Yeni
9786253818210
401847
https://www.legalkitabevi.com/celik-ahmet-celik/tazminat-ve-alacaklarda-sorumluluk-ve-zamanasimi-.htm
Sorumluluk ve Zamanaşımı Tazminat ve Alacaklarda
2375
Çelik Ahmet Çelik
İçindekiler
Dördüncü Baskıya Önsöz
V
Üçüncü Baskıya Önsöz
VII
İkinci Baskının Sunuş Yazısı
XI
Birinci Bölüm
GENEL OLARAK ZAMANAŞIMI
Birinci Ayrım
GENEL BİLGİLER
I– ZAMANAŞIMININ TANIMI
3
II– ZAMANAŞIMININ İŞLEVİ
4
III– ZAMANAŞIMININ ETKİSİ
5
IV– ZAMANAŞIMI TÜRLERİ
9
1– Kazandırıcı zamanaşımı – Kaybettirici zamanaşımı
9
2– Sözleşme zamanaşımı – Haksız eylem zamanaşımı
10
3– Hukuk zamanaşımı – Ceza zamanaşımı
11
V– ZAMANAŞIMI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE AYRIMI
11
A) İki süre arasındaki farklar
11
B) Yasalardaki hak düşürücü süreler
12
1– Genel olarak
12
2– Medeni Yasa’daki hak düşürücü süreler
13
3– Borçlar Yasası’ndaki hak düşürücü süreler
13
4– Hukuk Yargılama Yasası’ndaki süreler
14
5– İcra İflâs Yasası’ndaki hak düşürücü süreler
15
6– İş Yasası’nda hak düşürücü süreler
16
7– Sosyal Güvenlik Hukukunda hak düşürücü süreler
17
8– İdari Yargılama Yasası’ndaki hak düşürücü süreler
18
9– Başka yasalardaki hak düşürücü süreler
20
İkinci Ayrım
YASALARDAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
I– BORÇLAR YASASINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
21
A) Alacaklarda ve sözleşme ilişkilerinde
21
1– On yıllık süre
21
2– Beş yıllık süre
23
B) Haksız eylemlerde zamanaşımı
24
1– Genel hüküm niteliği
24
2– Önceki ve yeni yasa arasındaki farklar ve görüşlerimiz
25
3– Süreler
26
a) Olağan süre
26
b) Ek (kesin) süre
26
c) Olağan dışı süre (Ceza zamanaşımı süresi)
26
4– Dönme (rücu) isteminde zamanaşımı
27
C) Nedensiz zenginleşmede zamanaşımı
31
1– Nedensiz zenginleşmede zamanaşımı
31
2– Nedensiz zenginleşme kavramı
32
3– İki yasa arasındaki farklar
34
4– Geri alma davasının zamanaşımı hakkında açıklamalar
34
D) Satım sözleşmesinde zamanaşımı süreleri
36
1– Sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı
36
2– Taşınır satımında zamanaşımı
38
a) Ayıba karşı iki yıllık zamanaşımı
38
c) Satıcının ağır kusurlu olması durumunda zamanaşımı
39
d) Hizmet satımında zamanaşımı süreleri
40
e) Borcun yerine getirilmemesinde zamanaşımı
40
f) Zamanaşımının başlangıcı
40
g) Sözleşme ile zamanaşımı süresinin değiştirilmesi
41
h) Zamanaşımı savunması
41
3– Taşınmaz satımında zamanaşımı
42
a) Sözleşmeye aykırılıkta (10) yıllık genel zamanaşımı
42
b) Binaların (yapıların) ayıplı olmasından doğan davalarda zamanaşımı
43
c) Zamanaşımının başlangıcı
45
E) Eser ve inşaat sözleşmelerinde zamanaşımı
46
1– Sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı
46
2– Taşınır eserlerdeki ayıptan dolayı zamanaşımı
47
3– Taşınmaz yapılardaki ayıptan dolayı zamanaşımı
48
a) Yasalardaki hükümler
48
b) Önceki ve sonraki yasalar arasındaki benzerlik
48
c) Önceki ve sonraki yasalar arasındaki fark
48
d) Yeni Yasa’da, yüklenicinin “ağır kusuru” nedeniyle açılacak davaların “teslim” tarihinden başlayarak (20) yıl ile sınırlandırılmış olmasının sakıncaları
49
e) 6098 sayılı Yasa’nın ilgili maddelerinin değiştirilmesinin gerekliliği
50
f) Zamanaşımının başlangıcı
50
g) Önceki yasada süre belirtilmemiş olmasının yararları ve Yargıtay’ın depremle ilgili kararlarındaki gerekçeler
51
F) Bağışlayanın cayma hakkını kullanmada zamanaşımı
52
II– MEDENİ YASADAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
53
III– CEZA YASASINDAKİ DAVA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
54
1– Yeni 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 66. maddesine göre süreler
55
2– Önceki 765 sayılı Türk Ceza Kanunu 102. maddesine göre süreler
55
IV– TÜRK TİCARET KANUNU’NDAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
56
1– Haksız rekabet davalarında zamanaşımı
56
2– Tüzel kişi organlarının ceza sorumluluğu ve ceza zamanaşımının uygulanması
56
3– Cari hesapla ilgili davalarda zamanaşımı
57
4– Poliçelerde zamanaşımı
57
5– Çeklerde ibraz süresi
57
6– Taşımacının sorumluluğuna uygulanacak zamanaşımı
57
a) 6762 sayılı TTK’nın 767. maddesine göre
57
b) 6102 sayılı TTK’nın 855. maddesine göre
58
c) İki yasa arasındaki farklar
59
7– Taşıma komisyonculuğu sözleşmesinde zamanaşımı
59
a) 6762 sayılı TTK’da
59
b) 6102 sayılı yeni TTK’da
60
8– Gemi alacaklısı hakkı veren alacaklarda zamanaşımı
60
a) 6762 sayılı TTK’da
60
b) 6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu’nda
61
9– Gemi yolcusu için zamanaşımı süreleri
61
10– Sigorta sözleşmesinden doğan hak ve alacaklarda zamanaşımı
62
a) 6762 sayılı TTK’da
62
b) 6102 sayılı TTK’da
62
11– Rizikonun gerçekleşmesi durumunda süreler
62
a) 6762 sayılı TTK’da
62
b) 6102 sayılı TTK’da
63
V– TRAFİK YASASINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
64
1– Yasa hükmü
64
2– Trafik Yasasındaki “uzamış ceza zamanaşımı”nın özelliği ve Borçlar Yasası’nın 72. maddesindeki (önceki m.60) ceza zamanaşımından farkı
64
3– Trafik kazası sorumlularına uygulanacak ceza zamanaşımı süreleri
64
VI– SOSYAL GÜVENLİK YASALARINDAKİ SÜRELER
65
1– 5510 sayılı Yasa’da
65
2– Yürürlükten kalkan 506 sayılı Yasa’da
67
3– Yürürlükten kalkan 1479 sayılı Yasa’da
67
4– 5434 sayılı Yasa’da
67
VII– İŞ YASASINDAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
68
1– Alacaklarda, kıdem ve ihbar tazminatında zamanaşımı süreleri
68
2– İş ve hizmet sözleşmesine aykırılıkta zamanaşımı
68
3– Ücret alacaklarında zamanaşımı
69
4– İş kazaları ve meslek hastalıklarında zamanaşımı
69
5– İş Yasasında hak düşürücü süreler
69
VIII– TÜKETİCİNİN KORUNMASI YASASINDA SÜRELER
70
1– Yasal düzenlemeler
70
2– Yeni 6502 sayılı Tüketici Yasası’ndaki süreler
70
IX– İLÂMLARDA ZAMANAŞIMI
72
1– Süre
72
2– On yıllık sürenin başlangıcı
72
X– FAİZ DAVALARINDA ZAMANAŞIMI
73
1– Faiz ve zamanaşımı
73
2– Faizlerde zamanaşımına ilişkin sorunlar
73
3– Faizin (sonradan) ayrı bir dava ile istenebilmesi
74
4– Faiz davalarında zamanaşımı sürelerinin hesaplanması
75
5– Faiz davalarında zamanaşımı sürelerinin örneklerle açıklanması
77
XI– YASAL KORUMA SÜRELERİ VE ZAMANAŞIMI
78
Üçüncü Ayrım
YARGILAMA YASALARINDA SÜRELER
I– HUKUK YARGILAMA YASASI’NDA “DÜZENLEYİCİ” SÜRELER
81
1– Genel olarak
81
2– 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası’ndaki süreler
81
3– Önceki 1086 sayılı Hukuk Yargılama Yasası’nda süreler
84
II– İDARİ YARGIDA “DÜZENLEYİCİ” SÜRELER
86
1– Dava açma süreleri
86
2– Sürelerin işlemeye başlaması
86
3– Ek süreler
87
4– İdari yargıda iptal ve tam yargı davalarında süreler
88
5– İdareye başvuru, tazminat davası açmanın “ön koşulu” ve “dava şartı”dır
88
6– Görevsiz yargı yerinde davanın reddi üzerine idari yargıda dava açma süresi
88
7– İdareye başvurunun sonuçları
89
a) İdarenin yanıt vermemesi durumunda dava açma süresi
89
b) İdare “kesin yanıt” vermemişse
89
c) İdare başvuruya yanıt verirse
89
d) Henüz dava açılmadan önce yanıt verilirse
90
e) İdarenin sonradan yanıt vermesi durumu
90
f) İlgilinin yeni başvurusuna verilen yanıtın, yeni bir dava hakkı vermeyeceğine ilişkin uygulamanın yanlışlığı
90
8– İdareye başvuru sürelerinin niteliği
90
9– Dava açma süresinin işlemeye başlamasının koşulları
92
10– Sürelerle ilgili ek açıklamalar
94
11– Dava açma süresinin İdare Hukukuna özgü “düzenleyici” bir süre olduğuna ilişkin görüşler
95
12– AİHM ve Anayasa Mahkemesi’nin uyarıcı kararları
97
Dördüncü Ayrım
BAŞKA ÜLKELERDE ZAMANAŞIMI
FRANSA’DA
99
1– Kural zamanaşımı
100
2– Ölüm ve bedensel zararlarda zamanaşımı (10) yıldır
100
3– Durdurucu süre (Objektif süre)
101
4– Başka zamanaşımı süreleri
101
5– Düşürücü (kaybettirici) zamanaşımının tanımı
103
6– Zamanaşımının başlangıcı
103
7– Durdurucu süre
103
8– Zamanaşımının işleyişi
104
ALMANYA’DA
105
1– Normal zamanaşımı süresi
106
2– Zamanaşımının başlangıcı
106
3– Hayat ve vücut bütünlüğüne verilen bir zarardan doğan dava hakları
106
4– Aynı haklarda zamanaşımı
106
5– Zamanaşımı sürelerinin durması ve kesilmesi
107
6– Satım sözleşmesinde zamanaşımı
107
7– Madde hükümleri
107
İTALYA’DA
108
İNGİLTERE’DE
110
İRLANDA’DA
110
AVUSTURYA’DA
110
HOLLANDA’DA
111
İSVEÇ’TE
111
RUSYA’DA
112
AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA TAZMİNAT DAVASI AÇMA SÜRESİ
112
Beşinci Ayrım
ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
I– ALACAKLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
115
II– HAKSIZ EYLEMLERDE VE KUSURSUZ SORUMLULUKTA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
118
III– NEDENSİZ ZENGİNLEŞMEDE ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
119
IV– DÖNME DAVALARINDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
120
1– Ardıllık ve dönme
120
2– Haksız eylemlerde ardıllık ve dönme
121
3– Sigortacının ardıllığı
121
4– Sosyal Güvenlik Kurumu rücu davalarında zamanaşımının başlangıcı
122
V– CEZA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
124
VI– AŞKIN ZARARLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
125
1. Aşkın (munzam) zarar
125
2. Munzam zarar konusu hak ve alacaklar
125
3. Hukuksal neden
125
4. Borçlunun kusuru
126
5. Munzam zarar davasında zamanaşımı
126
6. Munzam zararda zamanaşımının başlangıcı
127
VII– İLÂMLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
127
VIII– HAKSIZ EYLEMİN SÜRMESİ VEYA TEKRARLANMASI DURUMUNDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
127
IX– BİR ZARAR DOĞUP DAVA EDİLEBİLİR NİTELİK KAZANMADIKÇA ZAMANAŞIMI İŞLEMEYE BAŞLAMAZ
129
Altıncı Ayrım
ZAMANAŞIMININ DURMASI
I– ANLAMI VE ÖZELLİKLERİ
135
II– ZAMANAŞIMI DURDURAN NEDENLER
135
III– ZAMANAŞIMINI DURDURAN BAŞKA NEDENLER
136
Yedinci Ayrım
ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ
I– TANIM
139
II– KESİLME NEDENLERİ
140
1– Borçlunun eylemlerinden kaynaklanan kesilme nedenleri
140
2– Alacaklının eylemlerinden kaynaklanan kesilme nedenleri
140
3– Yargıcın veya İcra memurunun usul işlemleriyle zamanaşımının kesilmesi
141
III– BORÇLUNUN BORCUNU TANIMASI (İKRAR)
141
1– Kavram
141
2– Borcu tanımanın (ikrarın) biçimi ve türleri
142
3– Borcu tanımanın (ikrarın) zamanı
144
4– Borcu tanımadan sonra işleyecek yeni süreler
144
IV– DAVA AÇILMASIYLA ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ
145
1– Dava açılması
145
2– Dava açılmasının sonuçları
146
a) Dava, görevsiz veya yetkisiz mahkemede açılmışsa
146
b) Davanın açılmamış sayılmasında
146
c) Hasımda yanılmada
147
d) Yanlış yazılan ad ve unvan
147
e) Temsilcide yanılmada
147
f) Ölü kişiye karşı dava açılmasında
148
g) Asli müdahalede
149
h) Dayanışmalı borçlulukta
149
i) Paylaşımı olanaksız borçlarda
149
j) Kefalette
149
k) Kambiyo senetlerinde
150
l) Faiz istenmemişse
150
m) Kısmi davada
150
n) Adli Yardım isteğinde
151
o) Ceza davasına katılmada
151
ö) Adli ara vermede
151
p) İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz zamanaşımını kesmez
152
V– ZAMANAŞIMI KESİLMESİNİN BORÇLUDAN BAŞKA KİŞİLERE ETKİSİ
152
A) Dayanışmalı borçluluk ve zincirleme sorumlulukta
153
1– Kavramlar
153
2– Dayanışmalı borçluluk
153
3– Dayanışmalı borç ilişkisinin hükümleri
155
4– Dayanışmalı borçlulara karşı zamanaşımının kesilmesi:
157
B) Ortaklaşa sorumlulukta zamanaşımının kesilmesi
157
1– Kavramlar ve yasa hükümleri
157
2– Zincirleme kazalar
159
3– Trafik kazalarında zamanaşımı, tüm sorumlular hakkında kesilir
159
VI– İCRA KOVUŞTURMASIYLA ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ
160
1– İcra kovuşturması
160
2– Yetkisiz icra dairesi ve yetki itirazı
160
3– Dayanışmalı borçlular hakkında
161
4– İşlemden kalkan dosyanın yenilenmesi ve zamanaşımı
161
5– İtirazın kaldırılması isteminde
162
6– Menfi tespit davasında
162
7– Kambiyo senetlerine dayalı icra kovuşturmasında
163
8– İhtiyati haciz kararı zamanaşımını kesmez
163
9– İflas Masasına başvurma
163
Sekizinci Ayrım
ZAMANAŞIMI SAVUNMASI
I– KAVRAM
165
II– ÖZELLİKLERİ
166
1– Borçlar Hukuku yönünden
166
2– Usul Hukuku yönünden
167
III– ZAMANAŞIMI SAVUNMASI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE AYRIMI
169
IV– ZAMANAŞIMINI İLERİ SÜRME ZAMANI VE BİÇİMİ
170
1– Yazılı yargılama yönteminde
170
2– Basit yargılama yönteminde
173
3– İş mahkemelerinde
174
V– MAHKEMECE SÜRELER HAKKINDA KARAR VERİLME ZAMANI
176
1– Ön inceleme tamamlandıktan sonra süreler hakkında karar verilmesi gereği
176
2– Ön inceleme duruşması tamamlandıktan sonra ve tahkikata başlamadan önce, süreler hakkında karar verilmesinin sonuçları
177
VI– ZAMANAŞIMI SAVUNMASINA KARŞI YAPILMASI GEREKENLER
177
1– Davacı, davalının zamanaşımı savunmasına nasıl karşı çıkmalıdır
177
2– Süresinde yapılmayan zamanaşımı savunmasına karşı “savunmanın genişletilmesine muvafakat etmiyoruz” denilmeli; süre tartışmasına girilmemelidir
178
3– Yargıtay kararlarının yanlışlığı
178
4– Yargıtay’ın yanlış ve olumsuz kararları
180
VII– ZAMANAŞIMI SAVUNMASIYLA İLGİLİ ÇEŞİTLİ DURUMLAR
182
1– Dayanışmalı borçlular ve zamanaşımı savunması
182
2– Bozmadan sonra zamanaşımı savunması
183
3– Satış vaadi ve zilyetliğin devrinde
183
4– Evlilik birliği sürerken
183
5– Zamanaşımı ve olumsuz tespit davası
183
6– Adli Yardım istekli davalarda
184
VIII– ISLAHLA ZAMANAŞIMI SAVUNMASI YAPILAMAMALIDIR
184
1– Islahla zamanaşımına olanak tanınması haksız ve adaletsiz bir uygulamadır
184
2– Islah yoluyla da olsa kazanılmış haklar ortadan kaldırılamaz
185
3– Yasanın belirlediği sürelerde kullanılmayan hak düşer
186
4– Bir işlemin ıslahla düzeltilmesi, geçerli bir hukuki işlemin varlığını gerektirir
186
5– Yapılmamış bir hukuki işlem ıslahla düzeltilemez
187
6– Davacı taraf onay vermemiş ise zamanaşımı savunması hiç yapılmamış gibidir
187
7– Zarar ve kapsamı belli olduktan sonra, zamanaşımının ileri sürülmesi, “dürüstlük kuralına” aykırı ve bir hakkın açıkça “kötüye kullanılması”dır
187
8– Yeni 6100 sayılı HMK’nın 176. maddesinin gerekçesine eklenen paragraf, yasanın emredici hükümlerine aykırıdır
188
9– “Kimse kendi kusurundan yararlanamaz” ilkesi dikkate alınmalıdır
188
10– Islahla zamanaşımı savunması yapılamayacağına ilişkin “öğretici” nitelikte bir Yargıtay kararı
189
11– Islahla zamanaşımı savunması yapılamayacağına ilişkin başka karar örnekleri
191
12– Yargıtay kararlarına egemen olan görüşleri şöyle özetleyebiliriz
193
IX– BELİRSİZ ALACAK DAVASINDA DEĞER ARTIRIMINA KARŞI ZAMANAŞIMI İLERİ SÜRÜLEMEZ
194
1– Belirsiz alacak davası
194
2– Belirsiz alacak davasında dava değerinin artırılması ıslah değildir.
194
3– Belirsiz alacak davasında dava değerinin artırılmasına karşı zamanaşımı ileri sürülemez
195
X – KISMİ DAVADA DA ARTIRILAN MİKTARA KARŞI ZAMANAŞIMI SAVUNMASI YAPILAMAMALIDIR
195
1– Kısmi dava
195
2– Yeni Yasa’daki “kısmi dava”, önceki dönemin “kısmi davası” değildir.
195
3– Önceki dönemin “kısmi dava”sında haksız ve adaletsiz uygulamalar
196
4– Kısmi davada dava değerinin artırılması “ıslah” olarak nitelenmemelidir
196
5–Kısmi davada alacağın tamamı kanıtlanmışsa, kalan kısım için yapılacak artırım, zamanaşımı engeliyle karşılaşmamalıdır
197
XI– İCRA HUKUKUNDA ZAMANAŞIMI SAVUNMASI
197
1– Genel haciz yolu ile takipte
197
2– İcra Mahkemesinde itirazın kaldırılmasında
198
3– İtirazın iptali davasında
198
4– Kambiyo senetlerine özgü takipte
199
a) Zamanaşımı itirazı
199
b) İcra Mahkemesinde
199
5– İlamların icrasında
200
XII– ZAMANAŞIMI SAVUNMASINDAN VAZGEÇME
200
1– Zamanaşımından önceden vazgeçme geçersizdir
200
2– Zamanaşımı süresi dolduktan sonra vazgeçme geçerlidir
201
3– Vazgeçme biçimleri
201
4– Vazgeçmenin öteki borçlulara etkisi
202
XIII– ZAMANAŞIMI SÜRELERİNİN SÖZLEŞME İLE DEĞİŞTİRİLEMEMESİ
203
1– Sürelerin kesinliği ve değiştirme yasağı
203
2– Yasak dışında kalan süreler
204
XIV– ZAMANAŞIMI SAVUNMASININ KÖTÜYE KULLANILMASI
205
XV– YARGICIN ZAMANAŞIMI SAVUNMASINI İNCELEMESİ
206
1– Zamanaşımı ileri sürülmezse, yargıç bunu kendiliğinden gözönüne alamaz
206
2– Zamanaşımı savunması öncelikle incelenmelidir
208
3– Sonradan yapılan zamanaşımı savunması da öncelikle incelenmelidir
209
4– Zamanaşımı savunması incelenmeden esasa girilmesi ve her ikisi yönünden karar verilmesi doğru değildir
210
XVI– ALACAKLININ ÖDEMEZLİK SAVUNMASI
212
1– Genel olarak
212
2– Haksız eylemden zarar görenin ödemezlik defi
212
3– Hile ve korkutma ile borçlandırılan kişinin ödemezlik defi
212
XVII – ZAMANAŞIMI SAVUNMASINA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI
213
1– Esasa girilmeden incelenmesi gerektiği hakkında
213
2– Savunmanın genişletilmesine karşı çıkılması hakkında
216
3– Islah yoluyla zamanaşımı savunması yapılamayacağı hakkında
222
İkinci Bölüm
HAKSIZ EYLEMLERDE ZAMANAŞIMI
I– KONUYA GİRİŞ
237
II– HAKSIZ EYLEM ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
239
1– Olağan süre
239
2– Ek (kesin) süre
239
3– Olağan dışı süre (Ceza zamanaşımı süresi)
239
III– OLAĞAN SÜRE
239
1– Öğrenme olgusu
239
2– Yasalardaki hükümler
241
IV– ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
243
1– Tazminat sorumlularının öğrenilmesi
244
a) Tazminat sorumluları
244
b) Ad ve unvan yanlışları ile temsilcide yanılma
244
2– Zararın öğrenilmesi
247
a) Öğrenme konusunda görüşler ve kesin öğrenme olgusu
247
b) Bugüne kadar sürdürülen ve hak kaybına neden olan uygulamalar
252
c) 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasasıyla yeni dönem
254
3– Zararın gerçekleşmesi ve dava edilebilir nitelik kazanması koşulu
258
a) Üçüncü koşulun gerekli ve zorunlu olması
258
b) Üçüncü koşulun Yargıtay kararlarıyla desteklenmesi
260
c) Tüzel kişilerin zararı öğrenmesi
263
V– ON YILLIK KESİN SÜRENİN BAŞLANGICI VE SONU
263
1– Üst sınır
263
2– On yıllık sürenin başlangıcı ve sonu
264
VI– ZARARIN ON YILDAN SONRA DOĞMUŞ OLMASI
265
1– On yılın aşılıp aşılamayacağına ilişkin görüşler
265
2– Bizim görüşlerimiz
266
3– 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 72. maddesinin gerekçesinde, on yılın aşılıp aşılamayacağına ilişkin görüşler
269
4– 6098 sayılı TBK m.72’nin gerekçesine karşın, TBK. m. 478’in sınırlayıcı hükmü
271
VII– UZAMIŞ CEZA ZAMANAŞIMI SÜRESİ
272
YARGITAY KARARLARI
272
Üçüncü Bölüm
BEDENSEL ZARARLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
I– BEDENSEL ZARARLAR
279
1– Geçici işgöremezlik durumu
279
2– Sürekli işgöremezlik (kalıcı sakatlık) durumu
282
3– Maddi ve manevi zararlar
283
II– BEDENSEL ZARARLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
284
1– Zarar, kesin raporla öğrenilir
285
2– İyileşme sürecinin ve gelişen durumların tamamlanmasından sonra alınacak kesin raporun “öğrenilmesi” ile zamanaşımı işlemeye başlayacaktır
286
3– Sürekli işgöremezlik oranında her artış ayrı bir olgudur. Her birinin öğrenme gününden başlayarak yeni bir zamanaşımı işlemeye başlar. Her yeni olgu, yeni bir dava konusudur
288
4– Sonradan ortaya çıkan (beklenmeyen ve önceden kestirilemeyen) durumlar
289
III– YARGITAY KARARLARI
293
1– Zamanaşımının, Kesin Raporun Öğrenildiği Tarihten İşlemeye Başlayacağına İlişkin Kararlar
293
2– Bedensel Zararlarda Gelişen Durumun Tamamlanmasından Sonra Zamanaşımının İşlemeye Başlayacağına İlişkin Kararlar
307
3– Sürekli işgöremezlik oranında her artış yeni bir olgu, yeni bir dava konusudur. her birinin öğrenme gününden başlayarak yeni bir zamanaşımı işlemeye başlar
323
Dördüncü Bölüm
TAZMİNAT DAVALARINDA CEZA ZAMANAŞIMININ UYGULANMASI
Birinci Ayrım
YASAL DÜZENLEMELER
I– GENEL OLARAK
331
II– YASALARDAKİ HÜKÜMLER
333
1– Borçlar Yasası’nın ceza zamanaşımına ilişkin maddesi
333
2– 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109/2. maddesi
335
3– Ceza Yasasında “ceza davası zamanaşımı” maddesi
336
İkinci Ayrım
CEZA ZAMANAŞIMININ UYGULANMA KOŞULLARI
I– GENEL OLARAK
337
II– CEZA ZAMANAŞIMININ UYGULANMA KOŞULLARI
340
1– Uzamış (ceza) zamanaşımının uygulanabilmesi için, haksız eylemin aynı zamanda suç niteliğinde olması gerekir
340
2– Ceza zamanaşımı daha uzun süreli olmalıdır
340
3– Ceza davası zamanaşımının uygulanabilmesi için haksız eylemin yalnızca suç niteliği taşıması yeterli olup, eylemi işleyen hakkında ceza davası açılmış olması veya mahkumiyet kararı verilmiş bulunması gerekli değildir
341
4– Takibi şikayete bağlı suçlarda şikâyet süresinin geçirilmesi veya hiç şikâyetçi olunmaması durumlarında dahi, ceza zamanaşımı uygulanır
345
5– C.Savcılığının takipsizlik kararı da ceza zamanaşımının uygulanmasına engel değildir
347
6– Ceza davasının sona ermesi, ceza zamanaşımının uygulanmasına engel değildir
348
7– Ceza zamanaşımından yararlanmak için, ceza davasına katılmak ve şikâyetçi olmak koşul değildir
351
8– Ceza davası sürerken, hukuk davasının zamanaşımına uğraması söz konusu olamaz
351
9– Ceza davasının hiç açılmaması durumunda, hukuk hakimi, haksız eylemin suç niteliği taşıdığını saptamışsa, uzamış ceza zamanaşımını uygulayacaktır
352
10– Ceza mahkemesinde delil yetersizliği nedeniyle beraat kararı verilmesi durumunda dahi, hukuk hakimi, eylemin suç oluşturup oluşturmadığını araştıracak ve suç unsuru saptamışsa, uzamış ceza zamanaşımını uygulayacaktır
354
11– Kamu davasından vazgeçmenin hukuk mahkemesine etkisi
355
12– Ceza ehliyeti olmayanlar hakkında da uzamış (ceza) zamanaşımı uygulanır
356
13– Mirasçılara karşı açılan davada da uzamış (ceza) zamanaşımı uygulanır
357
14– Cezaların ertelenmesi veya özel af, uzamış (ceza) zamanaşımını etkilemez
359
15– Af yasalarının ceza zamanaşımına etkisi
360
Üçüncü Ayrım
TAZMİNAT DAVALARINA UYGULANACAK
CEZA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
I– KAVRAMLAR
363
II– SÜRELERİN NEYE GÖRE BELİRLENECEĞİ
363
III– CEZA YASALARINDAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
364
1– Yeni 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 66. maddesine göre süreler
364
2– Eski 765 sayılı Türk Ceza Kanunu 102. maddesine göre süreler
365
3– Artırımlı (ek) ceza davası zamanaşımı süreleri
366
Dördüncü Ayrım
CEZA ZAMANAŞIMININ BAŞLAMASI, KESİLMESİ VE SONA ERMESİ
I– GENEL OLARAK
369
II– CEZA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
370
1– Tamamlanmış suçlarda zamanaşımının başlangıcı
372
2– Teşebbüs halinde kalan suçlarda zamanaşımının başlangıcı
374
3– Kesintisiz suçlarda zamanaşımının başlangıcı
374
4– Zincirleme suçlarda zamanaşımının başlangıcı
375
5– Ceza zamanaşımının başlangıcına ilişkin Yargıtay kararları
375
III– CEZA ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ
377
1– Hukuk mahkemesinde dava açılması ile zamanaşımının kesilmesi
377
2– Ceza mahkemesinde tazminat istenmesi durumunda
380
3– Ceza davasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılması durumunda
380
4– Ortaklaşa ve zincirleme sorumlulukta zamanaşımının kesilmesi
381
5– Zincirleme kazalar
382
6– Trafik kazalarıyla ilgili davalarda, zamanaşımı, tüm sorumlular hakkında kesilir
383
IV– UZAMIŞ (CEZA) ZAMANAŞIMININ SONA ERMESİ
383
1– Öğrenme olgusu gerçekleşmiş olup, ceza zamanaşımı da dolmuşsa
383
2– Ceza zamanaşımı dolmuş olup da, henüz “öğrenme olgusu” gerçekleşmemişse
384
Beşinci Ayrım
CEZA ZAMANAŞIMININ “MALCA” SORUMLULARA (KUSURSUZ SORUMLULARA) UYGULANMASI
I– GENEL OLARAK
385
II– MALCA SORUMLULARA CEZA ZAMANAŞIMININ UYGULANACAĞINA İLİŞKİN ÖZEL YASALARDAKİ HÜKÜMLER
387
1– 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109/2. maddesi
387
2– Yürürlükten kalkan 765 sayılı TCK’nın 465. maddesi
388
3– Türk Ticaret Kanunu 63. (önceki TTK. 63) maddesi
388
4– Mirasçılar hakkında uzamış (ceza) zamanaşımının uygulanması
389
Altıncı Ayrım
CEZA DAVASININ ZAMANAŞIMI NEDENİYLE DÜŞMESİNİN
TAZMİNAT HAKLARINA ETKİSİ
1– Ceza davasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılması durumunda, hukuk mahkemesinde tazminat davası açabilmenin koşulları
391
2– Çeşitli görüşler
391
3– Ceza davasının düşmesiyle hukuk mahkemesinde dava açma süresi
393
4– Yargıtay kararları
394
5– Ceza davasının Af Yasasıyla ortadan kaldırılmasında durum
396
Yedinci Ayrım
ŞİKÂYETTEN VAZGEÇMENİN TAZMİNAT DAVALARINA ETKİSİ
I– AÇIKLAMALAR
397
1– Genel olarak
397
2– Ceza mahkemesinde şikâyetten vazgeçmenin tazminat hakkına etkisi
397
II– YARGITAY KARARLARI
398
1– Takibi şikâyete bağlı suçlarda
399
2– Takibi şikâyete bağlı olmayan suçlarda
400
III– SORUMLULARDAN BİRİ HAKKINDA FERAGATIN DİĞER SORUMLULARA ETKİSİ
401
Sekizinci Ayrım
HUKUK HAKİMİNİN EYLEMİN SUÇ NİTELİĞİNİ ARAŞTIRMA İŞLEVİ
HUKUK HAKİMİNİN EYLEMİN SUÇ NİTELİĞİNİ ARAŞTIRMA İŞLEVİ
405
Dokuzuncu Ayrım
CEZA MAHKEMESİ KARARLARININ HUKUK MAHKEMESİNE ETKİSİ
I– KESİN HÜKÜM YÖNÜNDEN
411
1– Ceza mahkemesinde tazminat istenmişse
411
2– Sahteciliğe ilişkin ceza mahkemesi kararının kesin hüküm oluşturması
412
3– Yaş düzeltme hakkındaki ceza mahkemesi kararı
412
II– KESİN KANIT OLMA YÖNÜNDEN
412
III– ZAMANAŞIMI YÖNÜNDEN
413
1– Uzamış (ceza) zamanaşımının uygulanmasını gerektiren kararlar
414
2– Uzamış (ceza) zamanaşımından yararlanma hakkını ortadan kaldıran kararlar
415
IV– BEKLETİCİ SORUN YÖNÜNDEN
415
V– CEZA MAHKEMESİNDEKİ BİLİRKİŞİ RAPORUNUN HUKUK DAVASINA ETKİSİ YÖNÜNDEN:
416
Onuncu Ayrım
HUKUK HAKİMİNİN CEZA MAHKEMESİ KARŞISINDA DURUMU
I– HUKUK HAKİMİNİ BAĞLAYAN KARARLAR
420
1– Mahkumiyet kararları ile bağlılık
422
2– Suçun işlenmediğine ilişkin kesin aklama (beraat) kararı ile bağlılık
423
3– Eylemin hukuka aykırılığını ve nedensellik bağını saptayan maddi olgularla bağlılık
424
II– HUKUK HAKİMİNİN CEZA MAHKEMESİ KARARLARI KARŞISINDA BAĞIMSIZLIĞI
425
1– Delil yetersizliğine dayanan aklama (beraat) kararı hukuk hakimini bağlamaz
425
2– Kusurun kast çeşidini esas alan ceza mahkemesi beraat kararı hukuk hakimini bağlamaz
426
3– Eylemin hukuka aykırılığını belirlemede bağımsızlık
427
4– Ceza mahkemesinin nedensellik bağının bulunmadığına ilişkin kararı hukuk hakimini bağlamaz
427
5– Ayırtım gücünün saptanması yönünden bağımsızlık
429
III– HUKUK HAKİMİNİN KUSUR ORANLARINI BELİRLEMEDE BAĞIMSIZLIĞI
430
Beşinci Bölüm
SORUMLULUK TÜRLERİ VE ZAMANAŞIMI GENEL OLARAK
I– KONUYA GİRİŞ
435
II– ZARAR KAVRAMI
437
1– Genel olarak
437
2– Zarar türleri
438
3– Zarar türlerine ilişkin açıklamalar
439
4– Can zararı–mal zararı ayrımının gerekliliği
442
III– ZARARDAN SORUMLULUK VE SORUMLULAR
445
1– Sorumluluk kavramı
445
2– Yasada sorumluluk türleri
445
3– Sorumluluğun kaynakları
445
IV– KUSUR
446
1– Tanım ve yasa hükümleri
446
2– Kusura dayanan sorumluluğun koşulları
446
3– Kusurun gerçekleşme biçimleri
446
V– SÖZLEŞME
446
VI– YASA
447
VII– SORUMLULUK TÜRLERİ
447
A) Sözleşme dışı sorumluluklar
447
1– Yalın nesnel (olağan sebep) sorumluluğu
448
2– Ağırlaştırılmış nesnel sorumluluk (Tehlike sorumluluğu)
448
3– Hakkaniyet sorumluluğu
449
B) Sözleşmeye dayanan sorumluluklar
449
Birinci Ayrım
ÇALIŞTIRANIN SORUMLULUĞU VE ZAMANAŞIMI
I– ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE KARŞI SORUMLULUKTA
451
1– Yasa hükmü ve sorumluluğun niteliği
451
2– Sorumluluk koşulları
453
3– Sorumluluktan kurtuluş olanakları
453
a) Özen, gözetim ve denetim ödevinin yerine getirildiğinin kanıtlanması
453
b) Nedensellik bağının kesilmesi
454
4– İşletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olmaması durumunda sorumluluk
454
a) İşletmedeki çalışma amaca elverişli şekilde örgütlendirilmemişse
454
b) Yardımcılara işe uygun araç ve gereç verilmemişse
454
c) Tehlikeli işlerde üçüncü kişilerin zarara uğramaması için gerekli koruyucu önlemler alınmamışsa
455
d) Yardımcı kişiler fazla yorgun olarak çalıştırılmışsa
455
5– Üçüncü kişilere karşı sorumlulukta zamanaşımı
455
II– YARDIMCI KİŞİLERİN EYLEMLERİNDEN SORUMLULUKTA
456
1– Yasa hükmü
456
2– Yardımcı kavramı
458
3– Yardımcı kişilerden sorumluluğun koşulları
458
4– Yardımcı kişilerden sorumlulukta zamanaşımı
459
III– ÇALIŞTIRILAN KİŞİLERDEN SORUMLULUK İLE YARDIMCI KİŞİLERDEN SORUMLULUK ARASINDAKİ FARKLAR
460
IV– YARGITAY KARARLARI
461
İkinci Ayrım
TÜZEL KİŞİLERİN SORUMLULUĞU VE ZAMANAŞIMI
I– ORGANLARIN SORUMLULUĞU
463
1– Tüzel kişi ve organ kavramı
463
2– Yasa hükümleri
464
3– Tüzel kişi ve kusur
464
4– Tüzel kişilerin ceza sorumluluğu
465
5– Tüzel kişi organlarının Sosyal Güvenlik Kurumu prim borçlarından kişisel sorumlulukları
468
II– ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
469
1– Tüzel kişilere uygulanacak “hukuk” zamanaşımı süreleri
469
2– Tüzel kişilere uygulanacak uzamış “ceza” zamanaşımı süreleri
469
III– TÜZEL KİŞİ ÇALIŞANLARININ SORUMLULUĞU
471
1– Üçüncü kişilerin zararından sorumluluk
471
2– Üçüncü kişilerin zararından sorumlulukta zamanaşımı
472
IV– YARDIMCI KİŞİLERDEN SORUMLULUK
472
1– Tüzel kişilerin yardımcı kişi kullanmaları
472
2– Yardımcı kişilerden sorumlulukta zamanaşımı
473
Üçüncü Ayrım
KAMU TÜZEL KİŞİLERİNİN SORUMLULUĞU VE ZAMANAŞIMI
I– KAMU HUKUKU VE ÖZEL HUKUK AYRIMI
475
II– ÖZEL HUKUK HÜKÜMLERİNE GÖRE YÖNETİLEN KAMU KURUMLARINA KARŞI AÇILACAK DAVALARDA ZAMANAŞIMI
476
III– İDARİ YARGI’DA DAVA AÇMA SÜRELERİ
477
1– İdari Yargı’da açılacak davalar
477
2– Tam yargı ve iptal davalarının açılma biçimi
477
3– Dava açma süreleri
477
4– Görevli olmayan yerlere başvurmada
478
5– İdari makamlara başvurunun yanıtsız kalmasında dava açma süresi
478
6– Üst makamlara başvurmada sürenin durması ve yeniden işlemeye başlaması
479
7– Doğrudan doğruya tam yargı davası açılmasında süre
479
8– İdari Yargı’da dava açma süreleri ve idareye başvuru konusunda uyarılar
480
9– İdari Yargı’da sürelerin hukuksal niteliğine ilişkin görüşler
480
Dördüncü Ayrım
KAMU GÖREVLİLERİNİN KİŞİSEL KUSURLARI VE ZAMANAŞIMI
I– HİZMET KUSURU – KİŞİSEL KUSUR AYRIMI
483
II– KİŞİSEL KUSUR NEDENİYLE DAVA ZAMANAŞIMI
484
1– Kişisel kusur yalnızca haksız eylem niteliğinde ise
484
2– Haksız eylemin suç sayılması durumunda
484
3– Kamu hekiminin kişisel kusurunda zamanaşımı
485
Beşinci Ayrım
İŞ HUKUKUNDA SORUMLULUK VE ZAMANAŞIMI
I– GENEL OLARAK
487
1– Yasa değişikliği
487
2– İş ve hizmet sözleşmesine aykırılıkta zamanaşımı
488
3– Ücret alacaklarında zamanaşımı
488
4– İş kazaları ve meslek hastalıklarında zamanaşımı
489
5– İş Hukukunda hak düşürücü süreler
489
II– KIDEM TAZMİNATINDA ZAMANAŞIMI
490
1– Kıdem tazminatı zamanaşımı (10) yıl iken, yasa değişikliğiyle (5) yıla indirilmiştir
490
2– Kıdem tazminatında zamanaşımının başlangıcı
491
3– Hizmetlerin birleştirilmesi durumunda, kıdem tazminatı hesabına esas eski dönem çalışmaları zamanaşımına uğramaz
491
III– İHBAR TAZMİNATINDA ZAMANAŞIMI
492
1– İhbar tazminatında zamanaşımı
492
2– İhbar tazminatı isteme koşulu
493
3– İhbar tazminatında zamanaşımının başlangıcı
493
IV– ÜCRET ALACAKLARINDA ZAMANAŞIMI
493
1– Ücret alacaklarında zamanaşımı (5) yıldır
493
2– İşçilik haklarında zamanaşımının başlangıcı
493
3– Yıllık izin ücretine ilişkin zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona erdiği günden işlemeye başlar
495
4– Gemi adamlarının tazminat ve ücret alacaklarında zamanaşımı
495
V– İŞ GÜVENCESİ VE İŞE İADE DAVALARI
496
1– İş güvencesi
496
2– İş güvencesinden yararlanabilecek işçiler
496
3– İş sözleşmesinin feshi ve fesih türleri
496
4– Fesih hakkını kullanma süresi
497
5– Sözleşmenin feshinde usul
497
6– Feshin geçerli nedenlere dayandırılması zorunluluğu
498
7– Geçersiz fesih nedenleri
498
8– Fesih bildirimine itiraz ve usulü (İşe iade davası)
498
9– İşe iade davasının sonuçları
500
Altıncı Ayrım
SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNDA SORUMLULUK VE ZAMANAŞIMI
I– ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
503
1– 5510 sayılı Yasa’da
503
2– Yürürlükten kaldırılan 506 sayılı Yasa’da
504
3– Yürürlükten kaldırılan 1479 sayılı Yasa’da
505
4– 5434 sayılı Emekli Sandığı Yasası’nda
505
II– HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELER
505
1– 5510 sayılı Yasa’da
505
2– 506 sayılı Yasa’da
506
3– 1479 sayılı Yasa’da
506
III– HİZMET TESPİTİ DAVALARI
506
1– Yasalardaki hükümler
506
2– Hizmet tespiti davasının koşulları
507
3– Tespit davasında hak düşürücü süre
507
4– Tespit davasında süreye ilişkin Yargıtay kararlarından örnekler
507
5– Hak düşürücü sürenin uygulanmayacağı durumlar
508
6– Yargıtay kararları
509
IV– SGK RÜCU DAVALARI VE ZAMANAŞIMI
511
1– Geçmişten bugüne rücu davaları ve zamanaşımı
511
2– Kurum rücu hakkının hukuksal niteliği
513
3– Yeni 5510 sayılı Yasa’ya göre rücu davaları ve zamanaşımı
515
Yedinci Ayrım
İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI
I– İŞ KAZALARI
519
1– Tanım
519
2– İş kazasının unsurları
520
3– Önceki yasalar ile 5510 sayılı Yasa arasındaki fark
520
4– İş Hukuku yönünden iş kazasının özelliği
521
5– İş kazası yönünden işyerleri
521
6– İş kazası yönünden iş süreleri
522
7– İşverenlerin iş kazasından sorumlu tutulabilmesinin koşulları
523
8– İşverenlerin önlem alma yükümlülükleri
524
9– Kaza ile zarar arasında nedensellik bağı
525
10– Kaza ile işverence yürütülen iş arasında nedensellik bağı
527
11– İşverenin sorumluluğu yönünden nedensellik bağının kesilmesi
528
12– İşveren sorumluluğunun hukuksal niteliği
528
II– İŞ KAZASININ KURUMA BİLDİRİLMESİ
531
1– Genel olarak
531
2– İşverenin iş kazasını bildirme yükümlülüğü
532
III– TESPİT DAVALARI
533
1– İş kazasının tespiti davası
533
2– İşgöremezlik oranının tespiti davası
534
IV– MESLEK HASTALIKLARI
536
1– Tanım
536
2– Koşulları
536
3– Sigortalının mesleği
537
4– Meslek hastalığı türleri
537
V– MESLEK HASTALIĞININ SAPTANMASI
539
1– Kurum Sağlık Kurulu raporu ile saptanması
539
2– Meslek hastalığının işten ayrıldıktan sonra ortaya çıkması
539
3– Meslek hastalığının tespiti davası
540
VI– İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI NEDENİYLE SGK. TARAFINDAN GELİR BAĞLANMASI
541
1– Gelir bağlama koşulları
541
2– Kurum’un rücu hakkı
543
3– Kurum’un rücu edemeyeceği gelir ve aylıklar
544
VII– İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI NEDENİYLE MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVALARI
546
1– Maddi tazminat davaları
546
2– Manevi tazminat davaları
547
VIII– İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARINDA ZAMANAŞIMI
548
1– Süre
548
2– Sürenin başlangıcı
548
Sekizinci Ayrım
BİNA VE YAPILARDAN SORUMLULUK
I– KONU VE KAPSAM
551
1– Sorumlu olunan bina ve diğer yapı eserleri nelerdir
551
2– Hangi durumlarda ve hangi nedenlerle sorumlu olunacaktır
552
II– YASA HÜKÜMLERİ
555
1– Önceki ve sonraki yasalardaki hükümler
555
2– Yasalar arasındaki farklar ve yeni Yasa’nın 69. maddesinin gerekçesi
555
III– SORUMLULAR, SORUMLULUĞUN TÜRÜ VE KOŞULLARI
556
1– Sorumluluğun türü
556
2– Sorumluluk koşulları
557
3– Sorumlular
558
IV– SORUMLULUĞU ORTADAN KALDIRAN NEDENLER
563
1– Mücbir sebep
563
2– Zarar görenin ağır kusuru
564
3– Üçüncü kişinin tam kusuruyla nedensellik bağının kesilmesi
565
V– DAVACI VE DAVALI OLMAK
566
1– Davacılar
566
2– Davalılar
566
VI– KANIT YÜKÜ
567
1– Davacı yönünden
567
2– Davalı yönünden
568
VII– BİNA VE YAPI ESERİ MALİKİNİN DÖNME (RÜCU) HAKKI
569
1– Dönme (rücu) hakkının yasal dayanakları
569
2– Koşulları ve kanıtlanması
570
3– Kusur ve kanıt aranmayan dönme (rücu) durumları
571
VIII– ZARAR DOĞMADAN ÖNLEM ALINMASININ İSTENEBİLMESİ
571
IX– ZAMANAŞIMI
572
1– Zarar gören üçüncü kişinin malike karşı açacağı davalarda
572
2– Arada sözleşme ilişkisi varsa
572
3– Üçüncü kişilerin, malik ile kiracı arasındaki sözleşme ilişkisinin “güven ortamında” zarar görmeleri durumunda zamanaşımı süresi
573
4– Yapı malikinin dönme hakkını kullanmasında zamanaşımı süreleri
575
a) Bina veya yapıyı satan satıcıya karşı
575
b) Binayı yapan yükleniciye ve tüm sorumlulara karşı
576
c) Kiracıya karşı dönme hakkını kullanmada zamanaşımı
577
d) İntifa (yararlanım) ve oturma hakkı sahibine dönmede (rücuda)
577
e) Üçüncü kişiye karşı dönme hakkını kullanmada
578
f) Yardımcı kişiye karşı
578
X– BİNA VE YAPI ESERLERİNDEN SORUMLULUK KONUSUNDA YARGITAY KARARLARI
578
Dokuzuncu Ayrım
TAŞINMAZ MALİKİNİN VE KOMŞULARIN BİRBİRLERİNE KARŞI SORUMLULUĞU
I– TAŞINMAZ MALİKİNİN SORUMLULUĞU
613
1– Yasa hükmü ve sorumluluğun niteliği
613
2– Sorumluluk koşulları
614
a) Taşkın kullanımın anlamı ve ölçüsü
614
b) Taşkın kullanım sonucu bir zarar doğması veya zarar tehlikesiyle karşılaşılması
616
c) Zarar ile taşkın kullanım arasında nedensellik bağı kurulabilmesi
617
II– TAŞINMAZ MALİKİ İLE BİNA VE YAPI ESERİ MALİKİNİN SORUMLULUĞU ARASINDA BENZERLİKLER VE FARKLAR
618
1– Ortak yönler
618
2– Ayrı yönler
618
III– KOMŞULARIN BİRBİRLERİNE KARŞI SORUMLULUĞU
619
1– Yasal düzenlemeler
619
2– Komşu kavramı
620
3– Komşuluk hukukundan yararlanacak olanlar
622
4– Hak ve yükümlülüklerin denkleştirilmesi
625
IV– ZAMANAŞIMI
628
1– Zamanaşımı süreleri
628
2– Zamanaşımı süresinin başlangıcı
628
Onuncu Ayrım
İŞLETME TEHLİKELERİ VE TEHLİKE SORUMLULUĞU
I– KONUYA GİRİŞ
631
II– TEHLİKE SORUMLULUĞU
631
1– Tehlike kavramı
631
2– Tehlike sorumluluğu
632
III– ÖNEMLİ ÖLÇÜDE TEHLİKE TAŞIYAN İŞLETMELER
633
1– İşletmeye özgü tehlikeler
633
2– Tehlikeli işletme sayılmanın ölçütü
634
3– Örneklerle tehlikeli işletmeler ve işletme tehlikeleri
634
4– Sorumlular
637
5– Sorumluluk ölçüsü
638
6– Zarar
639
7– Denkleştirme
639
IV– ZAMANAŞIMI
641
1– Süre
641
2– Zamanaşımının başlangıcı
641
Onbirinci Ayrım
KİRA SÖZLEŞMELERİNDE KARŞILIKLI SORUMLULUKLAR VE ZAMANAŞIMI
I– KİRA SÖZLEŞMESİ
643
1– Genel olarak
643
2– Kira sözleşmesinin tanımı
644
3– Kira sözleşmesinin hukuksal niteliği
644
II– KİRAYA VERENİN BORÇLARI
644
1– Teslim borcu
644
2– Vergi ve benzeri yükümlülüklere katlanma borcu
645
3– Yan giderlere katlanma borcu
645
4– Kiraya verenin kiralananın ayıplarından sorumluluğu
646
5– Geri verme sırasında kiralananın gözden geçirilmesi ve kiracıya bildirme
648
III– KİRACININ BORÇLARI
649
1– Kira bedelini ödeme borcu
649
2– Kira bedelini ödeme zamanı
651
3– Kiracının kullanma giderlerini ödemesi
652
4– Kiracının güvence vermesi
652
5– Kiracının temerrüdü
653
6– Özenle kullanma ve komşulara saygı gösterme borcu
653
7– Temizlik ve bakım giderlerini ödeme borcu
654
8– Ayıpları kiraya verene bildirme borcu
654
9– Ayıpların giderilmesine ve kiralananın gösterilmesine katlanma borcu
654
10– Kiralananın geri verilmesi
655
IV– ÖZEL DURUMLAR
655
1– Kiralananda yenilik ve değişiklik yapılması
655
2– Kiralananın kullanılmaması
657
3– Kiralananın sözleşmenin bitiminden önce geri verilmesi
657
V– KİRA SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ
658
1– Sürenin geçmesi
658
2– Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde fesih bildirimi
659
3– Önemli sebeplerle fesih
659
4– Kiracının iflası
659
5– Kiracının ölümü
659
VI– KİRACININ ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE KARŞI SORUMLULUĞU
660
1– Kiracının bina sahibi gibi sorumlu tutulabilmesi
660
2– Kiracının komşulara karşı sorumluluğu
661
VII– KİRACI – KİRALAYAN ANLAŞMAZLIKLARINDA ZAMANAŞIMI
664
1– Kira alacaklarında zamanaşımı (5) yıldır
664
2– Kira sözleşmesinden kaynaklanan her türlü anlaşmazlıklarda ve zarara uğrayan tarafın tazminat isteklerinde zamanaşımı on (10) yıldır
664
3– Tarafların birbirlerine karşı (rücu) hakkını kullanmalarında zamanaşımı
666
VIII– ZAMANAŞIMINA İLİŞKİN YARGITAY KARAR ÖRNEKLERİ
666
Onikinci Ayrım
ÜRETİMCİNİN (İMALÂTÇININ) SORUMLULUĞU
I– KONUYA GENEL BAKIŞ
673
II– KAVRAMLAR VE TANIMLAR
675
1– Kavram
675
2– Üretimci (imalatçı)
675
3– Üretici
676
4– Yasalardaki tanımlar
676
5– Avrupa Birliği Yönergeleri
677
III– ÜRETİMCİNİN (İMALATÇININ) SORUMLULUĞU
678
1– Tanım
678
2– Sorumluluk nedenleri
678
IV– TÜKETİCİ YASASINA GÖRE AYIPLI MALDAN SORUMLULUK
681
1– Ayıplı mal
681
2– Ayıplı maldan sorumluluk
682
3– İspat yükü
682
4– Tüketicinin seçimlik hakları
683
V– ÜRETİMCİNİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
684
1– Genel olarak
684
2– Tüketici Yasasına göre üretimcinin yükümlülükleri
685
VI– ÜRÜNLERE İLİŞKİN YASA HÜKÜMLERİNE GÖRE SORUMLULUK
693
VII– SORUMLULUĞUN TÜRÜ VE UYGULAMA
695
1– Genel olarak
695
2– Ülkemizdeki yasal düzenlemeler
696
3– Yargıtay kararları
697
4– Yargıtay’ın satıcı ile alıcı arasındaki sözleşme ilişkisinin “güven ortamında” meydana gelen olaylarda, imalatçıyı “sözleşmesel davranış yükümlülükleri” uyarınca sorumlu tutan kararları
699
VIII– TÜKETİCİNİN KORUNMASI YASASINDA SÜRELER
700
1– Ayıplı maldan sorumlulukta zamanaşımı
700
2– İkinci el satışlarda zamanaşımı
700
3– Zamanaşımının ileri sürülemeyeceği durumlar veya üst sınır
701
4– Zamanaşımı süresinin sözleşme ile uzatılması
702
5– Garanti Belgesinin zamanaşımı sürelerine etkisi
703
6– Satış sonrası hizmetlerin süresi
703
Onüçüncü Ayrım
SATICININ SORUMLULUĞU
I– SATIM SÖZLEŞMESİ
705
1– Tanım
705
2– Hukuksal niteliği
705
3– Unsurları
706
4– Satım sözleşmesi türleri
707
5– Satıcının borçları
707
6– Alıcının borçları
707
7– Yarar ve hasar
708
II– TAŞINIR SATIMI
708
1– Tanımı
708
2– Konuları
709
3– Taşınır satımı sözleşmesinin şekli
709
4– Taşınır satımı hakkındaki hükümlerin uygulama alanı
710
III– TAŞINIR SATIMINDA, SATICININ AYIPLARDAN SORUMLULUĞU
710
1– Tanım
710
2– Hukuksal niteliği
711
3– Satıcının ayıptan sorumluluğunun koşulları
711
4– Alıcının seçimlik hakları
716
IV– TAŞINMAZ SATIMI
718
1– Tanımı ve konusu
718
2– Taşınmaz satımına uygulanacak hükümler
718
3– Taşınmaz satımı sözleşmesinin şekle bağlı olması
718
4– Tapulu taşınmazın haricen satışı ve resmi şekle uyulmamasının sonuçları
719
5– Tapusuz taşınmaz satışı
721
6– Taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri
722
V– TAŞINMAZ SATIMINDA, SATICININ AYIPLARDAN SORUMLULUĞU
724
1– Uygulanacak yasa hükümleri
724
2– Taşınmazdaki ayıpların neler olabileceği
724
3– Taşınmazdaki ayıpların mal ve can zararlarına neden olması
726
VI– SATIM SÖZLEŞMELERİNDE ZAMANAŞIMI
727
1– Sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı
727
2– Taşınır satımında zamanaşımı
728
a) Ayıba karşı iki yıllık zamanaşımı
728
b) Satıcı sorumluluğunu kabul ederse (borcunu ikrar ederse), zamanaşımı iki yıl değil, on yıl olacaktır
729
c) Satıcının ağır kusurlu olması durumunda zamanaşımı
730
d) Hizmet satımında zamanaşımı süreleri
730
e) Borcun yerine getirilmemesinde zamanaşımı
731
f) Zamanaşımının başlangıcı
731
g) Sözleşme ile zamanaşımı süresinin değiştirilmesi
731
h) Zamanaşımı savunması
732
3– Taşınmaz satımında zamanaşımı
732
a) Sözleşmeye aykırılıkta (10) yıllık genel zamanaşımı
732
b) Binaların (yapıların) ayıplı olmasından doğan davalarda zamanaşımı
733
c) Zamanaşımının başlangıcı
735
VII– SATIM SÖZLEŞMELERİNE İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI
737
1– Satış sözleşmelerinde zamanaşımı süresi
737
2– Taşınır satımında ayıplardan sorumlulukta zamanaşımı
740
3– Taşınmaz satımında zamanaşımına ilişkin kararlar
741
4– Tapu dışı satışlarla ilgili yargıtay kararları
745
5– Tapusuz taşınmazların satışıyla ilgili kararlar
748
Ondördüncü Ayrım
ESER SÖZLEŞMESİ (YAPIM, BAKIM, ONARIM VE YÜKÜMLENİM SÖZLEŞMELERİ)
I– KAVRAM VE TANIM
749
II– SÖZLEŞMENİN KONULARI
750
1– Satın almak yerine “ısmarlamak” ve “yaptırmak”
750
2– Ev ve daire satın almak yerine “inşa ettirmek”
751
3– Bakım, onarım işleri
751
4– Görüş ve rapor alınması
751
5– Bir işin yaptırılması ve düzenletilmesi
751
III– BAŞKA SÖZLEŞMELERLE KARŞILAŞTIRMA
752
1– Eser sözleşmesi ile hizmet sözleşmesi arasında benzerlik ve farklar
752
2– Eser sözleşmesi ile satış sözleşmesi arasında benzerlik ve farklar
761
3– Karma sözleşmeler
763
4– Eser sözleşmesinde, iş sahibi, tüketici haklarından yararlanamaz
766
IV– SORUMLULUKLAR
767
1– Yüklenicinin doğrudan sorumluluğu
767
2– İş sahibinin, yükleniciyle birlikte sorumlu tutulabileceği durumlar
768
3– Yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin Yargıtay kararları
768
4– Yüklenici ile birlikte iş sahibinin de sorumlu olduğu durumlara ilişkin kararlar
770
V– İNŞAAT SÖZLEŞMELERİ
772
1– Ülkemizde kötü ve niteliksiz yapılaşmanın yarattığı sorunlar
772
2– Taşınmazdaki ayıpların mal ve can zararlarına neden olması
773
3– İnşaat sözleşmelerinde anlaşmazlık konuları
773
4– Taşınmazdaki ayıpların neler olabileceği
774
VI– ARSA PAYI KARŞILIĞI BAĞIMSIZ BÖLÜM YAPIMI SÖZLEŞMELERİ
774
1– Tanım
774
2– Sözleşmenin unsurları
775
3– Hukuksal niteliği
776
4– Düzenlenme biçimleri
778
5– Yüklenicinin borçları ve yükümlülükleri
780
6– Arsa sahibinin borçları
780
7– Yüklenicinin inşaattaki ayıplardan sorumluluğu
780
8– İş sahibinin, ayıba karşı seçimlik hakları
781
9– Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin hükümleri
781
10– Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin sona ermesi
782
VII– ESER VE İNŞAAT SÖZLEŞMELERİNDE ZAMANAŞIMI
783
1– Sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı
784
2– Taşınır eserlerdeki ayıptan dolayı zamanaşımı
784
3– Taşınmaz yapılarda ayıptan dolayı zamanaşımı
785
VIII– DEPREM ZARARLARINA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI
790
Onbeşinci Ayrım
HEKİMLERİN VE HASTANELERİN SORUMLULUĞU
I– KONUYA GENEL BAKIŞ
797
II– SAĞLIK KONUSUNDA YASAL DÜZENLEMELER
798
1– Anayasa hükmü
798
2– Yasal düzenlemeler
799
III– HEKİME BAŞVURMA
801
1– Hasta gözüyle hekim
801
2– Hekime niçin başvurulur
803
IV– HASTA İLE HEKİM–HASTANE İLİŞKİSİNİN KURULMA BİÇİMLERİ
803
1– Doğrudan hekime başvurma
803
2– Hasta başvurmaksızın hekimin zorunlu tıbbi yardımda bulunması
804
3– Hastane aracılığıyla hekimle buluşma
805
V– HEKİM İLE HASTA ARASINDAKİ İLİŞKİNİN HUKUKSAL NİTELİĞİ
806
1– Genel olarak
806
2– Tedavi sözleşmesinin “kendine özgü–sui generis” bir sözleşme olduğu görüşü
807
3– Hizmet sözleşmesi görüşü
808
4– Vekâlet sözleşmesi görüşü
808
5– Eser sözleşmesi sayılabilecek tıbbi işlemler
809
6– Hekimin vekâletsiz işgörme durumunda kalması
809
7– Hekimin haksız eylemi
810
VI– SAĞLIKTA VE HEKİMLİKTE SORUMLULUK KOŞULLARI
812
VII– HEKİM SORUMLULUĞUNUN TÜRÜ
812
1– Hasta ile hekim arasında sözleşme ilişkisi varsa
813
2– Hekim yardımcı kişi kullanmışsa
813
3– Hekim, yardımcı kişi konumunda ise
814
4– Hekim, vekâletsiz iş görmüşse
814
5– Hekim, kamu hastanesi görevlisi ise
815
VIII– SORUMLULUK NEDENLERİ
815
1– Hekimlik mesleğinin gerektirdiği “yüksek özen” gösterilmemiş olması
815
2– En hafif kusurdan tam sorumluluk
815
IX– HEKİMİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
815
1– Hastalığı belirleme (Tanı–teşhis) yükümlülüğü
816
2– Tedavi yöntemini seçme ve uygulama yükümlülüğü
817
3– Hastayı ve yakınlarını aydınlatma ve onamlarını alma yükümlülüğü
818
4– Aldatmama ve yanıltmama yükümlülüğü
822
5– Sır saklama yükümlülüğü
822
6– Kayıt tutma yükümlülüğü
823
7– Yüksek özen gösterme yükümlülüğü
824
X– SORUMLULUĞUN VE KUSURUN SAPTANMASI
828
1– Sorumluluğun ölçüsü
828
2– Sorumluluk ve kusurun saptanması
828
3– Bilirkişi raporlarının geçerliği
830
XI– ÖZEL HASTANELERİN SORUMLULUĞU
833
1– Konuya genel bakış
833
2– Özel hastane ile hasta arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği
834
a) Sözleşme ilişkisi
834
b) Vekâletsiz işgörme ilişkisi
835
c) Haksız fiil ilişkisi
836
3– Özel hastanelerin sorumlulukları
837
a) Yükümlülükler
837
b) Nedensellik bağı
838
c) Yüksek özen borcu
839
d) En hafif ihmalden tam sorumluluk
840
e) Yardımcı kişilerden sorumluluk
840
XII– KAMU HASTANELERİ
840
1– Yasal düzenlemeler
840
2– Kamu Hastanesi ile hasta arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği
841
3– Kamu hastanelerinin sorumlu tutulabilme koşulları
842
4– Kamu hastanesi hekimlerinin “görevden ayrılabilir” kişisel kusurları
843
5– Kişisel kusurun görevi yapmamaktan kaynaklanması
845
6– Hekimin ve öteki sağlık personelinin “idare” ile birlikte sorumlulukları
845
7– Döner sermaye uygulaması ve sorumluluk
847
XIII– HEKİMLER VE HASTANELER İLE HASTA ARASINDA SORUMSUZLUK ANLAŞMASI YAPILABİLİR Mİ ?
847
XIV– HEKİMLERE VE HASTANELERE KARŞI DAVA AÇILMASI
848
1– Dava konuları
848
2– Dava türleri
848
XV– GÖREVLİ MAHKEMELER
849
1– Bağımsız çalışan hekimlere ve özel hastanelere karşı açılacak davalarda
849
2– Sigortalıları tedavi ile yükümlü hastanelere karşı açılacak davalarda
849
3– Kamu hastanelerinin hizmet kusurları nedeniyle açılacak davalarda
850
4– Kamu görevlilerinin kişisel kusurları nedeniyle açılacak davalarda
850
XVI– ZAMANAŞIMI
851
1– Hasta–Hekim ilişkisinde
851
2– Özel Hastanelerin sorumluluğu ve yardımcı kişilerden sorumlulukta
851
3– Kamu Hastanelerine karşı açılacak tazminat davalarında
851
4– Sigortalıların tedavi gördükleri hastanelere karşı açacakları davalarda
852
XVII– YARGITAY KARARLARI
853
1– Hekim–hasta ilişkisini vekalet ilişkisi kabul eden Yargıtay kararları
853
2– Eser Sözleşmesi kabul edilen tıbbi elatmalar konusunda Yargıtay kararları
855
3– Sorumluluğun ölçüsü konusunda Yargıtay kararları
857
4– En hafif kusurdan tam sorumluluk konusunda Yargıtay kararları
860
5– Kamu görevlisinin kişisel kusuruyla ilgili Yargıtay kararları
865
Onaltıncı Ayrım
ÇEVRE ZARARLARI VE SORUMLULARI
I– TANIMLAR
871
1– Genel olarak çevre ve Çevre Hukuku
871
2– Çevre kavramı ve çeşitli tanımları
871
3– Yasa’da çevre tanımı
872
4– Çevre hakkı
872
5– Çevre türleri
872
II– ÇEVRE SORUNLARI
873
1– Genel olarak çevre sorunları
873
2– Başlıca çevre sorunları
874
a) Hava kirliliği
875
b) Su kirliliği
876
c) Toprak kirliliği
877
d) Bitki ve hayvan türlerinin azalması
878
e) İklim değişikliği, küresel ısınma
879
f) Ozon tabakasına verilen zararlar ve canlılar üzerindeki etkileri
880
g) Ormanların ve ağaçlık alanların azalması
883
h) Çölleşme
885
i) Endüstriyel kirlilikler
885
j) Gürültü kirliliği
887
k) Kentsel, tarihsel ve kültürel kirlenme
888
III– ÇEVRENİN KORUNMASI
890
1– Yasal düzenlemeler
890
2– Uluslararası sözleşmeler
891
3– Çevre korumada temel ilkeler
891
a) Sürdürülebilir kalkınma ilkesi
892
b) Önleme ilkesi
893
c) İhtiyat (sakınma) ilkesi
896
d) Kirleten öder ilkesi
896
e) Katılım ve işbirliği ilkesi
897
f) Entegrasyon (bütünleşme) ilkesi
898
IV– ÇEVRE ZARARLARINDAN SORUMLULUK VE SORUMLULAR
899
A) Hukuki sorumluluk
900
1– Yasal düzenlemeler
900
2– Sorumluluğun hukuki niteliği
901
3– Sorumluluk koşulları
903
B) İdari sorumluluk
917
C) Ceza sorumluluğu
918
V– ÇEVRE ZARARLARI NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI
920
1– Genel olarak dava konuları
920
2– Çevre kirliliğinden kaynaklanan can zararları nedeniyle tazminat istemleri
922
3– Çevre kirliliğinden kaynaklanan malvarlığı (ürün) zararları nedeniyle tazminat istemleri
924
4– Davacılar (zarar görenler)
925
5– Davalılar (kirleten ve bozanlar)
926
VI– GÖREVLİ MAHKEMELER
927
1– Asliye hukuk mahkemeleri
927
2– Tüketici mahkemeleri
927
VII– ÇEVRE ZARARLARINDA ZAMANAŞIMI
928
1– Çevre Kanunu’na göre zamanaşımı
928
2– Genel hükümlere göre zamanaşımı
929
Onyedinci Ayrım
TRAFİK KAZALARINDA SORUMLULUK VE ZAMANAŞIMI
I– TRAFİK KAZALARI
931
1– Tanım
931
2– Oluş biçimlerine göre trafik kazası türleri
931
3– Uygulanan yasalara göre trafik kazası türleri
932
II– TRAFİK KAZASI NEDENİYLE DAVA TÜRLERİ
932
1– Ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat (TBK. m. 53, 56)
932
2– Bedensel zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat (TBK. m. 54, 56)
933
3– Kaza geçiren kişinin yakınlarının maddi ve manevi zararları
934
4– Araç ve eşya hasarı nedeniyle tazminat
934
III– TRAFİK KAZALARINDAN SORUMLU OLANLAR
935
1– İşletenler
935
2– İşleten gibi sorumlu olanlar
936
3– Sürücü ve yardımcıları
937
4– Taşımacılar
938
5– İşverenler
939
6– Sigortacılar
940
IV– TRAFİK KAZALARINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
946
1– Yasa hükmü
946
2– Ölümlerde ve bedensel zararlarda zamanaşımı süreleri
946
3– Maddi hasarlarda zamanaşımı süresi
947
4– Manevi tazminat isteklerinde zamanaşımı
947
5– Yükümlülerin birbirlerine dönme haklarında süre
947
V– UZAMIŞ CEZA ZAMANAŞIMI
948
1– Trafik kazalarında ceza zamanaşımı tüm sorumlulara uygulanır
948
2– Ceza zamanaşımı sigortacıya da uygulanır
948
3– Ceza zamanaşımı dolduktan sonraki dava süresi
949
4– Ceza zamanaşımının uygulanma koşulları
949
5– Ceza zamanaşımının uygulanamayacağı durumlar
951
6– Teknik arızadan kaynaklanan kazalarda ceza zamanaşımı uygulanacak mıdır?
952
VI– TRAFİK–İŞ KAZALARINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
954
VII– YOLCU TAŞIMADA ZAMANAŞIMI
954
VIII– ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
955
1– Tazminat sorumlularının öğrenilmesi
955
2– Zararın öğrenilmesi
956
IX– ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ
957
1– Dava açılmasıyla, zararın tümü için zamanaşımının kesilmesi
957
2– Ortaklaşa sorumlulardan biri hakkında kesilen zamanaşımının, tümü hakkında kesilmesi
957
X– YARGITAY KARARLARI
959
1– İşleten hakkında ceza zamanaşımı uygulanacağına ilişkin kararlar
959
2– Sigortacı hakkında da uzamış ceza zamanaşımı uygulanacağına ilişkin kararlar
963
3– Manevi tazminat isteklerinde ceza zamanaşımı uygulanacağına ilişkin kararlar
965
4– Ölüm, yaralanma, araç hasarı bir arada ise, araç hasarına da ceza zamanaşımı uygulanacağına ilişkin kararlar
968
Onsekizinci Ayrım
SİGORTALARDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
I– TRAFİK SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI
971
1– Yasa hükmü
971
2– Sigorta Genel Şartları
972
3– Sigortacıya uygulanacak zamanaşımı süreleri
972
4– Dönme (rücu) davalarında süre
973
II– İSTEĞE BAĞLI SİGORTADA ZAMANAŞIMI
973
III– TAŞIMA SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI
973
IV– KOLTUK SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI
974
V– GÜVENCE HESABINDA ZAMANAŞIMI
974
VI– ÖZEL SİGORTALARDA ZAMANAŞIMI
975
Ondokuzuncu Ayrım
NOTERLERİN SORUMLULUĞU
I– NOTER VE NOTERLİK
977
1– Bir kamu hizmeti olarak noterlik
977
2– Noterliğin ve noterlerin çalışma koşulları ve özellikleri
977
3– Hukuk ve Ceza sorumlulukları
978
4– Noterlerin yaptıkları işler
979
5– Noterlik işlemlerinin nasıl yapılacağı
981
6– Noter tutanaklarının düzenlenme şekli
983
7– Onaylama
984
8– Noterlik işlemlerinin niteliği ve geçerliği
985
II– NOTERLERİN HUKUKİ SORUMLULUĞU
985
1– Yasa hükmü
985
2– Yargıtay kararlarında sorumluluğun hukuki niteliği
986
3– Noterlerin iki tür sorumluluğu
989
a) Noterlerin doğrudan kendi işlemlerinden sorumluluğu
990
b) Noterlerin çalıştırdığı kişilerden sorumluluğu
990
4– Zarar gören kişilerle noterler arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği
992
a) Noterler ile iş sahipleri arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği
992
b) Noterlerin üçüncü kişilere karşı sorumluluğunun hukuksal niteliği
993
III– NOTERİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNUN KOŞULLARI
993
1– Bir işlemin hiç yapılmamış veya hatalı ya da eksik yapılmış olması
993
a) Bir işlemin hiç yapılmamış olması
993
b) Hatalı işlemler yapılmış olması
994
c) Eksik işlem yapılmış olması
997
2– İşlem ve eylemin hukuka aykırı olması
997
3– Noterin veya çalışanların işlemlerinden bir zarar doğmuş olması
998
4– Hukuka aykırı işlem ile zarar arasında nedensellik bağının bulunması
999
5– Noterlerin sorumluluktan kurtulma olanakları
1002
a) Zarar görenin kusuru
1002
b) Üçüncü kişinin kusuru
1003
c) Mücbir sebep
1004
6– Sorumluluk (kusur) oranı belirlenmesinin gerekli olduğu haller
1004
IV– NOTERLERİN CEZA SORUMLULUĞU
1005
1– Ceza Kanunu yönünden kamu görevlisi sayılma
1005
2– Kovuşturma usulü
1006
3– Noterlerin ceza sorumluluğu
1006
4– Ceza sorumluluğunun koşulları
1006
V– NOTERE KARŞI DAVA AÇILMASI
1008
1– Davacılar
1008
2– Davalılar
1008
3– Görevli mahkeme
1009
4– Yetkili mahkeme
1009
5– Dava türü
1009
VI– RÜCU DAVALARI
1010
1– Noterin çalıştırdığı kişilere rücu hakkı
1010
2– Noterin üçüncü kişilere rücu hakkı
1010
VII– ZAMANAŞIMI
1011
1– Noterde işlem yaptıranların açacakları davalarda
1011
2– Üçüncü kişilerin açacakları davalarda
1011
3– Notere uzamış ceza zamanaşımının uygulanması
1011
Yararlanılan Kitaplar ve Yazılar
1013
Kavramlara Göre Arama Dizini
1017
Çelik Ahmet Çelik
İçindekiler
Dördüncü Baskıya Önsöz
V
Üçüncü Baskıya Önsöz
VII
İkinci Baskının Sunuş Yazısı
XI
Birinci Bölüm
GENEL OLARAK ZAMANAŞIMI
Birinci Ayrım
GENEL BİLGİLER
I– ZAMANAŞIMININ TANIMI
3
II– ZAMANAŞIMININ İŞLEVİ
4
III– ZAMANAŞIMININ ETKİSİ
5
IV– ZAMANAŞIMI TÜRLERİ
9
1– Kazandırıcı zamanaşımı – Kaybettirici zamanaşımı
9
2– Sözleşme zamanaşımı – Haksız eylem zamanaşımı
10
3– Hukuk zamanaşımı – Ceza zamanaşımı
11
V– ZAMANAŞIMI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE AYRIMI
11
A) İki süre arasındaki farklar
11
B) Yasalardaki hak düşürücü süreler
12
1– Genel olarak
12
2– Medeni Yasa’daki hak düşürücü süreler
13
3– Borçlar Yasası’ndaki hak düşürücü süreler
13
4– Hukuk Yargılama Yasası’ndaki süreler
14
5– İcra İflâs Yasası’ndaki hak düşürücü süreler
15
6– İş Yasası’nda hak düşürücü süreler
16
7– Sosyal Güvenlik Hukukunda hak düşürücü süreler
17
8– İdari Yargılama Yasası’ndaki hak düşürücü süreler
18
9– Başka yasalardaki hak düşürücü süreler
20
İkinci Ayrım
YASALARDAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
I– BORÇLAR YASASINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
21
A) Alacaklarda ve sözleşme ilişkilerinde
21
1– On yıllık süre
21
2– Beş yıllık süre
23
B) Haksız eylemlerde zamanaşımı
24
1– Genel hüküm niteliği
24
2– Önceki ve yeni yasa arasındaki farklar ve görüşlerimiz
25
3– Süreler
26
a) Olağan süre
26
b) Ek (kesin) süre
26
c) Olağan dışı süre (Ceza zamanaşımı süresi)
26
4– Dönme (rücu) isteminde zamanaşımı
27
C) Nedensiz zenginleşmede zamanaşımı
31
1– Nedensiz zenginleşmede zamanaşımı
31
2– Nedensiz zenginleşme kavramı
32
3– İki yasa arasındaki farklar
34
4– Geri alma davasının zamanaşımı hakkında açıklamalar
34
D) Satım sözleşmesinde zamanaşımı süreleri
36
1– Sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı
36
2– Taşınır satımında zamanaşımı
38
a) Ayıba karşı iki yıllık zamanaşımı
38
c) Satıcının ağır kusurlu olması durumunda zamanaşımı
39
d) Hizmet satımında zamanaşımı süreleri
40
e) Borcun yerine getirilmemesinde zamanaşımı
40
f) Zamanaşımının başlangıcı
40
g) Sözleşme ile zamanaşımı süresinin değiştirilmesi
41
h) Zamanaşımı savunması
41
3– Taşınmaz satımında zamanaşımı
42
a) Sözleşmeye aykırılıkta (10) yıllık genel zamanaşımı
42
b) Binaların (yapıların) ayıplı olmasından doğan davalarda zamanaşımı
43
c) Zamanaşımının başlangıcı
45
E) Eser ve inşaat sözleşmelerinde zamanaşımı
46
1– Sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı
46
2– Taşınır eserlerdeki ayıptan dolayı zamanaşımı
47
3– Taşınmaz yapılardaki ayıptan dolayı zamanaşımı
48
a) Yasalardaki hükümler
48
b) Önceki ve sonraki yasalar arasındaki benzerlik
48
c) Önceki ve sonraki yasalar arasındaki fark
48
d) Yeni Yasa’da, yüklenicinin “ağır kusuru” nedeniyle açılacak davaların “teslim” tarihinden başlayarak (20) yıl ile sınırlandırılmış olmasının sakıncaları
49
e) 6098 sayılı Yasa’nın ilgili maddelerinin değiştirilmesinin gerekliliği
50
f) Zamanaşımının başlangıcı
50
g) Önceki yasada süre belirtilmemiş olmasının yararları ve Yargıtay’ın depremle ilgili kararlarındaki gerekçeler
51
F) Bağışlayanın cayma hakkını kullanmada zamanaşımı
52
II– MEDENİ YASADAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
53
III– CEZA YASASINDAKİ DAVA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
54
1– Yeni 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 66. maddesine göre süreler
55
2– Önceki 765 sayılı Türk Ceza Kanunu 102. maddesine göre süreler
55
IV– TÜRK TİCARET KANUNU’NDAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
56
1– Haksız rekabet davalarında zamanaşımı
56
2– Tüzel kişi organlarının ceza sorumluluğu ve ceza zamanaşımının uygulanması
56
3– Cari hesapla ilgili davalarda zamanaşımı
57
4– Poliçelerde zamanaşımı
57
5– Çeklerde ibraz süresi
57
6– Taşımacının sorumluluğuna uygulanacak zamanaşımı
57
a) 6762 sayılı TTK’nın 767. maddesine göre
57
b) 6102 sayılı TTK’nın 855. maddesine göre
58
c) İki yasa arasındaki farklar
59
7– Taşıma komisyonculuğu sözleşmesinde zamanaşımı
59
a) 6762 sayılı TTK’da
59
b) 6102 sayılı yeni TTK’da
60
8– Gemi alacaklısı hakkı veren alacaklarda zamanaşımı
60
a) 6762 sayılı TTK’da
60
b) 6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu’nda
61
9– Gemi yolcusu için zamanaşımı süreleri
61
10– Sigorta sözleşmesinden doğan hak ve alacaklarda zamanaşımı
62
a) 6762 sayılı TTK’da
62
b) 6102 sayılı TTK’da
62
11– Rizikonun gerçekleşmesi durumunda süreler
62
a) 6762 sayılı TTK’da
62
b) 6102 sayılı TTK’da
63
V– TRAFİK YASASINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
64
1– Yasa hükmü
64
2– Trafik Yasasındaki “uzamış ceza zamanaşımı”nın özelliği ve Borçlar Yasası’nın 72. maddesindeki (önceki m.60) ceza zamanaşımından farkı
64
3– Trafik kazası sorumlularına uygulanacak ceza zamanaşımı süreleri
64
VI– SOSYAL GÜVENLİK YASALARINDAKİ SÜRELER
65
1– 5510 sayılı Yasa’da
65
2– Yürürlükten kalkan 506 sayılı Yasa’da
67
3– Yürürlükten kalkan 1479 sayılı Yasa’da
67
4– 5434 sayılı Yasa’da
67
VII– İŞ YASASINDAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
68
1– Alacaklarda, kıdem ve ihbar tazminatında zamanaşımı süreleri
68
2– İş ve hizmet sözleşmesine aykırılıkta zamanaşımı
68
3– Ücret alacaklarında zamanaşımı
69
4– İş kazaları ve meslek hastalıklarında zamanaşımı
69
5– İş Yasasında hak düşürücü süreler
69
VIII– TÜKETİCİNİN KORUNMASI YASASINDA SÜRELER
70
1– Yasal düzenlemeler
70
2– Yeni 6502 sayılı Tüketici Yasası’ndaki süreler
70
IX– İLÂMLARDA ZAMANAŞIMI
72
1– Süre
72
2– On yıllık sürenin başlangıcı
72
X– FAİZ DAVALARINDA ZAMANAŞIMI
73
1– Faiz ve zamanaşımı
73
2– Faizlerde zamanaşımına ilişkin sorunlar
73
3– Faizin (sonradan) ayrı bir dava ile istenebilmesi
74
4– Faiz davalarında zamanaşımı sürelerinin hesaplanması
75
5– Faiz davalarında zamanaşımı sürelerinin örneklerle açıklanması
77
XI– YASAL KORUMA SÜRELERİ VE ZAMANAŞIMI
78
Üçüncü Ayrım
YARGILAMA YASALARINDA SÜRELER
I– HUKUK YARGILAMA YASASI’NDA “DÜZENLEYİCİ” SÜRELER
81
1– Genel olarak
81
2– 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası’ndaki süreler
81
3– Önceki 1086 sayılı Hukuk Yargılama Yasası’nda süreler
84
II– İDARİ YARGIDA “DÜZENLEYİCİ” SÜRELER
86
1– Dava açma süreleri
86
2– Sürelerin işlemeye başlaması
86
3– Ek süreler
87
4– İdari yargıda iptal ve tam yargı davalarında süreler
88
5– İdareye başvuru, tazminat davası açmanın “ön koşulu” ve “dava şartı”dır
88
6– Görevsiz yargı yerinde davanın reddi üzerine idari yargıda dava açma süresi
88
7– İdareye başvurunun sonuçları
89
a) İdarenin yanıt vermemesi durumunda dava açma süresi
89
b) İdare “kesin yanıt” vermemişse
89
c) İdare başvuruya yanıt verirse
89
d) Henüz dava açılmadan önce yanıt verilirse
90
e) İdarenin sonradan yanıt vermesi durumu
90
f) İlgilinin yeni başvurusuna verilen yanıtın, yeni bir dava hakkı vermeyeceğine ilişkin uygulamanın yanlışlığı
90
8– İdareye başvuru sürelerinin niteliği
90
9– Dava açma süresinin işlemeye başlamasının koşulları
92
10– Sürelerle ilgili ek açıklamalar
94
11– Dava açma süresinin İdare Hukukuna özgü “düzenleyici” bir süre olduğuna ilişkin görüşler
95
12– AİHM ve Anayasa Mahkemesi’nin uyarıcı kararları
97
Dördüncü Ayrım
BAŞKA ÜLKELERDE ZAMANAŞIMI
FRANSA’DA
99
1– Kural zamanaşımı
100
2– Ölüm ve bedensel zararlarda zamanaşımı (10) yıldır
100
3– Durdurucu süre (Objektif süre)
101
4– Başka zamanaşımı süreleri
101
5– Düşürücü (kaybettirici) zamanaşımının tanımı
103
6– Zamanaşımının başlangıcı
103
7– Durdurucu süre
103
8– Zamanaşımının işleyişi
104
ALMANYA’DA
105
1– Normal zamanaşımı süresi
106
2– Zamanaşımının başlangıcı
106
3– Hayat ve vücut bütünlüğüne verilen bir zarardan doğan dava hakları
106
4– Aynı haklarda zamanaşımı
106
5– Zamanaşımı sürelerinin durması ve kesilmesi
107
6– Satım sözleşmesinde zamanaşımı
107
7– Madde hükümleri
107
İTALYA’DA
108
İNGİLTERE’DE
110
İRLANDA’DA
110
AVUSTURYA’DA
110
HOLLANDA’DA
111
İSVEÇ’TE
111
RUSYA’DA
112
AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA TAZMİNAT DAVASI AÇMA SÜRESİ
112
Beşinci Ayrım
ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
I– ALACAKLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
115
II– HAKSIZ EYLEMLERDE VE KUSURSUZ SORUMLULUKTA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
118
III– NEDENSİZ ZENGİNLEŞMEDE ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
119
IV– DÖNME DAVALARINDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
120
1– Ardıllık ve dönme
120
2– Haksız eylemlerde ardıllık ve dönme
121
3– Sigortacının ardıllığı
121
4– Sosyal Güvenlik Kurumu rücu davalarında zamanaşımının başlangıcı
122
V– CEZA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
124
VI– AŞKIN ZARARLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
125
1. Aşkın (munzam) zarar
125
2. Munzam zarar konusu hak ve alacaklar
125
3. Hukuksal neden
125
4. Borçlunun kusuru
126
5. Munzam zarar davasında zamanaşımı
126
6. Munzam zararda zamanaşımının başlangıcı
127
VII– İLÂMLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
127
VIII– HAKSIZ EYLEMİN SÜRMESİ VEYA TEKRARLANMASI DURUMUNDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
127
IX– BİR ZARAR DOĞUP DAVA EDİLEBİLİR NİTELİK KAZANMADIKÇA ZAMANAŞIMI İŞLEMEYE BAŞLAMAZ
129
Altıncı Ayrım
ZAMANAŞIMININ DURMASI
I– ANLAMI VE ÖZELLİKLERİ
135
II– ZAMANAŞIMI DURDURAN NEDENLER
135
III– ZAMANAŞIMINI DURDURAN BAŞKA NEDENLER
136
Yedinci Ayrım
ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ
I– TANIM
139
II– KESİLME NEDENLERİ
140
1– Borçlunun eylemlerinden kaynaklanan kesilme nedenleri
140
2– Alacaklının eylemlerinden kaynaklanan kesilme nedenleri
140
3– Yargıcın veya İcra memurunun usul işlemleriyle zamanaşımının kesilmesi
141
III– BORÇLUNUN BORCUNU TANIMASI (İKRAR)
141
1– Kavram
141
2– Borcu tanımanın (ikrarın) biçimi ve türleri
142
3– Borcu tanımanın (ikrarın) zamanı
144
4– Borcu tanımadan sonra işleyecek yeni süreler
144
IV– DAVA AÇILMASIYLA ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ
145
1– Dava açılması
145
2– Dava açılmasının sonuçları
146
a) Dava, görevsiz veya yetkisiz mahkemede açılmışsa
146
b) Davanın açılmamış sayılmasında
146
c) Hasımda yanılmada
147
d) Yanlış yazılan ad ve unvan
147
e) Temsilcide yanılmada
147
f) Ölü kişiye karşı dava açılmasında
148
g) Asli müdahalede
149
h) Dayanışmalı borçlulukta
149
i) Paylaşımı olanaksız borçlarda
149
j) Kefalette
149
k) Kambiyo senetlerinde
150
l) Faiz istenmemişse
150
m) Kısmi davada
150
n) Adli Yardım isteğinde
151
o) Ceza davasına katılmada
151
ö) Adli ara vermede
151
p) İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz zamanaşımını kesmez
152
V– ZAMANAŞIMI KESİLMESİNİN BORÇLUDAN BAŞKA KİŞİLERE ETKİSİ
152
A) Dayanışmalı borçluluk ve zincirleme sorumlulukta
153
1– Kavramlar
153
2– Dayanışmalı borçluluk
153
3– Dayanışmalı borç ilişkisinin hükümleri
155
4– Dayanışmalı borçlulara karşı zamanaşımının kesilmesi:
157
B) Ortaklaşa sorumlulukta zamanaşımının kesilmesi
157
1– Kavramlar ve yasa hükümleri
157
2– Zincirleme kazalar
159
3– Trafik kazalarında zamanaşımı, tüm sorumlular hakkında kesilir
159
VI– İCRA KOVUŞTURMASIYLA ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ
160
1– İcra kovuşturması
160
2– Yetkisiz icra dairesi ve yetki itirazı
160
3– Dayanışmalı borçlular hakkında
161
4– İşlemden kalkan dosyanın yenilenmesi ve zamanaşımı
161
5– İtirazın kaldırılması isteminde
162
6– Menfi tespit davasında
162
7– Kambiyo senetlerine dayalı icra kovuşturmasında
163
8– İhtiyati haciz kararı zamanaşımını kesmez
163
9– İflas Masasına başvurma
163
Sekizinci Ayrım
ZAMANAŞIMI SAVUNMASI
I– KAVRAM
165
II– ÖZELLİKLERİ
166
1– Borçlar Hukuku yönünden
166
2– Usul Hukuku yönünden
167
III– ZAMANAŞIMI SAVUNMASI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE AYRIMI
169
IV– ZAMANAŞIMINI İLERİ SÜRME ZAMANI VE BİÇİMİ
170
1– Yazılı yargılama yönteminde
170
2– Basit yargılama yönteminde
173
3– İş mahkemelerinde
174
V– MAHKEMECE SÜRELER HAKKINDA KARAR VERİLME ZAMANI
176
1– Ön inceleme tamamlandıktan sonra süreler hakkında karar verilmesi gereği
176
2– Ön inceleme duruşması tamamlandıktan sonra ve tahkikata başlamadan önce, süreler hakkında karar verilmesinin sonuçları
177
VI– ZAMANAŞIMI SAVUNMASINA KARŞI YAPILMASI GEREKENLER
177
1– Davacı, davalının zamanaşımı savunmasına nasıl karşı çıkmalıdır
177
2– Süresinde yapılmayan zamanaşımı savunmasına karşı “savunmanın genişletilmesine muvafakat etmiyoruz” denilmeli; süre tartışmasına girilmemelidir
178
3– Yargıtay kararlarının yanlışlığı
178
4– Yargıtay’ın yanlış ve olumsuz kararları
180
VII– ZAMANAŞIMI SAVUNMASIYLA İLGİLİ ÇEŞİTLİ DURUMLAR
182
1– Dayanışmalı borçlular ve zamanaşımı savunması
182
2– Bozmadan sonra zamanaşımı savunması
183
3– Satış vaadi ve zilyetliğin devrinde
183
4– Evlilik birliği sürerken
183
5– Zamanaşımı ve olumsuz tespit davası
183
6– Adli Yardım istekli davalarda
184
VIII– ISLAHLA ZAMANAŞIMI SAVUNMASI YAPILAMAMALIDIR
184
1– Islahla zamanaşımına olanak tanınması haksız ve adaletsiz bir uygulamadır
184
2– Islah yoluyla da olsa kazanılmış haklar ortadan kaldırılamaz
185
3– Yasanın belirlediği sürelerde kullanılmayan hak düşer
186
4– Bir işlemin ıslahla düzeltilmesi, geçerli bir hukuki işlemin varlığını gerektirir
186
5– Yapılmamış bir hukuki işlem ıslahla düzeltilemez
187
6– Davacı taraf onay vermemiş ise zamanaşımı savunması hiç yapılmamış gibidir
187
7– Zarar ve kapsamı belli olduktan sonra, zamanaşımının ileri sürülmesi, “dürüstlük kuralına” aykırı ve bir hakkın açıkça “kötüye kullanılması”dır
187
8– Yeni 6100 sayılı HMK’nın 176. maddesinin gerekçesine eklenen paragraf, yasanın emredici hükümlerine aykırıdır
188
9– “Kimse kendi kusurundan yararlanamaz” ilkesi dikkate alınmalıdır
188
10– Islahla zamanaşımı savunması yapılamayacağına ilişkin “öğretici” nitelikte bir Yargıtay kararı
189
11– Islahla zamanaşımı savunması yapılamayacağına ilişkin başka karar örnekleri
191
12– Yargıtay kararlarına egemen olan görüşleri şöyle özetleyebiliriz
193
IX– BELİRSİZ ALACAK DAVASINDA DEĞER ARTIRIMINA KARŞI ZAMANAŞIMI İLERİ SÜRÜLEMEZ
194
1– Belirsiz alacak davası
194
2– Belirsiz alacak davasında dava değerinin artırılması ıslah değildir.
194
3– Belirsiz alacak davasında dava değerinin artırılmasına karşı zamanaşımı ileri sürülemez
195
X – KISMİ DAVADA DA ARTIRILAN MİKTARA KARŞI ZAMANAŞIMI SAVUNMASI YAPILAMAMALIDIR
195
1– Kısmi dava
195
2– Yeni Yasa’daki “kısmi dava”, önceki dönemin “kısmi davası” değildir.
195
3– Önceki dönemin “kısmi dava”sında haksız ve adaletsiz uygulamalar
196
4– Kısmi davada dava değerinin artırılması “ıslah” olarak nitelenmemelidir
196
5–Kısmi davada alacağın tamamı kanıtlanmışsa, kalan kısım için yapılacak artırım, zamanaşımı engeliyle karşılaşmamalıdır
197
XI– İCRA HUKUKUNDA ZAMANAŞIMI SAVUNMASI
197
1– Genel haciz yolu ile takipte
197
2– İcra Mahkemesinde itirazın kaldırılmasında
198
3– İtirazın iptali davasında
198
4– Kambiyo senetlerine özgü takipte
199
a) Zamanaşımı itirazı
199
b) İcra Mahkemesinde
199
5– İlamların icrasında
200
XII– ZAMANAŞIMI SAVUNMASINDAN VAZGEÇME
200
1– Zamanaşımından önceden vazgeçme geçersizdir
200
2– Zamanaşımı süresi dolduktan sonra vazgeçme geçerlidir
201
3– Vazgeçme biçimleri
201
4– Vazgeçmenin öteki borçlulara etkisi
202
XIII– ZAMANAŞIMI SÜRELERİNİN SÖZLEŞME İLE DEĞİŞTİRİLEMEMESİ
203
1– Sürelerin kesinliği ve değiştirme yasağı
203
2– Yasak dışında kalan süreler
204
XIV– ZAMANAŞIMI SAVUNMASININ KÖTÜYE KULLANILMASI
205
XV– YARGICIN ZAMANAŞIMI SAVUNMASINI İNCELEMESİ
206
1– Zamanaşımı ileri sürülmezse, yargıç bunu kendiliğinden gözönüne alamaz
206
2– Zamanaşımı savunması öncelikle incelenmelidir
208
3– Sonradan yapılan zamanaşımı savunması da öncelikle incelenmelidir
209
4– Zamanaşımı savunması incelenmeden esasa girilmesi ve her ikisi yönünden karar verilmesi doğru değildir
210
XVI– ALACAKLININ ÖDEMEZLİK SAVUNMASI
212
1– Genel olarak
212
2– Haksız eylemden zarar görenin ödemezlik defi
212
3– Hile ve korkutma ile borçlandırılan kişinin ödemezlik defi
212
XVII – ZAMANAŞIMI SAVUNMASINA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI
213
1– Esasa girilmeden incelenmesi gerektiği hakkında
213
2– Savunmanın genişletilmesine karşı çıkılması hakkında
216
3– Islah yoluyla zamanaşımı savunması yapılamayacağı hakkında
222
İkinci Bölüm
HAKSIZ EYLEMLERDE ZAMANAŞIMI
I– KONUYA GİRİŞ
237
II– HAKSIZ EYLEM ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
239
1– Olağan süre
239
2– Ek (kesin) süre
239
3– Olağan dışı süre (Ceza zamanaşımı süresi)
239
III– OLAĞAN SÜRE
239
1– Öğrenme olgusu
239
2– Yasalardaki hükümler
241
IV– ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
243
1– Tazminat sorumlularının öğrenilmesi
244
a) Tazminat sorumluları
244
b) Ad ve unvan yanlışları ile temsilcide yanılma
244
2– Zararın öğrenilmesi
247
a) Öğrenme konusunda görüşler ve kesin öğrenme olgusu
247
b) Bugüne kadar sürdürülen ve hak kaybına neden olan uygulamalar
252
c) 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasasıyla yeni dönem
254
3– Zararın gerçekleşmesi ve dava edilebilir nitelik kazanması koşulu
258
a) Üçüncü koşulun gerekli ve zorunlu olması
258
b) Üçüncü koşulun Yargıtay kararlarıyla desteklenmesi
260
c) Tüzel kişilerin zararı öğrenmesi
263
V– ON YILLIK KESİN SÜRENİN BAŞLANGICI VE SONU
263
1– Üst sınır
263
2– On yıllık sürenin başlangıcı ve sonu
264
VI– ZARARIN ON YILDAN SONRA DOĞMUŞ OLMASI
265
1– On yılın aşılıp aşılamayacağına ilişkin görüşler
265
2– Bizim görüşlerimiz
266
3– 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 72. maddesinin gerekçesinde, on yılın aşılıp aşılamayacağına ilişkin görüşler
269
4– 6098 sayılı TBK m.72’nin gerekçesine karşın, TBK. m. 478’in sınırlayıcı hükmü
271
VII– UZAMIŞ CEZA ZAMANAŞIMI SÜRESİ
272
YARGITAY KARARLARI
272
Üçüncü Bölüm
BEDENSEL ZARARLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
I– BEDENSEL ZARARLAR
279
1– Geçici işgöremezlik durumu
279
2– Sürekli işgöremezlik (kalıcı sakatlık) durumu
282
3– Maddi ve manevi zararlar
283
II– BEDENSEL ZARARLARDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
284
1– Zarar, kesin raporla öğrenilir
285
2– İyileşme sürecinin ve gelişen durumların tamamlanmasından sonra alınacak kesin raporun “öğrenilmesi” ile zamanaşımı işlemeye başlayacaktır
286
3– Sürekli işgöremezlik oranında her artış ayrı bir olgudur. Her birinin öğrenme gününden başlayarak yeni bir zamanaşımı işlemeye başlar. Her yeni olgu, yeni bir dava konusudur
288
4– Sonradan ortaya çıkan (beklenmeyen ve önceden kestirilemeyen) durumlar
289
III– YARGITAY KARARLARI
293
1– Zamanaşımının, Kesin Raporun Öğrenildiği Tarihten İşlemeye Başlayacağına İlişkin Kararlar
293
2– Bedensel Zararlarda Gelişen Durumun Tamamlanmasından Sonra Zamanaşımının İşlemeye Başlayacağına İlişkin Kararlar
307
3– Sürekli işgöremezlik oranında her artış yeni bir olgu, yeni bir dava konusudur. her birinin öğrenme gününden başlayarak yeni bir zamanaşımı işlemeye başlar
323
Dördüncü Bölüm
TAZMİNAT DAVALARINDA CEZA ZAMANAŞIMININ UYGULANMASI
Birinci Ayrım
YASAL DÜZENLEMELER
I– GENEL OLARAK
331
II– YASALARDAKİ HÜKÜMLER
333
1– Borçlar Yasası’nın ceza zamanaşımına ilişkin maddesi
333
2– 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109/2. maddesi
335
3– Ceza Yasasında “ceza davası zamanaşımı” maddesi
336
İkinci Ayrım
CEZA ZAMANAŞIMININ UYGULANMA KOŞULLARI
I– GENEL OLARAK
337
II– CEZA ZAMANAŞIMININ UYGULANMA KOŞULLARI
340
1– Uzamış (ceza) zamanaşımının uygulanabilmesi için, haksız eylemin aynı zamanda suç niteliğinde olması gerekir
340
2– Ceza zamanaşımı daha uzun süreli olmalıdır
340
3– Ceza davası zamanaşımının uygulanabilmesi için haksız eylemin yalnızca suç niteliği taşıması yeterli olup, eylemi işleyen hakkında ceza davası açılmış olması veya mahkumiyet kararı verilmiş bulunması gerekli değildir
341
4– Takibi şikayete bağlı suçlarda şikâyet süresinin geçirilmesi veya hiç şikâyetçi olunmaması durumlarında dahi, ceza zamanaşımı uygulanır
345
5– C.Savcılığının takipsizlik kararı da ceza zamanaşımının uygulanmasına engel değildir
347
6– Ceza davasının sona ermesi, ceza zamanaşımının uygulanmasına engel değildir
348
7– Ceza zamanaşımından yararlanmak için, ceza davasına katılmak ve şikâyetçi olmak koşul değildir
351
8– Ceza davası sürerken, hukuk davasının zamanaşımına uğraması söz konusu olamaz
351
9– Ceza davasının hiç açılmaması durumunda, hukuk hakimi, haksız eylemin suç niteliği taşıdığını saptamışsa, uzamış ceza zamanaşımını uygulayacaktır
352
10– Ceza mahkemesinde delil yetersizliği nedeniyle beraat kararı verilmesi durumunda dahi, hukuk hakimi, eylemin suç oluşturup oluşturmadığını araştıracak ve suç unsuru saptamışsa, uzamış ceza zamanaşımını uygulayacaktır
354
11– Kamu davasından vazgeçmenin hukuk mahkemesine etkisi
355
12– Ceza ehliyeti olmayanlar hakkında da uzamış (ceza) zamanaşımı uygulanır
356
13– Mirasçılara karşı açılan davada da uzamış (ceza) zamanaşımı uygulanır
357
14– Cezaların ertelenmesi veya özel af, uzamış (ceza) zamanaşımını etkilemez
359
15– Af yasalarının ceza zamanaşımına etkisi
360
Üçüncü Ayrım
TAZMİNAT DAVALARINA UYGULANACAK
CEZA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
I– KAVRAMLAR
363
II– SÜRELERİN NEYE GÖRE BELİRLENECEĞİ
363
III– CEZA YASALARINDAKİ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
364
1– Yeni 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 66. maddesine göre süreler
364
2– Eski 765 sayılı Türk Ceza Kanunu 102. maddesine göre süreler
365
3– Artırımlı (ek) ceza davası zamanaşımı süreleri
366
Dördüncü Ayrım
CEZA ZAMANAŞIMININ BAŞLAMASI, KESİLMESİ VE SONA ERMESİ
I– GENEL OLARAK
369
II– CEZA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
370
1– Tamamlanmış suçlarda zamanaşımının başlangıcı
372
2– Teşebbüs halinde kalan suçlarda zamanaşımının başlangıcı
374
3– Kesintisiz suçlarda zamanaşımının başlangıcı
374
4– Zincirleme suçlarda zamanaşımının başlangıcı
375
5– Ceza zamanaşımının başlangıcına ilişkin Yargıtay kararları
375
III– CEZA ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ
377
1– Hukuk mahkemesinde dava açılması ile zamanaşımının kesilmesi
377
2– Ceza mahkemesinde tazminat istenmesi durumunda
380
3– Ceza davasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılması durumunda
380
4– Ortaklaşa ve zincirleme sorumlulukta zamanaşımının kesilmesi
381
5– Zincirleme kazalar
382
6– Trafik kazalarıyla ilgili davalarda, zamanaşımı, tüm sorumlular hakkında kesilir
383
IV– UZAMIŞ (CEZA) ZAMANAŞIMININ SONA ERMESİ
383
1– Öğrenme olgusu gerçekleşmiş olup, ceza zamanaşımı da dolmuşsa
383
2– Ceza zamanaşımı dolmuş olup da, henüz “öğrenme olgusu” gerçekleşmemişse
384
Beşinci Ayrım
CEZA ZAMANAŞIMININ “MALCA” SORUMLULARA (KUSURSUZ SORUMLULARA) UYGULANMASI
I– GENEL OLARAK
385
II– MALCA SORUMLULARA CEZA ZAMANAŞIMININ UYGULANACAĞINA İLİŞKİN ÖZEL YASALARDAKİ HÜKÜMLER
387
1– 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109/2. maddesi
387
2– Yürürlükten kalkan 765 sayılı TCK’nın 465. maddesi
388
3– Türk Ticaret Kanunu 63. (önceki TTK. 63) maddesi
388
4– Mirasçılar hakkında uzamış (ceza) zamanaşımının uygulanması
389
Altıncı Ayrım
CEZA DAVASININ ZAMANAŞIMI NEDENİYLE DÜŞMESİNİN
TAZMİNAT HAKLARINA ETKİSİ
1– Ceza davasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılması durumunda, hukuk mahkemesinde tazminat davası açabilmenin koşulları
391
2– Çeşitli görüşler
391
3– Ceza davasının düşmesiyle hukuk mahkemesinde dava açma süresi
393
4– Yargıtay kararları
394
5– Ceza davasının Af Yasasıyla ortadan kaldırılmasında durum
396
Yedinci Ayrım
ŞİKÂYETTEN VAZGEÇMENİN TAZMİNAT DAVALARINA ETKİSİ
I– AÇIKLAMALAR
397
1– Genel olarak
397
2– Ceza mahkemesinde şikâyetten vazgeçmenin tazminat hakkına etkisi
397
II– YARGITAY KARARLARI
398
1– Takibi şikâyete bağlı suçlarda
399
2– Takibi şikâyete bağlı olmayan suçlarda
400
III– SORUMLULARDAN BİRİ HAKKINDA FERAGATIN DİĞER SORUMLULARA ETKİSİ
401
Sekizinci Ayrım
HUKUK HAKİMİNİN EYLEMİN SUÇ NİTELİĞİNİ ARAŞTIRMA İŞLEVİ
HUKUK HAKİMİNİN EYLEMİN SUÇ NİTELİĞİNİ ARAŞTIRMA İŞLEVİ
405
Dokuzuncu Ayrım
CEZA MAHKEMESİ KARARLARININ HUKUK MAHKEMESİNE ETKİSİ
I– KESİN HÜKÜM YÖNÜNDEN
411
1– Ceza mahkemesinde tazminat istenmişse
411
2– Sahteciliğe ilişkin ceza mahkemesi kararının kesin hüküm oluşturması
412
3– Yaş düzeltme hakkındaki ceza mahkemesi kararı
412
II– KESİN KANIT OLMA YÖNÜNDEN
412
III– ZAMANAŞIMI YÖNÜNDEN
413
1– Uzamış (ceza) zamanaşımının uygulanmasını gerektiren kararlar
414
2– Uzamış (ceza) zamanaşımından yararlanma hakkını ortadan kaldıran kararlar
415
IV– BEKLETİCİ SORUN YÖNÜNDEN
415
V– CEZA MAHKEMESİNDEKİ BİLİRKİŞİ RAPORUNUN HUKUK DAVASINA ETKİSİ YÖNÜNDEN:
416
Onuncu Ayrım
HUKUK HAKİMİNİN CEZA MAHKEMESİ KARŞISINDA DURUMU
I– HUKUK HAKİMİNİ BAĞLAYAN KARARLAR
420
1– Mahkumiyet kararları ile bağlılık
422
2– Suçun işlenmediğine ilişkin kesin aklama (beraat) kararı ile bağlılık
423
3– Eylemin hukuka aykırılığını ve nedensellik bağını saptayan maddi olgularla bağlılık
424
II– HUKUK HAKİMİNİN CEZA MAHKEMESİ KARARLARI KARŞISINDA BAĞIMSIZLIĞI
425
1– Delil yetersizliğine dayanan aklama (beraat) kararı hukuk hakimini bağlamaz
425
2– Kusurun kast çeşidini esas alan ceza mahkemesi beraat kararı hukuk hakimini bağlamaz
426
3– Eylemin hukuka aykırılığını belirlemede bağımsızlık
427
4– Ceza mahkemesinin nedensellik bağının bulunmadığına ilişkin kararı hukuk hakimini bağlamaz
427
5– Ayırtım gücünün saptanması yönünden bağımsızlık
429
III– HUKUK HAKİMİNİN KUSUR ORANLARINI BELİRLEMEDE BAĞIMSIZLIĞI
430
Beşinci Bölüm
SORUMLULUK TÜRLERİ VE ZAMANAŞIMI GENEL OLARAK
I– KONUYA GİRİŞ
435
II– ZARAR KAVRAMI
437
1– Genel olarak
437
2– Zarar türleri
438
3– Zarar türlerine ilişkin açıklamalar
439
4– Can zararı–mal zararı ayrımının gerekliliği
442
III– ZARARDAN SORUMLULUK VE SORUMLULAR
445
1– Sorumluluk kavramı
445
2– Yasada sorumluluk türleri
445
3– Sorumluluğun kaynakları
445
IV– KUSUR
446
1– Tanım ve yasa hükümleri
446
2– Kusura dayanan sorumluluğun koşulları
446
3– Kusurun gerçekleşme biçimleri
446
V– SÖZLEŞME
446
VI– YASA
447
VII– SORUMLULUK TÜRLERİ
447
A) Sözleşme dışı sorumluluklar
447
1– Yalın nesnel (olağan sebep) sorumluluğu
448
2– Ağırlaştırılmış nesnel sorumluluk (Tehlike sorumluluğu)
448
3– Hakkaniyet sorumluluğu
449
B) Sözleşmeye dayanan sorumluluklar
449
Birinci Ayrım
ÇALIŞTIRANIN SORUMLULUĞU VE ZAMANAŞIMI
I– ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE KARŞI SORUMLULUKTA
451
1– Yasa hükmü ve sorumluluğun niteliği
451
2– Sorumluluk koşulları
453
3– Sorumluluktan kurtuluş olanakları
453
a) Özen, gözetim ve denetim ödevinin yerine getirildiğinin kanıtlanması
453
b) Nedensellik bağının kesilmesi
454
4– İşletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olmaması durumunda sorumluluk
454
a) İşletmedeki çalışma amaca elverişli şekilde örgütlendirilmemişse
454
b) Yardımcılara işe uygun araç ve gereç verilmemişse
454
c) Tehlikeli işlerde üçüncü kişilerin zarara uğramaması için gerekli koruyucu önlemler alınmamışsa
455
d) Yardımcı kişiler fazla yorgun olarak çalıştırılmışsa
455
5– Üçüncü kişilere karşı sorumlulukta zamanaşımı
455
II– YARDIMCI KİŞİLERİN EYLEMLERİNDEN SORUMLULUKTA
456
1– Yasa hükmü
456
2– Yardımcı kavramı
458
3– Yardımcı kişilerden sorumluluğun koşulları
458
4– Yardımcı kişilerden sorumlulukta zamanaşımı
459
III– ÇALIŞTIRILAN KİŞİLERDEN SORUMLULUK İLE YARDIMCI KİŞİLERDEN SORUMLULUK ARASINDAKİ FARKLAR
460
IV– YARGITAY KARARLARI
461
İkinci Ayrım
TÜZEL KİŞİLERİN SORUMLULUĞU VE ZAMANAŞIMI
I– ORGANLARIN SORUMLULUĞU
463
1– Tüzel kişi ve organ kavramı
463
2– Yasa hükümleri
464
3– Tüzel kişi ve kusur
464
4– Tüzel kişilerin ceza sorumluluğu
465
5– Tüzel kişi organlarının Sosyal Güvenlik Kurumu prim borçlarından kişisel sorumlulukları
468
II– ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
469
1– Tüzel kişilere uygulanacak “hukuk” zamanaşımı süreleri
469
2– Tüzel kişilere uygulanacak uzamış “ceza” zamanaşımı süreleri
469
III– TÜZEL KİŞİ ÇALIŞANLARININ SORUMLULUĞU
471
1– Üçüncü kişilerin zararından sorumluluk
471
2– Üçüncü kişilerin zararından sorumlulukta zamanaşımı
472
IV– YARDIMCI KİŞİLERDEN SORUMLULUK
472
1– Tüzel kişilerin yardımcı kişi kullanmaları
472
2– Yardımcı kişilerden sorumlulukta zamanaşımı
473
Üçüncü Ayrım
KAMU TÜZEL KİŞİLERİNİN SORUMLULUĞU VE ZAMANAŞIMI
I– KAMU HUKUKU VE ÖZEL HUKUK AYRIMI
475
II– ÖZEL HUKUK HÜKÜMLERİNE GÖRE YÖNETİLEN KAMU KURUMLARINA KARŞI AÇILACAK DAVALARDA ZAMANAŞIMI
476
III– İDARİ YARGI’DA DAVA AÇMA SÜRELERİ
477
1– İdari Yargı’da açılacak davalar
477
2– Tam yargı ve iptal davalarının açılma biçimi
477
3– Dava açma süreleri
477
4– Görevli olmayan yerlere başvurmada
478
5– İdari makamlara başvurunun yanıtsız kalmasında dava açma süresi
478
6– Üst makamlara başvurmada sürenin durması ve yeniden işlemeye başlaması
479
7– Doğrudan doğruya tam yargı davası açılmasında süre
479
8– İdari Yargı’da dava açma süreleri ve idareye başvuru konusunda uyarılar
480
9– İdari Yargı’da sürelerin hukuksal niteliğine ilişkin görüşler
480
Dördüncü Ayrım
KAMU GÖREVLİLERİNİN KİŞİSEL KUSURLARI VE ZAMANAŞIMI
I– HİZMET KUSURU – KİŞİSEL KUSUR AYRIMI
483
II– KİŞİSEL KUSUR NEDENİYLE DAVA ZAMANAŞIMI
484
1– Kişisel kusur yalnızca haksız eylem niteliğinde ise
484
2– Haksız eylemin suç sayılması durumunda
484
3– Kamu hekiminin kişisel kusurunda zamanaşımı
485
Beşinci Ayrım
İŞ HUKUKUNDA SORUMLULUK VE ZAMANAŞIMI
I– GENEL OLARAK
487
1– Yasa değişikliği
487
2– İş ve hizmet sözleşmesine aykırılıkta zamanaşımı
488
3– Ücret alacaklarında zamanaşımı
488
4– İş kazaları ve meslek hastalıklarında zamanaşımı
489
5– İş Hukukunda hak düşürücü süreler
489
II– KIDEM TAZMİNATINDA ZAMANAŞIMI
490
1– Kıdem tazminatı zamanaşımı (10) yıl iken, yasa değişikliğiyle (5) yıla indirilmiştir
490
2– Kıdem tazminatında zamanaşımının başlangıcı
491
3– Hizmetlerin birleştirilmesi durumunda, kıdem tazminatı hesabına esas eski dönem çalışmaları zamanaşımına uğramaz
491
III– İHBAR TAZMİNATINDA ZAMANAŞIMI
492
1– İhbar tazminatında zamanaşımı
492
2– İhbar tazminatı isteme koşulu
493
3– İhbar tazminatında zamanaşımının başlangıcı
493
IV– ÜCRET ALACAKLARINDA ZAMANAŞIMI
493
1– Ücret alacaklarında zamanaşımı (5) yıldır
493
2– İşçilik haklarında zamanaşımının başlangıcı
493
3– Yıllık izin ücretine ilişkin zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona erdiği günden işlemeye başlar
495
4– Gemi adamlarının tazminat ve ücret alacaklarında zamanaşımı
495
V– İŞ GÜVENCESİ VE İŞE İADE DAVALARI
496
1– İş güvencesi
496
2– İş güvencesinden yararlanabilecek işçiler
496
3– İş sözleşmesinin feshi ve fesih türleri
496
4– Fesih hakkını kullanma süresi
497
5– Sözleşmenin feshinde usul
497
6– Feshin geçerli nedenlere dayandırılması zorunluluğu
498
7– Geçersiz fesih nedenleri
498
8– Fesih bildirimine itiraz ve usulü (İşe iade davası)
498
9– İşe iade davasının sonuçları
500
Altıncı Ayrım
SOSYAL GÜVENLİK HUKUKUNDA SORUMLULUK VE ZAMANAŞIMI
I– ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
503
1– 5510 sayılı Yasa’da
503
2– Yürürlükten kaldırılan 506 sayılı Yasa’da
504
3– Yürürlükten kaldırılan 1479 sayılı Yasa’da
505
4– 5434 sayılı Emekli Sandığı Yasası’nda
505
II– HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELER
505
1– 5510 sayılı Yasa’da
505
2– 506 sayılı Yasa’da
506
3– 1479 sayılı Yasa’da
506
III– HİZMET TESPİTİ DAVALARI
506
1– Yasalardaki hükümler
506
2– Hizmet tespiti davasının koşulları
507
3– Tespit davasında hak düşürücü süre
507
4– Tespit davasında süreye ilişkin Yargıtay kararlarından örnekler
507
5– Hak düşürücü sürenin uygulanmayacağı durumlar
508
6– Yargıtay kararları
509
IV– SGK RÜCU DAVALARI VE ZAMANAŞIMI
511
1– Geçmişten bugüne rücu davaları ve zamanaşımı
511
2– Kurum rücu hakkının hukuksal niteliği
513
3– Yeni 5510 sayılı Yasa’ya göre rücu davaları ve zamanaşımı
515
Yedinci Ayrım
İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI
I– İŞ KAZALARI
519
1– Tanım
519
2– İş kazasının unsurları
520
3– Önceki yasalar ile 5510 sayılı Yasa arasındaki fark
520
4– İş Hukuku yönünden iş kazasının özelliği
521
5– İş kazası yönünden işyerleri
521
6– İş kazası yönünden iş süreleri
522
7– İşverenlerin iş kazasından sorumlu tutulabilmesinin koşulları
523
8– İşverenlerin önlem alma yükümlülükleri
524
9– Kaza ile zarar arasında nedensellik bağı
525
10– Kaza ile işverence yürütülen iş arasında nedensellik bağı
527
11– İşverenin sorumluluğu yönünden nedensellik bağının kesilmesi
528
12– İşveren sorumluluğunun hukuksal niteliği
528
II– İŞ KAZASININ KURUMA BİLDİRİLMESİ
531
1– Genel olarak
531
2– İşverenin iş kazasını bildirme yükümlülüğü
532
III– TESPİT DAVALARI
533
1– İş kazasının tespiti davası
533
2– İşgöremezlik oranının tespiti davası
534
IV– MESLEK HASTALIKLARI
536
1– Tanım
536
2– Koşulları
536
3– Sigortalının mesleği
537
4– Meslek hastalığı türleri
537
V– MESLEK HASTALIĞININ SAPTANMASI
539
1– Kurum Sağlık Kurulu raporu ile saptanması
539
2– Meslek hastalığının işten ayrıldıktan sonra ortaya çıkması
539
3– Meslek hastalığının tespiti davası
540
VI– İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI NEDENİYLE SGK. TARAFINDAN GELİR BAĞLANMASI
541
1– Gelir bağlama koşulları
541
2– Kurum’un rücu hakkı
543
3– Kurum’un rücu edemeyeceği gelir ve aylıklar
544
VII– İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI NEDENİYLE MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVALARI
546
1– Maddi tazminat davaları
546
2– Manevi tazminat davaları
547
VIII– İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARINDA ZAMANAŞIMI
548
1– Süre
548
2– Sürenin başlangıcı
548
Sekizinci Ayrım
BİNA VE YAPILARDAN SORUMLULUK
I– KONU VE KAPSAM
551
1– Sorumlu olunan bina ve diğer yapı eserleri nelerdir
551
2– Hangi durumlarda ve hangi nedenlerle sorumlu olunacaktır
552
II– YASA HÜKÜMLERİ
555
1– Önceki ve sonraki yasalardaki hükümler
555
2– Yasalar arasındaki farklar ve yeni Yasa’nın 69. maddesinin gerekçesi
555
III– SORUMLULAR, SORUMLULUĞUN TÜRÜ VE KOŞULLARI
556
1– Sorumluluğun türü
556
2– Sorumluluk koşulları
557
3– Sorumlular
558
IV– SORUMLULUĞU ORTADAN KALDIRAN NEDENLER
563
1– Mücbir sebep
563
2– Zarar görenin ağır kusuru
564
3– Üçüncü kişinin tam kusuruyla nedensellik bağının kesilmesi
565
V– DAVACI VE DAVALI OLMAK
566
1– Davacılar
566
2– Davalılar
566
VI– KANIT YÜKÜ
567
1– Davacı yönünden
567
2– Davalı yönünden
568
VII– BİNA VE YAPI ESERİ MALİKİNİN DÖNME (RÜCU) HAKKI
569
1– Dönme (rücu) hakkının yasal dayanakları
569
2– Koşulları ve kanıtlanması
570
3– Kusur ve kanıt aranmayan dönme (rücu) durumları
571
VIII– ZARAR DOĞMADAN ÖNLEM ALINMASININ İSTENEBİLMESİ
571
IX– ZAMANAŞIMI
572
1– Zarar gören üçüncü kişinin malike karşı açacağı davalarda
572
2– Arada sözleşme ilişkisi varsa
572
3– Üçüncü kişilerin, malik ile kiracı arasındaki sözleşme ilişkisinin “güven ortamında” zarar görmeleri durumunda zamanaşımı süresi
573
4– Yapı malikinin dönme hakkını kullanmasında zamanaşımı süreleri
575
a) Bina veya yapıyı satan satıcıya karşı
575
b) Binayı yapan yükleniciye ve tüm sorumlulara karşı
576
c) Kiracıya karşı dönme hakkını kullanmada zamanaşımı
577
d) İntifa (yararlanım) ve oturma hakkı sahibine dönmede (rücuda)
577
e) Üçüncü kişiye karşı dönme hakkını kullanmada
578
f) Yardımcı kişiye karşı
578
X– BİNA VE YAPI ESERLERİNDEN SORUMLULUK KONUSUNDA YARGITAY KARARLARI
578
Dokuzuncu Ayrım
TAŞINMAZ MALİKİNİN VE KOMŞULARIN BİRBİRLERİNE KARŞI SORUMLULUĞU
I– TAŞINMAZ MALİKİNİN SORUMLULUĞU
613
1– Yasa hükmü ve sorumluluğun niteliği
613
2– Sorumluluk koşulları
614
a) Taşkın kullanımın anlamı ve ölçüsü
614
b) Taşkın kullanım sonucu bir zarar doğması veya zarar tehlikesiyle karşılaşılması
616
c) Zarar ile taşkın kullanım arasında nedensellik bağı kurulabilmesi
617
II– TAŞINMAZ MALİKİ İLE BİNA VE YAPI ESERİ MALİKİNİN SORUMLULUĞU ARASINDA BENZERLİKLER VE FARKLAR
618
1– Ortak yönler
618
2– Ayrı yönler
618
III– KOMŞULARIN BİRBİRLERİNE KARŞI SORUMLULUĞU
619
1– Yasal düzenlemeler
619
2– Komşu kavramı
620
3– Komşuluk hukukundan yararlanacak olanlar
622
4– Hak ve yükümlülüklerin denkleştirilmesi
625
IV– ZAMANAŞIMI
628
1– Zamanaşımı süreleri
628
2– Zamanaşımı süresinin başlangıcı
628
Onuncu Ayrım
İŞLETME TEHLİKELERİ VE TEHLİKE SORUMLULUĞU
I– KONUYA GİRİŞ
631
II– TEHLİKE SORUMLULUĞU
631
1– Tehlike kavramı
631
2– Tehlike sorumluluğu
632
III– ÖNEMLİ ÖLÇÜDE TEHLİKE TAŞIYAN İŞLETMELER
633
1– İşletmeye özgü tehlikeler
633
2– Tehlikeli işletme sayılmanın ölçütü
634
3– Örneklerle tehlikeli işletmeler ve işletme tehlikeleri
634
4– Sorumlular
637
5– Sorumluluk ölçüsü
638
6– Zarar
639
7– Denkleştirme
639
IV– ZAMANAŞIMI
641
1– Süre
641
2– Zamanaşımının başlangıcı
641
Onbirinci Ayrım
KİRA SÖZLEŞMELERİNDE KARŞILIKLI SORUMLULUKLAR VE ZAMANAŞIMI
I– KİRA SÖZLEŞMESİ
643
1– Genel olarak
643
2– Kira sözleşmesinin tanımı
644
3– Kira sözleşmesinin hukuksal niteliği
644
II– KİRAYA VERENİN BORÇLARI
644
1– Teslim borcu
644
2– Vergi ve benzeri yükümlülüklere katlanma borcu
645
3– Yan giderlere katlanma borcu
645
4– Kiraya verenin kiralananın ayıplarından sorumluluğu
646
5– Geri verme sırasında kiralananın gözden geçirilmesi ve kiracıya bildirme
648
III– KİRACININ BORÇLARI
649
1– Kira bedelini ödeme borcu
649
2– Kira bedelini ödeme zamanı
651
3– Kiracının kullanma giderlerini ödemesi
652
4– Kiracının güvence vermesi
652
5– Kiracının temerrüdü
653
6– Özenle kullanma ve komşulara saygı gösterme borcu
653
7– Temizlik ve bakım giderlerini ödeme borcu
654
8– Ayıpları kiraya verene bildirme borcu
654
9– Ayıpların giderilmesine ve kiralananın gösterilmesine katlanma borcu
654
10– Kiralananın geri verilmesi
655
IV– ÖZEL DURUMLAR
655
1– Kiralananda yenilik ve değişiklik yapılması
655
2– Kiralananın kullanılmaması
657
3– Kiralananın sözleşmenin bitiminden önce geri verilmesi
657
V– KİRA SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ
658
1– Sürenin geçmesi
658
2– Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde fesih bildirimi
659
3– Önemli sebeplerle fesih
659
4– Kiracının iflası
659
5– Kiracının ölümü
659
VI– KİRACININ ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE KARŞI SORUMLULUĞU
660
1– Kiracının bina sahibi gibi sorumlu tutulabilmesi
660
2– Kiracının komşulara karşı sorumluluğu
661
VII– KİRACI – KİRALAYAN ANLAŞMAZLIKLARINDA ZAMANAŞIMI
664
1– Kira alacaklarında zamanaşımı (5) yıldır
664
2– Kira sözleşmesinden kaynaklanan her türlü anlaşmazlıklarda ve zarara uğrayan tarafın tazminat isteklerinde zamanaşımı on (10) yıldır
664
3– Tarafların birbirlerine karşı (rücu) hakkını kullanmalarında zamanaşımı
666
VIII– ZAMANAŞIMINA İLİŞKİN YARGITAY KARAR ÖRNEKLERİ
666
Onikinci Ayrım
ÜRETİMCİNİN (İMALÂTÇININ) SORUMLULUĞU
I– KONUYA GENEL BAKIŞ
673
II– KAVRAMLAR VE TANIMLAR
675
1– Kavram
675
2– Üretimci (imalatçı)
675
3– Üretici
676
4– Yasalardaki tanımlar
676
5– Avrupa Birliği Yönergeleri
677
III– ÜRETİMCİNİN (İMALATÇININ) SORUMLULUĞU
678
1– Tanım
678
2– Sorumluluk nedenleri
678
IV– TÜKETİCİ YASASINA GÖRE AYIPLI MALDAN SORUMLULUK
681
1– Ayıplı mal
681
2– Ayıplı maldan sorumluluk
682
3– İspat yükü
682
4– Tüketicinin seçimlik hakları
683
V– ÜRETİMCİNİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
684
1– Genel olarak
684
2– Tüketici Yasasına göre üretimcinin yükümlülükleri
685
VI– ÜRÜNLERE İLİŞKİN YASA HÜKÜMLERİNE GÖRE SORUMLULUK
693
VII– SORUMLULUĞUN TÜRÜ VE UYGULAMA
695
1– Genel olarak
695
2– Ülkemizdeki yasal düzenlemeler
696
3– Yargıtay kararları
697
4– Yargıtay’ın satıcı ile alıcı arasındaki sözleşme ilişkisinin “güven ortamında” meydana gelen olaylarda, imalatçıyı “sözleşmesel davranış yükümlülükleri” uyarınca sorumlu tutan kararları
699
VIII– TÜKETİCİNİN KORUNMASI YASASINDA SÜRELER
700
1– Ayıplı maldan sorumlulukta zamanaşımı
700
2– İkinci el satışlarda zamanaşımı
700
3– Zamanaşımının ileri sürülemeyeceği durumlar veya üst sınır
701
4– Zamanaşımı süresinin sözleşme ile uzatılması
702
5– Garanti Belgesinin zamanaşımı sürelerine etkisi
703
6– Satış sonrası hizmetlerin süresi
703
Onüçüncü Ayrım
SATICININ SORUMLULUĞU
I– SATIM SÖZLEŞMESİ
705
1– Tanım
705
2– Hukuksal niteliği
705
3– Unsurları
706
4– Satım sözleşmesi türleri
707
5– Satıcının borçları
707
6– Alıcının borçları
707
7– Yarar ve hasar
708
II– TAŞINIR SATIMI
708
1– Tanımı
708
2– Konuları
709
3– Taşınır satımı sözleşmesinin şekli
709
4– Taşınır satımı hakkındaki hükümlerin uygulama alanı
710
III– TAŞINIR SATIMINDA, SATICININ AYIPLARDAN SORUMLULUĞU
710
1– Tanım
710
2– Hukuksal niteliği
711
3– Satıcının ayıptan sorumluluğunun koşulları
711
4– Alıcının seçimlik hakları
716
IV– TAŞINMAZ SATIMI
718
1– Tanımı ve konusu
718
2– Taşınmaz satımına uygulanacak hükümler
718
3– Taşınmaz satımı sözleşmesinin şekle bağlı olması
718
4– Tapulu taşınmazın haricen satışı ve resmi şekle uyulmamasının sonuçları
719
5– Tapusuz taşınmaz satışı
721
6– Taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri
722
V– TAŞINMAZ SATIMINDA, SATICININ AYIPLARDAN SORUMLULUĞU
724
1– Uygulanacak yasa hükümleri
724
2– Taşınmazdaki ayıpların neler olabileceği
724
3– Taşınmazdaki ayıpların mal ve can zararlarına neden olması
726
VI– SATIM SÖZLEŞMELERİNDE ZAMANAŞIMI
727
1– Sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı
727
2– Taşınır satımında zamanaşımı
728
a) Ayıba karşı iki yıllık zamanaşımı
728
b) Satıcı sorumluluğunu kabul ederse (borcunu ikrar ederse), zamanaşımı iki yıl değil, on yıl olacaktır
729
c) Satıcının ağır kusurlu olması durumunda zamanaşımı
730
d) Hizmet satımında zamanaşımı süreleri
730
e) Borcun yerine getirilmemesinde zamanaşımı
731
f) Zamanaşımının başlangıcı
731
g) Sözleşme ile zamanaşımı süresinin değiştirilmesi
731
h) Zamanaşımı savunması
732
3– Taşınmaz satımında zamanaşımı
732
a) Sözleşmeye aykırılıkta (10) yıllık genel zamanaşımı
732
b) Binaların (yapıların) ayıplı olmasından doğan davalarda zamanaşımı
733
c) Zamanaşımının başlangıcı
735
VII– SATIM SÖZLEŞMELERİNE İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI
737
1– Satış sözleşmelerinde zamanaşımı süresi
737
2– Taşınır satımında ayıplardan sorumlulukta zamanaşımı
740
3– Taşınmaz satımında zamanaşımına ilişkin kararlar
741
4– Tapu dışı satışlarla ilgili yargıtay kararları
745
5– Tapusuz taşınmazların satışıyla ilgili kararlar
748
Ondördüncü Ayrım
ESER SÖZLEŞMESİ (YAPIM, BAKIM, ONARIM VE YÜKÜMLENİM SÖZLEŞMELERİ)
I– KAVRAM VE TANIM
749
II– SÖZLEŞMENİN KONULARI
750
1– Satın almak yerine “ısmarlamak” ve “yaptırmak”
750
2– Ev ve daire satın almak yerine “inşa ettirmek”
751
3– Bakım, onarım işleri
751
4– Görüş ve rapor alınması
751
5– Bir işin yaptırılması ve düzenletilmesi
751
III– BAŞKA SÖZLEŞMELERLE KARŞILAŞTIRMA
752
1– Eser sözleşmesi ile hizmet sözleşmesi arasında benzerlik ve farklar
752
2– Eser sözleşmesi ile satış sözleşmesi arasında benzerlik ve farklar
761
3– Karma sözleşmeler
763
4– Eser sözleşmesinde, iş sahibi, tüketici haklarından yararlanamaz
766
IV– SORUMLULUKLAR
767
1– Yüklenicinin doğrudan sorumluluğu
767
2– İş sahibinin, yükleniciyle birlikte sorumlu tutulabileceği durumlar
768
3– Yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin Yargıtay kararları
768
4– Yüklenici ile birlikte iş sahibinin de sorumlu olduğu durumlara ilişkin kararlar
770
V– İNŞAAT SÖZLEŞMELERİ
772
1– Ülkemizde kötü ve niteliksiz yapılaşmanın yarattığı sorunlar
772
2– Taşınmazdaki ayıpların mal ve can zararlarına neden olması
773
3– İnşaat sözleşmelerinde anlaşmazlık konuları
773
4– Taşınmazdaki ayıpların neler olabileceği
774
VI– ARSA PAYI KARŞILIĞI BAĞIMSIZ BÖLÜM YAPIMI SÖZLEŞMELERİ
774
1– Tanım
774
2– Sözleşmenin unsurları
775
3– Hukuksal niteliği
776
4– Düzenlenme biçimleri
778
5– Yüklenicinin borçları ve yükümlülükleri
780
6– Arsa sahibinin borçları
780
7– Yüklenicinin inşaattaki ayıplardan sorumluluğu
780
8– İş sahibinin, ayıba karşı seçimlik hakları
781
9– Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin hükümleri
781
10– Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin sona ermesi
782
VII– ESER VE İNŞAAT SÖZLEŞMELERİNDE ZAMANAŞIMI
783
1– Sözleşmeye aykırılıkta zamanaşımı
784
2– Taşınır eserlerdeki ayıptan dolayı zamanaşımı
784
3– Taşınmaz yapılarda ayıptan dolayı zamanaşımı
785
VIII– DEPREM ZARARLARINA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI
790
Onbeşinci Ayrım
HEKİMLERİN VE HASTANELERİN SORUMLULUĞU
I– KONUYA GENEL BAKIŞ
797
II– SAĞLIK KONUSUNDA YASAL DÜZENLEMELER
798
1– Anayasa hükmü
798
2– Yasal düzenlemeler
799
III– HEKİME BAŞVURMA
801
1– Hasta gözüyle hekim
801
2– Hekime niçin başvurulur
803
IV– HASTA İLE HEKİM–HASTANE İLİŞKİSİNİN KURULMA BİÇİMLERİ
803
1– Doğrudan hekime başvurma
803
2– Hasta başvurmaksızın hekimin zorunlu tıbbi yardımda bulunması
804
3– Hastane aracılığıyla hekimle buluşma
805
V– HEKİM İLE HASTA ARASINDAKİ İLİŞKİNİN HUKUKSAL NİTELİĞİ
806
1– Genel olarak
806
2– Tedavi sözleşmesinin “kendine özgü–sui generis” bir sözleşme olduğu görüşü
807
3– Hizmet sözleşmesi görüşü
808
4– Vekâlet sözleşmesi görüşü
808
5– Eser sözleşmesi sayılabilecek tıbbi işlemler
809
6– Hekimin vekâletsiz işgörme durumunda kalması
809
7– Hekimin haksız eylemi
810
VI– SAĞLIKTA VE HEKİMLİKTE SORUMLULUK KOŞULLARI
812
VII– HEKİM SORUMLULUĞUNUN TÜRÜ
812
1– Hasta ile hekim arasında sözleşme ilişkisi varsa
813
2– Hekim yardımcı kişi kullanmışsa
813
3– Hekim, yardımcı kişi konumunda ise
814
4– Hekim, vekâletsiz iş görmüşse
814
5– Hekim, kamu hastanesi görevlisi ise
815
VIII– SORUMLULUK NEDENLERİ
815
1– Hekimlik mesleğinin gerektirdiği “yüksek özen” gösterilmemiş olması
815
2– En hafif kusurdan tam sorumluluk
815
IX– HEKİMİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
815
1– Hastalığı belirleme (Tanı–teşhis) yükümlülüğü
816
2– Tedavi yöntemini seçme ve uygulama yükümlülüğü
817
3– Hastayı ve yakınlarını aydınlatma ve onamlarını alma yükümlülüğü
818
4– Aldatmama ve yanıltmama yükümlülüğü
822
5– Sır saklama yükümlülüğü
822
6– Kayıt tutma yükümlülüğü
823
7– Yüksek özen gösterme yükümlülüğü
824
X– SORUMLULUĞUN VE KUSURUN SAPTANMASI
828
1– Sorumluluğun ölçüsü
828
2– Sorumluluk ve kusurun saptanması
828
3– Bilirkişi raporlarının geçerliği
830
XI– ÖZEL HASTANELERİN SORUMLULUĞU
833
1– Konuya genel bakış
833
2– Özel hastane ile hasta arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği
834
a) Sözleşme ilişkisi
834
b) Vekâletsiz işgörme ilişkisi
835
c) Haksız fiil ilişkisi
836
3– Özel hastanelerin sorumlulukları
837
a) Yükümlülükler
837
b) Nedensellik bağı
838
c) Yüksek özen borcu
839
d) En hafif ihmalden tam sorumluluk
840
e) Yardımcı kişilerden sorumluluk
840
XII– KAMU HASTANELERİ
840
1– Yasal düzenlemeler
840
2– Kamu Hastanesi ile hasta arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği
841
3– Kamu hastanelerinin sorumlu tutulabilme koşulları
842
4– Kamu hastanesi hekimlerinin “görevden ayrılabilir” kişisel kusurları
843
5– Kişisel kusurun görevi yapmamaktan kaynaklanması
845
6– Hekimin ve öteki sağlık personelinin “idare” ile birlikte sorumlulukları
845
7– Döner sermaye uygulaması ve sorumluluk
847
XIII– HEKİMLER VE HASTANELER İLE HASTA ARASINDA SORUMSUZLUK ANLAŞMASI YAPILABİLİR Mİ ?
847
XIV– HEKİMLERE VE HASTANELERE KARŞI DAVA AÇILMASI
848
1– Dava konuları
848
2– Dava türleri
848
XV– GÖREVLİ MAHKEMELER
849
1– Bağımsız çalışan hekimlere ve özel hastanelere karşı açılacak davalarda
849
2– Sigortalıları tedavi ile yükümlü hastanelere karşı açılacak davalarda
849
3– Kamu hastanelerinin hizmet kusurları nedeniyle açılacak davalarda
850
4– Kamu görevlilerinin kişisel kusurları nedeniyle açılacak davalarda
850
XVI– ZAMANAŞIMI
851
1– Hasta–Hekim ilişkisinde
851
2– Özel Hastanelerin sorumluluğu ve yardımcı kişilerden sorumlulukta
851
3– Kamu Hastanelerine karşı açılacak tazminat davalarında
851
4– Sigortalıların tedavi gördükleri hastanelere karşı açacakları davalarda
852
XVII– YARGITAY KARARLARI
853
1– Hekim–hasta ilişkisini vekalet ilişkisi kabul eden Yargıtay kararları
853
2– Eser Sözleşmesi kabul edilen tıbbi elatmalar konusunda Yargıtay kararları
855
3– Sorumluluğun ölçüsü konusunda Yargıtay kararları
857
4– En hafif kusurdan tam sorumluluk konusunda Yargıtay kararları
860
5– Kamu görevlisinin kişisel kusuruyla ilgili Yargıtay kararları
865
Onaltıncı Ayrım
ÇEVRE ZARARLARI VE SORUMLULARI
I– TANIMLAR
871
1– Genel olarak çevre ve Çevre Hukuku
871
2– Çevre kavramı ve çeşitli tanımları
871
3– Yasa’da çevre tanımı
872
4– Çevre hakkı
872
5– Çevre türleri
872
II– ÇEVRE SORUNLARI
873
1– Genel olarak çevre sorunları
873
2– Başlıca çevre sorunları
874
a) Hava kirliliği
875
b) Su kirliliği
876
c) Toprak kirliliği
877
d) Bitki ve hayvan türlerinin azalması
878
e) İklim değişikliği, küresel ısınma
879
f) Ozon tabakasına verilen zararlar ve canlılar üzerindeki etkileri
880
g) Ormanların ve ağaçlık alanların azalması
883
h) Çölleşme
885
i) Endüstriyel kirlilikler
885
j) Gürültü kirliliği
887
k) Kentsel, tarihsel ve kültürel kirlenme
888
III– ÇEVRENİN KORUNMASI
890
1– Yasal düzenlemeler
890
2– Uluslararası sözleşmeler
891
3– Çevre korumada temel ilkeler
891
a) Sürdürülebilir kalkınma ilkesi
892
b) Önleme ilkesi
893
c) İhtiyat (sakınma) ilkesi
896
d) Kirleten öder ilkesi
896
e) Katılım ve işbirliği ilkesi
897
f) Entegrasyon (bütünleşme) ilkesi
898
IV– ÇEVRE ZARARLARINDAN SORUMLULUK VE SORUMLULAR
899
A) Hukuki sorumluluk
900
1– Yasal düzenlemeler
900
2– Sorumluluğun hukuki niteliği
901
3– Sorumluluk koşulları
903
B) İdari sorumluluk
917
C) Ceza sorumluluğu
918
V– ÇEVRE ZARARLARI NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI
920
1– Genel olarak dava konuları
920
2– Çevre kirliliğinden kaynaklanan can zararları nedeniyle tazminat istemleri
922
3– Çevre kirliliğinden kaynaklanan malvarlığı (ürün) zararları nedeniyle tazminat istemleri
924
4– Davacılar (zarar görenler)
925
5– Davalılar (kirleten ve bozanlar)
926
VI– GÖREVLİ MAHKEMELER
927
1– Asliye hukuk mahkemeleri
927
2– Tüketici mahkemeleri
927
VII– ÇEVRE ZARARLARINDA ZAMANAŞIMI
928
1– Çevre Kanunu’na göre zamanaşımı
928
2– Genel hükümlere göre zamanaşımı
929
Onyedinci Ayrım
TRAFİK KAZALARINDA SORUMLULUK VE ZAMANAŞIMI
I– TRAFİK KAZALARI
931
1– Tanım
931
2– Oluş biçimlerine göre trafik kazası türleri
931
3– Uygulanan yasalara göre trafik kazası türleri
932
II– TRAFİK KAZASI NEDENİYLE DAVA TÜRLERİ
932
1– Ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat (TBK. m. 53, 56)
932
2– Bedensel zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat (TBK. m. 54, 56)
933
3– Kaza geçiren kişinin yakınlarının maddi ve manevi zararları
934
4– Araç ve eşya hasarı nedeniyle tazminat
934
III– TRAFİK KAZALARINDAN SORUMLU OLANLAR
935
1– İşletenler
935
2– İşleten gibi sorumlu olanlar
936
3– Sürücü ve yardımcıları
937
4– Taşımacılar
938
5– İşverenler
939
6– Sigortacılar
940
IV– TRAFİK KAZALARINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
946
1– Yasa hükmü
946
2– Ölümlerde ve bedensel zararlarda zamanaşımı süreleri
946
3– Maddi hasarlarda zamanaşımı süresi
947
4– Manevi tazminat isteklerinde zamanaşımı
947
5– Yükümlülerin birbirlerine dönme haklarında süre
947
V– UZAMIŞ CEZA ZAMANAŞIMI
948
1– Trafik kazalarında ceza zamanaşımı tüm sorumlulara uygulanır
948
2– Ceza zamanaşımı sigortacıya da uygulanır
948
3– Ceza zamanaşımı dolduktan sonraki dava süresi
949
4– Ceza zamanaşımının uygulanma koşulları
949
5– Ceza zamanaşımının uygulanamayacağı durumlar
951
6– Teknik arızadan kaynaklanan kazalarda ceza zamanaşımı uygulanacak mıdır?
952
VI– TRAFİK–İŞ KAZALARINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
954
VII– YOLCU TAŞIMADA ZAMANAŞIMI
954
VIII– ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
955
1– Tazminat sorumlularının öğrenilmesi
955
2– Zararın öğrenilmesi
956
IX– ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ
957
1– Dava açılmasıyla, zararın tümü için zamanaşımının kesilmesi
957
2– Ortaklaşa sorumlulardan biri hakkında kesilen zamanaşımının, tümü hakkında kesilmesi
957
X– YARGITAY KARARLARI
959
1– İşleten hakkında ceza zamanaşımı uygulanacağına ilişkin kararlar
959
2– Sigortacı hakkında da uzamış ceza zamanaşımı uygulanacağına ilişkin kararlar
963
3– Manevi tazminat isteklerinde ceza zamanaşımı uygulanacağına ilişkin kararlar
965
4– Ölüm, yaralanma, araç hasarı bir arada ise, araç hasarına da ceza zamanaşımı uygulanacağına ilişkin kararlar
968
Onsekizinci Ayrım
SİGORTALARDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
I– TRAFİK SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI
971
1– Yasa hükmü
971
2– Sigorta Genel Şartları
972
3– Sigortacıya uygulanacak zamanaşımı süreleri
972
4– Dönme (rücu) davalarında süre
973
II– İSTEĞE BAĞLI SİGORTADA ZAMANAŞIMI
973
III– TAŞIMA SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI
973
IV– KOLTUK SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI
974
V– GÜVENCE HESABINDA ZAMANAŞIMI
974
VI– ÖZEL SİGORTALARDA ZAMANAŞIMI
975
Ondokuzuncu Ayrım
NOTERLERİN SORUMLULUĞU
I– NOTER VE NOTERLİK
977
1– Bir kamu hizmeti olarak noterlik
977
2– Noterliğin ve noterlerin çalışma koşulları ve özellikleri
977
3– Hukuk ve Ceza sorumlulukları
978
4– Noterlerin yaptıkları işler
979
5– Noterlik işlemlerinin nasıl yapılacağı
981
6– Noter tutanaklarının düzenlenme şekli
983
7– Onaylama
984
8– Noterlik işlemlerinin niteliği ve geçerliği
985
II– NOTERLERİN HUKUKİ SORUMLULUĞU
985
1– Yasa hükmü
985
2– Yargıtay kararlarında sorumluluğun hukuki niteliği
986
3– Noterlerin iki tür sorumluluğu
989
a) Noterlerin doğrudan kendi işlemlerinden sorumluluğu
990
b) Noterlerin çalıştırdığı kişilerden sorumluluğu
990
4– Zarar gören kişilerle noterler arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği
992
a) Noterler ile iş sahipleri arasındaki ilişkinin hukuksal niteliği
992
b) Noterlerin üçüncü kişilere karşı sorumluluğunun hukuksal niteliği
993
III– NOTERİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNUN KOŞULLARI
993
1– Bir işlemin hiç yapılmamış veya hatalı ya da eksik yapılmış olması
993
a) Bir işlemin hiç yapılmamış olması
993
b) Hatalı işlemler yapılmış olması
994
c) Eksik işlem yapılmış olması
997
2– İşlem ve eylemin hukuka aykırı olması
997
3– Noterin veya çalışanların işlemlerinden bir zarar doğmuş olması
998
4– Hukuka aykırı işlem ile zarar arasında nedensellik bağının bulunması
999
5– Noterlerin sorumluluktan kurtulma olanakları
1002
a) Zarar görenin kusuru
1002
b) Üçüncü kişinin kusuru
1003
c) Mücbir sebep
1004
6– Sorumluluk (kusur) oranı belirlenmesinin gerekli olduğu haller
1004
IV– NOTERLERİN CEZA SORUMLULUĞU
1005
1– Ceza Kanunu yönünden kamu görevlisi sayılma
1005
2– Kovuşturma usulü
1006
3– Noterlerin ceza sorumluluğu
1006
4– Ceza sorumluluğunun koşulları
1006
V– NOTERE KARŞI DAVA AÇILMASI
1008
1– Davacılar
1008
2– Davalılar
1008
3– Görevli mahkeme
1009
4– Yetkili mahkeme
1009
5– Dava türü
1009
VI– RÜCU DAVALARI
1010
1– Noterin çalıştırdığı kişilere rücu hakkı
1010
2– Noterin üçüncü kişilere rücu hakkı
1010
VII– ZAMANAŞIMI
1011
1– Noterde işlem yaptıranların açacakları davalarda
1011
2– Üçüncü kişilerin açacakları davalarda
1011
3– Notere uzamış ceza zamanaşımının uygulanması
1011
Yararlanılan Kitaplar ve Yazılar
1013
Kavramlara Göre Arama Dizini
1017
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 2.375,00 | 2.375,00 |
Cardfinans ( Finansbank )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 2.375,00 | 2.375,00 |
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 2.375,00 | 2.375,00 |
Worldcard ( YKB - Vakıfbank - Anadolubank - Albaraka )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 2.375,00 | 2.375,00 |
Diğer Kartlar
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 2.375,00 | 2.375,00 |
-
-
-
%5İNDİRİM3.150,00TL 2.992,50TL
-
-
-
-
-
-
Yeni-%1
Satışta değil -
Yeni-%3
Satışta değil
-
-
%5İNDİRİM2.850,00TL 2.707,50TL
