Ceza Muhakemesi Hukuku

Av. Prof. Dr. Hakan Karakehya

Hakim Gürsel Yalvaç

İÇİNDEKİLER

YEDİNCİ BASIYA ÖNSÖZ.............................................................................................. 7
BİRİNCİ BASIYA ÖNSÖZ............................................................................................... 9
İÇİNDEKİLER.............................................................................................................. 11
KISALTMALAR LİSTESİ ............................................................................................... 31
GİRİŞ .................................................................................................................33

BİRİNCİ BÖLÜM

CEZA MUHAKEMESİNE İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER

1. CEZA MUHAKEMESİ VE CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU KAVRAMLARI ............35
2. CEZA MUHAKEMESİNİN AMACI ...................................................................37
2.1. Genel Olarak ............................................................................................ 37
2.2. Maddi Gerçeği Bulma Amacı ................................................................... 41
2.2.1. Maddi Gerçek Kavramı................................................................ 41
2.2.2. Maddi Gerçeğin Bulunmasındaki Kıstas Olarak Vicdani
Kanaat ......................................................................................... 42
2.2.3. Maddi Gerçeğe Ulaşmanın Yöntemi Olarak Çelişmeli
Muhakeme .................................................................................. 44
2.3. Adaleti Sağlama Amacı ............................................................................ 47
2.4. Hukuki Barışı Koruma Amacı.................................................................... 51
2.5. Amaçların Birbirleriyle Çatıştığı Durumlarda Dengenin Sağlanması........ 52
3. CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN, CEZAİ YAPTIRIM UYGULAMA
SÜRECİNDE ETKİLİ DİĞER HUKUK DALLARIYLA İLİŞKİSİ..................................54
4. CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI ..........................................58
4.1. Genel Olarak ............................................................................................ 58
4.2. Anayasa ................................................................................................... 59
4.3. Uluslararası Sözleşme .............................................................................. 62
4.3.1. Genel Olarak................................................................................ 62
4.3.2. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi................................................. 65
4.4. Kanun....................................................................................................... 67
4.4.1. Genel Olarak................................................................................ 67
4.4.2. Ceza Muhakemesi Kanunu .......................................................... 68
4.5. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi............................................................... 72
4.6. Yönetmelik............................................................................................... 75

12 İçindekiler
4.7. Yardımcı Kaynaklar...................................................................................76
5. KAYNAKLARIN YORUMU VE KIYAS ...............................................................80
5.1. Ceza Muhakemesi Kaynaklarının Yorumu ve Kıyas Serbestisi..................80
5.2. Ceza Muhakemesinde Kıyas Serbestisinin İstisnaları ...............................83
6. CEZA MUHAKEMESİNİN GENEL YÜRÜYÜŞÜ ..................................................84
7. CEZA MUHAKEMESİ KURALLARININ YER, KİŞİ VE ZAMAN BAKIMINDAN
UYGULANMASI............................................................................................93
7.1. Yer Bakımından Uygulanma .....................................................................93
7.2. Kişi Bakımından Uygulanma.....................................................................93
7.2.1. Genel Olarak ................................................................................93
7.2.2. Kişi Bakımından Uygulanmanın İstisnaları ...................................94
7.2.2.1. Diplomatik temsilciler bakımından söz konusu
olan istisnalar .................................................................94
7.2.2.2. NATO statüsü kapsamındaki yabancı askerler
bakımından söz konusu olan istisnalar...........................97
7.3. Zaman Bakımından Uygulanma ...............................................................98

İKİNCİ BÖLÜM
CEZA MUHAKEMESİ SÜJELERİ

1. SÜJE KAVRAMI VE SÜJELERE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER .................................101
2. HAKİM ......................................................................................................102
2.1. Genel Olarak...........................................................................................102
2.2. Hakimlik-Mahkeme Kararı Ayrımı ..........................................................104
2.3. Soruşturmada Görevli Yargılama Makamı Olarak Sulh Ceza
Hakimliği.................................................................................................105
2.4. Hakimin Zorunlu Hallerde İddia Makamı Süjesi Olarak Görev
Yapması (Zorunlu Savcılık)......................................................................106
2.5. Hakimlerin Bağımsızlığı ..........................................................................107
2.5.1. Genel Olarak ..............................................................................107
2.5.2. Kanuni (Doğal) Hakim İlkesi .......................................................112
2.6. Hakimlerin Tarafsızlığı ............................................................................116
2.6.1. Genel Olarak ..............................................................................116
2.6.2. Hakimin Davaya Bakmasının Yasak Olduğu Haller.....................118
2.6.3. Hakimin Tarafsızlığını Şüpheye Düşüren Haller .........................122
2.6.4. Hakimin Reddi............................................................................123
2.6.5. Hâkimin Çekinmesi ....................................................................125
3. CUMHURİYET SAVCISI................................................................................125
3.1. Genel Olarak...........................................................................................125
3.2. Savcının Hukuki Statüsü .........................................................................128

İçindekiler 13
3.3. Suçsuzluk Karinesinin Gereği Olarak İspat Yükünün Cumhuriyet
Savcısında Olması .................................................................................. 130
3.4. Cumhuriyet Savcısının Taraf Olup Olmadığı Sorunu.............................. 135
3.5. Cumhuriyet Savcısının Yasaklılığına ve Tarafsızlığından Şüpheye
Düşülen Nedenlere İlişkin Tartışmalar................................................... 135
3.6. Savcının Yardımcısı Olarak Kolluk .......................................................... 136
3.6.1. Genel Olarak.............................................................................. 136
3.6.2. Cumhuriyet Savcısının Adli Kolluğun Amiri Olması ................... 139
3.6.3. Kolluğun Zor ve Silah Kullanma Yetkisi...................................... 140
3.6.4. Kolluğun Durdurma ve Kimlik Sorma Yetkisi ............................. 144
3.6.5. Özel Sektör Kolluğu ................................................................... 149
4. ŞÜPHELİ/SANIK ......................................................................................... 152
4.1. Genel Olarak .......................................................................................... 152
4.2. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Sanık Kavramı.............. 157
4.3. Sanığın Adil Yargılanma Hakkı................................................................ 158
5. MÜDAFİ .................................................................................................... 167
5.1. Genel Olarak .......................................................................................... 167
5.2. Müdafiin Hukuki Statüsü ....................................................................... 169
5.2.1. Genel Olarak.............................................................................. 169
5.2.2. Organ Teorisi ............................................................................. 169
5.2.3. Menfaat Temsili (Sözleşme) Teorisi .......................................... 170
5.2.4. Sınırlandırılmış Organ Teorisi .................................................... 171
5.2.5. Teorilerin Değerlendirilmesi...................................................... 171
5.3. Müdafiin Seçimi, Görevlendirilmesi ve Zorunlu Müdafilik .................... 172
5.4. Müdafiin Yetkileri .................................................................................. 177
5.4.1. Genel Olarak.............................................................................. 177
5.4.2. Dosya İnceleme ve Örnek Alma Yetkisi ..................................... 178
5.4.3. Şüpheli ve Sanıkla Görüşme ve Yazışma Yetkisi ........................ 180
5.4.4. Hazır Bulunma Yetkisi................................................................ 181
5.4.5. Doğrudan Soru Sorma Yetkisi.................................................... 182
5.4.6. Kanun Yoluna Başvurma Yetkisi ................................................ 182
5.5. Aynı Olayla İlgili Birden Fazla Şüpheli veya Sanığın Müdafiliği .............. 183
5.6. Müdafilik Görevinden Yasaklanma........................................................ 184
5.7. Hukuk Sistemimizde Müdafiliğe İlişkin Bazı Sorunların Tespiti ve
Çözüm Önerileri..................................................................................... 184
5.7.1. Genel Olarak.............................................................................. 184
5.7.2. Sanığa Atanmış Müdafiini Seçme Hakkı Tanınması................... 188
6. SUÇTAN ZARAR GÖREN/MAĞDUR/ŞİKAYETÇİ............................................ 193

14 İçindekiler
7. SUÇTAN ZARAR GÖREN/MAĞDUR VEKİLİ...................................................194
8. DİĞER MUHAKEME SÜJELERİ .....................................................................195

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

CEZA MUHKEMESİ ŞARTLARI VE İŞLEMLERİ

1. CEZA MUHAKEMESİ ŞARTLARI ...................................................................197
1.1. Genel Olarak...........................................................................................197
1.2. Muhakeme Şartlarının Gerçekleşmemesinin Sonuçları .........................198
1.3. Bazı Muhakeme Şartları .........................................................................200
1.3.1. Şikayet .......................................................................................200
1.3.1.1. Kavram .........................................................................200
1.3.1.2. Şikayet süresi................................................................202
1.3.1.3. Şikayetin sirayeti ..........................................................204
1.3.1.4. Şikayetten feragat ve vazgeçme...................................204
1.3.1.5. Şikayet usulü ................................................................206
1.3.2. Talep ..........................................................................................206
1.3.3. İzin .............................................................................................207
1.3.4. Yabancı Devlet Şikayeti..............................................................208
1.3.5. Dokunulmazlığın Bulunmaması .................................................208
1.3.6. Sanığın Akıl Hastası Olmaması ...................................................211
2. CEZA MUHAKEMESİ İŞLEMLERİ ..................................................................211
2.1. Kavram, Muhakeme İşlemlerinin Unsurları ve Unsurlardaki
Eksikliklerin Yaptırımı .............................................................................211
2.2. Bir Muhakeme İşlemi Olarak Yargılama Makamı Kararlarının
Verilmesi ve Tebliği ................................................................................214
2.3. Muhakeme İşlemlerinde Süreler............................................................216
2.3.1. Kavram ve Sürelerin Sınıflandırılması ........................................216
2.3.2. Sürelere Uymamanın Muhakeme Hukuku Bakımından
Yaptırımı ....................................................................................218
2.3.3. Sürelerin İşlemeye Başlaması, Sona Ermesi ve
Hesaplanması.............................................................................218
2.4. Eski Hale Getirme...................................................................................219
2.4.1. Genel Olarak ..............................................................................219
2.4.2. Eski Hale Getirme Başvurusu ve Süresi......................................220
2.4.3. Eski Hale Getirme Başvurusunun Etkisi ve Başvuru Üzerine
Verilecek Karar...........................................................................221

İçindekiler 15

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
DELİLLER

1. DELİLLERE İLİŞKİN TEMEL KAVRAM VE İLKELER........................................... 223
1.1. Genel Olarak .......................................................................................... 223
1.2. Vicdani İspat İlkesi ................................................................................. 224
1.3. Re’sen Araştırma İlkesi .......................................................................... 226
2. BEYAN DELİLLERİ ....................................................................................... 228
2.1. Sanık Beyanı........................................................................................... 228
2.1.1. Genel Olarak.............................................................................. 228
2.1.2. İfade veya Sorgu için Çağrı ve Zorla Getirme ............................ 229
2.1.3. İfade Alma ve Sorgu .................................................................. 231
2.1.4. İfade Alma ve Sorguda Yasak Yöntemler................................... 233
2.1.5. İfade Almada Müdafi Bulunmasının Önemi .............................. 234
2.1.6. Doğrulatma İfadesinin Cumhuriyet savcısı Tarafından
Alınması Zorunluluğu ................................................................ 236
2.1.7. Sanığın Susma Hakkı ve Kapsamı............................................... 237
2.1.8. Sanığın Tercümandan Faydalanma Hakkı.................................. 240
2.1.9. Yer Gösterme ............................................................................ 245
2.2. Tanık Beyanı........................................................................................... 246
2.2.1. Genel Olarak.............................................................................. 246
2.2.2. Tanık Dinlemeye Yetkili Merciler............................................... 251
2.2.3. Tanıkların Çağrılması ve Zorla Getirilmesi ................................. 251
2.2.4. Tanıklıktan Çekinmeye Hakkı Olanlar........................................ 253
2.2.4.1. Genel olarak................................................................. 253
2.2.4.2. Yakın akrabalık ve kişisel ilişki nedeniyle
çekinmeye hakkı olanlar .............................................. 253
2.2.4.3. Meslekleri nedeniyle çekinmeye hakkı olanlar............ 254
2.2.4.4. Devlet sırrına ilişkin tanık dinlenmesi ve çekinme....... 256
2.2.4.5. Yakınları aleyhine tanıklığa zorlanamama ................... 260
2.2.5. Tanıkların Dinlenme Usulü ........................................................ 261
2.2.6. Tanıklık Yapma ve Yemin Etme Zorunluluğunun
Yansımaları................................................................................ 263
2.2.6.1. Genel olarak................................................................. 263
2.2.6.2. Yemin verdirilmeyecek tanıklar ve yeminden
çekinme ....................................................................... 264
2.2.7. Tanıkların Giderlerinin Karşılanması.......................................... 264
3. BELGE DELİLLERİ ........................................................................................ 265
4. BELİRTİ DELİLLERİ ...................................................................................... 267
5. BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ ................................................................................ 268

16 İçindekiler
5.1. Genel Olarak Bilirkişilik...........................................................................268
5.2. Bilirkişi Görevlendirilmesini Gerekli Kılan Haller ve
Görevlendirecek Merciler ......................................................................270
5.3. Bilirkişinin Belirlenmesi ve Görevlendirilmesi ........................................271
5.4. Bilirkişiliği Kabul Yükümlülüğü ...............................................................271
5.5. Bilirkişi İncelemesinin Yapılması.............................................................273
5.6. Duruşmada Bilirkişinin Dinlenmesi ........................................................275
5.7. Bilirkişinin Reddi.....................................................................................275
5.8. Bilirkişinin Görevini Yapmamasının Yaptırımı ve Bilirkişi Ücreti.............276
6. KEŞİF .........................................................................................................277
7. ÖLÜNÜN KİMLİĞİNİN BELİRLENMESİ, ADLİ MUAYENESİ VE OTOPSİ ............279
7.1. Genel Olarak Ölünün Kimliğinin Belirlenmesi, Adli Muayenesi ve
Otopsi.....................................................................................................279
7.2. Ölünün Kimliğini Belirleme ve Adli Muayenesi ......................................279
7.3. Otopsi.....................................................................................................280
7.4. Yeni Doğanın Cesedi Üzerinde Adli Muayene, Otopsi ve
Zehirlenme Şüphesi Üzerine Yapılacak İşlem.........................................281
8. DELİLLERİN ELDE EDİLMESİNDE ORTAYA ÇIKAN HUKUKA AYKIRILIKLAR
VE BUNLARIN HUKUKİ SONUÇLARI ............................................................282
8.1. Genel Olarak Hukuka Aykırı Deliller Sorunu...........................................282
8.2. AİHM’nin Hukuka Aykırı Delillere İlişkin Bakış Açısı ...............................284
8.3. Ceza Muhakemesi Bağlamında Hukuka Aykırı Delillere İlişkin İç
Hukukumuzdaki Düzenlemeler ve Sonuçları..........................................286
8.4. Hukuka Aykırı Delillerin Uzak Etkisi........................................................288
8.5. Sanığın Lehine Elde Edilmiş Hukuka Aykırı Delillerin Akibeti .................289
8.6. Hukuka Aykırı Delillerin Dosyadan Çıkartılıp Çıkartılmayacağı
Sorunu....................................................................................................291

BEŞİNCİ BÖLÜM
KORUMA TEDBİRLERİ

1. KORUMA TEDBİRİ KAVRAMI ......................................................................293
2. KORUMA TEDBİRLERİNİN ÖZELLİKLERİ .......................................................295
3. YAKALAMA VE GÖZALTINA ALMA..............................................................297
3.1. Genel Olarak...........................................................................................297
3.2. Müzekkeresiz (Yakalama Emri Olmaksızın) Yakalama............................297
3.3. Gözaltına Alma .......................................................................................300
3.3.1. Genel Olarak ..............................................................................300
3.3.2. Yakalananın Nakli.......................................................................301
3.3.3. Gözaltına Alınan Kişinin Bulundurulacağı Yer ............................302

İçindekiler 17
3.3.4. Gözaltı Süreleri.......................................................................... 302
3.3.5. Kolluk Amirince Gözaltı Kararı Verilmesi................................... 305
3.4. Müzekkereli (Yakalama Emri Üzerine) Yakalama .................................. 307
3.5. Arama Emri Üzerine Yakalama .............................................................. 309
4. TUTUKLAMA ............................................................................................. 311
4.1. Genel Olarak .......................................................................................... 311
4.2. Tutuklamanın Koşulları .......................................................................... 313
4.2.1. Genel Olarak.............................................................................. 313
4.2.2. Önşart: Kuvvetli Suç İşleme Şüphesi ......................................... 314
4.2.3. Bir Tutuklama Nedeni Bulunması veya Katalog Suçlardan
Birisine İlişkin Muhakeme Yürütülüyor Olması ......................... 315
4.2.4. Diğer Koşullar: ........................................................................... 319
4.3. Tutuklama Kararını Verebilecek Merciler .............................................. 322
4.4. Tutukluluk Süreleri................................................................................. 324
4.5. Tutuklunun Salıverilmesi ....................................................................... 328
4.6. Tutuklananın Durumunun Yakınlarına Bildirilmesi ve Tutukluluğun
İncelenmesi............................................................................................ 329
4.7. Tutuklulukta Geçecek Sürenin Mahsubu............................................... 330
5. ADLİ KONTROL .......................................................................................... 331
5.1. Genel Olarak .......................................................................................... 331
5.2. Adli Kontrolün Uygulanma Koşulları...................................................... 333
5.3. Adli Kontrol Tedbirleri ........................................................................... 334
5.4. Adli Kontrol Kararı ve Tedbire Karar Verebilecek Merciler.................... 336
5.5. Adli Kontrol Tedbirlerine Uymamanın Sonucu ...................................... 337
5.6. Adli Kontrolün Uygulanma Süresi ve Denetlenmesi.............................. 338
5.7. Adli Kontrol Kapsamında Güvence Alınması ve Sonuçları ..................... 339
6. ARAMA ..................................................................................................... 340
6.1. Genel Olarak .......................................................................................... 340
6.2. Adli Arama ............................................................................................. 342
6.2.1. Genel Olarak.............................................................................. 342
6.2.2. Arama Kararı ve Tedbire Karar Verecek Merciler...................... 344
6.2.3. Gece Vakti Arama...................................................................... 347
6.2.4. Aramada Hazır Bulunacaklar ..................................................... 348
6.2.5. Arama Sırasında Elde Edilen Belgeler Hakkındaki İşlemler ....... 349
6.2.6. Arama Sırasında Tesadüfen Elde Edilen Deliller........................ 350
6.3. Önleme Araması .................................................................................... 350
6.4. Adli ve Önleme Aramaları Bakımından Arama Kararı Olmaksızın
Arama Yapılabilecek Haller.................................................................... 352
6.5. Hukuka Aykırı Arama Yapılmasının Sonuçları ........................................ 355

18 İçindekiler
7. ELKOYMA ..................................................................................................357
7.1. Genel Olarak Elkoyma ............................................................................357
7.1.1. Kavram.......................................................................................357
7.1.2. Elkoyma Kararı ve Karar Vermeye Yetkili Merciler ....................358
7.1.3. Elkonulamayacak Eşyalar...........................................................359
7.1.4. Elkonulan Eşyanın İadesi ve Elden Çıkarılması...........................360
7.2. Postada Elkoyma ....................................................................................361
7.2.1. Kavram.......................................................................................361
7.2.2. Tedbire Karar Vermeye Yetkili Merciler.....................................361
7.2.3. Tedbirin Uygulanma Usulü ........................................................361
7.3. Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara Elkoyma..............................................362
7.3.1. Kavram ve Tedbire Başvurmanın Koşulları ................................362
7.3.2. Tedbire Karar Vermeye Yetkili Merciler.....................................363
7.3.3. Tedbir Kapsamında Elkonulabilecek Malvarlığı Değerleri..........364
7.3.4. İlgili Kurumlardan Rapor Alma Koşulu .......................................364
7.3.5. Tedbirin Uygulanabileceği Muhakeme Konusu Suçlar ve
Uygulanma Usulü.......................................................................365
7.3.6. Hesabın Askıya Alınması ve Elkoyma .........................................367
7.4. Zorlama Amaçlı Elkoyma........................................................................369
7.4.1. Kavram.......................................................................................369
7.4.2. Tedbirin Uygulanabileceği Muhakeme Konusu Suçlar...............370
7.4.3. Tedbirin Uygulanmasına Karar Vermeye Yetkili Merci ..............371
7.4.4. Tedbirin Uygulanma Usulü ........................................................371
7.5. Avukat Bürolarında Arama, Elkoyma ve Avukatın Postasına
Elkoyma..................................................................................................372
7.5.1. Kavram.......................................................................................372
7.5.2. Tedbire Karar Vermeye Yetkili Merciler.....................................373
7.5.3. Tedbirin Uygulanma Usulü ........................................................373
7.6. Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Arama,
Kopyalama ve Elkoyma ..........................................................................374
7.6.1. Kavram ve Tedbire Başvurmanın Koşulları ................................374
7.6.2. Tedbire Karar Vermeye Yetkili Merciler.....................................375
7.6.3. Tedbirin Uygulanma Usulü ........................................................376
7.7. Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini .........................................................378
7.7.1. Kavram ve Tedbire Başvurmanın Koşulları ................................378
7.7.2. Tedbire Karar Vermeye Yetkili Merciler.....................................378
7.7.3. Tedbirin Uygulanabileceği Muhakeme Konusu Suçlar...............379
7.7.4. Tedbirin Uygulanma Usulü ........................................................380

İçindekiler 19
8. TELEKOMÜNİKASYON YOLUYLA İLETİŞİMİN DENETLENMESİ....................... 380
8.1. Genel Olarak .......................................................................................... 380
8.2. Kavram ve Tedbirin Uygulanma Koşulları.............................................. 382
8.3. Tedbire Karar Vermeye Yetkili Merciler ................................................ 387
8.4. Tedbirin Uygulanma Usulü ve Süresi ..................................................... 388
8.5. İletişim İçeriklerinin Yok Edilmesi ve İlgililerin Bilgilendirilmesi ............ 389
8.6. Telekomünikasyon Yoluyla İletişimin Denetlenmesi Sırasında
Tesadüfen Elde Edilen Deliller ............................................................... 390
8.7. Telekomünikasyon Yoluyla İletişimin Önleme Amaçlı Olarak
Denetlenmesi......................................................................................... 391
9. GİZLİ SORUŞTURMACI GÖREVLENDİRME ................................................... 395
9.1. Kavram ve Tedbire Başvurma Koşulları ................................................. 395
9.2. Tedbire Karar Vermeye Yetkili Merciler ................................................ 397
9.3. Tedbirin Uygulanma Usulü .................................................................... 398
10. TEKNİK ARAÇLARLA İZLEME....................................................................... 401
10.1. Kavram ve Tedbire Başvurulmasının Koşulları....................................... 401
10.2. Tedbire Karar Vermeye Yetkili Merciler ................................................ 403
10.3. Tedbirin Uygulanma Süresi.................................................................... 404
10.4. Tedbirin Uygulanma Usulü .................................................................... 404
11. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU DIŞINDAKİ KANUNLARDA YER ALAN BAZI
KORUMA TEDBİRLERİ ................................................................................ 405
11.1. Genel Olarak .......................................................................................... 405
11.2. Basılı Eserlere Elkoyma, Eserleri Toplatma, Dağıtım ve Satış Yasağı ..... 405
11.3. Erişimin Engellenmesi............................................................................ 406
12. KORUMA TEDBİRLERİNİN HAKSIZ OLARAK UYGULANMASI NEDENİYLE
TAZMİNAT................................................................................................. 409
12.1. Genel Olarak .......................................................................................... 409
12.2. Tazminat Talebine Konu Olabilecek Koruma Tedbirleri ve Haksızlık
Türleri .................................................................................................... 413
12.3. Tazminat Talebinin Süresi ve Talebin Yapılacağı Merci ......................... 415
12.4. Tazminat Talebinin Yetkili Merci Tarafından İncelenme Usulü ............. 418
12.5. Tazminatın Geri Alınması....................................................................... 419
12.6. Tazminat İsteyemeyecek Kişiler............................................................. 420
12.7. Tazminat Kararlarına Karşı Kanun Yolları............................................... 421

20 İçindekiler

ALTINCI BÖLÜM
SORUŞTURMA EVRESİ

1. SORUŞTURMA KAVRAMI VE SORUŞTURMANIN AMACI..............................423
2. SORUŞTURMANIN YÜRÜTÜLMESİNDEN SORUMLU MERCİ OLARAK
CUMHURİYET SAVCISI VE ZORUNLU SAVCILIK ............................................424
3. SORUŞTURMA EVRESİNİN BAŞLAMASI.......................................................425
3.1. Genel Olarak...........................................................................................425
3.2. Soruşturmaya Yer Olmadığı Kararı .........................................................426
3.3. Suç İşlenmesi İhtimalinin Öğrenilme Şekilleri ........................................427
3.3.1. Genel Olarak ..............................................................................427
3.3.2. Re’sen Öğrenme ........................................................................428
3.3.3. İhbar Yoluyla Öğrenme ..............................................................428
3.3.4. Şikâyet Yoluyla Öğrenme...........................................................429
3.3.5. Tutanakla Öğrenme ...................................................................429
3.3.6. Diğer Yollarla Öğrenme..............................................................429
4. SORUŞTURMAYA HAKİM OLAN İLKELER.....................................................430
4.1. Genel Olarak...........................................................................................430
4.2. Mecburilik ..............................................................................................430
4.3. Kamusallık ..............................................................................................431
4.4. Gizlilik .....................................................................................................431
4.5. Yazılılık....................................................................................................431
4.6. Dağınıklık................................................................................................432
4.7. Kurallara Bağlı Olmama..........................................................................433
5. SORUŞTURMANIN YÜRÜYÜŞÜ...................................................................433
6. BAZI SORUŞTURMA İŞLEMLERİ ..................................................................437
6.1. Genel Olarak...........................................................................................437
6.2. Fizik Kimliğin Tespiti ...............................................................................438
6.3. Beden Muayenesi ve Vücuttan Örnek Alınması.....................................441
6.3.1. Genel Olarak ..............................................................................441
6.3.2. Şüpheli veya Sanığın Beden Muayenesi ve Vücudundan
Örnek Alınması...........................................................................443
6.3.3. Diğer Kişilerin Beden Muayenesi ve Vücuttan Örnek
Alınması .....................................................................................447
6.4. Moleküler Genetik İnceleme..................................................................449
6.4.1. Genel Olarak ..............................................................................449
6.4.2. Genetik İnceleme Sonuçlarının Gizliliği......................................449
6.5. Gözlem Altına Alma................................................................................450
7. SORUŞTURMADAN SONUÇ ÇIKARTILMASI .................................................452
7.1. Genel Olarak...........................................................................................452
7.2. Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı ve Kovuşturma Davası....................453

İçindekiler 21
7.2.1. Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı Verilmesini Gerektiren
Haller ......................................................................................... 453
7.2.2. Kovuşturma Davası (Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararına
İtiraz) ......................................................................................... 455
7.2.3. Cumhuriyet savcısının Takdir Yetkisini Kullandığı Hallerde
Kovuşturma Davası Açılamaması .............................................. 455
7.2.4. Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı Verildikten Sonra
Yeniden Soruşturma veya Kovuşturma Yapılması..................... 457
7.3. İddianamenin Hazırlanarak Mahkemeye Verilmesi............................... 457
7.3.1. Genel Olarak.............................................................................. 457
7.3.2. İddianamenin Unsurları............................................................. 458
7.3.3. İddianamenin Değerlendirilmesi ............................................... 459
7.3.4. İddianamenin İadesinin Sonuçları ............................................. 461
7.4. Diğer Yollarla Sona Erme ....................................................................... 461
7.4.1. Önödeme................................................................................... 462
7.4.1.1. Kavram ve hukuki niteliği............................................. 462
7.4.1.2. Önödemelik suçlar ....................................................... 463
7.4.1.3. Önödeme Teklifi ve Usulü............................................ 466
7.4.2. Uzlaştırma ................................................................................. 468
7.4.2.1. Kavram......................................................................... 468
7.4.2.2. Uzlaşma teklifi.............................................................. 470
7.4.2.3. Uzlaştırma kapsamındaki suçlar .................................. 473
7.4.2.4. Soruşturmada uzlaştırma usulü ................................... 475
7.4.2.5. Mahkeme tarafında uzlaştırma ................................... 480
7.4.3. Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi ................................. 482
7.4.3.1. Kavram......................................................................... 482
7.4.3.2. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı
verilebilecek uyuşmazlıklar.......................................... 484
7.4.3.3. Kamu davasının açılmasının ertelenmesinin
koşulları ....................................................................... 485
7.4.3.4. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi usulü ........... 486
7.4.3.5. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı
verilemeyecek uyuşmazlıklar....................................... 487
YEDİNCİ BÖLÜM
MAHKEMELERİN GÖREV VE YETKİSİ,
UYUŞMAZLIKLAR ARASI BAĞLANTI

1. GENEL OLARAK.......................................................................................... 489
2. CEZA MAHKEMELERİNİN GÖREV VE YETKİSİ............................................... 490
2.1. Genel Olarak Ceza Mahkemeleri ........................................................... 490
2.2. Görev (Madde Yönünden Yetki) ............................................................ 493

22 İçindekiler
2.2.1. Genel Olarak ..............................................................................493
2.2.2. Görev Kurallarının İstisnaları......................................................496
2.3. Yetki (Yer Yönünden Yetki).....................................................................498
2.3.1. Genel Olarak ..............................................................................498
2.3.2. Yetki Kurallarının İstisnaları .......................................................501
3. UYUŞMAZLIKLAR ARASI BAĞLANTI ............................................................503
3.1. Genel Olarak...........................................................................................503
3.2. Bağlantının Sonuçları .............................................................................505
3.2.1. Birleştirme .................................................................................505
3.2.2. Nispi Muhakeme ve Bekletici Mesele........................................508

SEKİZİNCİ BÖLÜM
DAR ANLAMDA KOVUŞTURMA EVRESİ

1. KOVUŞTURMA KAVRAMI...........................................................................513
2. KOVUŞTURMAYA GEÇİLMİŞ OLMASININ SONUÇLARI .................................514
3. KAMU DAVASINA KATILMA (MÜDAHALE)..................................................516
3.1. Kavram ...................................................................................................516
3.2. Kamu Davasına Katılabilecekler .............................................................517
3.3. Kamu Davasına Katılma İstemi ve Süresi................................................519
3.4. Kamu Davasına Katılma Usulü................................................................520
3.5. Katılanın Hakları .....................................................................................521
3.6. Katılmanın Davaya Etkisi ........................................................................523
3.7. Katılmanın Hükümsüz Kalması ...............................................................523
4. DURUŞMA HAZIRLIĞI DEVRESİ...................................................................524
4.1. Genel Olarak...........................................................................................524
4.2. Duruşmaya Hazırlık Tutanağının (Tensip Zaptının) Düzenlenmesi.........525
4.3. Genel Olarak İlgililere Çağrı Kağıdı Gönderilmesi...................................525
4.4. Sanık ve Müdafiine Çağrı Kağıdı Gönderilmesi.......................................526
4.5. Duruşma Hazırlığında Delil Toplanması İşlemleri...................................527
4.6. Erken Dinleme ve Erken Keşif ................................................................529
5. DURUŞMA DEVRESİ ...................................................................................530
5.1. Duruşma Kavramı...................................................................................530
5.2. Duruşmanın Amacı.................................................................................532
5.3. Duruşmaya Hakim Olan İlkeler...............................................................533
5.3.1. Genel Olarak ..............................................................................533
5.3.2. Aleniyet İlkesi.............................................................................534
5.3.2.1. Genel olarak .................................................................534
5.3.2.2. Duruşmanın aleni yapılması ilkesinin istisnaları...........539
5.3.3. Sözlülük İlkesi.............................................................................542

İçindekiler 23
5.3.4. Bağlılık İlkesi .............................................................................. 543
5.3.5. Doğrudan Doğruyalık İlkesi ....................................................... 544
5.3.6. Yoğunluk (Kesintisizlik) İlkesi..................................................... 544
5.3.6.1. Genel olarak................................................................. 544
5.3.6.2. Yoğunluk ilkesi bağlamında sanığın makul sürede
yargılanma hakkı.......................................................... 545

5.4. Duruşmada Yargılama, İddia ve Savunma Makamlarının
Oluşturulması ........................................................................................ 554
5.4.1. Genel Olarak.............................................................................. 554
5.4.2. Yargılama Makamının Oluşturulması ........................................ 555
5.4.3. İddia Makamının Oluşturulması ................................................ 556
5.4.4. Savunma Makamının Oluşturulması ......................................... 557
5.4.4.1. Genel olarak................................................................. 557
5.4.4.2. Müdafiin duruşmada hazır bulunması......................... 557
5.4.4.3. Sanığın duruşmada hazır bulunması............................ 558
5.4.4.3.1. Genel olarak........................................... 558
5.4.4.3.2. Sanığın duruşmada hazır bulunmasının
istisnaları................................................ 560
5.5. Duruşmanın Akışı................................................................................... 565
5.6. Delillerin Tartışılması ve İspat................................................................ 567
5.6.1. Genel Olarak.............................................................................. 567
5.6.2. Ceza Muhakemesinde İspatın Tarihsel Gelişimi ........................ 568
5.6.3. Delillerin Tartışılması Suretiyle İspata Ulaşma Zorunluluğu...... 570
5.6.4. Suçluluğun Tek Delille İspat Edilip Edilemeyeceği Sorunu ........ 574
5.6.5. Suçluluğun İspatının Tek Delile Dayanmasının Muhakeme
Hukuku Bakımından Ortaya Çıkardığı Önemli Sonuçlar ............ 576
5.7. Duruşmanın Yönetimi, Düzen ve Disiplini.............................................. 584
5.8. Duruşmanın Tutanağa Bağlanması ........................................................ 585
5.8.1. Genel Olarak.............................................................................. 585
5.8.2. Duruşma Tutanağının Başlığı ve İçeriği...................................... 586
5.8.3. Duruşma Tutanağının İspat Kuvveti .......................................... 586
6. HÜKÜM DEVRESİ....................................................................................... 587
6.1. Genel Olarak .......................................................................................... 587
6.2. Hüküm Çeşitleri ..................................................................................... 588
6.3. Müzakere ve Hükmün Belirlenmesi....................................................... 590
6.4. Hükmün ve Gerekçesinin İçereceği Hususlar......................................... 592
6.5. Hükmün Açıklanması ............................................................................. 594
6.6. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) ................................. 595
6.6.1. Kavram ...................................................................................... 595

24 İçindekiler
6.6.2. HAGB’nin Önşartı ve Koşulları ...................................................600
6.6.2.1. Genel olarak .................................................................600
6.6.2.2. Önşart: Sanığa yüklenen suçtan dolayı iki yıl veya
daha az süreli hapis cezası veya adli para cezasına
hükmedilmesi...............................................................601
6.6.2.3. HAGB’nin koşulları........................................................602
6.6.3. Erteleme ve Seçenek Yaptırımlara Çevirme Yasağı....................605
6.6.4. Denetim Süresi, Bu Süre İçerisinde Yeniden HAGB
Uygulama Yasağı ve Denetimli Serbestlik Tedbirleri..................606
6.6.5. Denetim Süresinin Kurallara Uygun Geçirilmesi ........................607
6.6.6. Denetim Süresi İçinde Kasıtlı Suç İşlenmesi veya
Yükümlülüklere Aykırı Davranılması Nedeniyle Hükmün
Açıklanması ve Açıklanan Hükme İtiraz .....................................608
6.6.7. HAGB Kararına Karşı İstinaf Yolu................................................609
7. YARGILAMA SIRASINDA FİİLİN VEYA FİİLİN HUKUKİ NİTELİĞİNİN
DEĞİŞMESİ ................................................................................................611
7.1. Genel Olarak...........................................................................................611
7.2. Sanığın Yargılamadan Önce Neyle Suçlandığını Bilmesinin
Savunma Bakımından Önemi .................................................................611
7.3. Fiilin veya Fiilin Hukuki Niteliğinin Değişmesi Kavramları ......................615
7.4. Fiilin Hukuki Niteliğinin Değişmesinin Muhakemeye Etkisi....................619
7.5. Fiilin Değişmesinin Muhakemeye Etkisi .................................................623
7.6. Fiilin Aynılığının Değiştiği Durumlarda Yeni İddianame
Düzenlenmesinin Önemi........................................................................630

DOKUZUNCU BÖLÜM
KANUN YOLLARI

1. KANUN YOLLARINA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER ..............................................633
1.1. Kanun yolu Kavramı ...............................................................................633
1.2. Kanun Yollarının Ortak Amacı ................................................................635
1.3. Kanun yollarının Kavramsal Gelişimi ......................................................637
1.4. Kanun yolu ve Hâkim Bağımsızlığı İlişkisi................................................638
2. KANUNYOLU ÇEŞİTLERİNE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER.....................................640
2.1. Genel Olarak...........................................................................................640
2.2. Olağan ve Olağanüstü Kanun yolu Ayrımı..............................................640
3. KANUNYOLUNA BAŞVURABİLECEK KİŞİLER, BAŞVURUDA YANILMA VE
BAŞVURUNUN GERİ ALINMASI ..................................................................641
4. ALEYHE DEĞİŞTİRME YASAĞI ve SİRAYET (YAYILMA, LEHE HÜKÜMDEN
YARARLANMA)..........................................................................................645
4.1. Aleyhe Değiştirme Yasağı.......................................................................645

İçindekiler 25
4.2. Sirayet (Yayılma, Lehe Hükümden Yararlanma) .................................... 646
5. İTİRAZ KANUN YOLU.................................................................................. 647
5.1. Genel Olarak .......................................................................................... 647
5.2. İtiraza İlişkin Terim Problemi ................................................................. 648
5.3. İtiraz Nedenleri ...................................................................................... 649
5.4. İtiraz Edilebilen Kararlar ........................................................................ 649
5.5. İtiraz Süresi, Merci ve Usulü .................................................................. 650
5.6. İtiraz Başvurusunun Etkisi...................................................................... 650
5.7. İtirazı İncelemeye Yetkili Merciler ......................................................... 650
5.8. İtiraz Üzerine Verilecek Karar ................................................................ 651
6. İSTİNAF ..................................................................................................... 652
6.1. Genel Olarak .......................................................................................... 652
6.2. İstinafa Başvurulamayacak Kararlar ...................................................... 654
6.3. Otomatik İstinaf..................................................................................... 656
6.4. İstinaf İstemi ve Süresi........................................................................... 657
6.5. İstinaf Nedenlerinin Dilekçede Gösterilmesi ......................................... 659
6.6. İstinaf Başvurusunun Etkisi.................................................................... 662
6.7. İstinaf İsteminin Hükmü Veren Mahkemece Reddi............................... 663
6.8. İstinaf İsteminin Tebliği ve Cevabı ......................................................... 664
6.9. Bölge Adliye Mahkemesinin Dosya Üzerinde Yapacağı Ön
İnceleme ................................................................................................ 664
6.10. Bölge Adliye Mahkemesinde İnceleme ve İnceleme Sonucu
Verilecek Kararlar .................................................................................. 666
6.11. İstinaf Yargılamasında Duruşma Hazırlığı .............................................. 668
6.12. İstinaf Duruşması................................................................................... 669
6.13. İstinafta Aleyhe Değiştirme Yasağı ........................................................ 669
6.14. İstinafta Kovuşturma Sonunda Verilecek Karar ..................................... 670
6.15. İstinafta Kovuşturma Sonunda Verilecek Kararın İstinafa
Başvurmayan Sanıklara Etkisi ................................................................ 670
6.16. Direnme Yasağı ...................................................................................... 672
7. TEMYİZ...................................................................................................... 672
7.1. Genel Olarak .......................................................................................... 672
7.2. Aleyhine Temyize Başvurulamayacak Bölge Adliye Mahkemesi
Kararları ................................................................................................. 674
7.2.1. Genel Olarak.............................................................................. 674
7.2.2. Görünüşte Kısmi Kesinleşme..................................................... 676
7.3. Temyiz İstemi ve Süresi ......................................................................... 678
7.4. Temyiz Başvurusunun İçeriği ................................................................. 679
7.5. Temyiz Nedeni ....................................................................................... 680

26 İçindekiler
7.6. Temyiz Başvurusunun Etkisi...................................................................681
7.7. Nispi ve Mutlak Hukuka Aykırılık Halleri (Nispi ve Mutlak Temyiz
Sebepleri) ...............................................................................................681
7.8. Temyiz İsteminin Hükmü Veren Mahkemece Usulden Reddi................684
7.9. Temyiz Dilekçesinin Tebliği ve Cevabı ....................................................685
7.10. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının Görevi...........................................685
7.11. Temyiz İsteminin Yargıtay İlgili Ceza Dairesince Usulden Reddi ............686
7.12. Temyiz İncelemesinin Duruşmalı veya Duruşmasız Yapılması ...............686
7.13. Temyiz İncelemesi Sonunda Verilebilecek Kararlar................................688
7.13.1. Genel Olarak ..............................................................................688
7.13.2. Temyiz İsteminin Esastan Reddi (Onama)Kararı........................689
7.13.3. Temyiz İsteminin Kabulü (Bozma) Kararı ...................................690
7.13.4. Islah Kararı .................................................................................690
7.14. İncelemeden Sonra Verilen Yargıtay Kararının Gönderileceği Merci .....692
7.14.1. Onama ve Islah Kararlarından Sonra Kararların
Gönderileceği Merci ..................................................................692
7.14.2. Bozma Kararından Sonra Kararın Gönderileceği Merci .............692
7.15. Yargıtay’da Hükmün Açıklanması...........................................................692
7.16. Hükmün Bozulmasının Temyize Başvurmayan Sanıklara Etkisi..............693
7.17. Bozmadan Sonra Davaya Yeniden Bakacak Mahkemenin İşlemleri.......694
7.18. Bozmaya Uyma veya Direnme ...............................................................695
7.19. Aleyhe Değiştirme Yasağı.......................................................................697
8. BAŞSAVCININ İTİRAZI.................................................................................697
8.1. Genel Olarak...........................................................................................697
8.2. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın İtirazı (Olağanüstü İtiraz) ...............697
8.2.1. Genel Olarak ..............................................................................697
8.2.2. Başvuru Yetkisi...........................................................................699
8.2.3. Başvuru Usulü ve Süresi.............................................................699
8.2.4. Sanık Aleyhine Başvuruların Sınırlanması Gereklilkiği ...............700
8.2.5. İtirazı İnceleme Usulü ................................................................700
8.3. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığının İtirazı ..................701
8.3.1. Genel Olarak ..............................................................................701
8.3.2. Başvuru Yetkisi...........................................................................702
8.3.3. Başvurusu Usulü ve Süresi .........................................................702
8.3.4. Sanık Aleyhine İtirazda Esaslı Hataya Dayanma
Zorunluluğu................................................................................702
8.3.5. İtirazı İnceleme Usulü ................................................................703
9. KANUN YARARINA BOZMA (YAZILI EMİR / OLAĞANÜSTÜ TEMYİZ).............703
9.1. Genel Olarak...........................................................................................703

İçindekiler 27
9.2. Başvuru Usulü........................................................................................ 704
9.3. İnceleme ve Karar.................................................................................. 705
9.4. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın Kanun Yararına Başvurması .......... 706
9.5. Direnme Yasağı ...................................................................................... 707
10. YARGILAMANIN YENİLENMESİ................................................................... 707
10.1. Genel Olarak .......................................................................................... 707
10.2. Hükümlü Lehine Yargılamanın Yenilenmesi .......................................... 708
10.2.1. Lehe Yenileme Nedenleri .......................................................... 708
10.2.2. Lehe Yenilemede İnfazın Geri Bırakılması veya
Durdurulması............................................................................. 710
10.2.3. Hükmün İnfaz Edilmiş Olması veya Hükümlünün
Ölümünün Yeniden Yargılamaya Etkisi...................................... 710
10.3. Sanık veya Hükümlü Aleyhine Yargılamanın Yenilenmesi ve Aleyhe
Yenileme Nedenleri ............................................................................... 711
10.3.1. Genel Olarak.............................................................................. 711
10.3.2. Sanık veya Hükümlünün Aleyhine Yargılamanın
Yenilenmesi Nedenleri .............................................................. 711
10.4. Yargılamanın Yenilenmesinin Kabul Edilmeyeceği Hal .......................... 712
10.5. Bir Suça Dayanan Yenileme İstemlerinin Kabulü Koşulları .................... 712
10.6. Yargılamanın Yenilenmesi İstemi........................................................... 713
10.6.1. Genel Olarak.............................................................................. 713
10.6.2. Yenileme İsteminin Kabule Değer Olup Olmadığı Kararı ve
Mercii ........................................................................................ 713
10.7. Yenileme İsteminin Kabulü Üzerine Delillerin Toplanması.................... 714
10.8. Yenileme İsteminin Esassız Olmasından Dolayı Reddi, Aksi
Takdirde Kabulü..................................................................................... 715
10.9. Duruşma Yapılmaksızın Yenileme İsteminin İncelenmesi...................... 716
10.10. Yeniden Duruşma Sonucunda Verilecek Hüküm ................................... 717
10.11. Aleyhe Değiştirme Yasağı ...................................................................... 718
10.12. Yargılamanın Yenilenmesi Sonunda, Önceki Mahkûmiyet
Hükmünün Kısmen veya Tamamen İnfazı Nedeniyle Ortaya Çıkan
Zararın Tazmini ...................................................................................... 718

ONUNCU BÖLÜM
BAZI ALTENATİF YARGILAMA USULLERİ

1. GENEL OLARAK.......................................................................................... 719
2. ADİL YARGILANMA HAKKI VE ALTERNATİF YARGILAMA USULLERİ.............. 720
3. SERİ MUHAKEME....................................................................................... 728
3.1. Genel Olarak .......................................................................................... 728

28 İçindekiler
3.2. Kanuni Koşullar Gerçekleştiğinde Bu Yola Başvurulmasının
Zorunluluğu Işığında Kurumun Hukuki Niteliği.......................................729
3.3. Seri Muhakeme Yoluna Gidilmesinin Koşulları.......................................731
3.3.1. Genel Olarak ..............................................................................731
3.3.2. Muhakeme Konusu Suçun Seri Muhakeme Usulüne Tabi
Olması........................................................................................732
3.3.3. Seri Muhakeme Kapsamındaki Suçun Bu Kapsamda
Olmayan Bir Suçla Birlikte İşlenmemiş Olması...........................734
3.3.4. Yeterli Şüpheye Ulaşılmış Olması...............................................735
3.3.5. Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Kararı
Verilmemiş Olması.....................................................................736
3.3.6. Şüpheliye Ulaşılmış Olması. .......................................................737
3.3.7. İştirak Halinde İşlenen Suçlarda Tüm Fail ve Şeriklerin Seri
Muhakeme Usulünün Uygulanmasını Kabul Etmesi..................737
3.3.8. Muhakeme Şartının Gerçekleşmiş Olması .................................739
3.3.9. Şüphelide Yaş Küçüklüğü ve Akıl Hastalığı Hallerinden
Birinin Bulunmaması..................................................................740
3.4. Seri Muhakeme Usulünün Uygulanması ................................................742
3.4.1. Genel Olarak ..............................................................................742
3.4.2. Bilgilendirme Safhası .................................................................743
3.4.3. Yaptırımın Belirlenmesi Safhası .................................................744
3.4.4. Teklif Safhası..............................................................................752
3.4.5. Talep Safhası..............................................................................756
3.4.6. İnceleme Safhası........................................................................758
3.4.7. Hüküm Kurulması Safhası ..........................................................763
3.4.8. Kanun yolu Safhası.....................................................................764
3.5. Seri Muhakeme Usulüne İlişkin Belge ve Beyanlara Özgü Delil
Değerlendirme Yasağı ............................................................................766
4. BASİT YARGILAMA.....................................................................................766
4.1. Genel Olarak...........................................................................................766
4.2. Gerekli Koşulların Varlığı Halinde Basit Yargılama Usulüne
Başvurulmasının İhtiyariliği Işığında Kurumun Hukuki Niteliği...............767
4.3. Basit Yargılama Usulünün Uygulanma Koşulları.....................................768
4.3.1. Genel Olarak ..............................................................................768
4.3.2. Kovuşturmaya Geçilmiş; Ancak Duruşma Gününün
Belirlenmemiş Olması................................................................769
4.3.3. Uyuşmazlığın Asliye Ceza Mahkemesinin Görev Alanında
Yer Alması ..................................................................................770
4.3.4. Muhakeme Konusu Fiilin Oluşturduğu Suçun Basit
Yargılama Usulüne Tabi Olması .................................................771

İçindekiler 29
4.3.5. Mahkemenin Dosya İçeriğinden Vicdani Kanaate Ulaşmış
Olması ....................................................................................... 776
4.3.6. Suçun Basit Yargılama Usulüne Tabi Olmayan Bir Başka
Suçla Birlikte İşlenmemiş Olması............................................... 776
4.3.7. Suçun Takibinin İzne veya Talebe Bağlı Olmaması .................... 777
4.3.8. Suçun Takibinin İzin ve Talep Dışında Tabi Olduğu
Muhakeme Şartının Gerçekleşmiş Olması................................. 778
4.3.9. Sanıkta Yaş Küçüklüğü ve Akıl Hastalığı Hallerinden Birinin
Bulunmaması............................................................................. 779
4.4. Basit Yargılama Usulünün Uygulanması ................................................ 781
4.4.1. Genel Olarak.............................................................................. 781
4.4.2. Ön Değerlendirme Safhası ........................................................ 781
4.4.3. Tebligat ve Beyanların Toplanması Safhası ............................... 782
4.4.4. Değerlendirme Safhası .............................................................. 785
4.4.5. Suçluluğa Kanaat Getirilmesi Durumunda Yaptırımın
Belirlenmesi Safhası .................................................................. 786
4.4.6. Hükmün Verilmesi Safhası......................................................... 790
4.5. Uygulamaya Başlandıktan Sonra Basit Yargılama Usulünden
Vazgeçilmesi .......................................................................................... 791
4.6 İtiraz Üzerine Genel Esaslara Göre Yargılama Yapılması ....................... 792
4.6.1. Genel Olarak.............................................................................. 792
4.6.2. İtiraz Başvurusunun Usulden İncelenmesi ................................ 793
4.6.3. İtiraz Üzerine Yapılacak Yargılamada Sanığın Sorgusu
Yapılmadan Mahkumiyet Kararı Verilebilmesi .......................... 795
4.6.4. Mahkemenin İtiraz Sonrası Yapacağı Yargılamada, Önceki
Hükümle Bağlı Olmaması .......................................................... 798
4.6.5. Sanık Dışındaki Diğer Kişilerin İtirazı Sonrası Yapılacak
Yargılama Sonunda Verilecek Hükümde Sanık Hakkında
Basit Yargılama Usulünde Uygulanan İndirimin Korunması ...... 799
4.6.6. Duruşma Öncesinde İtirazdan Vazgeçilmesi ............................. 800
4.6.7. İtiraz Üzerine Verilen Hükmün Diğer Sanıklara Sirayeti ............ 800
4.7. İtiraz Üzerine Yapılan Yargılama Sonucu Verilen Hükme Karşı
Başvurulacak Kanun yolu....................................................................... 802
KAYNAKÇA ...................................................................................................... 805