Yeni
9786253612337
402972
https://www.legalkitabevi.com/murat-volkan-dulger/ceza-hukuku-genel-hukumler--1.htm
Ceza Hukuku Genel Hükümler
2340
Prof. Dr. Murat Volkan Dülger
İçindekiler
4. Baskıya Önsöz
7
3. Baskıya Önsöz
8
2. Baskıya Önsöz
9
Önsöz
10
Kısaltmalar
45
Birinci Kitap
CEZA HUKUKUNA GİRİŞ
Birinci Bölüm
CEZA HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI VE İLKELERİ
§ 1. CEZA HUKUKUNUN İŞLEVİ HUKUK DÜZENİ İÇİNDEKİ YERİ VE DİĞER HUKUK DALLARIYLA İLİŞKİSİ
51
I. SUÇ CEZA VE CEZA HUKUKU
51
A. Ceza (Suç) Normunun Yapısı
51
B. Ceza Hukukunun Muhakeme Hukuku ve İnfaz Hukuku İle Ayrılması
58
C. Devletin Cezalandırma Yetkisi
59
D. Ceza Hukukunun Tanımı, Konusu ve Yaptırım Sistemi
60
E. Ceza Hukuku Terimi ve Alanın Adlandırılması
61
II. CEZA HUKUKUNUN İŞLEVİ
62
A. Ceza Hukukunun Toplumsal İşlevi
62
1. Sosyal Bir Olgu Olarak Ceza Hukukunun İşlevi
62
2. Sosyal Bir İşlev Olarak Ceza Hukukuyla Korunan Hukuksal Değer
64
a. Hukuksal Değerin Anlamı
64
b. Hukuksal Değerin İşlevleri
66
c. Hukuksal Değer – Suçun (Hukuki) Konusu Ayrımı
74
d. Korunan Hukuksal Değerin Değişikliğe Uğraması
77
3. TCK’ya Göre Ceza Kanununun Amacı
80
4. Özgürlükçü Ceza Hukukunun Amacı
81
B. Bir Bilim Dalı Olarak Ceza Hukukunun İşlevi
83
C. Ceza Hukuku Genel Hükümler Dersinin İşlevi ve Amacı
86
III. CEZA HUKUKUNUN HUKUK DÜZENİ İÇİNDEKİ YERİ VE DİĞER HUKUK DALLARIYLA İLİŞKİSİ
87
A. Kamu Hukuku İçinde Yer Alan Bir Disiplin Olarak Ceza Hukuku
87
B. Ceza Hukukunun Doğrudan Bağlantılı Disiplinler ile İlişkisi
88
1. Ceza Muhakemesi Hukuku ile İlişkisi
89
2. İnfaz Hukuku ile İlişkisi
92
3. Kabahatler Hukuku ile İlişkisi
94
a. Kabahatlerin Suç Olmaktan Çıkarılması Görüşü
94
b. Suç – Kabahat Ayrımı ve Kabahatler Hukuku
96
4. Kriminoloji, Viktimoloji, Kriminalistik ve Adli Tıp ile İlişkisi
99
C. Ceza Hukukunun Diğer Hukuk Dallarıyla İlişkisi
101
1. Hukuk Felsefesi ve Hukuk Sosyolojisi ile İlişkisi
101
2. Anayasa Hukuku ile İlişkisi
108
3. İdare Hukuku ile İlişkisi
109
4. Devletler Hukuku ile İlişkisi
111
5. Medeni Hukuk ve Borçlar Hukuku ile İlişkisi
114
6. Vergi Hukuku ile İlişkisi
115
§ 2. SUÇ POLİTİKASI VE CEZA HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ
116
I. SUÇ POLİTİKASI VE CEZA HUKUKUNA ETKİSİ
116
II. CEZA HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ
119
A. Hukuk Devleti İlkesi
120
B. Kusur İlkesi
123
1. Kusur Kavramının Ceza Hukukundaki Anlamı Kapsamı ve Dayanağı
123
2. Kusur İlkesi ile İlgili Disiplinlerarası Yaklaşımlar
128
a. Nörobiyolojideki Yaklaşımlar
128
b. Felsefi Yaklaşımlar
130
C. Ceza Hukukunun İkincil (Son Çare/Ultima Ratio) Olma İlkesi
131
D. İnsancıllık (Hümanizm) İlkesi
133
E. Ceza Hukukunun Güvence İşlevi: Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi
135
1. İlkenin Ortaya Çıkışı ve Çerçevesi
135
2. Ceza Hukukunun Özgürleştirici Niteliği
138
3. Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesinden Çıkan Alt İlkeler
139
a. Yasa Dışındaki Bir Hukuk Kaynağı ile Suç Oluşturma, Kaldırma ve Cezayı Değiştirme Yasağı
140
i. Genel Olarak
140
ii. İdarenin Düzenleyici İşlemiyle Suç ve Ceza Konulması Yasağı
140
iii. Olağanüstü Hâl KHK’leri ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
142
b. Örf ve Âdete Dayanarak Suç ve Ceza Konulması Yasağı (Lex Scripta)
146
c. Belirlilik İlkesi (Lex Certa)
149
d. Kıyas (Analoji) ve Kıyasa Yol Açan Genişletici Yorum Yasağı (Lex Stricta)
156
e. Geçmişe Yürüme Yasağı (Lex Praevia)
162
İkinci Bölüm
CEZA HUKUKUNUN KAYNAKLARI VE YORUM YÖNTEMLERİ
§ 3. CEZA HUKUKUNUN KAYNAKLARI
165
I. GİRİŞ
165
II. DOĞRUDAN KAYNAKLAR
165
A. Anayasa
165
B. Uluslararası Sözleşmeler
166
C. Kanunlar
166
1. Türk Ceza Kanunu
166
2. Ceza Hukuku Normu İçeren Diğer Yasalar
167
3. TCK ile Diğer Yasalar Arasında Çelişki Olması Hali
168
a. TCK’nın 5. Maddesinin Uygulama Alanı
168
b. TCK’nın 5. Maddesinin Uygulama Zamanı
169
III. DOLAYLI (YARDIMCI) KAYNAKLAR
171
A. Mahkeme Kararları
171
B. Örf ve Âdet Kuralları
172
C. Öğreti
173
§ 4. CEZA HUKUKUNDA YORUM
174
I. ANTİK RETORİK VE HERMENEUTİĞİN BİR ALT DİSİPLİNİ OLARAK YORUMLAMA
174
II. YORUMUN ANLAMI VE KIYASTAN FARKI
175
III. YORUM YÖNTEMLERİ
177
A. Gramatik (Sözel/Lafzi) Yorum
177
B. Tarihsel Yorum
178
C. Sistematik Yorum
180
D. Amaca Uygun (Teleolojik) Yorum
180
IV. YORUM TÜRLERİ
181
A. Biçimsel Yorum
181
1. Yasama Yorumu
181
2. Yargı Yorumu
183
3. Öğreti Yorumu
184
B. İçeriksel Yorum
185
1. Daraltıcı Yorum
185
2. Genişletici Yorum
188
3. Düzeltici Yorum
189
Üçüncü Bölüm
CEZA HUKUKUNUN UYGULAMA ALANI
§ 5. ZAMAN BAKIMINDAN UYGULAMA
191
I. ZAMAN BAKIMINDAN UYGULAMANIN ANLAMI
191
II. YASALARIN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞİ VE YÜRÜRLÜKTEN KALKIŞI
192
III. ZAMAN BAKIMINDAN UYGULAMADA KURAL
195
IV. GEÇMİŞE YÜRÜME YASAĞI
196
V. FAİLİN LEHİNE OLAN KANUNUN GERİYE YÜRÜMESİ
201
A. Kural
201
1. Ceza Yasaları İleriye Doğru Uygulanır
201
2. Failin Aleyhine Sonuç Doğuran Kanun Geriye Etkili Uygulanamaz
201
3. Failin Lehine Sonuç Doğuran Kanun Geriye Etkili Uygulanır
201
4. Failin Lehine Olan Kanun Belirlenirken Araya Giren Kanunlar Dikkate Alınır
203
B. Failin Lehine Olan Kanunun Belirlenmesi
203
1. Güvenlik Tedbirlerine İlişkin Kurallar
206
2. Zamanaşımı Kuralları
207
C. Failin Lehine Olan Kanunun Uygulanması
208
VI. SÜRELİ VE GEÇİCİ YASALARDA ZAMAN BAKIMINDAN UYGULAMA
210
VII. SUÇUN İŞLENDİĞİ ZAMANIN BELİRLENMESİ
210
A. Ani Suç
211
B. Kesintisiz (Mütemadi) Suç
213
C. Zincirleme (Müteselsil) Suç
214
D. İhmali Suç
214
§ 6. YER BAKIMINDAN UYGULAMA
215
§ 7. KİŞİ BAKIMINDAN UYGULAMA
216
I. KİŞİ BAKIMINDAN UYGULAMANIN ANLAMI
216
II. İÇ HUKUKTAN DOĞAN İSTİSNALAR
217
A. Cumhurbaşkanı’nın Sorumsuzluğu
217
B. Yasama Bağışıklığı
220
1. Yasama Sorumsuzluğu
221
2. Yasama Dokunulmazlığı
224
a. Genel Olarak
224
b. Yasama Dokunulmazlığının Uygulanmadığı İstisnai Durumlar
227
III. ULUSLARARASI HUKUKTAN DOĞAN İSTİSNALAR
232
A. Diplomasi Dokunulmazlığı
232
1. Genel Olarak
232
2. Diplomasi Dokunulmazlığının Hukuki Niteliği ve Sonuçları
234
3. Konsolos ve Konsoloslukların Hukuki Durumu
235
B. Yabancı Askerlerin Dokunulmazlığı
236
1. Genel Olarak
236
2. Dokunulmazlıktan Yararlanacak Kişiler
236
3. Dokunulmazlığın Kapsamı
236
a. Mutlak Yargı Yetkisi
237
b. Öncelikli Yargı Yetkisi
237
Dördüncü Bölüm
CEZA HUKUKUNUN TARİHİ GELİŞİMİ
§ 8. CEZA HUKUKUNUN TARİHİNE GİRİŞ
239
I. CEZA HUKUKUNUN TARİHSEL TEMELLERİ
239
II. İLKEL CEZA HUKUKU DÖNEMİ
243
A. Genel Olarak
243
B. İlkel Dönemde Suç
244
C. İlkel Dönemde Cezalandırma
245
1. Öç Alma Usulü ve Sakıncaları
245
2. Öç Alma Usulüne Getirilen Sınırlamalar
246
III. AVRUPA TOPLUMLARINDA CEZA HUKUKUNUN GELİŞİMİ
248
A. Antik Yunan Hukuku
249
B. Roma Hukuku
253
C. Cermen Hukuku
258
D. Orta Çağ (Kanonik–Kilise) Hukuku
260
E. Müşterek Ceza Hukuku
261
F. Aydınlanma Çağından Günümüze Ceza Hukuku
265
1. Genel Olarak
265
2. Ceza Hukukunda Felsefi Hareketlerin Etkisi – Klasik Okul
267
a. Sözleşmeciler
267
b. Faydacılar
268
c. Adaletçiler
271
d. Karma Görüş – Klasik Okul
272
3. Ceza Hukukunda Deney ve Gözlem – Pozitivist Okul
274
IV. TÜRK TOPLUMLARINDA CEZA HUKUKUNUN GELİŞİMİ
278
A. Cumhuriyet Öncesi Türk Toplumlarında Ceza Hukuku
278
1. Eski Türklerde Ceza Hukuku
278
2. İslamiyet’e Geçişten Sonra Türklerde Ceza Hukuku
279
B. Cumhuriyet Sonrası Türk Toplumunda Ceza Hukuku
281
1. 765 Sayılı Türk Ceza Kanunu Dönemi
281
2. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu Dönemi
282
§ 9. ÇAĞDAŞ CEZA HUKUKU
284
I. XX. YÜZYILDA CEZA HUKUKU
284
A. Modern Ceza Hukuku – Klasik ve Pozitivist Okulların Sentezi
284
B. Liberal ve Otoriter Rejimlerin Sarkacında Ceza Hukuku
286
II. XXI. YÜZYILDA CEZA HUKUKU
289
A. Suçla Mücadelede Önleyici Ceza Hukuku ve Düşman Ceza Hukuku Teorisi
291
B. Dijital Dünyanın Yeni Suçluluk Türleri ve Alanları
297
İkinci Kitap
SUÇ TEORİSİ
Birinci Bölüm
SUÇ TEORİSİNİN TEMELLERİ
§ 10. SUÇ TEORİSİNE GİRİŞ
301
I. SUÇ TEORİSİNİN İNCELEME YÖNTEMİ
301
II. SUÇ TEORİSİNİN GÖREVİ
304
III. SUÇ TEORİSİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ
307
A. I. Dönem (Klasik Suç Teorisi)
308
B. II. Dönem (Neoklasik Suç Teorisi)
309
C. III. Dönem (Finalist Suç Teorisi)
310
D. Günümüzde Hâkim Olan Eklektik Suç Teorisi
312
E. İşlevselci Suç Teorisi
313
IV. SUÇ KAVRAMI VE SUÇUN UNSURLARI
313
V. DAVRANIŞ NORMLARINA UYMAMA: HAKSIZLIK
316
A. Haksızlık Kavramının İçeriği ve Hukuka Aykırılıktan Farkı
316
B. Hareketin Haksızlığı
321
C. Neticenin Haksızlığı
326
D. Değerlendirme ve Görüşümüz
329
§ 11. SUÇUN YAPISINI AÇIKLAYAN TEORİLER
334
I. GENEL OLARAK
334
II. KLASİK SUÇ TEORİSİ
336
III. NEO KLASİK SUÇ TEORİSİ
339
IV. AMAÇSAL (GAİ, FİNALİST) SUÇ TEORİSİ
341
V. TELEOLOJİK SUÇ TEORİSİ
344
VI. NEGATİF SUÇ UNSURLARI TEORİSİ (BÜTÜNCÜL HAKSIZLIK TEORİSİ)
346
İkinci Bölüm
TİPİKLİK
Birinci Alt Bölüm
GENEL OLARAK TİPİKLİK
§ 12. TİPİKLİK KAVRAMI, TİPİKLİĞİN İŞLEVİ VE ÖZELLİKLERİ
349
I. TİPİKLİK KAVRAMI
349
II. TİPİKLİĞİN TANIMI VE GÖREVİ
350
III. SUÇUN SOYUT TANIMI OLARAK TİPİKLİK
351
A. Geniş Anlamda Tipiklik
352
B. Dar Anlamda Tipiklik
352
C. Tipikliğin İşlevleri
352
1. Sınırlandırma İşlevi
353
2. Ayırma İşlevi
354
3. Uyarma İşlevi
354
4. Eğitme İşlevi
354
5. Karine İşlevi
355
IV. TİPİKLİĞİN YAPISI
355
A. Tipikliği Oluşturan Unsurlar
355
B. Tipikliği Oluşturan Unsurların Sınıflandırılması
357
1. Yazılı Olan ve Olmayan Unsurlar
357
2. Betimleyici ve Değerlendirici Unsurlar
358
3. Suçun Yapısal ve Nitelikli Unsurları
360
4. Maddi ve Manevi Unsurlar
361
V. TİPİKLİĞİN HUKUKA AYKIRILIKLA İLİŞKİSİ
362
VI. TİPİKLİĞİN KUSURLULUKLA İLİŞKİSİ
363
İkinci Alt Bölüm
SUÇUN MADDİ (OBJEKTİF) UNSURLARI
§ 13. HAREKET
366
I. HAREKETİN İÇERİĞİ
366
II. HAREKETİ AÇIKLAYAN TEORİLER
369
A. Ontolojik (Doğal) Hareket Teorileri
372
1. Nedensel Hareket Teorisi
374
2. Amaçsal (Final) Hareket Teorisi
378
3. Sosyal Hareket Teorisi
390
4. Bireysel (Kişisel) Hareket Teorisi
397
B. Normativist Hareket Teorisi
400
C. Hareket Teorilerine İlişkin Görüşümüz
402
1. Teorilerin Karşılaştırılması ve Görüşümüz
402
2. Bilimdeki Güncel Gelişmelerin Hareket Teorisine Etkisi ve Hareketteki Amacın Kökeni ile Anlamı
405
3. Kabul Ettiğimiz Teorilerin Sonuçları
411
III. HAREKETİN İŞLEVLERİ
413
A. Gruplandırma İşlevi
413
B. Tanımlama İşlevi
414
C. Bağlantı İşlevi
414
D. Sınırlama İşlevi
414
1. Hareket Yeteneği ve Kusur Yeteneği Ayrımı
417
2. Mutlak Kuvvetin Etkisi Altında Yapılan Hareketler
418
3. Mücbir Sebebin Etkisi Altında Yapılan Hareketler
419
4. Zorlayıcı Kuvvetin Etkisi Altında Yapılan Hareketler
419
5. Refleks, Spontan, Affekt ve Yarı Otomatik Hareketler
420
a. Refleks Hareket
420
b. Spontan Hareket
421
c. Affekt Hareket
422
d. Yarı Otomatik Hareket
422
6. Hayvanların Hareketleri
423
7. Bilinç Kaybında / Yokluğunda Yapılan Hareketler
423
8. Değerlendirme ve Görüşümüz
424
IV. HAREKETİN NİTELİĞİNE GÖRE SUÇLAR
425
A. Tek ve Çok Hareketli Suçlar
425
1. Tek Hareketli Suçlar
425
2. Çok Hareketli Suçlar
425
a. Birleşmiş Hareketli Suçlar
425
b. Bölünebilen Hareketli Suçlar
426
c. Seçimlik Hareketli Suçlar
428
B. Serbest ve Bağlı Hareketli Suçlar
428
C. Ani ve Kesintisiz (Mütemadi) Hareketli Suçlar
429
1. Genel Olarak
429
2. Mütemadi Suçlarda Devam Eden Unsur ve Mütemadi Suçun Tanımı
431
3. Mütemadi Suçların Gerçekleşme Biçimi ve Varlık Koşulları
432
4. Mütemadi Suçlara Bağlanan Sonuçlar ve Özellikli Durumlar
433
D. İcrai ve İhmali Hareketli Suçlar
434
§ 14. NETİCE
436
I. SUÇUN BAĞIMSIZ BİR UNSURU OLARAK NETİCE
436
II. NETİCENİN İŞLEVLERİ
437
III. SUÇLARIN NETİCEYE GÖRE AYRIMI VE SINIFLANDIRILMASI
439
A. Sırf Hareket Suçu – Neticeli Suç Ayrımı
439
B. Zarar Suçu – Tehlike Suçu Ayrımı
440
1. Zarar Suçu ve Tehlike Suçu Kavramları
440
2. Tehlike Suçlarının Kendi İçerisinde Sınıflandırılması: Soyut Tehlike Suçu – Somut Tehlike Suçu Ayrımı
441
3. Kalkışma (Teşebbüs) Suçları
445
§ 15. NEDENSELLİK BAĞI
448
I. GENEL OLARAK
448
II. NEDENSELLİK BAĞINI AÇIKLAYAN TEORİLER
451
A. Şart (Şartların Eşdeğerliliği) Teorisi
452
1. Şart Teorisinin, “Olmasaydı Olmazdı” (Condictio Sine Qua Non) Formülü ile Uygulanması
452
2. Şart Teorisinin Uygulanmasında Bilimsellik: Kanuni Şart Formülü
456
B. Şart Teorisini Sınırlamak Amacıyla Üretilen Teoriler
459
1. Uygun Neden Teorisi
460
2. Hukuki Önem (İlgi) Teorisi: Şart Teorisinin Tipe Uygunlukla Sınırlandırılması
463
3. Etkin Neden Teorisi
465
III. NEDENSELLİK PROBLEMLERİ
466
A. Alternatif (Çift) Nedensellik
466
B. Kümülatif (Biriken) Nedensellik
468
C. Öne Geçen Nedensellik
470
D. Varsayılan (Hipotetik) Nedensellik
471
E. Alternatif Nedenselliğin Özel Bir Görünümü: Kurul Halinde Verilen Kararlarda Üyelerin Sorumluluğu
473
§ 16. OBJEKTİF İSNADİYET
475
I. GENEL OLARAK
475
A. İsnadiyet Kavramı
475
B. Objektif İsnadiyet Öğretisinin İşlevi
477
C. Objektif İsnadiyet Öğretisinin Çerçevesi
478
II. OBJEKTİF İSNADİYETİ KALDIRAN HALLER
482
A. Hukuken Yasaklanmış (Kınanabilir) Bir Riskin Yaratılmadığı Haller
482
1. İzin Verilen Risk
484
2. Bir Riskin Hukuken Önem Taşımayacak Ölçüde Artırılması
489
3. Riskin Azaltılması
492
B. Neticenin Yaratılan Riskten Kaynaklanmadığı ve Failin Hakimiyetinin Ortadan Kalktığı Haller
494
1. Neticenin Atipik Nedensel Süreç (Bir Doğa Olayı, Tesadüf) Nedeniyle Gerçekleştiği Haller
496
2. Neticenin Mağdurun Hareketi Nedeniyle Gerçekleştiği Haller (Mağdurun Üstlenmesi)
498
3. Neticenin Üçüncü Bir Kişinin Hareketi Nedeniyle Gerçekleştiği Haller (Üçüncü Kişinin Üstlenmesi)
503
a. Uygun İsnadiyet İlişkisi Teorisi
505
b. İsnadiyet İlişkisinin Kesilmesi Teorisi
506
c. Sınırlı Sorumluluk Teorisi (die Theorie der begrenzten Verantwortungsbereiche)
506
C. Normun Koruma Amacına (Alanına) Girmeyen Haller
509
1. Failinin Kendisinin Korunmasına İlişkin Bir Yükümlülük Bulunması
509
2. Failin Özenli Hareket Etmesi Halinde de Neticenin Aynı Şekilde Meydana Gelmesi
511
D. Objektif İsnadiyeti Kaldıran Özellikli Durumlar
513
1. Yükümlülüğe Aykırılık Bağlantısının Bulunması Gereken Haller (Hukuka Uygun Varsayılan Nedensellik Halleri)
513
2. Güven İlkesi
514
III. OBJEKTİF İSNADİYETİN KALDIRILMASINA BAĞLANAN CEZAİ SONUÇLAR
516
IV. GÖRÜŞÜMÜZ VE DÜŞÜNCEMİZ
518
§ 17. FAİL
520
I. SUÇU İŞLEYEN KİŞİ OLARAK FAİL
520
II. ÖZGÜ (MAHSUS) SUÇ
521
A. Gerçek Özgü Suç
521
B. Görünüşte Özgü Suç
522
C. Bizzat Fail Tarafından İşlenebilen Suç
523
III. TÜZEL KİŞİLERİN SUÇUN FAİLİ OLUP OLAMAYACAĞI SORUNU
524
A. Tüzel Kişilerin Ceza Sorumluluğunun Esasını Açıklayan Teoriler
525
1. Varsayım Teorisi
525
2. Gerçeklik Teorisi
526
B. Tüzel Kişilerin Ceza Sorumluluğunun Genel İlkeleri Bakımından Değerlendirilmesi
526
1. Cezaların Şahsiliği İlkesi Açısından Tüzel Kişilerin Sorumluluğu
527
2. Kusur İlkesi Açısından Tüzel Kişilerin Ceza Sorumluluğu
528
3. Hareket Teorisi Açısından Tüzel Kişilerin Ceza Sorumluluğu
528
C. Değerlendirme ve Görüşümüz
529
§ 18. MAĞDUR
533
I. MAĞDUR KAVRAMI
533
A. Genel Olarak
533
B. Mağdur – Suçtan Zarar Gören Ayrımı
534
II. BELLİ BİR MAĞDURU OLMAYAN SUÇLAR
534
§ 19. SUÇUN KONUSU
537
§ 20. SUÇUN NİTELİKLİ UNSURLARI
540
I. NİTELİKLİ UNSUR KAVRAMI
540
II. NİTELİKLİ UNSURLARIN ÇEŞİTLERİ
541
A. Objektif Nitelikli Unsurlar
541
1. Harekete İlişkin Nitelikli Unsurlar
541
a. Hareketin İşleniş Tarzına Göre Nitelikli Unsurlar
541
b. Hareketin İşlediği Yer ve Zamana Göre Nitelikli Unsurlar
543
2. Fail ya da Mağdur Sıfatına İlişkin Nitelikli Unsurlar
543
a. Faile Göre Nitelikli Unsurlar
543
b. Mağdura Göre Nitelikli Unsurlar
543
c. Fail ile Mağdur Arasındaki İlişkiye Göre Nitelikli Unsurlar
544
3. Suçun Konusuna İlişkin Nitelikli Unsurlar
544
B. Sübjektif Nitelikli Unsurlar
545
Üçüncü Alt Bölüm
SUÇUN MANEVİ (BİLİŞSEL/SÜBJEKTİF) UNSURLARI
§ 21. MANEVİ UNSUR KAVRAMI VE SUÇ TEORİSİ İÇİNDEKİ YERİ
546
§ 22. KAST
552
I. KASTIN KAPSAMI VE UNSURLARI
552
A. Genel Olarak Kast Kavramı ve Unsurları
552
B. Kasttaki Bilmenin Neleri Kapsayacağı Sorunu
554
II. KASTI AÇIKLAYAN TEORİLER
558
A. Tasavvur Teorisi
558
B. İrade Teorisi
560
C. Karma Teori: Bilinç ve İrade Teorisi
562
D. Değerlendirme ve Görüşümüz
563
III. AMAÇ – SAİK UNSURU
565
IV. KASTIN TÜRLERİ
568
A. Doğrudan Kast
568
B. Olası (Gayri Muayyen) Kast
572
1. Tasavvur Teorileri: İmkân (Olanak) Teorisi ve Olasılık Teorisi
574
2. İrade Teorileri: Kayıtsızlık Teorisi ve Kabullenme Teorisi
575
3. Değerlendirme ve Görüşümüz
576
4. Olası Kastta Özel Durumlar
577
5. Olası Kastta Teşebbüs Sorunu
580
V. KASTIN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ
583
A. Ani Kast–Tasarlama Kastı
583
B. Gecikmiş Neticenin Gerçekleşmesi (Dolus Generalis / Weber Kastı)
587
1. Tamamlama Görüşü
589
a. Hareket Görüşü
589
b. Nedensellik Görüşü
590
2. Teşebbüs Görüşü
590
3. Uygunluk Görüşü
590
4. Failin Planını Gerçekleştirmesi Görüşü
592
5. Görüşümüz
593
6. Ters Dolus Generalis Olayları
594
C. Alternatif Kast – Kümülatif Kast
595
VI. KASTIN ARANACAĞI ZAMAN
598
Üçüncü Bölüm
HUKUKA AYKIRILIK
Birinci Alt Bölüm
HUKUK AYKIRILIK UNSURU
§ 23. HUKUKA AYKIRILIK KAVRAMI VE BAZI SUÇ TİPLERİNDE ÖZELLİKLE BELİRTİLMESİNİN İŞLEVİ
603
I. HUKUKA AYKIRILIK KAVRAMI
603
A. Tanım ve Biçimsel – İçeriksel Hukuka Aykırılık Ayrımı
603
B. Yasak Normu – İzin Normu İlişkisi
605
C. Suçun Yapısında Hukuka Aykırılığın Yeri
607
D. Hukuka Aykırılık – Kusurluluk İlişkisi
608
E. Hukuka Aykırılığın İçeriği
610
F. Tipiklik, Hukuka Aykırılığın Karinesidir
610
G. Hukuka Aykırılık Tüm Hukuk Düzeni Açısından Yapılan Bir Değerlendirmedir
612
H. Hukuka Aykırılık – Haksızlık İlişkisi
617
II. HUKUKA AYKIRILIĞIN BAZI SUÇ TİPLERİNDE ÖZELLİKLE BELİRTİLMESİNİN İŞLEVİ
618
A. Genel Olarak
618
B. Hukuka Özel Aykırılık Görüşü
619
C. Eylemin Genelini Değerlendiren Unsurlar Öğretisi ve Bu Ayrıma Dayalı Çözüm
620
D. Bu İfadelerin İşlevsiz Olduğunu İleri Süren Görüş
622
E. Değerlendirme ve Görüşümüz
622
İkinci Alt Bölüm
HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİ
§ 24. HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİNİN GENEL ÇERÇEVESİ
626
I. GENEL OLARAK
626
II. HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİNİN MANEVİ (SÜBJEKTİF) UNSURU: FAİLİN HUKUKA UYGUN DAVRANDIĞINI BİLEREK HAREKET ETMESİ
631
§ 25. GÖREVİN YERİNE GETİRİLMESİ
637
I. KANUN HÜKMÜNÜ YERİNE GETİRME
637
II. AMİRİN HUKUKA UYGUN EMRİNİN İFASI
640
§ 26. MEŞRU SAVUNMA
643
I. GENEL OLARAK
643
II. MEŞRU SAVUNMANIN HUKUKİ NİTELİĞİ
644
III. MEŞRU SAVUNMANIN ŞARTLARI
649
A. Saldırıya İlişkin Şartlar
649
1. Bir Saldırı Bulunmalıdır
649
2. Saldırı Hukuka Aykırı Olmalıdır
653
3. Saldırı Bir Hakka Yönelik Olmalıdır
661
4. Halen Mevcut, Gerçekleşmesi ya da Tekrarı Muhakkak Bir Saldırı Olmalıdır
664
B. Savunmaya İlişkin Şartlar
669
1. Savunmada Zorunluluk Bulunmalıdır
669
2. Savunma Saldırıya ve Saldırgana Karşı Yapılmalıdır
671
3. Savunma ile Saldırı Arasında Orantı Olması
672
IV. ÜÇÜNCÜ KİŞİ YARARINA (YARDIMCI) MEŞRU SAVUNMA
680
A. İnsan Yararına Meşru Savunma
680
B. Devlet Yararına Meşru Savunma
684
C. Hayvan Yararına Meşru Savunma
686
§ 27. HAKKIN KULLANILMASI
688
I. Savunma Dokunulmazlığı
689
II. İfade Özgürlüğü
691
A. Kavram
691
B. İfade Özgürlüğünün İçeriği
692
C. İfade Özgürlüğünün Anlamı ve Uygulaması
693
D. İfade Özgürlüğünün Kullanılması
694
E. Ceza Hukuku Bakımından Önemi
694
§ 28. İLGİLİNİN RIZASI
696
I. GENEL OLARAK
696
II. HUKUKİ NİTELİĞİ
698
III. RIZANIN GEÇERLİ OLMASI İÇİN GEREKEN ŞARTLAR
699
A. İlgili Kişinin Bu Konuda Serbestçe Tasarruf Hakkına Sahip Olması
699
1. Tasarruf Hakkının Olduğu ve Olmadığı Durumlar
699
2. Ötenazi
703
B. İlgili Kişinin Rıza Göstermeye Ehil Olması
705
C. Rıza Açıklamasının Yapılış Şekli
706
IV. VARSAYILAN RIZA
707
V. HİPOTETİK RIZA
708
§ 29. YÜKÜMLÜLÜKLER ÇATIŞMASI
710
Dördüncü Bölüm
KUSURLULUK
Birinci Alt Bölüm
GENEL OLARAK KUSURLULUK
§ 30. KUSURLULUĞUN SUÇ TEORİSİNDEKİ YERİ VE UNSURLARI
713
I. KUSURLULUĞUN TEMELİ
713
A. Kavram: Kusur – Kusurluluk İlişkisi
713
B. Failin Kınanabilirliğine İlişkin Bir Değer Yargısı
715
C. Kınanabilirliğin Temeli Olarak Seküler Ahlak
718
D. Kınanabilirliğin Haksızlık Bilinciyle İlişkisi
723
E. Haksızlık Bilinci, İş Birliği Kavramı ve Kanunu Bilmemenin Mazeret Sayılmaması
724
II. KUSURU AÇIKLAYAN TEORİLER
725
A. Genel Çerçeve
726
B. Psikolojik Kusur Teorisi
727
C. Normatif Kusur Teorisi
729
D. Finalist Görüş
732
E. Yumuşak Kusur Teorisi
734
F. Kast, Kusur, Katı Kusur ve Yumuşak Kusur Teorilerinin Karşılaştırılması ve Cezalandırmaya Etkisi
736
G. Kusur Teorilerinin İhmali Suçlar ve Garantörlük Yükümlülüğü Bakımından Doğurduğu Sonuçlar
739
III. KUSURUN UNSURLARI
745
A. Kusur Yeteneği
745
B. Haksızlık Bilinci
746
C. Beklenebilirlik
748
§ 31. KUSURU ETKİLEYEN NEDENLER
749
I. TERMİNOLOJİ SORUNU
749
II. TCK’DA KUSURU ETKİLEYEN NEDENLER
750
III. KUSURLULUĞU ETKİLEYEN HÂLLERİN SUÇ SİSTEMATİĞİNDEKİ YERİ VE İNCELEME SIRASI
751
İkinci Alt Bölüm
KUSURU KALDIRAN VEYA AZALTAN NEDENLER
§ 32. YAŞ KÜÇÜKLÜĞÜ
754
I. GENEL OLARAK
754
II. BİRİNCİ GRUP YAŞ KÜÇÜKLÜĞÜ: 12 YAŞINI TAMAMLAMAMIŞ ÇOCUKLAR
755
III. İKİNCİ GRUP YAŞ KÜÇÜKLÜĞÜ: 12 YAŞINI TAMAMLAMIŞ 15 YAŞINI TAMAMLAMAMIŞ ÇOCUKLAR
757
IV. ÜÇÜNCÜ GRUP YAŞ KÜÇÜKLÜĞÜ: 15 YAŞINI TAMAMLAMIŞ 18 YAŞINI TAMAMLAMAMIŞ ÇOCUKLAR
759
§ 33. AKIL HASTALIĞI
762
I. AKIL HASTALIĞININ KUSUR YETENEĞİNE ETKİSİNİ BELİRLEYEN SİSTEMLER
763
A. Biyolojik Sistem
763
B. Psikolojik Sistem
763
C. Karma Sistem
764
II. TCK’DA AKIL HASTALIĞININ KUSURA ETKİSİ
764
§ 34. SAĞIR VE DİLSİZLİK
768
§ 35. GEÇİCİ NEDENLER ALKOL VEYA UYUŞTURUCU MADDE ETKİSİ ALTINDA BULUNMA
770
I. GEÇİCİ NEDEN KAVRAMI
770
II. GEÇİCİ NEDEN KABUL EDİLEBİLECEK DURUMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
771
III. SEBEBİNDE SERBEST HAREKET (ACTIONE LIBERA IN CAUSA) KURAMI
773
IV. SEBEBİNDE SERBEST HAREKET KURAMINI AÇIKLAYAN GÖRÜŞLER
774
A. Hareketin Öne Alınması Teorisi/Önceden Yüklenme Teorisi
774
B. Dolaylı Faillik/Araç Teorisi
775
C. İstisna Teorisi
777
D. Değerlendirme ve Görüşümüz
779
V. İSTEMSİZ ALINAN ALKOL YA DA UYUŞTURUCU ETKİSİYLE SARHOŞLUK
780
VI. İSTEMLİ ALINAN ALKOL YA DA UYUŞTURUCU ETKİSİYLE SARHOŞLUK
781
VII. ALKOL YA DA UYUŞTURUCU MADDE BAĞIMLILARINDA KUSUR YETENEĞİNİN SUÇA ETKİSİ
782
§ 36. HAKSIZ TAHRİK
783
I. HAKSIZ TAHRİKİN HUKUKİ NİTELİĞİ
784
II. HAKSIZ TAHRİKİN ŞARTLARI
785
A. Tahrik Eden Bir Eylemin Bulunması
786
B. Tahrik Eden Eylemin Haksız Olması
787
C. Failin Tahrik Eden Haksız Eylem Sebebiyle Hiddet veya Şiddetli Elem İçerisinde Olması
788
D. Suçun, Hiddet ve Şiddetli Elem Etkisi Altında İşlenmiş Olması
789
E. Failin Hareketinin Tahrikte Bulunan Kişiye Yönelik Olması
790
III. HAKSIZ TAHRİKTE ÖZEL DURUMLAR
792
A. Haksız Tahrik ve Meşru Savunma
793
B. Haksız Tahrik ve Tasarlama
793
C. Haksız Tahrik ve Kan Gütme ile Töre Saikleri
794
IV. HAKSIZ TAHRİKİN SONUCU
795
§ 37. CEZA SORUMLULUĞUNU KALDIRAN HALLERDE SINIRIN AŞILMASI (M. 27/1)
796
I. HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİNDE SINIRIN KAST OLMAKSIZIN AŞILMASI
796
II. HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİNDE SINIRIN KAST OLMAKSIZIN AŞILMASI İLE MEŞRU SAVUNMADA SINIRIN AŞILMASININ FARKI
798
Üçüncü Alt Bölüm
MAZERET NEDENLERİ
§ 38. MAZERET NEDENİ KAVRAMI VE HUKUKİ NİTELİĞİ
800
I. MAZERET NEDENİ KAVRAMI VE ORTAYA ÇIKIŞI
800
II. HUKUKİ NİTELİĞİ
802
A. Mazeret Nedeninin Ceza Sorumluluğunu Etkileyen ya da Kaldıran Diğer Hallerden Farkları ve Bağımsız Bir Hal Olarak Kabul Edilmesi Gerekliliği
802
B. Mazeret Nedeninin Temeli: Beklenebilirlik
804
C. Mazeret Nedeninin Türk Ceza Hukuku Öğretisindeki Yeri
808
§ 39. ZORUNLULUK HALİ
810
I. GENEL OLARAK
810
II. ZORUNLULUK HALİNİN ŞARTLARI
814
A. Tehlikeye İlişkin Şartlar
814
1. Ağır Bir Tehlikenin Varlığı
814
2. Mevcut ve Muhakkak Bir Tehlikenin Varlığı
815
3. Tehlikenin Kişinin Kendisinin ya da Başkasının Bir Hakkına Yönelik Olması
816
B. Korunmaya İlişkin Şartlar
816
1. Tehlikenin Başka Türlü Bertaraf Edilememesi
817
2. Korunma Davranışı ile Tehlikenin Ağırlığı Arasında Orantı Bulunması
818
C. Kurtarma İsteği (Sübjektif Unsur)
819
D. Beklenebilirliği Etkileyen Haller
819
1. Tehlikeye Bilerek ve Bizzat Sebebiyet Verilmemesi
820
2. Tehlikeye Göğüs Germeyi Gerektiren Özel Bir Hukuki İlişkinin Bulunmaması
821
III. ZORUNLULUK HALİ VE MEŞRU SAVUNMA ARASINDAKİ FARKLAR
822
§ 40. HUKUKA AYKIRI VE FAKAT BAĞLAYICI EMRİN YERİNE GETİRİLMESİ
824
I. GENEL OLARAK
824
II. AMİRİN EMRİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELERİN ELEŞTİRİSİ
826
§ 41. MEŞRU SAVUNMADA SINIRIN AŞILMASI (M. 27/2)
830
I. GENEL OLARAK
830
II. HUKUKİ NİTELİĞİ
830
III. SINIRIN AŞILDIĞI DURUMLAR
832
IV. HAKSIZ TAHRİKTEN AYRIMI
835
V. HATA HALİNDEN AYRIMI
836
§ 42. CEBİR VE TEHDİT NEDENİYLE FAİLİN İRADE YETENEĞİNİN ETKİLENMESİ
838
Beşinci Bölüm
HATA (YANILMA)
§ 43. HATANIN ANLAMI VE TÜRLERİ
841
I. GENEL OLARAK
841
II. KASTI KALDIRAN HATA HALLERİ
843
A. Tipikliğin Maddi Unsurlarında Hata
845
1. Eşdeğer ve Eşdeğer Olmayan Hata Halleri
848
2. Seçimlik Hareketli Suç Tiplerine İlişkin Hata
851
3. Tersine Unsur Hatası, Çifte Tersine Hata ve İşlenemez Suç (Elverişsiz Teşebbüs) Halleri
852
B. Suçun Nitelikli Unsurlarında Hata
854
C. Hukuka Uygunluk Nedenlerinin Maddi Koşullarında Hata
855
III. KUSURLULUĞU ETKİLEYEN NEDENLERDE HATA
859
A. Kusurluluğu Kaldıran veya Azaltan Nedenlerin Maddi Unsurlarında Hata
859
B. Haksızlık (Yasak) Hatası
861
1. Genel Olarak
861
2. Haksızlık Bilinci Kavramı ve Haksızlık Hatası ile İlişkisi
862
3. Hukuka Uygunluk Nedeninin Varlığında Hata
864
4. Haksızlık Hatasına Bağlanan Sonuçlar
867
IV. HATANIN OBJEKTİF CEZALANDIRILABİLME KOŞULLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
868
§ 44. HEDEFTE SAPMA
870
Altıncı Bölüm
SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ
§ 45. İHMALİ HAREKET
875
I. İHMALİ HAREKETLE İŞLENEN SUÇLAR
876
A. Gerçek İhmali Suç
876
B. Görünüşte (Gerçek Olmayan) İhmali Suç
878
1. Kavram, Hukuki Niteliği ve Unsurları
878
2. Hareketin İcraya Eşdeğer Sayılmasının Şartları
879
a. Neticeyi Önleme Yükümlülüğü (Garantörlük)
879
b. Neticenin Önlenebilirliği (Hipotetik Nedensellik)
882
c. Objektif İsnadiyet
884
d. İhmalin İcraya Eşdeğerliği
886
3. Neticeyi Önleme Yükümlülüğünün Kaynakları
889
a. Hukuki Bir Düzenlemeden Kaynaklanan Garantörlük Statüsü
889
i. Evlilik ve Ebeveynlik İlişkisinden Kaynaklanan Yükümlülük
890
ii. Devletin (Kamu Görevlilerin) Koruma Yükümlülüğü
892
b. Sözleşmeden Kaynaklanan Garantörlük Statüsü
894
i. Sözleşmeden Doğan Garantörlüğün Hukuki Temeli
894
ii. Sözleşmenin Kurulması ve Güven Teorisi
895
iii. Görevin Fiilen Üstlenilmesi Şartı
896
iv. Fiilen Üstlenme Şartının İstisnaları
898
v. Garantörlüğün Başlangıcı ve Sona Ermesi
900
vii. Sağlık Mesleği Mensuplarının Özel Durumu
902
c. Ön Gelen Tehlikeden Kaynaklanan Garantörlük Statüsü
904
4. Görünüşte İhmali Suçların Kanuni Dayanağı
907
5. Görünüşte İhmali Suçlar Sınırlı Sayıda Mıdır?
910
6. Garantörlük ile m. 82/1–(e)'deki Nitelikli Hal Arasındaki İlişki
913
II. İHMALİ SUÇUN TİPİKLİĞİ
916
A. Neticenin Gerçekleşmesi Tehlikesi ve Hareket Yükümlülüğünün Doğması
916
B. Garantörden Beklenen Hareketin Niteliği
917
C. Bireysel Hareket İmkânı
918
D. İhmali Suçun Tipikliğinin Yapısı
919
III. İHMALİ HAREKETTE NEDENSELLİK
919
A. Gerçek İhmali Suçlarda Nedensellik
920
B. Görünüşte İhmali Suçlarda Nedensellik Sorunu
920
C. Şart Teorisinin İhmali Hareket Bakımından Yetersizliği
921
D. Adeta Nedensellik (Quasikausalität)
922
E. Yükümlülüğe Uygun Alternatif Davranışın Varsayımsal Olarak Eklenmesi
922
F. Yargıtay’ın Adeta Nedensellik Yaklaşımı
923
G. Nedensellik ile Objektif İsnadiyet Arasındaki İlişki
924
IV. İHMALİ SUÇLARDA TEŞEBBÜS
924
A. Gerçek ve Görünüşte İhmali Suçlar Bakımından Teşebbüs
924
B. Görünüşte İhmali Suçta Teşebbüsün Başlangıç Anı
927
1. Son Mümkün Müdahale Teorisi
928
2. İlk Mümkün Kurtarma Müdahalesi Teorisi
928
3. Hukuksal Değerin Doğrudan Tehlikeye Düşmesi Teorisi
929
4. Görüşümüz
930
V. İHMALİ DAVRANIŞIN CEZA POLİTİKASINA VE YAPTIRIM TEORİSİNE ETKİSİ
931
§ 46. TAKSİR
933
I. KAVRAM OLARAK TAKSİR
933
A. Kast ile Taksir Arasındaki İlişki
933
B. Taksirin Suç Sistematiğindeki Yeri
934
C. Taksirin Kanuni Olarak Tanımlanması Sorunu
935
D. Taksirin Esası: Dikkat ve Özen Yükümlülüğüne Aykırılık
935
E. Taksirin Bağlantı Noktası: Netice mi, Suçun Bütün Maddi Unsurları mı?
936
II. TAKSİRİN HUKUKİ YAPISINA DAİR GÖRÜŞLER VE SONUÇLARI
937
A. İkili Özen Yükümlülüğünün İhlali Olarak Taksirli Suç
937
B. Finalist Teorinin Taksire Yaklaşımı
939
C. Haksızlık ve Kusurluluktan Oluşan Yapısıyla Taksirli Suç
940
1. Klasik (Nedensel) Teori
943
2. Neo–Klasik Teori
944
3. Modern Öğreti
944
III. TAKSİRLİ SUÇLARIN SİSTEMATİĞİ VE UNSURLARI
947
A. Hareket
948
B. Neticeye Sebebiyet Verme
949
C. Objektif Özen Yükümlülüğünün İhlali
951
1. Objektif Özen Yükümlülüğünün İçeriği ve Ölçütü
951
2. Özen Yükümlülüğünün Sınırlandırılması
953
D. Neticenin Objektif İsnat Edilebilirliği
955
1. Neticenin Objektif Öngörülebilirliği
955
2. Yükümlülüğe Aykırılık Bağı
956
3. Normun Koruma Alanı
958
4. Objektif İsnadiyet Alanında Ortaya Çıkan Problemler
959
a. Mağdurun Eklenen Davranışı (Sorumluluk Gerektirmeyen Kendine Zarar Verme ya da Kendini Tehlikeye Sokma)
959
b. Kasıtlı ya da Kusurlu Üçüncü Kişinin Araya Girmesi
962
c. Failin Taksirli Davranışına Bir Başkasının Taksirli Davranışının Eklenmesi
965
E. Taksirli Suçta Kusurluluk
966
1. Objektif Özen Yükümlülüğünün Bilinebilirliği ve Yerine Getirilebilirliği
967
2. Özen Yükümlülüğüne Uymanın Failden Beklenebilirliği
968
IV. TAKSİRİN TÜRLERİ
969
A. Basit Taksir
969
B. Bilinçli Taksir
970
V. HAKSIZ TAHRİK VE TAKSİRLİ SUÇLAR
972
VI. TAKSİRLİ SUÇLARDA KİŞİSEL CEZASIZLIK SEBEBİ VE CEZADA İNDİRİM YAPILMASINI GEREKTİREN KİŞİSEL SEBEP
973
VII. SINIR OLAYLAR: İHMALİ HAREKETLE İŞLENEN TAKSİRLİ SUÇLAR
975
A. Tipiklik Kapsamında Ele Alınan Yaklaşımlar
977
1. Normatif Yaklaşım Olarak Kınanabilirliğin Odağı
977
2. Natüralist Ontolojik Yaklaşım
979
B. İçtima Çözümü
980
C. Görüşlerin Taksirli Suçlarda Yetersizliği
980
D. Taksir ve İhmal Kavramlarının Karıştırılması
981
E. Yargıtay’ın Yaklaşımı
983
F. Öğretide Benzer Yaklaşımlar
985
G. Taksir ve İhmalin Eşit Kabul Edilmemesi Konusundaki Görüşümüz
986
H. Genel Hükümler Kapsamında Açık Bir Düzenlemeye İhtiyaç Olması
988
§ 47. KAST – TAKSİR KOMBİNASYONLARI: NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇ
991
I. NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇUN YAPISI VE UNSURLARI
993
A. Neticenin Objektif Yüklenebilirliği
998
B. Neticenin Sübjektif Yüklenebilirliği
999
II. NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇTA ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER
1001
A. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Suçta Teşebbüs Sorunu
1001
1. Failin Temel Suç Tipine Teşebbüs Etmesi Ancak Taksirle Özel Neticenin Gerçekleşmesine Sebep Olması
1002
2. Failin Ağırlaşmış Neticeye Teşebbüs Etmesi
1005
3. Temel Suçun Teşebbüs Aşamasında Kalması ve Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Halin Olmaması
1006
B. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Suçlara İştirak Sorunu
1006
§ 48. TEŞEBBÜS
1009
I. GENEL OLARAK
1009
II. TEŞEBBÜSÜN CEZALANDIRILMASININ NEDENİNE DAİR TEORİLER
1010
A. Objektif Teori
1010
B. Sübjektif Teori
1012
C. Etki Teorisi
1012
D. TCK’nın Benimsediği Yaklaşım
1013
III. TEŞEBBÜSÜN ŞARTLARI
1014
A. Ön Değerlendirme: Suçun Tamamlanmamış Olması ve Suç Tipinin Teşebbüse Elverişliliği
1015
B. Kasten İşlenen Bir Suçun ve Bu Suçu İşlemeye Yönelik Kastın Varlığı
1016
C. Suçun İcrasına Elverişli Hareketlerle Doğrudan Doğruya Başlamak
1018
1. Hazırlık Hareketleri ve Cezalandırılmama Sebebi
1018
2. Elverişli Hareket
1021
3. Mefruz (Kuruntu) Suç
1025
4. İcra Hareketlerine Doğrudan Doğruya Başlama
1026
a. Objektif Teoriler
1027
i. Şekli Objektif Teori
1027
ii. Maddi Objektif Teori
1028
b. Sübjektif Teoriler
1030
c. Karma Teoriler
1031
d. TCK’nın Benimsediği Yaklaşım
1032
5. Tam Teşebbüs–Eksik Teşebbüs Kavramları
1033
6. Birden Fazla Suça Teşebbüs
1035
IV. TEŞEBBÜSTE ÖZELLİKLİ DURUMLAR
1035
V. GÖNÜLLÜ VAZGEÇME
1036
A. Genel Olarak
1036
B. Gönüllü Vazgeçmede Failin Cezalandırılmamasının Nedenini Açıklayan Teoriler
1037
1. Suç Politikası Teorisi
1038
2. Yararlılık Teorisi (Af – Ödül Teorisi)
1039
3. Cezalandırma Amacı Teorisi
1039
4. Hukuk Teorileri
1040
C. Gönüllü Vazgeçmenin Unsurları
1041
1. Suçun Tamamlanmamış Olması
1041
2. Vazgeçmenin İradi ve Gönüllü Olması
1044
3. Gönüllü Vazgeçmeye Dair Sistem
1046
§ 49. İŞTİRAK
1048
I. GİRİŞ
1048
II. SUÇA İŞTİRAKİN HUKUKİ ESASI
1049
III. SUÇA İŞTİRAKTE SORUMLULUĞUN BELİRLENMESİNE YÖNELİK SİSTEMLER
1051
A. Eşitlik Sistemi (Türdeş Faillik)
1051
B. İkilik Sistemi
1052
C. Cezanın Faile Göre Belirlenmesi Sistemi (Sübjektif Sistem)
1053
D. TCK’da Suça İştirak ve Faillik – Şeriklik Ayrımında Benimsenen Sistem
1054
IV. SUÇA İŞTİRAKİN KOŞULLARI
1057
A. Suça Katılanların Birden Fazla Olması
1057
B. Birden Fazla Nedensellik Değeri Taşıyan Hareketin Bulunması
1057
C. Suça İştirak İradesinin Bulunması
1058
D. İşlenişine İştirak Edilen Suçun En Azından Teşebbüs Aşamasına Gelmiş Olması Gerekliliği
1059
V. FAİLLİK
1060
A. Tek Failli ve Çok Failli Suç Ayrımı
1060
1. Tek Failli Suçlar
1060
2. Çok Failli Suçlar
1061
a. Yakınsama Suçları
1062
b. Karşılaşma Suçları
1062
B. Faillik Türleri
1062
1. Müstakil (Doğrudan) Faillik
1063
a. Bizzat İşlenebilen Suçlar
1064
b. Özgü Suçlar
1065
c. Yükümlülük Suçları
1066
2. Müşterek Faillik
1067
a. Genel Olarak
1067
b. Müşterek Failliğin Şartları
1068
i. Suçun İşlenişi Üzerinde Müşterek Hâkimiyet Kurulması
1068
ii. İhmali Hareketle Suça Yapılan Katkının Değeri
1071
aaa) İhmali Hareketle Müşterek Faillik
1071
bbb) İcrai Harekete İhmali Hareketle İştirak
1073
ccc) Hazırlık Hareketleri Müşterek Hakimiyeti Sağlamaz
1075
iii. Birlikte Suç İşleme Kararı
1076
3. Dolaylı Faillik
1081
a. Genel Olarak
1081
b. Dolaylı Failliğin Görünüş Biçimleri
1084
i. Zorlama Yoluyla İradeye Hakimiyet Kurma Şeklinde Dolaylı Faillik
1084
ii. Kusur Yeteneği Bulunmayan Kişinin Araç Olarak Kullanılması Şeklinde Dolaylı Faillik
1087
iii. Araç Kişi Hataya Sevk Edilerek ya da Mevcut Hatasından Yararlanılarak Dolaylı Faillik
1088
iv. İhmali Hareketle Dolaylı Faillik
1091
4. Yan Yana Faillik
1093
VI. ŞERİKLİK
1094
A. Genel Olarak
1094
B. Şerikliğin Cezalandırılmasının Hukuki Esası
1095
C. Şeriklik Türleri
1096
1. Azmettirme
1096
a. Genel Olarak
1096
b. Azmettirmenin Maddi Unsurları
1098
i. Azmettirmenin Konusu
1098
ii. En Az Bir Azmettiren ve Azmettirilenin Bulunması Gerekliliği
1099
iii. Azmettirme Hareketinin Niteliği
1101
iv. Azmettiren ile Azmettirilenin Eylemleri Arasındaki Nedensellik Bağı ve Ortaya Çıkan Neticenin Azmettirene Objektif İsnat Edilebilirliği
1102
v. Azmettirme Eylemi Sonrasında Azmettirilenin Suçun İcrasına Başlamış Olması
1103
c. Azmettirmenin Manevi Unsuru: Azmettirme Kastı
1103
d. Azmettirilenin Kastının Dışına Çıkılması
1104
e. Akim (Sonuçsuz) Kalmış Azmettirme
1106
f. Azmettirmede Cezayı Artıran ve Azaltan Nitelikli Haller
1107
2. Yardım Etme
1109
a. Genel Olarak
1109
b. Maddi Yardım Etme
1111
i. Suç İşlenmesinde Kullanılan Araçları Sağlamak
1111
ii. Suç İşlenmesinden Önce veya İşlenmesi Sırasında Yardımda Bulunarak İcrasını Kolaylaştırmak
1112
c. Manevi Yardım Etme
1112
i. Suç İşlemeye Teşvik Etmek
1112
ii. Suç İşleme Kararını Kuvvetlendirmek
1113
iii. Suçun İşlenmesinden Sonra Yardımda Bulunmayı Vaat Etmek
1113
iv. Suçun Nasıl İşleneceği Konusunda Yol Göstermek
1114
VII. BAĞLILIK KURALI
1114
A. Genel Olarak
1114
B. İştirak Halinde İşlenen Suçlarda Nitelikli Hallerin Geçişi
1116
C. Özgü Suçlarda İştirak
1118
VIII. SUÇA İŞTİRAKTE ÖZELLİKLİ DURUMLAR
1119
A. Suçun Örgütlü Olarak İşlenmesinin İştirake Etkisi
1119
B. Örgütsel Hâkimiyete Dayalı Dolaylı Faillik
1120
C. Suça İştirakte Teşebbüs ve Gönüllü Vazgeçme
1122
§ 50. SUÇLARIN BİRLEŞMESİ (İÇTİMAI)
1125
I. GİRİŞ
1125
A. Genel Olarak
1125
B. Terim ve Kavram
1127
C. Suçların İçtimaının Konusu
1128
1. Kural: Gerçek Birleşme (Cezaların Birleşmesi)
1128
2. İstisna: Suçların Birleşmesi (İçtima)
1128
D. Suçların Çokluğu Kavramının Anlamı
1129
II. HAREKETİN TEKLİĞİ – ÇOKLUĞU AYRIMI
1130
A. Hareket Tekliği – Çokluğu Ayrımında Uygulanacak Kriter
1130
B. Doğal Hareket Kavramı
1131
C. Hukuki Anlamda Hareket Tekliği
1132
1. Tipik (Normatif) Hareket Tekliği
1132
2. Hareketlerin Doğal Tekliği
1133
D. Karşılaştırmalı Hukukta Hareket Tekliği – Çokluğu Ayrımı
1134
III. FİKRİ İÇTİMA (DÜŞÜNSEL BİRLEŞME)
1135
A. Tanımı ve Hukuki Niteliği
1135
B. Fikri İçtimada Tek Ceza Verilmesini Açıklayan Görüşler
1136
1. Hareket Tekliğini Esas Alan Görüş
1137
2. Non Bis In Idem İlkesini Esas Alan Görüş
1137
3. Görüşümüz
1138
C. Fikri İçtimaın Şartları
1139
1. Eylemin Tek Olması
1139
2. Tek Eylemin Birden Fazla Suça Neden Olması – Fikri İçtimanın Türleri
1141
a. Aynı Neviden Fikri İçtima (Aynı Çeşit Düşünsel Birleşme)
1142
b. Farklı Neviden Fikri İçtima (Farklı Çeşit Düşünsel Birleşme)
1147
3. Her Suç Açısından Kovuşturma Şartlarının Gerçekleşmesi ve Cezalandırılabilir Olması
1149
D. Fikri İçtimada Özel Durumlar
1150
E. Hedefte Sapma Halinde Fikri İçtima Uygulaması
1153
F. Fikri İçtimaın Sonuçları
1155
IV. ZİNCİRLEME SUÇ
1156
A. Tanımı ve Hukuki Niteliği
1156
B. Zincirleme Suçun Şartları
1158
1. Birden Çok Eylem Bulunması
1159
2. Eylemlerin Her Birinin Farklı Zamanlarda İşlenmesi
1162
3. Eylemlerin Aynı Suçu Oluşturması
1165
4. Mağdurun Aynı Olması
1167
5. Suçların “Aynı Suç İşleme Kararının İcrası Kapsamında” İşlenmesi
1171
C. Zincirleme Suçun Sonucu
1173
D. Zincirleme Suçun Uygulanamayacağı Durumlar
1174
V. GÖRÜNÜŞTE İÇTİMA (BİRLEŞME)
1176
A. Genel Olarak
1176
B. Görünüşte İçtima İlkeleri ve Türleri
1177
1. Özel Normun Önceliği İlkesi (Özel Norm – Genel Norm İlişkisi)
1177
2. Bir Normun Diğeri Tarafından Tüketilmesi İlkesi (Tüketen – Tüketilen Norm İlişkisi)
1181
a. Genel Olarak
1181
b. Bileşik Suç
1183
i. Genel Olarak
1183
ii. İki Suçun Unsurlarının Birleşerek Bağımsız Bir Suç Haline Gelmesi
1185
iii. Bir Suçun Diğerinin Unsuru ya da Nitelikli Hali Olması
1186
iv. Bileşik Suçlarda Teşebbüs
1190
3. Yardımcı Normun Sonralığı İlkesi
1190
a. Genel Olarak
1190
b. Geçit Suçu
1192
c. Karma Suç
1194
4. Asli Norm – Yardımcı Norm İlişkisi
1195
Yedinci Bölüm
CEZALANDIRILABİLİRLİĞİN SUÇUN UNSURLARI DIŞINDA KALAN ŞARTLARI
§ 51. CEZALANDIRILABİLİRLİĞİN DİĞER ŞARTLARI
1197
I. GENEL OLARAK
1197
II. OBJEKTİF CEZALANDIRILABİLME ŞARTLARI
1198
III. KİŞİSEL CEZASIZLIK NEDENLERİ
1204
IV. CEZAYI KALDIRAN VEYA AZALTAN KİŞİSEL NEDENLER
1206
V. SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA ŞARTLARI
1208
A. Şikâyet
1209
B. İzin, Talep ve Karar
1212
Üçüncü Kitap
YAPTIRIM TEORİSİ
Birinci Bölüm
CEZA
§ 52. CEZALANDIRMANIN AMACI VE CEZANIN TÜRLERİ
1217
I. CEZA KAVRAMI, TARİHÇESİ VE CEZALANDIRMA YETKİSİNİN KAYNAĞI
1218
A. Yaptırım Kavramı ve Yaptırımın İki İzliliği
1218
B. Ceza Hukuku Teorisinin Bir Parçası Olarak “Ceza”
1219
C. Cezanın Tarihsel Gelişim Süreci
1220
D. Cezalandırma Yetkisinin Kaynağı ve Meşruluğu
1226
1. Görüşler ve Sınıflandırılması
1226
2. Cezalandırma Yetkisinin Kaynağı Tartışması
1228
II. CEZALANDIRMANIN AMACI
1232
A. Mutlak Teoriler
1233
1. Kefaret Teorisi
1235
a. İleri Sürdüğü Görüşler
1235
b. Teorinin Eleştirisi
1237
2. Adalet Teorisi
1238
a. Kant’ın Görüşleri
1238
b. Hegel’in Görüşleri
1241
c. Günther Jakobs’un Görüşleri
1244
d. Teorinin Eleştirisi
1244
B. Nispi Teoriler
1246
1. Genel Önleme Teorisi
1247
a. İleri Sürdüğü Görüşler
1247
b. Teorinin Eleştirisi
1250
2. Özel Önleme Teorisi
1251
a. İleri Sürdüğü Görüşler
1251
b. Teorinin Eleştirisi
1252
C. Karma Teoriler
1255
1. Genel Olarak
1255
2. Andreas von Hirsch’in Görüşleri
1257
3. Claus Roxin’in Görüşleri
1257
D. Görüşümüz ve TCK’nın Benimsediği Sistem
1258
III. CEZALANDIRMANIN İLKELERİ VE ÖZELLİKLERİ
1259
A. Cezalandırmanın İlkeleri
1259
1. Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi
1259
2. Cezaların Şahsiliği İlkesi
1260
3. Cezanın Haksızlıkla Orantılı Olması İlkesi
1261
4. Cezanın Kusurla Orantılı Olması İlkesi
1263
5. İnsan Onuruna Uygun Olma İlkesi
1264
B. Cezanın Özellikleri
1267
1. Etkili Olması
1267
2. Bölünebilir ve Bireyselleştirilebilir Olması
1268
3. Geri Alınabilir ve Düzeltilebilir Olması
1268
4. Maliyetinin Düşük Olması
1269
IV. CEZANIN TÜRLERİ
1270
A. Hukuki Niteliklerine Göre Cezalar
1270
B. Hukuksal Değere Göre Cezalar
1270
C. TCK’ya Göre Cezalar
1271
§ 53. ÖLÜM CEZASI
1272
§ 54. HAPİS CEZASI
1274
I. HAPİS CEZASININ TARİHÇESİ
1274
II. HAPİS CEZASININ İNFAZ YÖNTEMLERİ
1278
A. Toplu Halde İnfaz
1278
B. Hücre Sistemi
1279
C. Karma Sistem
1279
D. Dereceli Sistem
1280
E. Panoptikon Sistemi
1281
III. HAPİS CEZASINA İLİŞKİN GÖRÜŞLER
1283
A. Olumlu Görüşler
1283
B. Olumsuz Görüşler
1284
IV. HAPİS CEZASININ TÜRLERİ
1285
A. Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezası
1285
B. Müebbet Hapis Cezası
1286
1. Genel Olarak
1286
2. Yeniden Topluma Kazandırma ve Umut Hakkı Kavramı
1287
C. Süreli Hapis Cezası
1291
D. Kısa Süreli Hapis Cezası ve Kısa Süreli Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar
1292
1. Seçenek Yaptırımlara Çevirme Şartları
1293
a. Hâkimin Takdirine Bağlı Olarak Seçenek Yaptırımlara Çevirme Şartları
1294
b. Seçenek Yaptırıma Çevirme Zorunluluğu ve Şartları
1295
2. Çevirmeye Konu Seçenek Yaptırımlar
1296
a. Adli Para Cezasına Çevirme
1296
b. Diğer Yaptırımlara Çevirme
1296
i. Mağdurun veya Kamunun Uğradığı Zararın Aynen İade, Suçtan Önceki Hale Getirme veya Tazmin Suretiyle Tamamen Giderilmesi
1297
ii. Bir Eğitim Kurumuna Devam Etme
1298
iii. Belirli Yerlere Gitmekten veya Belirli Etkinlikleri Yapmaktan Yasaklanma
1299
iv. Ehliyet ve Ruhsat Belgelerinin Geri Alınması, Belli Bir Meslek ve Sanatı Yapmaktan Yasaklanma
1299
v. Gönüllü Olarak Kamuya Yararlı Bir İşte Çalıştırılma
1299
V. HAPİS CEZASININ SAKINCALARINI GİDERMEYE YÖNELİK KURUMLAR
1300
A. Mahkûmiyet Kararı Verilmesini Engelleyen Kurumlar
1300
1. Önödeme
1300
2. Uzlaştırma
1303
a. Onarıcı Adalet Anlayışı ve Uzlaştırma
1303
b. Uzlaştırmaya Tabi Suçlar ve Uzlaştırma Usulü
1306
3. Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi
1308
a. Genel Olarak
1308
b. Koşulları
1309
i. Kamu Davası Açılmasını Gerektirir Yeterli Şüpheye Ulaşılması
1309
ii. Soruşturulan Suçun Kanunda Gösterilen Suçlardan Olması
1309
iii. Şüphelinin Daha Önce Kasıtlı Bir Suçtan Dolayı Hapis Cezası ile Mahkûm Olmamış Bulunması
1311
iv. Soruşturmanın Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Halinde Şüphelinin Suç İşlemekten Çekineceği Kanaatini Vermesi
1311
v. Şüpheli ve Toplum Açısından Kamu Davasının Açılmasından Daha Yararlı Olma
1311
vi. Mağdurun veya Kamunun Uğradığı Zararın Giderilmesi
1312
c. Kararın Verilmesi, Denetim Süresi ve Neticelenme
1312
4. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
1313
a. Genel Olarak
1313
b. Koşulları
1314
i. İki Yıl veya Daha Az Süreli Hapis ya da Adli Para Cezasına Hükmedilmesi
1314
ii. Daha Önce Kasıtlı Suçtan Mahkûm Olmamış Bulunmak
1315
iii. Kişilik Özellikleri ile Duruşmadaki Tutum ve Davranışları ile Yeniden Suç İşlemeyeceği Hususunda Mahkemede Kanaat Yaratmak
1315
iv. Mağdurun veya Kamunun Uğradığı Zararın Giderilmesi
1316
c. Kararın Verilmesi
1316
d. Denetim Süresi, Hükmün Ortadan Kaldırılması veya Açıklanması
1318
B. Hapis Cezasının İnfazına İlişkin Kurumlar
1319
1. Hapis Cezasının Ertelenmesi
1319
a. Genel Olarak
1319
b. Koşulları
1319
i. Hapis Cezasının İki Yıl veya Daha Az Süreli Olması
1319
ii. Sanığın Daha Önce Kasıtlı Bir Suçtan Dolayı Üç Aydan Fazla Hapis Cezasına Mahkûm Edilmemiş Olması
1320
iii. Sanığın Yeniden Suç İşlemeyeceği Yönünde Mahkemede Kanaat Oluşması
1321
iv. Verilen Zararın Giderilmesi
1321
c. Hapis Cezasının Ertelenmesinin Sonuçları
1322
2. Koşullu Salıverme
1323
a. Genel Olarak
1323
b. Koşulları
1326
i. Hükmedilmiş Hapis Cezasının Belirli Bir Süre Çekilmiş Olması
1326
ii. Hükümlünün Bu Süreyi İyi Hal ile Geçirmiş Olması
1328
c. Koşullu Salıverilme Kararı, Sonuçları ve Kararın Geri Alınması
1329
3. Denetimli Serbestlik
1331
VI. HAPİS CEZASININ İNFAZI
1334
A. İnfaza Başlama
1334
1. Hükümlülerin Kuruma Kabulü
1334
2. Hükümlülerin Kuruma Yerleştirilmesi
1336
B. İnfazın Ertelenmesi
1336
1. Hastalık Nedeniyle İnfazın Ertelenmesi
1337
2. Hükümlünün İsteğiyle İnfazın Ertelenmesi
1337
C. Ziyaret, Görüşme ve Haberleşme
1338
D. İnfazın Gevşetilmesi ve İzin
1340
E. Disiplin Cezaları ve Tedbirleri
1341
F. Ödüllendirme
1342
G. Ceza İnfaz Kurumlarının Türleri
1343
§ 55. ADLİ PARA CEZASI
1347
I. KAVRAM
1347
II. ADLİ – İDARİ PARA CEZASI AYRIMI
1348
III. ADLİ PARA CEZASININ BELİRLENMESİ
1348
IV. ADLİ PARA CEZASININ İNFAZI
1351
§ 56. CEZASININ BELİRLENMESİ VE BİREYSELLEŞTİRİLMESİ
1354
I. TEMEL CEZANIN BELİRLENMESİ VE BİREYSELLEŞTİRME
1354
A. Genel Olarak
1354
B. Temel Cezanın Belirlenmesinde Göz Önünde Bulundurulacak Haksızlık ile Bağlantılı Hususlar
1356
C. Failin Kast veya Taksire Dayalı Kusurunun Ağırlığı
1358
D. Olası Kast ve Bilinçli Taksirin Cezaya Etkisi
1359
E. Suçun Nitelikli Hallerinin Uygulanması
1360
II. SONUÇ CEZANIN BELİRLENMESİ VE ETKİ EDEN HUSUSLAR
1360
A. Suçun Özel Görünüş Biçimleri
1361
B. Kusurluluğu Azaltan Nedenler
1362
C. Kişisel Cezasızlık Nedenleri ve Cezayı Kaldıran Kişisel Nedenler
1363
D. Takdiri İndirim Nedenleri
1363
III. CEZALARIN MAHSUBU
1365
İkinci Bölüm
GÜVENLİK TEDBİRLERİ
§ 57. GÜVENLİK TEDBİRİ KAVRAMI VE TÜRLERİ
1367
I. KAVRAM VE UYGULAMA ŞARTLARI
1367
A. Kavram
1367
B. Uygulanma Şartları
1368
1. Tehlikelilik
1368
2. İşlenmiş Bir Suç Bulunması
1369
3. Kanunilik
1370
4. Mahkeme Kararı
1370
II. BELLİ HAKLARI KULLANMAKTAN YOKSUN BIRAKMA
1370
III. MÜSADERE
1373
A. Eşya Müsaderesi
1374
1. Suçla Bağlantılı Eşyanın Müsaderesi
1375
2. Konusu Suç Olan Eşyanın Müsaderesi
1377
B. Kazanç Müsaderesi
1377
IV. ÇOCUKLARA ÖZGÜ GÜVENLİK TEDBİRLERİ
1379
A. Koruyucu ve Destekleyici Tedbirler
1380
B. Yönlendirme Tedbirleri
1380
V. AKIL HASTALARINA ÖZGÜ GÜVENLİK TEDBİRLERİ
1382
VI. TEKERRÜR
1383
A. Genel Olarak
1383
B. Tekerrür Hakkındaki Görüşler
1383
C. Tekerrürün Uygulanma Şartları
1385
1. Daha Önce Verilmiş Bir Mahkûmiyet Kararı
1385
2. Tekerrür Süresi İçinde Yeni Bir Suç İşlenmesi
1386
D. Tekerrürün İstisnaları
1387
E. Tekerrürün Sonuçları
1388
F. Özel Tehlikeli Suçlular
1388
VII. TÜZEL KİŞİLER HAKKINDA UYGULANACAK GÜVENLİK TEDBİRLERİ
1389
Üçüncü Bölüm
DAVA VE CEZA İLİŞKİSİNİ SONA ERDİREN DURUMLAR
§ 58. CEZA SORUMLULUĞUNU ORTADAN KALDIRAN SEBEPLER
1393
I. SANIĞIN VEYA HÜKÜMLÜNÜN ÖLÜMÜ
1393
A. Sanığın Ölümü
1394
B. Mahkûmun (Hükümlünün) Ölümü
1394
II. AF
1395
A. Affın Çeşitleri
1396
1. Genel Af
1396
2. Özel Af
1397
III. ZAMANAŞIMI
1398
A. Genel Bilgiler
1398
B. Hukuki Niteliği
1399
C. Dava Zamanaşımı
1400
1. Genel Bilgiler
1400
2. Zamanaşımı Süreleri ve TCK’nın Benimsediği Sistemde Zamanaşımının Hesaplanması
1401
3. Aynı Fiilden Dolayı Yeniden Yargılama Halinde Zamanaşımı Süresi
1403
4. Zamanaşımının İşlemeye Başlama Anı
1403
5. Dava Zamanaşımın Durması veya Kesilmesi
1404
a. Dava Zamanaşımının Durması
1405
b. Dava Zamanaşımın Kesilmesi
1406
D. Ceza Zamanaşımı
1407
1. Genel Bilgiler
1407
2. Zamanaşımı Süreleri
1407
3. Zamanaşımının İşlemeye Başlama Anı
1409
4. Ceza Zamanaşımının Durması ve Kesilmesi
1409
a. Ceza Zamanaşımının Durması
1409
b. Ceza Zamanaşımının Kesilmesi
1410
5. Ceza Zamanaşımı ve Hak Yoksunlukları
1410
IV. ŞİKÂYETTEN VAZGEÇME
1411
Dördüncü Kitap
CEZA KANUNLARININ ULUSLARARASI ALANDA UYGULANMASI VE ULUSLARARASI CEZA HUKUKU
Birinci Bölüm
YER BAKIMINDAN UYGULAMA
§ 59. CEZA NORMLARININ YER BAKIMINDAN UYGULANMASI
1415
I. ÜLKESELLİK (MÜLKİLİK) İLKESİ
1415
A. Kavram
1415
B. Ülke Kavramı
1417
C. Suçun İşlendiği Yerin Saptanması
1420
1. Genel Olarak
1420
2. Suçun İşlendiği Yerin Belirlenmesinde Sorunlu Durumlar
1422
a. Teşebbüs Aşamasında Kalan Suçlar
1422
b. İhmali Hareketle İşlenen Suçlar
1423
c. İştirak Halinde İşlenen Suçlar
1423
d. Transit Suçlar
1424
e. İnternet Aracılığıyla İşlenen Suçlar
1425
D. Yabancı Ülkede Verilen Hükmün Varlığı (Non bis in idem İlkesi)
1428
II. KİŞİSELLİK İLKESİ
1430
A. Kavram
1430
B. Faile Göre Kişisellik İlkesi
1431
C. Mağdura Göre Kişisellik İlkesi
1432
III. KORUMA (GERÇEKLİK) İLKESİ
1433
A. Görev Suçları (TCK m. 10)
1434
B. Türkiye Zararına İşlenen Suçlar (TCK m. 12/1)
1435
C. Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar (TCK m. 13/1–b)
1435
IV. EVRENSELLİK İLKESİ
1436
V. İKAME YARGI İLKESİ
1437
VI. YER BAKIMINDAN UYGULAMADA ÖZELLİK GÖSTEREN KONULAR
1438
A. Mahsup
1438
B. Yabancı Mahkûmiyet Kararından Doğan Hak Yoksunlukları
1439
C. Yabancı Normun Göz Önünde Bulundurulması
1441
1. Ceza Hukukunda Yabancı Normun Uygulanabilirliği Sorunu
1441
2. Türk Hukukunda Durum
1442
§ 60. GERİ VERME
1443
I. GERİ VERME KAVRAMI
1443
A. Kavram ve Hukuki Nitelik
1443
B. Sığınma ve Geri Verme İlişkisi
1444
C. Sınır Dışı Etme ve Geri Verme İlişkisi
1445
D. Takas ve Geri Verme İlişkisi
1445
II. GERİ VERMENİN KAYNAKLARI VE BİRBİRLERİYLE İLİŞKİSİ
1445
III. GERİ VERMENİN ŞARTLARI
1447
A. Eyleme İlişkin Şartlar
1447
1. Geri Vermeye Konu Suçun Belirli Bir Ağırlıkta ve Çifte Cezalandırılabilir Olması
1447
2. Suçun Türkiye veya Türk Vatandaşının Zararına İşlenmemiş Olması
1448
3. Suç Hakkında Yargılama Engeli Bulunmaması
1448
4. Talebin Ölüm Cezası veya İnsan Onuru ile Bağdaşmayan Bir Ceza Gerektiren Suçla İlgili Olmaması
1449
5. Suçun Türkiye’nin Yargılama Yetkisinin Dışında Olması
1450
6. Suçun Düşünce Suçu, Siyasi Suç, Sırf Askeri Suç veya Mali Suç Niteliğinde Olmaması
1450
a. Düşünce Suçu
1450
b. Siyasi Suç veya Siyasi Suçla Bağlantılı Suç
1451
i. Siyasi Suç Kavramı
1452
ii. Siyasi Suç Kapsamında Görülmeyen Eylemler
1452
c. Sırf Askeri Suç
1454
d. Mali Suç
1454
7. Eylemin Ağırlığı ile Geri Vermeden Doğacak Mağduriyet Arasında Orantı Olması
1455
B. Faile İlişkin Şartlar
1455
1. Türk Vatandaşı Olmamak
1455
2. Talep Eden Ülkede Ayrımcılığa Uğrama Şüphesi Bulunmaması
1456
C. Özel Koşullarda Geri Verme ve Takas
1457
IV. GERİ VERMENİN USULÜ
1458
A. Türkiye’nin Geri Verme Talebinde İzlenen Usul
1459
B. Türkiye’ye Yöneltilen Geri Verme Taleplerinde İzlenecek Usul
1459
V. GERİ VERMEDE ÖZELLİK (HUSUSİLİK) İLKESİ
1462
İkinci Bölüm
ULUSLARARASI CEZA HUKUKU
§ 61. ULUSLARARASI SUÇLAR
1465
I. ULUSLARARASI CEZA HUKUKU KAVRAMI
1465
II. ULUSLARARASI CEZA HUKUKUNUN KAYNAKLARI
1466
III. ULUSLARARASI SUÇLAR
1466
A. Uluslararası Suç Kavramı
1466
B. Uluslararası Suçlar
1468
1. Soykırım
1468
2. İnsanlığa Karşı Suçlar
1469
3. Savaş Suçları
1470
4. Saldırganlık Suçları (Barışa Karşı Suçlar)
1471
§ 62. ULUSLARARASI CEZA YARGILAMALARI
1473
I. ULUSLARARASI CEZA YARGILAMALARININ İLK ÖRNEKLERİ
1473
II. ROMA STATÜSÜ VE ULUSLARARASI CEZA MAHKEMESİ
1475
III. ULUSLARARASI CEZA MAHKEMESİNİN YARGI YETKİSİ
1477
Kaynakça
1481
Kavram Dizini
1539
Prof. Dr. Murat Volkan Dülger
İçindekiler
4. Baskıya Önsöz
7
3. Baskıya Önsöz
8
2. Baskıya Önsöz
9
Önsöz
10
Kısaltmalar
45
Birinci Kitap
CEZA HUKUKUNA GİRİŞ
Birinci Bölüm
CEZA HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI VE İLKELERİ
§ 1. CEZA HUKUKUNUN İŞLEVİ HUKUK DÜZENİ İÇİNDEKİ YERİ VE DİĞER HUKUK DALLARIYLA İLİŞKİSİ
51
I. SUÇ CEZA VE CEZA HUKUKU
51
A. Ceza (Suç) Normunun Yapısı
51
B. Ceza Hukukunun Muhakeme Hukuku ve İnfaz Hukuku İle Ayrılması
58
C. Devletin Cezalandırma Yetkisi
59
D. Ceza Hukukunun Tanımı, Konusu ve Yaptırım Sistemi
60
E. Ceza Hukuku Terimi ve Alanın Adlandırılması
61
II. CEZA HUKUKUNUN İŞLEVİ
62
A. Ceza Hukukunun Toplumsal İşlevi
62
1. Sosyal Bir Olgu Olarak Ceza Hukukunun İşlevi
62
2. Sosyal Bir İşlev Olarak Ceza Hukukuyla Korunan Hukuksal Değer
64
a. Hukuksal Değerin Anlamı
64
b. Hukuksal Değerin İşlevleri
66
c. Hukuksal Değer – Suçun (Hukuki) Konusu Ayrımı
74
d. Korunan Hukuksal Değerin Değişikliğe Uğraması
77
3. TCK’ya Göre Ceza Kanununun Amacı
80
4. Özgürlükçü Ceza Hukukunun Amacı
81
B. Bir Bilim Dalı Olarak Ceza Hukukunun İşlevi
83
C. Ceza Hukuku Genel Hükümler Dersinin İşlevi ve Amacı
86
III. CEZA HUKUKUNUN HUKUK DÜZENİ İÇİNDEKİ YERİ VE DİĞER HUKUK DALLARIYLA İLİŞKİSİ
87
A. Kamu Hukuku İçinde Yer Alan Bir Disiplin Olarak Ceza Hukuku
87
B. Ceza Hukukunun Doğrudan Bağlantılı Disiplinler ile İlişkisi
88
1. Ceza Muhakemesi Hukuku ile İlişkisi
89
2. İnfaz Hukuku ile İlişkisi
92
3. Kabahatler Hukuku ile İlişkisi
94
a. Kabahatlerin Suç Olmaktan Çıkarılması Görüşü
94
b. Suç – Kabahat Ayrımı ve Kabahatler Hukuku
96
4. Kriminoloji, Viktimoloji, Kriminalistik ve Adli Tıp ile İlişkisi
99
C. Ceza Hukukunun Diğer Hukuk Dallarıyla İlişkisi
101
1. Hukuk Felsefesi ve Hukuk Sosyolojisi ile İlişkisi
101
2. Anayasa Hukuku ile İlişkisi
108
3. İdare Hukuku ile İlişkisi
109
4. Devletler Hukuku ile İlişkisi
111
5. Medeni Hukuk ve Borçlar Hukuku ile İlişkisi
114
6. Vergi Hukuku ile İlişkisi
115
§ 2. SUÇ POLİTİKASI VE CEZA HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ
116
I. SUÇ POLİTİKASI VE CEZA HUKUKUNA ETKİSİ
116
II. CEZA HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ
119
A. Hukuk Devleti İlkesi
120
B. Kusur İlkesi
123
1. Kusur Kavramının Ceza Hukukundaki Anlamı Kapsamı ve Dayanağı
123
2. Kusur İlkesi ile İlgili Disiplinlerarası Yaklaşımlar
128
a. Nörobiyolojideki Yaklaşımlar
128
b. Felsefi Yaklaşımlar
130
C. Ceza Hukukunun İkincil (Son Çare/Ultima Ratio) Olma İlkesi
131
D. İnsancıllık (Hümanizm) İlkesi
133
E. Ceza Hukukunun Güvence İşlevi: Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi
135
1. İlkenin Ortaya Çıkışı ve Çerçevesi
135
2. Ceza Hukukunun Özgürleştirici Niteliği
138
3. Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesinden Çıkan Alt İlkeler
139
a. Yasa Dışındaki Bir Hukuk Kaynağı ile Suç Oluşturma, Kaldırma ve Cezayı Değiştirme Yasağı
140
i. Genel Olarak
140
ii. İdarenin Düzenleyici İşlemiyle Suç ve Ceza Konulması Yasağı
140
iii. Olağanüstü Hâl KHK’leri ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
142
b. Örf ve Âdete Dayanarak Suç ve Ceza Konulması Yasağı (Lex Scripta)
146
c. Belirlilik İlkesi (Lex Certa)
149
d. Kıyas (Analoji) ve Kıyasa Yol Açan Genişletici Yorum Yasağı (Lex Stricta)
156
e. Geçmişe Yürüme Yasağı (Lex Praevia)
162
İkinci Bölüm
CEZA HUKUKUNUN KAYNAKLARI VE YORUM YÖNTEMLERİ
§ 3. CEZA HUKUKUNUN KAYNAKLARI
165
I. GİRİŞ
165
II. DOĞRUDAN KAYNAKLAR
165
A. Anayasa
165
B. Uluslararası Sözleşmeler
166
C. Kanunlar
166
1. Türk Ceza Kanunu
166
2. Ceza Hukuku Normu İçeren Diğer Yasalar
167
3. TCK ile Diğer Yasalar Arasında Çelişki Olması Hali
168
a. TCK’nın 5. Maddesinin Uygulama Alanı
168
b. TCK’nın 5. Maddesinin Uygulama Zamanı
169
III. DOLAYLI (YARDIMCI) KAYNAKLAR
171
A. Mahkeme Kararları
171
B. Örf ve Âdet Kuralları
172
C. Öğreti
173
§ 4. CEZA HUKUKUNDA YORUM
174
I. ANTİK RETORİK VE HERMENEUTİĞİN BİR ALT DİSİPLİNİ OLARAK YORUMLAMA
174
II. YORUMUN ANLAMI VE KIYASTAN FARKI
175
III. YORUM YÖNTEMLERİ
177
A. Gramatik (Sözel/Lafzi) Yorum
177
B. Tarihsel Yorum
178
C. Sistematik Yorum
180
D. Amaca Uygun (Teleolojik) Yorum
180
IV. YORUM TÜRLERİ
181
A. Biçimsel Yorum
181
1. Yasama Yorumu
181
2. Yargı Yorumu
183
3. Öğreti Yorumu
184
B. İçeriksel Yorum
185
1. Daraltıcı Yorum
185
2. Genişletici Yorum
188
3. Düzeltici Yorum
189
Üçüncü Bölüm
CEZA HUKUKUNUN UYGULAMA ALANI
§ 5. ZAMAN BAKIMINDAN UYGULAMA
191
I. ZAMAN BAKIMINDAN UYGULAMANIN ANLAMI
191
II. YASALARIN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞİ VE YÜRÜRLÜKTEN KALKIŞI
192
III. ZAMAN BAKIMINDAN UYGULAMADA KURAL
195
IV. GEÇMİŞE YÜRÜME YASAĞI
196
V. FAİLİN LEHİNE OLAN KANUNUN GERİYE YÜRÜMESİ
201
A. Kural
201
1. Ceza Yasaları İleriye Doğru Uygulanır
201
2. Failin Aleyhine Sonuç Doğuran Kanun Geriye Etkili Uygulanamaz
201
3. Failin Lehine Sonuç Doğuran Kanun Geriye Etkili Uygulanır
201
4. Failin Lehine Olan Kanun Belirlenirken Araya Giren Kanunlar Dikkate Alınır
203
B. Failin Lehine Olan Kanunun Belirlenmesi
203
1. Güvenlik Tedbirlerine İlişkin Kurallar
206
2. Zamanaşımı Kuralları
207
C. Failin Lehine Olan Kanunun Uygulanması
208
VI. SÜRELİ VE GEÇİCİ YASALARDA ZAMAN BAKIMINDAN UYGULAMA
210
VII. SUÇUN İŞLENDİĞİ ZAMANIN BELİRLENMESİ
210
A. Ani Suç
211
B. Kesintisiz (Mütemadi) Suç
213
C. Zincirleme (Müteselsil) Suç
214
D. İhmali Suç
214
§ 6. YER BAKIMINDAN UYGULAMA
215
§ 7. KİŞİ BAKIMINDAN UYGULAMA
216
I. KİŞİ BAKIMINDAN UYGULAMANIN ANLAMI
216
II. İÇ HUKUKTAN DOĞAN İSTİSNALAR
217
A. Cumhurbaşkanı’nın Sorumsuzluğu
217
B. Yasama Bağışıklığı
220
1. Yasama Sorumsuzluğu
221
2. Yasama Dokunulmazlığı
224
a. Genel Olarak
224
b. Yasama Dokunulmazlığının Uygulanmadığı İstisnai Durumlar
227
III. ULUSLARARASI HUKUKTAN DOĞAN İSTİSNALAR
232
A. Diplomasi Dokunulmazlığı
232
1. Genel Olarak
232
2. Diplomasi Dokunulmazlığının Hukuki Niteliği ve Sonuçları
234
3. Konsolos ve Konsoloslukların Hukuki Durumu
235
B. Yabancı Askerlerin Dokunulmazlığı
236
1. Genel Olarak
236
2. Dokunulmazlıktan Yararlanacak Kişiler
236
3. Dokunulmazlığın Kapsamı
236
a. Mutlak Yargı Yetkisi
237
b. Öncelikli Yargı Yetkisi
237
Dördüncü Bölüm
CEZA HUKUKUNUN TARİHİ GELİŞİMİ
§ 8. CEZA HUKUKUNUN TARİHİNE GİRİŞ
239
I. CEZA HUKUKUNUN TARİHSEL TEMELLERİ
239
II. İLKEL CEZA HUKUKU DÖNEMİ
243
A. Genel Olarak
243
B. İlkel Dönemde Suç
244
C. İlkel Dönemde Cezalandırma
245
1. Öç Alma Usulü ve Sakıncaları
245
2. Öç Alma Usulüne Getirilen Sınırlamalar
246
III. AVRUPA TOPLUMLARINDA CEZA HUKUKUNUN GELİŞİMİ
248
A. Antik Yunan Hukuku
249
B. Roma Hukuku
253
C. Cermen Hukuku
258
D. Orta Çağ (Kanonik–Kilise) Hukuku
260
E. Müşterek Ceza Hukuku
261
F. Aydınlanma Çağından Günümüze Ceza Hukuku
265
1. Genel Olarak
265
2. Ceza Hukukunda Felsefi Hareketlerin Etkisi – Klasik Okul
267
a. Sözleşmeciler
267
b. Faydacılar
268
c. Adaletçiler
271
d. Karma Görüş – Klasik Okul
272
3. Ceza Hukukunda Deney ve Gözlem – Pozitivist Okul
274
IV. TÜRK TOPLUMLARINDA CEZA HUKUKUNUN GELİŞİMİ
278
A. Cumhuriyet Öncesi Türk Toplumlarında Ceza Hukuku
278
1. Eski Türklerde Ceza Hukuku
278
2. İslamiyet’e Geçişten Sonra Türklerde Ceza Hukuku
279
B. Cumhuriyet Sonrası Türk Toplumunda Ceza Hukuku
281
1. 765 Sayılı Türk Ceza Kanunu Dönemi
281
2. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu Dönemi
282
§ 9. ÇAĞDAŞ CEZA HUKUKU
284
I. XX. YÜZYILDA CEZA HUKUKU
284
A. Modern Ceza Hukuku – Klasik ve Pozitivist Okulların Sentezi
284
B. Liberal ve Otoriter Rejimlerin Sarkacında Ceza Hukuku
286
II. XXI. YÜZYILDA CEZA HUKUKU
289
A. Suçla Mücadelede Önleyici Ceza Hukuku ve Düşman Ceza Hukuku Teorisi
291
B. Dijital Dünyanın Yeni Suçluluk Türleri ve Alanları
297
İkinci Kitap
SUÇ TEORİSİ
Birinci Bölüm
SUÇ TEORİSİNİN TEMELLERİ
§ 10. SUÇ TEORİSİNE GİRİŞ
301
I. SUÇ TEORİSİNİN İNCELEME YÖNTEMİ
301
II. SUÇ TEORİSİNİN GÖREVİ
304
III. SUÇ TEORİSİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ
307
A. I. Dönem (Klasik Suç Teorisi)
308
B. II. Dönem (Neoklasik Suç Teorisi)
309
C. III. Dönem (Finalist Suç Teorisi)
310
D. Günümüzde Hâkim Olan Eklektik Suç Teorisi
312
E. İşlevselci Suç Teorisi
313
IV. SUÇ KAVRAMI VE SUÇUN UNSURLARI
313
V. DAVRANIŞ NORMLARINA UYMAMA: HAKSIZLIK
316
A. Haksızlık Kavramının İçeriği ve Hukuka Aykırılıktan Farkı
316
B. Hareketin Haksızlığı
321
C. Neticenin Haksızlığı
326
D. Değerlendirme ve Görüşümüz
329
§ 11. SUÇUN YAPISINI AÇIKLAYAN TEORİLER
334
I. GENEL OLARAK
334
II. KLASİK SUÇ TEORİSİ
336
III. NEO KLASİK SUÇ TEORİSİ
339
IV. AMAÇSAL (GAİ, FİNALİST) SUÇ TEORİSİ
341
V. TELEOLOJİK SUÇ TEORİSİ
344
VI. NEGATİF SUÇ UNSURLARI TEORİSİ (BÜTÜNCÜL HAKSIZLIK TEORİSİ)
346
İkinci Bölüm
TİPİKLİK
Birinci Alt Bölüm
GENEL OLARAK TİPİKLİK
§ 12. TİPİKLİK KAVRAMI, TİPİKLİĞİN İŞLEVİ VE ÖZELLİKLERİ
349
I. TİPİKLİK KAVRAMI
349
II. TİPİKLİĞİN TANIMI VE GÖREVİ
350
III. SUÇUN SOYUT TANIMI OLARAK TİPİKLİK
351
A. Geniş Anlamda Tipiklik
352
B. Dar Anlamda Tipiklik
352
C. Tipikliğin İşlevleri
352
1. Sınırlandırma İşlevi
353
2. Ayırma İşlevi
354
3. Uyarma İşlevi
354
4. Eğitme İşlevi
354
5. Karine İşlevi
355
IV. TİPİKLİĞİN YAPISI
355
A. Tipikliği Oluşturan Unsurlar
355
B. Tipikliği Oluşturan Unsurların Sınıflandırılması
357
1. Yazılı Olan ve Olmayan Unsurlar
357
2. Betimleyici ve Değerlendirici Unsurlar
358
3. Suçun Yapısal ve Nitelikli Unsurları
360
4. Maddi ve Manevi Unsurlar
361
V. TİPİKLİĞİN HUKUKA AYKIRILIKLA İLİŞKİSİ
362
VI. TİPİKLİĞİN KUSURLULUKLA İLİŞKİSİ
363
İkinci Alt Bölüm
SUÇUN MADDİ (OBJEKTİF) UNSURLARI
§ 13. HAREKET
366
I. HAREKETİN İÇERİĞİ
366
II. HAREKETİ AÇIKLAYAN TEORİLER
369
A. Ontolojik (Doğal) Hareket Teorileri
372
1. Nedensel Hareket Teorisi
374
2. Amaçsal (Final) Hareket Teorisi
378
3. Sosyal Hareket Teorisi
390
4. Bireysel (Kişisel) Hareket Teorisi
397
B. Normativist Hareket Teorisi
400
C. Hareket Teorilerine İlişkin Görüşümüz
402
1. Teorilerin Karşılaştırılması ve Görüşümüz
402
2. Bilimdeki Güncel Gelişmelerin Hareket Teorisine Etkisi ve Hareketteki Amacın Kökeni ile Anlamı
405
3. Kabul Ettiğimiz Teorilerin Sonuçları
411
III. HAREKETİN İŞLEVLERİ
413
A. Gruplandırma İşlevi
413
B. Tanımlama İşlevi
414
C. Bağlantı İşlevi
414
D. Sınırlama İşlevi
414
1. Hareket Yeteneği ve Kusur Yeteneği Ayrımı
417
2. Mutlak Kuvvetin Etkisi Altında Yapılan Hareketler
418
3. Mücbir Sebebin Etkisi Altında Yapılan Hareketler
419
4. Zorlayıcı Kuvvetin Etkisi Altında Yapılan Hareketler
419
5. Refleks, Spontan, Affekt ve Yarı Otomatik Hareketler
420
a. Refleks Hareket
420
b. Spontan Hareket
421
c. Affekt Hareket
422
d. Yarı Otomatik Hareket
422
6. Hayvanların Hareketleri
423
7. Bilinç Kaybında / Yokluğunda Yapılan Hareketler
423
8. Değerlendirme ve Görüşümüz
424
IV. HAREKETİN NİTELİĞİNE GÖRE SUÇLAR
425
A. Tek ve Çok Hareketli Suçlar
425
1. Tek Hareketli Suçlar
425
2. Çok Hareketli Suçlar
425
a. Birleşmiş Hareketli Suçlar
425
b. Bölünebilen Hareketli Suçlar
426
c. Seçimlik Hareketli Suçlar
428
B. Serbest ve Bağlı Hareketli Suçlar
428
C. Ani ve Kesintisiz (Mütemadi) Hareketli Suçlar
429
1. Genel Olarak
429
2. Mütemadi Suçlarda Devam Eden Unsur ve Mütemadi Suçun Tanımı
431
3. Mütemadi Suçların Gerçekleşme Biçimi ve Varlık Koşulları
432
4. Mütemadi Suçlara Bağlanan Sonuçlar ve Özellikli Durumlar
433
D. İcrai ve İhmali Hareketli Suçlar
434
§ 14. NETİCE
436
I. SUÇUN BAĞIMSIZ BİR UNSURU OLARAK NETİCE
436
II. NETİCENİN İŞLEVLERİ
437
III. SUÇLARIN NETİCEYE GÖRE AYRIMI VE SINIFLANDIRILMASI
439
A. Sırf Hareket Suçu – Neticeli Suç Ayrımı
439
B. Zarar Suçu – Tehlike Suçu Ayrımı
440
1. Zarar Suçu ve Tehlike Suçu Kavramları
440
2. Tehlike Suçlarının Kendi İçerisinde Sınıflandırılması: Soyut Tehlike Suçu – Somut Tehlike Suçu Ayrımı
441
3. Kalkışma (Teşebbüs) Suçları
445
§ 15. NEDENSELLİK BAĞI
448
I. GENEL OLARAK
448
II. NEDENSELLİK BAĞINI AÇIKLAYAN TEORİLER
451
A. Şart (Şartların Eşdeğerliliği) Teorisi
452
1. Şart Teorisinin, “Olmasaydı Olmazdı” (Condictio Sine Qua Non) Formülü ile Uygulanması
452
2. Şart Teorisinin Uygulanmasında Bilimsellik: Kanuni Şart Formülü
456
B. Şart Teorisini Sınırlamak Amacıyla Üretilen Teoriler
459
1. Uygun Neden Teorisi
460
2. Hukuki Önem (İlgi) Teorisi: Şart Teorisinin Tipe Uygunlukla Sınırlandırılması
463
3. Etkin Neden Teorisi
465
III. NEDENSELLİK PROBLEMLERİ
466
A. Alternatif (Çift) Nedensellik
466
B. Kümülatif (Biriken) Nedensellik
468
C. Öne Geçen Nedensellik
470
D. Varsayılan (Hipotetik) Nedensellik
471
E. Alternatif Nedenselliğin Özel Bir Görünümü: Kurul Halinde Verilen Kararlarda Üyelerin Sorumluluğu
473
§ 16. OBJEKTİF İSNADİYET
475
I. GENEL OLARAK
475
A. İsnadiyet Kavramı
475
B. Objektif İsnadiyet Öğretisinin İşlevi
477
C. Objektif İsnadiyet Öğretisinin Çerçevesi
478
II. OBJEKTİF İSNADİYETİ KALDIRAN HALLER
482
A. Hukuken Yasaklanmış (Kınanabilir) Bir Riskin Yaratılmadığı Haller
482
1. İzin Verilen Risk
484
2. Bir Riskin Hukuken Önem Taşımayacak Ölçüde Artırılması
489
3. Riskin Azaltılması
492
B. Neticenin Yaratılan Riskten Kaynaklanmadığı ve Failin Hakimiyetinin Ortadan Kalktığı Haller
494
1. Neticenin Atipik Nedensel Süreç (Bir Doğa Olayı, Tesadüf) Nedeniyle Gerçekleştiği Haller
496
2. Neticenin Mağdurun Hareketi Nedeniyle Gerçekleştiği Haller (Mağdurun Üstlenmesi)
498
3. Neticenin Üçüncü Bir Kişinin Hareketi Nedeniyle Gerçekleştiği Haller (Üçüncü Kişinin Üstlenmesi)
503
a. Uygun İsnadiyet İlişkisi Teorisi
505
b. İsnadiyet İlişkisinin Kesilmesi Teorisi
506
c. Sınırlı Sorumluluk Teorisi (die Theorie der begrenzten Verantwortungsbereiche)
506
C. Normun Koruma Amacına (Alanına) Girmeyen Haller
509
1. Failinin Kendisinin Korunmasına İlişkin Bir Yükümlülük Bulunması
509
2. Failin Özenli Hareket Etmesi Halinde de Neticenin Aynı Şekilde Meydana Gelmesi
511
D. Objektif İsnadiyeti Kaldıran Özellikli Durumlar
513
1. Yükümlülüğe Aykırılık Bağlantısının Bulunması Gereken Haller (Hukuka Uygun Varsayılan Nedensellik Halleri)
513
2. Güven İlkesi
514
III. OBJEKTİF İSNADİYETİN KALDIRILMASINA BAĞLANAN CEZAİ SONUÇLAR
516
IV. GÖRÜŞÜMÜZ VE DÜŞÜNCEMİZ
518
§ 17. FAİL
520
I. SUÇU İŞLEYEN KİŞİ OLARAK FAİL
520
II. ÖZGÜ (MAHSUS) SUÇ
521
A. Gerçek Özgü Suç
521
B. Görünüşte Özgü Suç
522
C. Bizzat Fail Tarafından İşlenebilen Suç
523
III. TÜZEL KİŞİLERİN SUÇUN FAİLİ OLUP OLAMAYACAĞI SORUNU
524
A. Tüzel Kişilerin Ceza Sorumluluğunun Esasını Açıklayan Teoriler
525
1. Varsayım Teorisi
525
2. Gerçeklik Teorisi
526
B. Tüzel Kişilerin Ceza Sorumluluğunun Genel İlkeleri Bakımından Değerlendirilmesi
526
1. Cezaların Şahsiliği İlkesi Açısından Tüzel Kişilerin Sorumluluğu
527
2. Kusur İlkesi Açısından Tüzel Kişilerin Ceza Sorumluluğu
528
3. Hareket Teorisi Açısından Tüzel Kişilerin Ceza Sorumluluğu
528
C. Değerlendirme ve Görüşümüz
529
§ 18. MAĞDUR
533
I. MAĞDUR KAVRAMI
533
A. Genel Olarak
533
B. Mağdur – Suçtan Zarar Gören Ayrımı
534
II. BELLİ BİR MAĞDURU OLMAYAN SUÇLAR
534
§ 19. SUÇUN KONUSU
537
§ 20. SUÇUN NİTELİKLİ UNSURLARI
540
I. NİTELİKLİ UNSUR KAVRAMI
540
II. NİTELİKLİ UNSURLARIN ÇEŞİTLERİ
541
A. Objektif Nitelikli Unsurlar
541
1. Harekete İlişkin Nitelikli Unsurlar
541
a. Hareketin İşleniş Tarzına Göre Nitelikli Unsurlar
541
b. Hareketin İşlediği Yer ve Zamana Göre Nitelikli Unsurlar
543
2. Fail ya da Mağdur Sıfatına İlişkin Nitelikli Unsurlar
543
a. Faile Göre Nitelikli Unsurlar
543
b. Mağdura Göre Nitelikli Unsurlar
543
c. Fail ile Mağdur Arasındaki İlişkiye Göre Nitelikli Unsurlar
544
3. Suçun Konusuna İlişkin Nitelikli Unsurlar
544
B. Sübjektif Nitelikli Unsurlar
545
Üçüncü Alt Bölüm
SUÇUN MANEVİ (BİLİŞSEL/SÜBJEKTİF) UNSURLARI
§ 21. MANEVİ UNSUR KAVRAMI VE SUÇ TEORİSİ İÇİNDEKİ YERİ
546
§ 22. KAST
552
I. KASTIN KAPSAMI VE UNSURLARI
552
A. Genel Olarak Kast Kavramı ve Unsurları
552
B. Kasttaki Bilmenin Neleri Kapsayacağı Sorunu
554
II. KASTI AÇIKLAYAN TEORİLER
558
A. Tasavvur Teorisi
558
B. İrade Teorisi
560
C. Karma Teori: Bilinç ve İrade Teorisi
562
D. Değerlendirme ve Görüşümüz
563
III. AMAÇ – SAİK UNSURU
565
IV. KASTIN TÜRLERİ
568
A. Doğrudan Kast
568
B. Olası (Gayri Muayyen) Kast
572
1. Tasavvur Teorileri: İmkân (Olanak) Teorisi ve Olasılık Teorisi
574
2. İrade Teorileri: Kayıtsızlık Teorisi ve Kabullenme Teorisi
575
3. Değerlendirme ve Görüşümüz
576
4. Olası Kastta Özel Durumlar
577
5. Olası Kastta Teşebbüs Sorunu
580
V. KASTIN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ
583
A. Ani Kast–Tasarlama Kastı
583
B. Gecikmiş Neticenin Gerçekleşmesi (Dolus Generalis / Weber Kastı)
587
1. Tamamlama Görüşü
589
a. Hareket Görüşü
589
b. Nedensellik Görüşü
590
2. Teşebbüs Görüşü
590
3. Uygunluk Görüşü
590
4. Failin Planını Gerçekleştirmesi Görüşü
592
5. Görüşümüz
593
6. Ters Dolus Generalis Olayları
594
C. Alternatif Kast – Kümülatif Kast
595
VI. KASTIN ARANACAĞI ZAMAN
598
Üçüncü Bölüm
HUKUKA AYKIRILIK
Birinci Alt Bölüm
HUKUK AYKIRILIK UNSURU
§ 23. HUKUKA AYKIRILIK KAVRAMI VE BAZI SUÇ TİPLERİNDE ÖZELLİKLE BELİRTİLMESİNİN İŞLEVİ
603
I. HUKUKA AYKIRILIK KAVRAMI
603
A. Tanım ve Biçimsel – İçeriksel Hukuka Aykırılık Ayrımı
603
B. Yasak Normu – İzin Normu İlişkisi
605
C. Suçun Yapısında Hukuka Aykırılığın Yeri
607
D. Hukuka Aykırılık – Kusurluluk İlişkisi
608
E. Hukuka Aykırılığın İçeriği
610
F. Tipiklik, Hukuka Aykırılığın Karinesidir
610
G. Hukuka Aykırılık Tüm Hukuk Düzeni Açısından Yapılan Bir Değerlendirmedir
612
H. Hukuka Aykırılık – Haksızlık İlişkisi
617
II. HUKUKA AYKIRILIĞIN BAZI SUÇ TİPLERİNDE ÖZELLİKLE BELİRTİLMESİNİN İŞLEVİ
618
A. Genel Olarak
618
B. Hukuka Özel Aykırılık Görüşü
619
C. Eylemin Genelini Değerlendiren Unsurlar Öğretisi ve Bu Ayrıma Dayalı Çözüm
620
D. Bu İfadelerin İşlevsiz Olduğunu İleri Süren Görüş
622
E. Değerlendirme ve Görüşümüz
622
İkinci Alt Bölüm
HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİ
§ 24. HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİNİN GENEL ÇERÇEVESİ
626
I. GENEL OLARAK
626
II. HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİNİN MANEVİ (SÜBJEKTİF) UNSURU: FAİLİN HUKUKA UYGUN DAVRANDIĞINI BİLEREK HAREKET ETMESİ
631
§ 25. GÖREVİN YERİNE GETİRİLMESİ
637
I. KANUN HÜKMÜNÜ YERİNE GETİRME
637
II. AMİRİN HUKUKA UYGUN EMRİNİN İFASI
640
§ 26. MEŞRU SAVUNMA
643
I. GENEL OLARAK
643
II. MEŞRU SAVUNMANIN HUKUKİ NİTELİĞİ
644
III. MEŞRU SAVUNMANIN ŞARTLARI
649
A. Saldırıya İlişkin Şartlar
649
1. Bir Saldırı Bulunmalıdır
649
2. Saldırı Hukuka Aykırı Olmalıdır
653
3. Saldırı Bir Hakka Yönelik Olmalıdır
661
4. Halen Mevcut, Gerçekleşmesi ya da Tekrarı Muhakkak Bir Saldırı Olmalıdır
664
B. Savunmaya İlişkin Şartlar
669
1. Savunmada Zorunluluk Bulunmalıdır
669
2. Savunma Saldırıya ve Saldırgana Karşı Yapılmalıdır
671
3. Savunma ile Saldırı Arasında Orantı Olması
672
IV. ÜÇÜNCÜ KİŞİ YARARINA (YARDIMCI) MEŞRU SAVUNMA
680
A. İnsan Yararına Meşru Savunma
680
B. Devlet Yararına Meşru Savunma
684
C. Hayvan Yararına Meşru Savunma
686
§ 27. HAKKIN KULLANILMASI
688
I. Savunma Dokunulmazlığı
689
II. İfade Özgürlüğü
691
A. Kavram
691
B. İfade Özgürlüğünün İçeriği
692
C. İfade Özgürlüğünün Anlamı ve Uygulaması
693
D. İfade Özgürlüğünün Kullanılması
694
E. Ceza Hukuku Bakımından Önemi
694
§ 28. İLGİLİNİN RIZASI
696
I. GENEL OLARAK
696
II. HUKUKİ NİTELİĞİ
698
III. RIZANIN GEÇERLİ OLMASI İÇİN GEREKEN ŞARTLAR
699
A. İlgili Kişinin Bu Konuda Serbestçe Tasarruf Hakkına Sahip Olması
699
1. Tasarruf Hakkının Olduğu ve Olmadığı Durumlar
699
2. Ötenazi
703
B. İlgili Kişinin Rıza Göstermeye Ehil Olması
705
C. Rıza Açıklamasının Yapılış Şekli
706
IV. VARSAYILAN RIZA
707
V. HİPOTETİK RIZA
708
§ 29. YÜKÜMLÜLÜKLER ÇATIŞMASI
710
Dördüncü Bölüm
KUSURLULUK
Birinci Alt Bölüm
GENEL OLARAK KUSURLULUK
§ 30. KUSURLULUĞUN SUÇ TEORİSİNDEKİ YERİ VE UNSURLARI
713
I. KUSURLULUĞUN TEMELİ
713
A. Kavram: Kusur – Kusurluluk İlişkisi
713
B. Failin Kınanabilirliğine İlişkin Bir Değer Yargısı
715
C. Kınanabilirliğin Temeli Olarak Seküler Ahlak
718
D. Kınanabilirliğin Haksızlık Bilinciyle İlişkisi
723
E. Haksızlık Bilinci, İş Birliği Kavramı ve Kanunu Bilmemenin Mazeret Sayılmaması
724
II. KUSURU AÇIKLAYAN TEORİLER
725
A. Genel Çerçeve
726
B. Psikolojik Kusur Teorisi
727
C. Normatif Kusur Teorisi
729
D. Finalist Görüş
732
E. Yumuşak Kusur Teorisi
734
F. Kast, Kusur, Katı Kusur ve Yumuşak Kusur Teorilerinin Karşılaştırılması ve Cezalandırmaya Etkisi
736
G. Kusur Teorilerinin İhmali Suçlar ve Garantörlük Yükümlülüğü Bakımından Doğurduğu Sonuçlar
739
III. KUSURUN UNSURLARI
745
A. Kusur Yeteneği
745
B. Haksızlık Bilinci
746
C. Beklenebilirlik
748
§ 31. KUSURU ETKİLEYEN NEDENLER
749
I. TERMİNOLOJİ SORUNU
749
II. TCK’DA KUSURU ETKİLEYEN NEDENLER
750
III. KUSURLULUĞU ETKİLEYEN HÂLLERİN SUÇ SİSTEMATİĞİNDEKİ YERİ VE İNCELEME SIRASI
751
İkinci Alt Bölüm
KUSURU KALDIRAN VEYA AZALTAN NEDENLER
§ 32. YAŞ KÜÇÜKLÜĞÜ
754
I. GENEL OLARAK
754
II. BİRİNCİ GRUP YAŞ KÜÇÜKLÜĞÜ: 12 YAŞINI TAMAMLAMAMIŞ ÇOCUKLAR
755
III. İKİNCİ GRUP YAŞ KÜÇÜKLÜĞÜ: 12 YAŞINI TAMAMLAMIŞ 15 YAŞINI TAMAMLAMAMIŞ ÇOCUKLAR
757
IV. ÜÇÜNCÜ GRUP YAŞ KÜÇÜKLÜĞÜ: 15 YAŞINI TAMAMLAMIŞ 18 YAŞINI TAMAMLAMAMIŞ ÇOCUKLAR
759
§ 33. AKIL HASTALIĞI
762
I. AKIL HASTALIĞININ KUSUR YETENEĞİNE ETKİSİNİ BELİRLEYEN SİSTEMLER
763
A. Biyolojik Sistem
763
B. Psikolojik Sistem
763
C. Karma Sistem
764
II. TCK’DA AKIL HASTALIĞININ KUSURA ETKİSİ
764
§ 34. SAĞIR VE DİLSİZLİK
768
§ 35. GEÇİCİ NEDENLER ALKOL VEYA UYUŞTURUCU MADDE ETKİSİ ALTINDA BULUNMA
770
I. GEÇİCİ NEDEN KAVRAMI
770
II. GEÇİCİ NEDEN KABUL EDİLEBİLECEK DURUMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
771
III. SEBEBİNDE SERBEST HAREKET (ACTIONE LIBERA IN CAUSA) KURAMI
773
IV. SEBEBİNDE SERBEST HAREKET KURAMINI AÇIKLAYAN GÖRÜŞLER
774
A. Hareketin Öne Alınması Teorisi/Önceden Yüklenme Teorisi
774
B. Dolaylı Faillik/Araç Teorisi
775
C. İstisna Teorisi
777
D. Değerlendirme ve Görüşümüz
779
V. İSTEMSİZ ALINAN ALKOL YA DA UYUŞTURUCU ETKİSİYLE SARHOŞLUK
780
VI. İSTEMLİ ALINAN ALKOL YA DA UYUŞTURUCU ETKİSİYLE SARHOŞLUK
781
VII. ALKOL YA DA UYUŞTURUCU MADDE BAĞIMLILARINDA KUSUR YETENEĞİNİN SUÇA ETKİSİ
782
§ 36. HAKSIZ TAHRİK
783
I. HAKSIZ TAHRİKİN HUKUKİ NİTELİĞİ
784
II. HAKSIZ TAHRİKİN ŞARTLARI
785
A. Tahrik Eden Bir Eylemin Bulunması
786
B. Tahrik Eden Eylemin Haksız Olması
787
C. Failin Tahrik Eden Haksız Eylem Sebebiyle Hiddet veya Şiddetli Elem İçerisinde Olması
788
D. Suçun, Hiddet ve Şiddetli Elem Etkisi Altında İşlenmiş Olması
789
E. Failin Hareketinin Tahrikte Bulunan Kişiye Yönelik Olması
790
III. HAKSIZ TAHRİKTE ÖZEL DURUMLAR
792
A. Haksız Tahrik ve Meşru Savunma
793
B. Haksız Tahrik ve Tasarlama
793
C. Haksız Tahrik ve Kan Gütme ile Töre Saikleri
794
IV. HAKSIZ TAHRİKİN SONUCU
795
§ 37. CEZA SORUMLULUĞUNU KALDIRAN HALLERDE SINIRIN AŞILMASI (M. 27/1)
796
I. HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİNDE SINIRIN KAST OLMAKSIZIN AŞILMASI
796
II. HUKUKA UYGUNLUK NEDENLERİNDE SINIRIN KAST OLMAKSIZIN AŞILMASI İLE MEŞRU SAVUNMADA SINIRIN AŞILMASININ FARKI
798
Üçüncü Alt Bölüm
MAZERET NEDENLERİ
§ 38. MAZERET NEDENİ KAVRAMI VE HUKUKİ NİTELİĞİ
800
I. MAZERET NEDENİ KAVRAMI VE ORTAYA ÇIKIŞI
800
II. HUKUKİ NİTELİĞİ
802
A. Mazeret Nedeninin Ceza Sorumluluğunu Etkileyen ya da Kaldıran Diğer Hallerden Farkları ve Bağımsız Bir Hal Olarak Kabul Edilmesi Gerekliliği
802
B. Mazeret Nedeninin Temeli: Beklenebilirlik
804
C. Mazeret Nedeninin Türk Ceza Hukuku Öğretisindeki Yeri
808
§ 39. ZORUNLULUK HALİ
810
I. GENEL OLARAK
810
II. ZORUNLULUK HALİNİN ŞARTLARI
814
A. Tehlikeye İlişkin Şartlar
814
1. Ağır Bir Tehlikenin Varlığı
814
2. Mevcut ve Muhakkak Bir Tehlikenin Varlığı
815
3. Tehlikenin Kişinin Kendisinin ya da Başkasının Bir Hakkına Yönelik Olması
816
B. Korunmaya İlişkin Şartlar
816
1. Tehlikenin Başka Türlü Bertaraf Edilememesi
817
2. Korunma Davranışı ile Tehlikenin Ağırlığı Arasında Orantı Bulunması
818
C. Kurtarma İsteği (Sübjektif Unsur)
819
D. Beklenebilirliği Etkileyen Haller
819
1. Tehlikeye Bilerek ve Bizzat Sebebiyet Verilmemesi
820
2. Tehlikeye Göğüs Germeyi Gerektiren Özel Bir Hukuki İlişkinin Bulunmaması
821
III. ZORUNLULUK HALİ VE MEŞRU SAVUNMA ARASINDAKİ FARKLAR
822
§ 40. HUKUKA AYKIRI VE FAKAT BAĞLAYICI EMRİN YERİNE GETİRİLMESİ
824
I. GENEL OLARAK
824
II. AMİRİN EMRİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELERİN ELEŞTİRİSİ
826
§ 41. MEŞRU SAVUNMADA SINIRIN AŞILMASI (M. 27/2)
830
I. GENEL OLARAK
830
II. HUKUKİ NİTELİĞİ
830
III. SINIRIN AŞILDIĞI DURUMLAR
832
IV. HAKSIZ TAHRİKTEN AYRIMI
835
V. HATA HALİNDEN AYRIMI
836
§ 42. CEBİR VE TEHDİT NEDENİYLE FAİLİN İRADE YETENEĞİNİN ETKİLENMESİ
838
Beşinci Bölüm
HATA (YANILMA)
§ 43. HATANIN ANLAMI VE TÜRLERİ
841
I. GENEL OLARAK
841
II. KASTI KALDIRAN HATA HALLERİ
843
A. Tipikliğin Maddi Unsurlarında Hata
845
1. Eşdeğer ve Eşdeğer Olmayan Hata Halleri
848
2. Seçimlik Hareketli Suç Tiplerine İlişkin Hata
851
3. Tersine Unsur Hatası, Çifte Tersine Hata ve İşlenemez Suç (Elverişsiz Teşebbüs) Halleri
852
B. Suçun Nitelikli Unsurlarında Hata
854
C. Hukuka Uygunluk Nedenlerinin Maddi Koşullarında Hata
855
III. KUSURLULUĞU ETKİLEYEN NEDENLERDE HATA
859
A. Kusurluluğu Kaldıran veya Azaltan Nedenlerin Maddi Unsurlarında Hata
859
B. Haksızlık (Yasak) Hatası
861
1. Genel Olarak
861
2. Haksızlık Bilinci Kavramı ve Haksızlık Hatası ile İlişkisi
862
3. Hukuka Uygunluk Nedeninin Varlığında Hata
864
4. Haksızlık Hatasına Bağlanan Sonuçlar
867
IV. HATANIN OBJEKTİF CEZALANDIRILABİLME KOŞULLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
868
§ 44. HEDEFTE SAPMA
870
Altıncı Bölüm
SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ
§ 45. İHMALİ HAREKET
875
I. İHMALİ HAREKETLE İŞLENEN SUÇLAR
876
A. Gerçek İhmali Suç
876
B. Görünüşte (Gerçek Olmayan) İhmali Suç
878
1. Kavram, Hukuki Niteliği ve Unsurları
878
2. Hareketin İcraya Eşdeğer Sayılmasının Şartları
879
a. Neticeyi Önleme Yükümlülüğü (Garantörlük)
879
b. Neticenin Önlenebilirliği (Hipotetik Nedensellik)
882
c. Objektif İsnadiyet
884
d. İhmalin İcraya Eşdeğerliği
886
3. Neticeyi Önleme Yükümlülüğünün Kaynakları
889
a. Hukuki Bir Düzenlemeden Kaynaklanan Garantörlük Statüsü
889
i. Evlilik ve Ebeveynlik İlişkisinden Kaynaklanan Yükümlülük
890
ii. Devletin (Kamu Görevlilerin) Koruma Yükümlülüğü
892
b. Sözleşmeden Kaynaklanan Garantörlük Statüsü
894
i. Sözleşmeden Doğan Garantörlüğün Hukuki Temeli
894
ii. Sözleşmenin Kurulması ve Güven Teorisi
895
iii. Görevin Fiilen Üstlenilmesi Şartı
896
iv. Fiilen Üstlenme Şartının İstisnaları
898
v. Garantörlüğün Başlangıcı ve Sona Ermesi
900
vii. Sağlık Mesleği Mensuplarının Özel Durumu
902
c. Ön Gelen Tehlikeden Kaynaklanan Garantörlük Statüsü
904
4. Görünüşte İhmali Suçların Kanuni Dayanağı
907
5. Görünüşte İhmali Suçlar Sınırlı Sayıda Mıdır?
910
6. Garantörlük ile m. 82/1–(e)'deki Nitelikli Hal Arasındaki İlişki
913
II. İHMALİ SUÇUN TİPİKLİĞİ
916
A. Neticenin Gerçekleşmesi Tehlikesi ve Hareket Yükümlülüğünün Doğması
916
B. Garantörden Beklenen Hareketin Niteliği
917
C. Bireysel Hareket İmkânı
918
D. İhmali Suçun Tipikliğinin Yapısı
919
III. İHMALİ HAREKETTE NEDENSELLİK
919
A. Gerçek İhmali Suçlarda Nedensellik
920
B. Görünüşte İhmali Suçlarda Nedensellik Sorunu
920
C. Şart Teorisinin İhmali Hareket Bakımından Yetersizliği
921
D. Adeta Nedensellik (Quasikausalität)
922
E. Yükümlülüğe Uygun Alternatif Davranışın Varsayımsal Olarak Eklenmesi
922
F. Yargıtay’ın Adeta Nedensellik Yaklaşımı
923
G. Nedensellik ile Objektif İsnadiyet Arasındaki İlişki
924
IV. İHMALİ SUÇLARDA TEŞEBBÜS
924
A. Gerçek ve Görünüşte İhmali Suçlar Bakımından Teşebbüs
924
B. Görünüşte İhmali Suçta Teşebbüsün Başlangıç Anı
927
1. Son Mümkün Müdahale Teorisi
928
2. İlk Mümkün Kurtarma Müdahalesi Teorisi
928
3. Hukuksal Değerin Doğrudan Tehlikeye Düşmesi Teorisi
929
4. Görüşümüz
930
V. İHMALİ DAVRANIŞIN CEZA POLİTİKASINA VE YAPTIRIM TEORİSİNE ETKİSİ
931
§ 46. TAKSİR
933
I. KAVRAM OLARAK TAKSİR
933
A. Kast ile Taksir Arasındaki İlişki
933
B. Taksirin Suç Sistematiğindeki Yeri
934
C. Taksirin Kanuni Olarak Tanımlanması Sorunu
935
D. Taksirin Esası: Dikkat ve Özen Yükümlülüğüne Aykırılık
935
E. Taksirin Bağlantı Noktası: Netice mi, Suçun Bütün Maddi Unsurları mı?
936
II. TAKSİRİN HUKUKİ YAPISINA DAİR GÖRÜŞLER VE SONUÇLARI
937
A. İkili Özen Yükümlülüğünün İhlali Olarak Taksirli Suç
937
B. Finalist Teorinin Taksire Yaklaşımı
939
C. Haksızlık ve Kusurluluktan Oluşan Yapısıyla Taksirli Suç
940
1. Klasik (Nedensel) Teori
943
2. Neo–Klasik Teori
944
3. Modern Öğreti
944
III. TAKSİRLİ SUÇLARIN SİSTEMATİĞİ VE UNSURLARI
947
A. Hareket
948
B. Neticeye Sebebiyet Verme
949
C. Objektif Özen Yükümlülüğünün İhlali
951
1. Objektif Özen Yükümlülüğünün İçeriği ve Ölçütü
951
2. Özen Yükümlülüğünün Sınırlandırılması
953
D. Neticenin Objektif İsnat Edilebilirliği
955
1. Neticenin Objektif Öngörülebilirliği
955
2. Yükümlülüğe Aykırılık Bağı
956
3. Normun Koruma Alanı
958
4. Objektif İsnadiyet Alanında Ortaya Çıkan Problemler
959
a. Mağdurun Eklenen Davranışı (Sorumluluk Gerektirmeyen Kendine Zarar Verme ya da Kendini Tehlikeye Sokma)
959
b. Kasıtlı ya da Kusurlu Üçüncü Kişinin Araya Girmesi
962
c. Failin Taksirli Davranışına Bir Başkasının Taksirli Davranışının Eklenmesi
965
E. Taksirli Suçta Kusurluluk
966
1. Objektif Özen Yükümlülüğünün Bilinebilirliği ve Yerine Getirilebilirliği
967
2. Özen Yükümlülüğüne Uymanın Failden Beklenebilirliği
968
IV. TAKSİRİN TÜRLERİ
969
A. Basit Taksir
969
B. Bilinçli Taksir
970
V. HAKSIZ TAHRİK VE TAKSİRLİ SUÇLAR
972
VI. TAKSİRLİ SUÇLARDA KİŞİSEL CEZASIZLIK SEBEBİ VE CEZADA İNDİRİM YAPILMASINI GEREKTİREN KİŞİSEL SEBEP
973
VII. SINIR OLAYLAR: İHMALİ HAREKETLE İŞLENEN TAKSİRLİ SUÇLAR
975
A. Tipiklik Kapsamında Ele Alınan Yaklaşımlar
977
1. Normatif Yaklaşım Olarak Kınanabilirliğin Odağı
977
2. Natüralist Ontolojik Yaklaşım
979
B. İçtima Çözümü
980
C. Görüşlerin Taksirli Suçlarda Yetersizliği
980
D. Taksir ve İhmal Kavramlarının Karıştırılması
981
E. Yargıtay’ın Yaklaşımı
983
F. Öğretide Benzer Yaklaşımlar
985
G. Taksir ve İhmalin Eşit Kabul Edilmemesi Konusundaki Görüşümüz
986
H. Genel Hükümler Kapsamında Açık Bir Düzenlemeye İhtiyaç Olması
988
§ 47. KAST – TAKSİR KOMBİNASYONLARI: NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇ
991
I. NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇUN YAPISI VE UNSURLARI
993
A. Neticenin Objektif Yüklenebilirliği
998
B. Neticenin Sübjektif Yüklenebilirliği
999
II. NETİCESİ SEBEBİYLE AĞIRLAŞMIŞ SUÇTA ORTAYA ÇIKAN PROBLEMLER
1001
A. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Suçta Teşebbüs Sorunu
1001
1. Failin Temel Suç Tipine Teşebbüs Etmesi Ancak Taksirle Özel Neticenin Gerçekleşmesine Sebep Olması
1002
2. Failin Ağırlaşmış Neticeye Teşebbüs Etmesi
1005
3. Temel Suçun Teşebbüs Aşamasında Kalması ve Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Halin Olmaması
1006
B. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Suçlara İştirak Sorunu
1006
§ 48. TEŞEBBÜS
1009
I. GENEL OLARAK
1009
II. TEŞEBBÜSÜN CEZALANDIRILMASININ NEDENİNE DAİR TEORİLER
1010
A. Objektif Teori
1010
B. Sübjektif Teori
1012
C. Etki Teorisi
1012
D. TCK’nın Benimsediği Yaklaşım
1013
III. TEŞEBBÜSÜN ŞARTLARI
1014
A. Ön Değerlendirme: Suçun Tamamlanmamış Olması ve Suç Tipinin Teşebbüse Elverişliliği
1015
B. Kasten İşlenen Bir Suçun ve Bu Suçu İşlemeye Yönelik Kastın Varlığı
1016
C. Suçun İcrasına Elverişli Hareketlerle Doğrudan Doğruya Başlamak
1018
1. Hazırlık Hareketleri ve Cezalandırılmama Sebebi
1018
2. Elverişli Hareket
1021
3. Mefruz (Kuruntu) Suç
1025
4. İcra Hareketlerine Doğrudan Doğruya Başlama
1026
a. Objektif Teoriler
1027
i. Şekli Objektif Teori
1027
ii. Maddi Objektif Teori
1028
b. Sübjektif Teoriler
1030
c. Karma Teoriler
1031
d. TCK’nın Benimsediği Yaklaşım
1032
5. Tam Teşebbüs–Eksik Teşebbüs Kavramları
1033
6. Birden Fazla Suça Teşebbüs
1035
IV. TEŞEBBÜSTE ÖZELLİKLİ DURUMLAR
1035
V. GÖNÜLLÜ VAZGEÇME
1036
A. Genel Olarak
1036
B. Gönüllü Vazgeçmede Failin Cezalandırılmamasının Nedenini Açıklayan Teoriler
1037
1. Suç Politikası Teorisi
1038
2. Yararlılık Teorisi (Af – Ödül Teorisi)
1039
3. Cezalandırma Amacı Teorisi
1039
4. Hukuk Teorileri
1040
C. Gönüllü Vazgeçmenin Unsurları
1041
1. Suçun Tamamlanmamış Olması
1041
2. Vazgeçmenin İradi ve Gönüllü Olması
1044
3. Gönüllü Vazgeçmeye Dair Sistem
1046
§ 49. İŞTİRAK
1048
I. GİRİŞ
1048
II. SUÇA İŞTİRAKİN HUKUKİ ESASI
1049
III. SUÇA İŞTİRAKTE SORUMLULUĞUN BELİRLENMESİNE YÖNELİK SİSTEMLER
1051
A. Eşitlik Sistemi (Türdeş Faillik)
1051
B. İkilik Sistemi
1052
C. Cezanın Faile Göre Belirlenmesi Sistemi (Sübjektif Sistem)
1053
D. TCK’da Suça İştirak ve Faillik – Şeriklik Ayrımında Benimsenen Sistem
1054
IV. SUÇA İŞTİRAKİN KOŞULLARI
1057
A. Suça Katılanların Birden Fazla Olması
1057
B. Birden Fazla Nedensellik Değeri Taşıyan Hareketin Bulunması
1057
C. Suça İştirak İradesinin Bulunması
1058
D. İşlenişine İştirak Edilen Suçun En Azından Teşebbüs Aşamasına Gelmiş Olması Gerekliliği
1059
V. FAİLLİK
1060
A. Tek Failli ve Çok Failli Suç Ayrımı
1060
1. Tek Failli Suçlar
1060
2. Çok Failli Suçlar
1061
a. Yakınsama Suçları
1062
b. Karşılaşma Suçları
1062
B. Faillik Türleri
1062
1. Müstakil (Doğrudan) Faillik
1063
a. Bizzat İşlenebilen Suçlar
1064
b. Özgü Suçlar
1065
c. Yükümlülük Suçları
1066
2. Müşterek Faillik
1067
a. Genel Olarak
1067
b. Müşterek Failliğin Şartları
1068
i. Suçun İşlenişi Üzerinde Müşterek Hâkimiyet Kurulması
1068
ii. İhmali Hareketle Suça Yapılan Katkının Değeri
1071
aaa) İhmali Hareketle Müşterek Faillik
1071
bbb) İcrai Harekete İhmali Hareketle İştirak
1073
ccc) Hazırlık Hareketleri Müşterek Hakimiyeti Sağlamaz
1075
iii. Birlikte Suç İşleme Kararı
1076
3. Dolaylı Faillik
1081
a. Genel Olarak
1081
b. Dolaylı Failliğin Görünüş Biçimleri
1084
i. Zorlama Yoluyla İradeye Hakimiyet Kurma Şeklinde Dolaylı Faillik
1084
ii. Kusur Yeteneği Bulunmayan Kişinin Araç Olarak Kullanılması Şeklinde Dolaylı Faillik
1087
iii. Araç Kişi Hataya Sevk Edilerek ya da Mevcut Hatasından Yararlanılarak Dolaylı Faillik
1088
iv. İhmali Hareketle Dolaylı Faillik
1091
4. Yan Yana Faillik
1093
VI. ŞERİKLİK
1094
A. Genel Olarak
1094
B. Şerikliğin Cezalandırılmasının Hukuki Esası
1095
C. Şeriklik Türleri
1096
1. Azmettirme
1096
a. Genel Olarak
1096
b. Azmettirmenin Maddi Unsurları
1098
i. Azmettirmenin Konusu
1098
ii. En Az Bir Azmettiren ve Azmettirilenin Bulunması Gerekliliği
1099
iii. Azmettirme Hareketinin Niteliği
1101
iv. Azmettiren ile Azmettirilenin Eylemleri Arasındaki Nedensellik Bağı ve Ortaya Çıkan Neticenin Azmettirene Objektif İsnat Edilebilirliği
1102
v. Azmettirme Eylemi Sonrasında Azmettirilenin Suçun İcrasına Başlamış Olması
1103
c. Azmettirmenin Manevi Unsuru: Azmettirme Kastı
1103
d. Azmettirilenin Kastının Dışına Çıkılması
1104
e. Akim (Sonuçsuz) Kalmış Azmettirme
1106
f. Azmettirmede Cezayı Artıran ve Azaltan Nitelikli Haller
1107
2. Yardım Etme
1109
a. Genel Olarak
1109
b. Maddi Yardım Etme
1111
i. Suç İşlenmesinde Kullanılan Araçları Sağlamak
1111
ii. Suç İşlenmesinden Önce veya İşlenmesi Sırasında Yardımda Bulunarak İcrasını Kolaylaştırmak
1112
c. Manevi Yardım Etme
1112
i. Suç İşlemeye Teşvik Etmek
1112
ii. Suç İşleme Kararını Kuvvetlendirmek
1113
iii. Suçun İşlenmesinden Sonra Yardımda Bulunmayı Vaat Etmek
1113
iv. Suçun Nasıl İşleneceği Konusunda Yol Göstermek
1114
VII. BAĞLILIK KURALI
1114
A. Genel Olarak
1114
B. İştirak Halinde İşlenen Suçlarda Nitelikli Hallerin Geçişi
1116
C. Özgü Suçlarda İştirak
1118
VIII. SUÇA İŞTİRAKTE ÖZELLİKLİ DURUMLAR
1119
A. Suçun Örgütlü Olarak İşlenmesinin İştirake Etkisi
1119
B. Örgütsel Hâkimiyete Dayalı Dolaylı Faillik
1120
C. Suça İştirakte Teşebbüs ve Gönüllü Vazgeçme
1122
§ 50. SUÇLARIN BİRLEŞMESİ (İÇTİMAI)
1125
I. GİRİŞ
1125
A. Genel Olarak
1125
B. Terim ve Kavram
1127
C. Suçların İçtimaının Konusu
1128
1. Kural: Gerçek Birleşme (Cezaların Birleşmesi)
1128
2. İstisna: Suçların Birleşmesi (İçtima)
1128
D. Suçların Çokluğu Kavramının Anlamı
1129
II. HAREKETİN TEKLİĞİ – ÇOKLUĞU AYRIMI
1130
A. Hareket Tekliği – Çokluğu Ayrımında Uygulanacak Kriter
1130
B. Doğal Hareket Kavramı
1131
C. Hukuki Anlamda Hareket Tekliği
1132
1. Tipik (Normatif) Hareket Tekliği
1132
2. Hareketlerin Doğal Tekliği
1133
D. Karşılaştırmalı Hukukta Hareket Tekliği – Çokluğu Ayrımı
1134
III. FİKRİ İÇTİMA (DÜŞÜNSEL BİRLEŞME)
1135
A. Tanımı ve Hukuki Niteliği
1135
B. Fikri İçtimada Tek Ceza Verilmesini Açıklayan Görüşler
1136
1. Hareket Tekliğini Esas Alan Görüş
1137
2. Non Bis In Idem İlkesini Esas Alan Görüş
1137
3. Görüşümüz
1138
C. Fikri İçtimaın Şartları
1139
1. Eylemin Tek Olması
1139
2. Tek Eylemin Birden Fazla Suça Neden Olması – Fikri İçtimanın Türleri
1141
a. Aynı Neviden Fikri İçtima (Aynı Çeşit Düşünsel Birleşme)
1142
b. Farklı Neviden Fikri İçtima (Farklı Çeşit Düşünsel Birleşme)
1147
3. Her Suç Açısından Kovuşturma Şartlarının Gerçekleşmesi ve Cezalandırılabilir Olması
1149
D. Fikri İçtimada Özel Durumlar
1150
E. Hedefte Sapma Halinde Fikri İçtima Uygulaması
1153
F. Fikri İçtimaın Sonuçları
1155
IV. ZİNCİRLEME SUÇ
1156
A. Tanımı ve Hukuki Niteliği
1156
B. Zincirleme Suçun Şartları
1158
1. Birden Çok Eylem Bulunması
1159
2. Eylemlerin Her Birinin Farklı Zamanlarda İşlenmesi
1162
3. Eylemlerin Aynı Suçu Oluşturması
1165
4. Mağdurun Aynı Olması
1167
5. Suçların “Aynı Suç İşleme Kararının İcrası Kapsamında” İşlenmesi
1171
C. Zincirleme Suçun Sonucu
1173
D. Zincirleme Suçun Uygulanamayacağı Durumlar
1174
V. GÖRÜNÜŞTE İÇTİMA (BİRLEŞME)
1176
A. Genel Olarak
1176
B. Görünüşte İçtima İlkeleri ve Türleri
1177
1. Özel Normun Önceliği İlkesi (Özel Norm – Genel Norm İlişkisi)
1177
2. Bir Normun Diğeri Tarafından Tüketilmesi İlkesi (Tüketen – Tüketilen Norm İlişkisi)
1181
a. Genel Olarak
1181
b. Bileşik Suç
1183
i. Genel Olarak
1183
ii. İki Suçun Unsurlarının Birleşerek Bağımsız Bir Suç Haline Gelmesi
1185
iii. Bir Suçun Diğerinin Unsuru ya da Nitelikli Hali Olması
1186
iv. Bileşik Suçlarda Teşebbüs
1190
3. Yardımcı Normun Sonralığı İlkesi
1190
a. Genel Olarak
1190
b. Geçit Suçu
1192
c. Karma Suç
1194
4. Asli Norm – Yardımcı Norm İlişkisi
1195
Yedinci Bölüm
CEZALANDIRILABİLİRLİĞİN SUÇUN UNSURLARI DIŞINDA KALAN ŞARTLARI
§ 51. CEZALANDIRILABİLİRLİĞİN DİĞER ŞARTLARI
1197
I. GENEL OLARAK
1197
II. OBJEKTİF CEZALANDIRILABİLME ŞARTLARI
1198
III. KİŞİSEL CEZASIZLIK NEDENLERİ
1204
IV. CEZAYI KALDIRAN VEYA AZALTAN KİŞİSEL NEDENLER
1206
V. SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA ŞARTLARI
1208
A. Şikâyet
1209
B. İzin, Talep ve Karar
1212
Üçüncü Kitap
YAPTIRIM TEORİSİ
Birinci Bölüm
CEZA
§ 52. CEZALANDIRMANIN AMACI VE CEZANIN TÜRLERİ
1217
I. CEZA KAVRAMI, TARİHÇESİ VE CEZALANDIRMA YETKİSİNİN KAYNAĞI
1218
A. Yaptırım Kavramı ve Yaptırımın İki İzliliği
1218
B. Ceza Hukuku Teorisinin Bir Parçası Olarak “Ceza”
1219
C. Cezanın Tarihsel Gelişim Süreci
1220
D. Cezalandırma Yetkisinin Kaynağı ve Meşruluğu
1226
1. Görüşler ve Sınıflandırılması
1226
2. Cezalandırma Yetkisinin Kaynağı Tartışması
1228
II. CEZALANDIRMANIN AMACI
1232
A. Mutlak Teoriler
1233
1. Kefaret Teorisi
1235
a. İleri Sürdüğü Görüşler
1235
b. Teorinin Eleştirisi
1237
2. Adalet Teorisi
1238
a. Kant’ın Görüşleri
1238
b. Hegel’in Görüşleri
1241
c. Günther Jakobs’un Görüşleri
1244
d. Teorinin Eleştirisi
1244
B. Nispi Teoriler
1246
1. Genel Önleme Teorisi
1247
a. İleri Sürdüğü Görüşler
1247
b. Teorinin Eleştirisi
1250
2. Özel Önleme Teorisi
1251
a. İleri Sürdüğü Görüşler
1251
b. Teorinin Eleştirisi
1252
C. Karma Teoriler
1255
1. Genel Olarak
1255
2. Andreas von Hirsch’in Görüşleri
1257
3. Claus Roxin’in Görüşleri
1257
D. Görüşümüz ve TCK’nın Benimsediği Sistem
1258
III. CEZALANDIRMANIN İLKELERİ VE ÖZELLİKLERİ
1259
A. Cezalandırmanın İlkeleri
1259
1. Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi
1259
2. Cezaların Şahsiliği İlkesi
1260
3. Cezanın Haksızlıkla Orantılı Olması İlkesi
1261
4. Cezanın Kusurla Orantılı Olması İlkesi
1263
5. İnsan Onuruna Uygun Olma İlkesi
1264
B. Cezanın Özellikleri
1267
1. Etkili Olması
1267
2. Bölünebilir ve Bireyselleştirilebilir Olması
1268
3. Geri Alınabilir ve Düzeltilebilir Olması
1268
4. Maliyetinin Düşük Olması
1269
IV. CEZANIN TÜRLERİ
1270
A. Hukuki Niteliklerine Göre Cezalar
1270
B. Hukuksal Değere Göre Cezalar
1270
C. TCK’ya Göre Cezalar
1271
§ 53. ÖLÜM CEZASI
1272
§ 54. HAPİS CEZASI
1274
I. HAPİS CEZASININ TARİHÇESİ
1274
II. HAPİS CEZASININ İNFAZ YÖNTEMLERİ
1278
A. Toplu Halde İnfaz
1278
B. Hücre Sistemi
1279
C. Karma Sistem
1279
D. Dereceli Sistem
1280
E. Panoptikon Sistemi
1281
III. HAPİS CEZASINA İLİŞKİN GÖRÜŞLER
1283
A. Olumlu Görüşler
1283
B. Olumsuz Görüşler
1284
IV. HAPİS CEZASININ TÜRLERİ
1285
A. Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezası
1285
B. Müebbet Hapis Cezası
1286
1. Genel Olarak
1286
2. Yeniden Topluma Kazandırma ve Umut Hakkı Kavramı
1287
C. Süreli Hapis Cezası
1291
D. Kısa Süreli Hapis Cezası ve Kısa Süreli Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar
1292
1. Seçenek Yaptırımlara Çevirme Şartları
1293
a. Hâkimin Takdirine Bağlı Olarak Seçenek Yaptırımlara Çevirme Şartları
1294
b. Seçenek Yaptırıma Çevirme Zorunluluğu ve Şartları
1295
2. Çevirmeye Konu Seçenek Yaptırımlar
1296
a. Adli Para Cezasına Çevirme
1296
b. Diğer Yaptırımlara Çevirme
1296
i. Mağdurun veya Kamunun Uğradığı Zararın Aynen İade, Suçtan Önceki Hale Getirme veya Tazmin Suretiyle Tamamen Giderilmesi
1297
ii. Bir Eğitim Kurumuna Devam Etme
1298
iii. Belirli Yerlere Gitmekten veya Belirli Etkinlikleri Yapmaktan Yasaklanma
1299
iv. Ehliyet ve Ruhsat Belgelerinin Geri Alınması, Belli Bir Meslek ve Sanatı Yapmaktan Yasaklanma
1299
v. Gönüllü Olarak Kamuya Yararlı Bir İşte Çalıştırılma
1299
V. HAPİS CEZASININ SAKINCALARINI GİDERMEYE YÖNELİK KURUMLAR
1300
A. Mahkûmiyet Kararı Verilmesini Engelleyen Kurumlar
1300
1. Önödeme
1300
2. Uzlaştırma
1303
a. Onarıcı Adalet Anlayışı ve Uzlaştırma
1303
b. Uzlaştırmaya Tabi Suçlar ve Uzlaştırma Usulü
1306
3. Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi
1308
a. Genel Olarak
1308
b. Koşulları
1309
i. Kamu Davası Açılmasını Gerektirir Yeterli Şüpheye Ulaşılması
1309
ii. Soruşturulan Suçun Kanunda Gösterilen Suçlardan Olması
1309
iii. Şüphelinin Daha Önce Kasıtlı Bir Suçtan Dolayı Hapis Cezası ile Mahkûm Olmamış Bulunması
1311
iv. Soruşturmanın Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Halinde Şüphelinin Suç İşlemekten Çekineceği Kanaatini Vermesi
1311
v. Şüpheli ve Toplum Açısından Kamu Davasının Açılmasından Daha Yararlı Olma
1311
vi. Mağdurun veya Kamunun Uğradığı Zararın Giderilmesi
1312
c. Kararın Verilmesi, Denetim Süresi ve Neticelenme
1312
4. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
1313
a. Genel Olarak
1313
b. Koşulları
1314
i. İki Yıl veya Daha Az Süreli Hapis ya da Adli Para Cezasına Hükmedilmesi
1314
ii. Daha Önce Kasıtlı Suçtan Mahkûm Olmamış Bulunmak
1315
iii. Kişilik Özellikleri ile Duruşmadaki Tutum ve Davranışları ile Yeniden Suç İşlemeyeceği Hususunda Mahkemede Kanaat Yaratmak
1315
iv. Mağdurun veya Kamunun Uğradığı Zararın Giderilmesi
1316
c. Kararın Verilmesi
1316
d. Denetim Süresi, Hükmün Ortadan Kaldırılması veya Açıklanması
1318
B. Hapis Cezasının İnfazına İlişkin Kurumlar
1319
1. Hapis Cezasının Ertelenmesi
1319
a. Genel Olarak
1319
b. Koşulları
1319
i. Hapis Cezasının İki Yıl veya Daha Az Süreli Olması
1319
ii. Sanığın Daha Önce Kasıtlı Bir Suçtan Dolayı Üç Aydan Fazla Hapis Cezasına Mahkûm Edilmemiş Olması
1320
iii. Sanığın Yeniden Suç İşlemeyeceği Yönünde Mahkemede Kanaat Oluşması
1321
iv. Verilen Zararın Giderilmesi
1321
c. Hapis Cezasının Ertelenmesinin Sonuçları
1322
2. Koşullu Salıverme
1323
a. Genel Olarak
1323
b. Koşulları
1326
i. Hükmedilmiş Hapis Cezasının Belirli Bir Süre Çekilmiş Olması
1326
ii. Hükümlünün Bu Süreyi İyi Hal ile Geçirmiş Olması
1328
c. Koşullu Salıverilme Kararı, Sonuçları ve Kararın Geri Alınması
1329
3. Denetimli Serbestlik
1331
VI. HAPİS CEZASININ İNFAZI
1334
A. İnfaza Başlama
1334
1. Hükümlülerin Kuruma Kabulü
1334
2. Hükümlülerin Kuruma Yerleştirilmesi
1336
B. İnfazın Ertelenmesi
1336
1. Hastalık Nedeniyle İnfazın Ertelenmesi
1337
2. Hükümlünün İsteğiyle İnfazın Ertelenmesi
1337
C. Ziyaret, Görüşme ve Haberleşme
1338
D. İnfazın Gevşetilmesi ve İzin
1340
E. Disiplin Cezaları ve Tedbirleri
1341
F. Ödüllendirme
1342
G. Ceza İnfaz Kurumlarının Türleri
1343
§ 55. ADLİ PARA CEZASI
1347
I. KAVRAM
1347
II. ADLİ – İDARİ PARA CEZASI AYRIMI
1348
III. ADLİ PARA CEZASININ BELİRLENMESİ
1348
IV. ADLİ PARA CEZASININ İNFAZI
1351
§ 56. CEZASININ BELİRLENMESİ VE BİREYSELLEŞTİRİLMESİ
1354
I. TEMEL CEZANIN BELİRLENMESİ VE BİREYSELLEŞTİRME
1354
A. Genel Olarak
1354
B. Temel Cezanın Belirlenmesinde Göz Önünde Bulundurulacak Haksızlık ile Bağlantılı Hususlar
1356
C. Failin Kast veya Taksire Dayalı Kusurunun Ağırlığı
1358
D. Olası Kast ve Bilinçli Taksirin Cezaya Etkisi
1359
E. Suçun Nitelikli Hallerinin Uygulanması
1360
II. SONUÇ CEZANIN BELİRLENMESİ VE ETKİ EDEN HUSUSLAR
1360
A. Suçun Özel Görünüş Biçimleri
1361
B. Kusurluluğu Azaltan Nedenler
1362
C. Kişisel Cezasızlık Nedenleri ve Cezayı Kaldıran Kişisel Nedenler
1363
D. Takdiri İndirim Nedenleri
1363
III. CEZALARIN MAHSUBU
1365
İkinci Bölüm
GÜVENLİK TEDBİRLERİ
§ 57. GÜVENLİK TEDBİRİ KAVRAMI VE TÜRLERİ
1367
I. KAVRAM VE UYGULAMA ŞARTLARI
1367
A. Kavram
1367
B. Uygulanma Şartları
1368
1. Tehlikelilik
1368
2. İşlenmiş Bir Suç Bulunması
1369
3. Kanunilik
1370
4. Mahkeme Kararı
1370
II. BELLİ HAKLARI KULLANMAKTAN YOKSUN BIRAKMA
1370
III. MÜSADERE
1373
A. Eşya Müsaderesi
1374
1. Suçla Bağlantılı Eşyanın Müsaderesi
1375
2. Konusu Suç Olan Eşyanın Müsaderesi
1377
B. Kazanç Müsaderesi
1377
IV. ÇOCUKLARA ÖZGÜ GÜVENLİK TEDBİRLERİ
1379
A. Koruyucu ve Destekleyici Tedbirler
1380
B. Yönlendirme Tedbirleri
1380
V. AKIL HASTALARINA ÖZGÜ GÜVENLİK TEDBİRLERİ
1382
VI. TEKERRÜR
1383
A. Genel Olarak
1383
B. Tekerrür Hakkındaki Görüşler
1383
C. Tekerrürün Uygulanma Şartları
1385
1. Daha Önce Verilmiş Bir Mahkûmiyet Kararı
1385
2. Tekerrür Süresi İçinde Yeni Bir Suç İşlenmesi
1386
D. Tekerrürün İstisnaları
1387
E. Tekerrürün Sonuçları
1388
F. Özel Tehlikeli Suçlular
1388
VII. TÜZEL KİŞİLER HAKKINDA UYGULANACAK GÜVENLİK TEDBİRLERİ
1389
Üçüncü Bölüm
DAVA VE CEZA İLİŞKİSİNİ SONA ERDİREN DURUMLAR
§ 58. CEZA SORUMLULUĞUNU ORTADAN KALDIRAN SEBEPLER
1393
I. SANIĞIN VEYA HÜKÜMLÜNÜN ÖLÜMÜ
1393
A. Sanığın Ölümü
1394
B. Mahkûmun (Hükümlünün) Ölümü
1394
II. AF
1395
A. Affın Çeşitleri
1396
1. Genel Af
1396
2. Özel Af
1397
III. ZAMANAŞIMI
1398
A. Genel Bilgiler
1398
B. Hukuki Niteliği
1399
C. Dava Zamanaşımı
1400
1. Genel Bilgiler
1400
2. Zamanaşımı Süreleri ve TCK’nın Benimsediği Sistemde Zamanaşımının Hesaplanması
1401
3. Aynı Fiilden Dolayı Yeniden Yargılama Halinde Zamanaşımı Süresi
1403
4. Zamanaşımının İşlemeye Başlama Anı
1403
5. Dava Zamanaşımın Durması veya Kesilmesi
1404
a. Dava Zamanaşımının Durması
1405
b. Dava Zamanaşımın Kesilmesi
1406
D. Ceza Zamanaşımı
1407
1. Genel Bilgiler
1407
2. Zamanaşımı Süreleri
1407
3. Zamanaşımının İşlemeye Başlama Anı
1409
4. Ceza Zamanaşımının Durması ve Kesilmesi
1409
a. Ceza Zamanaşımının Durması
1409
b. Ceza Zamanaşımının Kesilmesi
1410
5. Ceza Zamanaşımı ve Hak Yoksunlukları
1410
IV. ŞİKÂYETTEN VAZGEÇME
1411
Dördüncü Kitap
CEZA KANUNLARININ ULUSLARARASI ALANDA UYGULANMASI VE ULUSLARARASI CEZA HUKUKU
Birinci Bölüm
YER BAKIMINDAN UYGULAMA
§ 59. CEZA NORMLARININ YER BAKIMINDAN UYGULANMASI
1415
I. ÜLKESELLİK (MÜLKİLİK) İLKESİ
1415
A. Kavram
1415
B. Ülke Kavramı
1417
C. Suçun İşlendiği Yerin Saptanması
1420
1. Genel Olarak
1420
2. Suçun İşlendiği Yerin Belirlenmesinde Sorunlu Durumlar
1422
a. Teşebbüs Aşamasında Kalan Suçlar
1422
b. İhmali Hareketle İşlenen Suçlar
1423
c. İştirak Halinde İşlenen Suçlar
1423
d. Transit Suçlar
1424
e. İnternet Aracılığıyla İşlenen Suçlar
1425
D. Yabancı Ülkede Verilen Hükmün Varlığı (Non bis in idem İlkesi)
1428
II. KİŞİSELLİK İLKESİ
1430
A. Kavram
1430
B. Faile Göre Kişisellik İlkesi
1431
C. Mağdura Göre Kişisellik İlkesi
1432
III. KORUMA (GERÇEKLİK) İLKESİ
1433
A. Görev Suçları (TCK m. 10)
1434
B. Türkiye Zararına İşlenen Suçlar (TCK m. 12/1)
1435
C. Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar (TCK m. 13/1–b)
1435
IV. EVRENSELLİK İLKESİ
1436
V. İKAME YARGI İLKESİ
1437
VI. YER BAKIMINDAN UYGULAMADA ÖZELLİK GÖSTEREN KONULAR
1438
A. Mahsup
1438
B. Yabancı Mahkûmiyet Kararından Doğan Hak Yoksunlukları
1439
C. Yabancı Normun Göz Önünde Bulundurulması
1441
1. Ceza Hukukunda Yabancı Normun Uygulanabilirliği Sorunu
1441
2. Türk Hukukunda Durum
1442
§ 60. GERİ VERME
1443
I. GERİ VERME KAVRAMI
1443
A. Kavram ve Hukuki Nitelik
1443
B. Sığınma ve Geri Verme İlişkisi
1444
C. Sınır Dışı Etme ve Geri Verme İlişkisi
1445
D. Takas ve Geri Verme İlişkisi
1445
II. GERİ VERMENİN KAYNAKLARI VE BİRBİRLERİYLE İLİŞKİSİ
1445
III. GERİ VERMENİN ŞARTLARI
1447
A. Eyleme İlişkin Şartlar
1447
1. Geri Vermeye Konu Suçun Belirli Bir Ağırlıkta ve Çifte Cezalandırılabilir Olması
1447
2. Suçun Türkiye veya Türk Vatandaşının Zararına İşlenmemiş Olması
1448
3. Suç Hakkında Yargılama Engeli Bulunmaması
1448
4. Talebin Ölüm Cezası veya İnsan Onuru ile Bağdaşmayan Bir Ceza Gerektiren Suçla İlgili Olmaması
1449
5. Suçun Türkiye’nin Yargılama Yetkisinin Dışında Olması
1450
6. Suçun Düşünce Suçu, Siyasi Suç, Sırf Askeri Suç veya Mali Suç Niteliğinde Olmaması
1450
a. Düşünce Suçu
1450
b. Siyasi Suç veya Siyasi Suçla Bağlantılı Suç
1451
i. Siyasi Suç Kavramı
1452
ii. Siyasi Suç Kapsamında Görülmeyen Eylemler
1452
c. Sırf Askeri Suç
1454
d. Mali Suç
1454
7. Eylemin Ağırlığı ile Geri Vermeden Doğacak Mağduriyet Arasında Orantı Olması
1455
B. Faile İlişkin Şartlar
1455
1. Türk Vatandaşı Olmamak
1455
2. Talep Eden Ülkede Ayrımcılığa Uğrama Şüphesi Bulunmaması
1456
C. Özel Koşullarda Geri Verme ve Takas
1457
IV. GERİ VERMENİN USULÜ
1458
A. Türkiye’nin Geri Verme Talebinde İzlenen Usul
1459
B. Türkiye’ye Yöneltilen Geri Verme Taleplerinde İzlenecek Usul
1459
V. GERİ VERMEDE ÖZELLİK (HUSUSİLİK) İLKESİ
1462
İkinci Bölüm
ULUSLARARASI CEZA HUKUKU
§ 61. ULUSLARARASI SUÇLAR
1465
I. ULUSLARARASI CEZA HUKUKU KAVRAMI
1465
II. ULUSLARARASI CEZA HUKUKUNUN KAYNAKLARI
1466
III. ULUSLARARASI SUÇLAR
1466
A. Uluslararası Suç Kavramı
1466
B. Uluslararası Suçlar
1468
1. Soykırım
1468
2. İnsanlığa Karşı Suçlar
1469
3. Savaş Suçları
1470
4. Saldırganlık Suçları (Barışa Karşı Suçlar)
1471
§ 62. ULUSLARARASI CEZA YARGILAMALARI
1473
I. ULUSLARARASI CEZA YARGILAMALARININ İLK ÖRNEKLERİ
1473
II. ROMA STATÜSÜ VE ULUSLARARASI CEZA MAHKEMESİ
1475
III. ULUSLARARASI CEZA MAHKEMESİNİN YARGI YETKİSİ
1477
Kaynakça
1481
Kavram Dizini
1539
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 2.340,00 | 2.340,00 |
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 2.340,00 | 2.340,00 |
Worldcard ( YKB - Vakıfbank - Anadolubank - Albaraka )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 2.340,00 | 2.340,00 |
Diğer Kartlar
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 2.340,00 | 2.340,00 |
-
-
%5İNDİRİM2.495,00TL 2.370,25TL
-
-
Yeni-%10
Satışta değil -
-
-
-
Yeni-%5
Satışta değil%5İNDİRİM1.750,00TL 1.662,50TL
-
Yeni-%10
Satışta değil
-
-
Yeni-%5
Satışta değil
-
Yeni-%5
Satışta değil
