedavi gördükleri hastanelere karşı açacakları davalarda
243
Dördüncü Bölüm
HEKİMLERİN VE SAĞLIK GÖREVLİLERİNİN ÇALIŞMA KOŞULLARI VE KORUNMALARI
I– HEKİMLİK VE SAĞLIK HİZMETLERİ
245
1– Tıp ve hekimlik
245
2– Hekimlik mesleğinin güçlükleri
247
II– HEKİMLERİN VE SAĞLIK GÖREVLİLERİNİN ÇALIŞMA KOŞULLARI VE KORUNMALARI
248
1– Hastanelerin ve sağlık kuruluşlarının tehlikeli işletme niteliği
248
2– Hekimlerin ve sağlık hizmeti görenlerin “mesleki riskleri”
250
3– Hekimlerin ve sağlık hizmeti görenlerin korunmaları
250
4– Hasta yakınlarının hekimlere ve sağlık görevlilerine saldırıları, ceza hükümleri ve alınması gereken önlemler
251
5– Hekimlere ve sağlık görevlilerine saldıranların cezalandırılması
252
6– Hekimlere ve sağlık görevlilerine “sosyal risk” ilkesi uygulanmalıdır
253
7– Hekimler ve sağlık personeli için zorunlu ferdi kaza sigortası yaptırılmalıdır
253
8– Görevden ayrılabilir kişisel kusurları ve suç sayılır kasıtlı eylemleri dışında, ”ağır hizmet kusuru” sebebiyle hekimlere rücu edilmemelidir
254
III– SALGINDA GÖREVLİ HEKİMLERİN VE SAĞLIK PERSONELİNİN HAKLARI VE KORUNMALARI
255
1– Salgında çalışma koşulları
255
2– Salgında ölen hekim ve sağlık çalışanının fazlalığı
256
3– Salgında görevli hekimlerin ve sağlık görevlilerinin virüs bulaşması sonucu hastalanmaları ve ölümleri, iş kazası veya meslek hastalığı sayılmalı; her türlü yardımlar yapılmalıdır
257
4– İş kazası mı, meslek hastalığı mı?
258
5– Mesleki riskler ve meslek hastalığı
259
6– Meslek hastalığı nedir?
259
7– Sosyal Güvenlik Kurumu’nun sorumluluğu
260
8– Hekimlerin ve sağlık çalışanlarının hastalanma veya ölümlerinin virüs bulaşması sonucu olduğu nasıl kanıtlanmalıdır
261
IV– MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT HAKLARI
262
1– Devletten ve özel hastane yönetiminden maddi ve manevi tazminat istenebilmesi
262
2– Maddi ve manevi tazminat isteme koşulları
262
3– Maddi ve manevi tazminat davası açılması
263
V– BAĞIMSIZ ÇALIŞANLARIN VİRÜSTEN ETKİLENMELERİ
263
1– Bağımsız çalışanlar
263
2– Bağımsız çalışanların, mesleklerini yaptıkları sırada, virüs bulaşması sonucu hastalanmaları ve ölümleri SGK tarafından “meslek hastalığı” kabul edilmelidir
264
VI– SONUÇ
264
Beşinci Bölüm
SAĞLIK VE ÇEVRE ZARARLARI
I– ÇEVRE
267
1– Genel olarak çevre ve Çevre Hukuku
267
2– Çevre kavramı ve çeşitli tanımları
267
3– Çevre hakkı
268
4– Çevre sorunları
269
5– Çevre zararları
269
II– ÇEVRENİN KORUNMASI
270
1– Yasal düzenlemeler
270
2– Uluslararası sözleşmeler
272
3– Çevre korumada temel ilkeler
273
a) Sürdürülebilir kalkınma ilkesi
273
b) Önleme ilkesi
275
d) Kirleten öder ilkesi
278
e) Katılım ve işbirliği ilkesi
278
f) Entegrasyon (bütünleşme) ilkesi
280
III– ÇEVRE ZARARLARI
280
1– Çevre yönünden zarar kavramı
280
2– Kirlenmeyi giderme masrafları
281
3– Malvarlığı zararları
281
4– Can zararları
281
5– Ç evreden kaynaklanan can ve mal zararları nedeniyle tazminat davaları
282
6– Manevi zarar
283
7– Ekolojik zararlar
284
IV– ÇEVRE ZARARLARINDAN SORUMLULUK VE SORUMLULAR
287
1– Genel olarak
287
2– Hukuksal sorumluluk ve yasalar
287
3– Ceza Yasası’nda çevre suçları
289
V– DEVLETİN ÇEVRE ZARARLARINDAN SORUMLULUĞU
292
1– Genel olarak Devletin sorumluluğu
292
2– Devletin çevreyi korumada hareketsiz kalması, önlem almaması ve yasalardaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucu, çevre zararlarına neden olunması
293
a) Orman alanlarında maden arama ve işletme faaliyetleri
293
b) Baz istasyonları
296
c) Termik santrallar
297
d) Termik santralların zararları için Devlet dava edilebilir
298
e) Maden ve kömür ocakları
299
3– Devletin sorumluluğunu gerektiren çeşitli çevre zararları
299
Altıncı Bölüm
SAĞLIĞA ZARARLI ÜRÜNLERDEN SORUMLULUK
I– SAĞLIK VE ÜRÜNLER
301
1– Sağlıklı yaşam için sağlıklı ürünler
301
2– Yiyeceklerden kaynaklanan sağlık sorunları
302
3– Kullanma amaçlı ürünlerden kaynaklanan can zararları
305
4– Çevre kirliliğinin ürünlere verdiği zararlar
305
II– SAĞLIĞA ZARARLI ÜRÜNLER
307
1–Doğal yapısı değiştirilmiş (GDO’lu) ürünlerin) insan sağlığına etkileri
307
2– Mısır şurubu (Nişasta Bazlı Şeker)
308
3– Aflatoksin
309
4– Mono sodyum glutamat (MSG)
310
5– Aspartam
311
6– Pestisitler
314
7– Tarım ilâçları ve kimyasal gübreler
316
8– Fast food beslenme ve çocukların sağlığı
317
9– Plastikler, pet şişeler, alüminyum vb. ambalaj maddeleri
318
10– Oyuncaklar, okul araç ve gereçleri
318
11– Kanserojen içeren giysiler, takılar, kozmetikler, temizleme maddeleri vb.
318
III– ÜRÜNLERDEN SORUMLULUK
318
1– Devletin ürünlerden sorumluluğu
318
2– Devletin tüketiciyi koruma yükümlülüğü
320
3– Devletin, tüketicinin ekonomik çıkarlarını koruma yükümlülüğü
321
4– İmalatçının sorumluluk ve yükümlülükleri
323
5– İthalatçının sorumluluk ve yükümlülükleri
324
6– Dağıtıcının sorumluluk ve yükümlülükleri
325
7– GDO’lu ürünlerden ortaklaşa sorumluluk
325
8– GDO’lu ürünlerden dolayı ceza sorumluluğu
326
IV– ÜRÜNLERE İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER
327
1– 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu
327
2– 7223 Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu
331
3– Tohumculuk Kanunu
339
4– Şeker Kanunu
343
5– Tarım Kanunu
345
V– ÜRÜN YASALARI HAKKINDA GÖRÜŞLER
350
1– Tohumculuk Kanunu hakkında görüşler ve yorumlar
350
2– Şeker Kanunu hakkında görüşler ve uyarılar
352
3– Tarım Kanunu hakkında görüşlerimiz:
353
VI– ÜLKEMİZDE ÜRÜN VE BESLENME SORUNLARI
353
1– Cumhuriyetin ilk yirmi yılında tarım üretimi
353
2– Savaş yılları
356
3– Türk Tarımına ABD darbesi
357
4– 1960–1980 arası tarım, hayvancılık ve besinler
360
5– 1980–2002 arası dönem
361
6– 2002 sonrası ve günümüzde sağlıklı beslenme sorunları
362
7– Şeker fabrikaları ve nişasta bazlı şeker üretimi
364
8– Nişasta bazlı şeker fabrikasının kuruluş aşamaları ve hukuk savaşı
364
Yararlanılan Yazarlar
369
Yazarın Yayınevimizce Yayınlanan Kitapları
371
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.016,50 | 1.016,50 |
Cardfinans ( Finansbank )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.016,50 | 1.016,50 |
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.016,50 | 1.016,50 |
Diğer Kartlar
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.016,50 | 1.016,50 |
-
-
-
-
%5İNDİRİM3.150,00TL 2.992,50TL
-
-
-
-
-
-
Yeni-%1
Satışta değil -
Yeni-%3
Satışta değil
-
